VII SA/Wa 816/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Małgorzata Miron, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi Spółdzielni (...) w W. na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej z dnia (...) stycznia 2011 r. znak (...) w przedmiocie nakazu wykonania określonych obowiązków. skargę oddala Uzasadnienia Zaskarżoną decyzją z dnia (...) stycznia 2011r., znak (...), (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r, Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia (...) listopada 2010r. wniesionego przez Spółdzielnię (...) z siedzibą w W. - utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) listopada 2010r., znak: (...), Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...) wydaną w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym przy ul. (...) w W. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone przez organ I instancji w dniu (...) października 2010r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. (...) w W. wykazały nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego przedmiotowego budynku. W związku z powyższym, decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...) z dnia (...) listopada 2010r. zobowiązano właściciela budynku do zapewnienia właściwej długości dojścia ewakuacyjnego w budynku przy jednym kierunku ewakuacji, nie przekraczającą wartości 60 m (w tym nie więcej niż 20 m na poziomej drodze ewakuacyjnej) oraz usunięcia lub dostosowania do wymagań przepisów techniczno-budowlanych wykładziny podłogowej w postaci gumoleum, ułożonej na korytarzu na I piętrze (od strony klatki schodowej nr 2). Organ I instancji pouczył stronę postępowania o treści § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002r. Nr 75, poz. 690 ze zm.), wskazując, że w odniesieniu do obowiązków określonych w ww. decyzji dopuszcza się możliwość stosowania rozwiązań zamiennych w uzgodnieniu z (...) Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. W wyniku rozpoznania odwołania, (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej orzekł jak w opisanej wyżej zaskarżonej decyzji z dnia (...) stycznia 2011r, znak (...). (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, rozpoznając ww. odwołanie nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W jego ocenie, obowiązki wynikające z decyzji pierwszo-instancyjnej zostały prawidłowo nałożone w efekcie dokonanych czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniu (...) października 2010r. Z tych względów organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, że powyższy stan nie zapewnia wymaganego bezpieczeństwa pożarowego budynku. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że wskazane w decyzji organu I instancji akty prawne mogły być stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 121, poz. 1139). Zdaniem organu II instancji należało zastosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, wprowadzającego nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej budynku. Na potwierdzenie trafności swojego stanowiska, organ II instancji powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2007r, sygn. akt II OSK 1144/06. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia (...) z siedzibą w W. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej utrzymania w mocy pkt 1 poprzedzającej ją decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...). W opinii skarżącej Spółdzielni (...) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które zostały powołane jako podstawa prawna nałożonego na Spółdzielnię obowiązku, dotyczą budynków wzniesionych po tej dacie. W skardze skarżąca Spółdzielnia (...) podniosła, że budynek spełnia i spełniał wymogi przeciwpożarowe zawarte w przepisach obowiązujących w dacie jego wykonania w 1983r. oraz dopuszczenia do użytkowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Rzeczą Sądu w niniejszej sprawie było poddanie kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa. Jak stanowi bowiem przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) sąd administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) - ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia. Co do zasady ustawodawca nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej (wyjątki zostały określone w ust. 1a - przejęcie odpowiedzialności za realizację obowiązku). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło zapewnienia właściwej długości dojścia ewakuacyjnego w budynku przy jednym kierunku ewakuacji, nie przekraczającą wartości 60 m (w tym nie więcej niż 20 m na poziomej drodze ewakuacyjnej) oraz usunięcia lub dostosowania do wymagań przepisów techniczno-budowlanych wykładziny podłogowej w postaci gumoleum, ułożonej na korytarzu na I piętrze (od strony klatki schodowej nr 2) i było prowadzone na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. W związku z przeprowadzoną kontrolą, która wykazała nieprawidłowości w zabezpieczeniu przeciwpożarowym budynku, organ nałożył na Spółdzielnię (...) stosowne obowiązki w zakresie zapewnienia dojścia ewakuacyjnego i usunięcia lub dostosowania do wymagań przepisów techniczno-budowlanych wykładziny podłogowej w postaci gumoleum. Powyższe obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa, a konkretnie z § 16 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, a nie z uznania administracyjnego. Rozporządzenie to wbrew twierdzeniom skargi stosuje się do budynków (starych) użytkowanych, między innymi takich jak ten, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Wynika to zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak podał w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 745/06 Naczelny Sąd Administracyjny "zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi". Tak więc z powyższego wynika, że przepisy te mają zastosowanie nie tylko do nowo powstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie i w razie gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie. Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości. W świetle przepisów rozporządzenia, do budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. (...) w W., zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, powinna być zapewniona prawidłowa długość dojścia ewakuacyjnego oraz na korytarzach mogą znajdować się jedynie wykładziny podłogowe z materiału co najmniej trudno zapalnego. Zgodnie z § 256 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie długość drogi ewakuacyjnej od wyjścia z pomieszczenia na tę drogę do wyjścia do innej strefy pożarowej lub na zewnątrz budynku, zwanej dalej "dojściem ewakuacyjnym", mierzy się wzdłuż osi drogi ewakuacyjnej. W przypadku zakończenia dojścia ewakuacyjnego przedsionkiem przeciwpożarowym, długość tę mierzy się do pierwszych drzwi tego przedsionka. Długość dojścia ewakuacyjnego w budynku przy jednym kierunku ewakuacji, nie przekraczającą wartości 60 m (w tym nie więcej niż 20 m na poziomej drodze ewakuacyjnej). Jak wynika z akt sprawy przedmiotowy budynek przy ul. (...) w W. nie spełnia wymagań ww. przepisów w zakresie długości dojścia ewakuacyjnego oraz rodzaju wykładziny podłogowej. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia (...) października 2010r., sporządzonego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...), wynika, że w zakresie długości dojścia ewakuacyjnego - długość ta przy jednym dojściu, mierzona od najniekorzystniej usytuowanego wejścia do mieszkania (mieszkanie nr 75), klatką schodową nr 2 do wyjścia na zewnątrz budynku wynosi ok. 125 m. W zakresie wykładziny podłogowej w trakcie kontroli ustalono, że na drodze ewakuacyjnej, tj. na korytarzu na I piętrze od strony klatki schodowej nr 2 ułożona jest wykładzina w postaci gumoleum o nieokreślonym stopniu palności, gdyż brak jest dokumentacji potwierdzającej, że wykładzina nie jest wykonana z materiałów łatwo zapalnych. Zdaniem Sądu, z ww. ustaleń wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy (...) w W. nie posiada odpowiedniej długości dojścia ewakuacyjnego oraz że na korytarzu na I piętrze znajduje się wykładzina podłogowa niezgodna z przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. 2009 r., Nr 12, poz. 68, ze zm.), Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej (...), uprawniony był w drodze decyzji administracyjnej (decyzja z dnia (...) listopada 2010r, znak: (...)) do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. W ocenie Sądu w sprawie niniejszej priorytetem powinno być zagwarantowanie ochrony zdrowia i życia - bezpieczeństwo użytkowników budynku pozostającego w zasobach Spółdzielni (...). Nakłady finansowe konieczne do wykonania obowiązku dostosowania przedmiotowego budynku do wymogów obowiązującego prawa, pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że jak to wskazały również organy I i II instancji, możliwe są rozwiązania zamienne zapewniające niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej, uzgodnione z (...) Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).