I SA/Wa 1033/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2011 r. sprawy ze skargi T.J. i S.J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Wojewoda [...], decyzją z [...] marca 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] stycznia 2011 r. nr [...] orzekającą o odmowie uwzględnienia wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną ul. [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] obręb [...]. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że Starosta Powiatu [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r., działając na podstawie art. 73 ustawy z 13.10.1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku T. i S. małż. J. z dnia 29.11.2005 r., odmówił jego uwzględnienia ze względu na fakt, iż umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego Rep. [...] z dnia [...].04.2000 r. doszło do przeniesienia na M. i T. małż. P. roszczenia o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji, wniesionego przez T. i S. małż. J., organ odwoławczy stwierdził, że materiał dowodowy nie uzasadnia jego uwzględnienia a dokonana przez organ I instancji ocena stanu prawnego i faktycznego nie budzi zastrzeżeń. Organ odwoławczy uznał, że prawo do złożenia wniosku o odszkodowanie nie może być łączone wyłącznie z osobą, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 01.01.1999 r.. Prawo takie przysługuje także osobie, na rzecz której prawo to przeniesiono w drodze umowy cywilnoprawnej. Dopóki w księdze wieczystej nieruchomości zajętej pod drogę publiczną nie zostanie ujawnione przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa na podstawie ostatecznej decyzji wojewody, możliwe jest zbycie takiej nieruchomości przez właściciela wpisanego w dziale II księgi wieczystej. Organ wskazał, że z wyroku składu siedmiu sędziów NSA z dnia 11.01.2010 r. sygn. akt I OPS 3/09 wynika jednoznacznie, iż odszkodowanie o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13.10.1998 r. należne jest nowemu właścicielowi działki, a nie jej zbywcy. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że obrót przedmiotową nieruchomością nastąpił dnia [...].04.2000 r., natomiast deklaratoryjna decyzja Wojewody [...] Nr [...] stwierdzająca nabycie przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 01.01.1999 r. prawa własności nieruchomości położonej w L., zajętej pod część ul. [...], oznaczonej w obr. [...] jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2, została wydana dnia [...].05.2006 r. Zatem w świetle przedstawionych wyżej okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, słuszne jest stanowisko organu I instancji, iż M. i T. małż. P. nabywając przedmiotową nieruchomość umową darowizny zawartą w formie aktu notarialnego w dniu [...].04.2000 r. Rep. [...] wstąpili w prawa swoich poprzedników T. i S. małż. J., którzy byli właścicielami nieruchomości zajętej pod drogę publiczną na dzień 31.12.1998 r. Zatem tylko M. i T. małż. P. mogli dochodzić roszczeń, które poprzednio przysługiwały zbywcom nieruchomości, ponieważ wraz z nabyciem nieruchomości przeszły na nich jako nowych właścicieli również roszczenia odszkodowawcze. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednak, że M. i T. małż. P. stosownego wniosku w ustawowym terminie nie złożyli. W skardze na decyzję Wojewody [...] T. i S. małż. J. podnieśli, że nie zgadzają się z interpretacją przez organy przepisów dotyczących odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Skarga jest uzasadniona, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Ustalony w sprawie stan faktyczny i prawny jest bezsporny. Wynika z niego, że w dacie 31 grudnia 1998 r. właścicielami nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [..] obr. [...], zajętej pod drogę publiczną byli skarżący T. i S. małż. J.. Aktem notarialnym z [...] kwietnia 2000 r. darowali oni przedmiotową nieruchomość M. i T. małż. P.. Decyzją z dnia [...] maja 2006 r. Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa, z dniem 01.01.1999 r. prawa własności tej nieruchomości. W dniu 29 listopada 2005 r. skarżący złożyli wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. M. i T. małż. P. wniosku o takie odszkodowanie nie złożyli. Nabycie nieruchomości przez Gminę L. nastąpiło na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, ze zm.). Zgodnie zaś z ust. 4 tego przepisu odszkodowanie za taką nieruchomość jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. W niniejszej sprawie wniosek o odszkodowanie został złożony w terminie określonym w powołanym przepisie przez właścicieli nieruchomości w dacie 31 grudnia 1998 r. W świetle uregulowania zawartego w art. 73 ust. 4 powołanej ustawy zasadą jest , że podmiotem uprawnionym do realizacji roszczenia odszkodowawczego jest osoba, która w dniu 1 stycznia 1999 r. utraciła własność nieruchomości. Bowiem z wywłaszczeniem, które nastąpiło w tej dacie, ustawa powiązała powstanie roszczenia odszkodowawczego, wynikającego z utraty prawa własności. Nie ulega też wątpliwości, że przez właściciela w rozumieniu art. 73 ust. 4 w zw. z ust. 1 oraz w związku z przepisami kodeksu cywilnego o spadkobraniu, rozumieć także należy spadkobierców osoby, które utraciły własność nieruchomości, jeśli otwarcie spadku nastąpiło przed datą wygaśnięcia tego prawa. Ponieważ wniosek o odszkodowanie złożyli wyłącznie właściciele nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r., to organ powinien ustalić i wypłacić im odszkodowanie. Błędne jest stanowisko organów, że aktem notarialnym z [...] kwietnia 2000 r. skarżący przenieśli na M. i T. małż. P. roszczenie o ustalenie i wypłatę odszkodowania. Analiza treści aktu notarialnego Rep. [...] nie wskazuje, aby skarżący przenieśli to roszczenie na małż. P.. Nie jest również zasadne stanowisko organów, że z wyroku składu siedmiu sędziów NSA z 11.01.2010 r. sygn. akt I OPS 3/09 wynika jednoznacznie, iż odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 13.10.1998 r. należne jest nowemu właścicielowi działki, a nie jej zbywcy. Teza tego wyroku jest taka, że uprawniony do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w niniejszej sprawie, może być także osoba, która po 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej. Teza powołanego wyroku NSA nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, gdyż z wnioskiem o odszkodowanie nie wystąpili małż. P., którzy zawarli umowę darowizny po 31 grudnia 1998 r. lecz właściciele nieruchomości z dnia 31 grudnia 1998 r. Decyzje organów obu instancji zapadły więc z naruszeniem art. 73 ust. 1 i 4 ustawy z 13.10.1998 r. – Przepisy wprowadzające (...), co uzasadnia ich uchylenie, gdyż naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.