I SA/Wa 1940/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. S. – M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. S. – M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] umarzającą, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. P., pochodzącą z nieruchomości hipotecznej "[...]". W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda [...] wskazał, że Prezydent W. umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie wszczęte wnioskiem J. S. – M. o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość podnosząc, iż w przedmiotowej sprawie wydane już zostało, na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r., Nr 18, poz. 94), rozstrzygnięcie odmawiające przyznania odszkodowania. Organ pierwszej instancji zaznaczył, że obowiązujący obecnie przepis art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jest kontynuacją przepisu art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. i niedopuszczalne jest ponowne ustalenie odszkodowania w tej samej sprawie. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. S.– M.. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę stwierdził, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, że ze zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego wynika, iż w przedmiotowej sprawie wydana już została ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1973 r. odmawiająca przyznania odszkodowania za wskazaną wyżej nieruchomość. Skoro zatem sprawa odszkodowania została już rozstrzygnięta decyzją wydaną na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, a nowy wniosek o odszkodowanie, złożony po wydaniu tej decyzji, dotyczy rozstrzygnięcia tej samej sprawy, to w świetle przepisu art. 156 § 1 pkt 3 kpa ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy byłoby dotknięte wadą nieważności, jako dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tej sytuacji – zdaniem Wojewody [...] – w sprawie zaistniały podstawy do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa. Niedopuszczalne było bowiem wydanie nowej decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę, skoro w obrocie prawnym nadal pozostaje ostateczna decyzja Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] czerwca 1973 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. S. – M. podnosząc, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 105 § 1 kpa i art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Zdaniem skarżącej organ wadliwie przyjął, że zasadne jest umorzenie postępowania, ponieważ sprawa została już rozpoznana decyzją Kierownika Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Rady Narodowej. W rzeczywistości brak jest bowiem tożsamości pomiędzy obydwoma sprawami, a w konsekwencji także podstaw do umorzenia postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu skarga, choć nie z powodów podniesionych przez skarżącą, jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, co daje podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Na wstępie podkreślić należy, że koniecznym elementem każdego postępowania administracyjnego są jego podmioty, tj. organ, przed którym toczy się postępowanie oraz strona, o której prawach organ administracyjny orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną. Zdolność prawną należy zaś oceniać według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 kpa). Zgodnie z art. 8 kodeksu cywilnego zdolność prawna osoby fizycznej powstaje z chwilą narodzin, a kończy się z chwilą śmierci. Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący osobie fizycznej wygasa z chwilą jej śmierci. Osoba zmarła nie może mieć ani zdolności prawnej, ani być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć, ani prowadzić postępowania, nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia. Z analizy akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy wynika tymczasem, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. skierowana została między innymi do A. M., która – jak wynika ze złożonego na rozprawie dniu 9 marca 2010 r. odpisu skróconego aktu zgonu – zmarła w dniu [...] czerwca 2009 r. Okoliczność powyższa została następnie potwierdzona w piśmie Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2010 r. Zdaniem Sądu skierowanie decyzji do osoby nieżyjącej, która w chwili wydawania decyzji nie miała już przymiotu strony, stanowi rażące naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę wskazane wyżej kwestie i ustali, w oparciu o prawomocne postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku, właściwe strony postępowania, do których należy kierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 w związku z art. 119 pkt 1 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.