VII SA/Wa 1050/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, , Sędzia WSA Daria Gawlak – Nowakowska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2011 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem skargę oddala Decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) nałożył na J.G. obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie w granicy działki nr ewid. [...] - wykonanego samowolnie i z naruszeniem warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w budynku mieszkalno handlowym zlokalizowanym na działce nr ewid. [...], w miejscowości [...], ul. [...], w zakreślonym terminie. Organ powołując się na wynik kontroli oględzin ustalił, iż inwestor J.G. prowadząc roboty remontowe w latach 1995 – 1999 w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia [...] maja 1995r w przedmiotowym budynku mieszkalno - handlowym wykonała samowolnie otwór drzwiowy w ścianie usytuowanej w ostrej granicy z działką nr ewid. [...]. Wykonanie otworu drzwiowego nastąpiło z naruszeniem § 12 obowiązującego w tym czasie rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Wobec powyższego uzasadniona jest decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie otworu drzwiowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania J.G., decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2011r na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W ocenie organu odwoławczego decyzja pierwszoinstancyjna zapadła z naruszeniem art 107 k.p.a. co uniemożliwia organowi odwoławczemu jednoznacznie stwierdzić, czy powiatowy organ nadzoru budowlanego postąpił prawidłowo nakazując zamurowanie otworu drzwiowego. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie art 107 k.p.a. polega na braku zajęcia stanowiska wobec całego materiału dowodowego i wskazania na jakich dokumentach bądź faktach oparł swoje twierdzenie dotyczące uznania przedmiotowego otworu drzwiowego za samowolę budowlaną. Organ odwoławczy zarzucił organowi pierwszej instancji, iż nie odniósł się do przedstawionego przez inwestora podczas oględzin kopii aneksu do projektu remontu kapitalnego przedmiotowego budynku przewidującego istnienie spornego otworu drzwiowego. Z ustaleń organu pierwszej instancji zawartych w protokole oględzin wynika, że przedstawiony przez inwestora aneks nie posiada żadnych symboli bądź pieczątek właściwego urzędu świadczących o jego zatwierdzeniu przez organ, a w archiwalnych dokumentach brak jest otworu drzwiowego w ścianie od strony działki nr ew. [...]. Zdaniem organu odwoławczego w celu dokładnego wyjaśnienia w/w kwestii organ powiatowy winien wystąpić do organu, który wydał pozwolenie na budowę z dnia [...].05.1995 r z zapytaniem, czy organ architektoniczny zatwierdził " aneks" do projektu remontu kapitalnego przedmiotowego budynku, który skarżąca załączyła do akt niniejszej sprawy w formie kserokopii. Ponadto w aktach sprawy znajdują się także dokumenty, z których wynika, że budynek mieszkalno-usługowy został oddany do użytkowania. Przede wszystkim chodzi o pismo Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] maja 1998 r oraz zawiadomienie o oddaniu obiektu do użytkowania [...] maja 1999 r. Pomimo, że skarżąca zwracała na powyższe dokumenty uwagę w swoich wystąpieniach, to organ stopnia powiatowego w żaden sposób nie odniósł się do nich w swojej decyzji. Jednocześnie organ II instancji zwrócił uwagę, iż ugruntowane orzecznictwo sądowo-administracyjne stoi na stanowisku, że prawnie skuteczne jest przystąpienie do użytkowania tylko co do obiektów wybudowanych zgodnie z projektem i warunkami pozwolenia na budowę Tak więc w przypadku, gdyby jednak potwierdziło się w toku postępowania, że inwestor dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu, organ nadzoru budowlanego będzie zobligowany do prowadzenia postępowania w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odowławczy stwierdził, że organ powiatowy nie wyjaśnił przyczyn, którymi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia, a wydając decyzję przedstawił jedynie stan faktyczny oraz lakonicznie stwierdził, że przedmiotowy otwór drzwiowy stanowi samowolę budowlaną, a także ograniczył się do zacytowania § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie wskazał natomiast na jakich dokumentach, bądź faktach oparł swoje twierdzenia dotyczące uznania ww. otworu drzwiowego za samowolę budowlaną. Organ odwoławczy podkreślił, iż organ powiatowy w uzasadnieniu decyzji winien wskazać jakie dowody uznał za istotne w sprawie, a jakim odmówił takiej mocy i z jakich względów, czego nie uczynił. W związku z powyższym tutejszy organ nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić, czy powiatowy organ nadzoru budowlanego prawidłowo postąpił nakazując zamurowanie otworu drzwiowego w ścianie w granicy z działką nr ew. w [...]. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J.G., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącej organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 7, 77, 80 i 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż przedmiotowe drzwi wejściowe objęte były pozwoleniem na budowę i zostały wybudowane zgodnie z przepisami prawa. Skarżąca zarzucila organowi odwoławczemu brak należytego rozpatrzenia i oceny zebranego materiału dowodowego pozwalającego nie tylko orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji ale również o umorzeniu prowadzonego postępowania względnie orzeczeniu zgodności budowy przedmiotowej klatki schodowej z prawem czego potwierdzeniem jest dopuszczenie budynku do użytkowania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia wymagań art. 7 k.p.a, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 138 § 1 pkt 2 kpa. O naruszeniu wskazanych przepisów można mówić wówczas gdy organ odwoławczy merytorycznie rozpoznaje i rozstrzyga sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Natomiast w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie rozpoznawał i rozstrzygał sprawy merytorycznie lecz wydał decyzję kasacyjną w trybie art. 138 § 2 k.p.a. W takim wypadku można byłoby jedynie podnieść zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. Sąd admnistracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 p.p.s.a. ) dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji pod kątem prawidłowości zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Powołany jako podstawa prawna rozstrzygnięcia, art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji stanowił, iż organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia wyżej wymienionych przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji zgodnie z treścią art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Jako podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy podał przekonujące uzasadnienie naruszenia przez organ pierwszej instancji dyspozycji art. 107 § 1 k.p.a. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji nie wyjaśnił przyczyn, którymi się kierował przy wydawaniu rozstrzygnięcia, nie wskazał na jakich dowodach oparł swoje twierdzenia dotyczące uznania spornego otworu drzwiowego za samowolę budowlaną oraz nie przeanalizował całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Uzasadnienie decyzji pierwszoinstancyjnej sprowadza się do lakonicznego stwierdzenia, że przedmiotowy otwór drzwiowy stanowi samowolę budowlaną i ogranicza do zacytowania § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji nie wskazuje natomiast na jakich dokumentach, bądź faktach oparł swoje twierdzenia dotyczące uznania ww. otworu drzwiowego za samowolę budowlaną. Organ powiatowy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego dotyczącego aneksu do projektu remontu kapitalnego przedmiotowego budynku. Pomimo ustalenia, że aneks nie nie posiada żadnych symboli bądź pieczątek właściwego urzędu świadczących o jego zatwierdzeniu przez organ, a w archiwalnych dokumentach brak jest otworu drzwiowego w ścianie od strony działki nr ew. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] nie ustalił czy organ architektoniczny zatwierdził " aneks" do projektu remontu kapitalnego przedmiotowego budynku, który skarżąca załączyła do akt sprawy w formie kserokopii. Organ pierwszej instancji w żaden sposób nie odniósł się w uzasadnieniu decyzji do wskazywanych przez skarżącą dokumentów ( pisma Starostwa Powiatowego w [...] z dnia [...] maja 1998 r oraz zawiadomienia o oddaniu obiektu do użytkowania [...] maja 1999 r. ) mających świadczyć o legalnym wybudowaniu otworu drzwiowego. W ocenie Sądu argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadniały zastosowanie trybu z art. 138 § 2 k.p.a. Stwierdzić należy, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w ogóle nie przeprowadził w postępowania wyjaśniającego odnośnie zbadania legalności powstania otworu drzwiowego w ścianie usytuowanej w granicy działki. Organ odwoławczy nie mógł przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w całości ani w znacznej części w celu dokonania oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, gdyż nie mieści się to w jego kompetencji. Nadto naruszałoby to podstawową zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a., tj. zasadę dwuinstancyjności W takiej sytuacji prawidłowa jest decyzja wydana w trybie art. 138 § 2 k.p.a. w której wskazano jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.