I SA/Wa 1870/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] czerwca 1951 r., nr [...] odmawiającego M. i Z. W. przyznania prawa własności czasowej do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego nr hip. [...] "[...]". Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu [...] września 2004 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek spadkobierców Z. i M. W. o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1951 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia, natomiast decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] utrzymało tę decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2134/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższe decyzje i wskazał, że koniecznym jest ustalenie przez organ kręgu uczestników postępowania, mających przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1951 r. i wskazało, że w odniesieniu do kwestionowanego orzeczenia toczyło się już postępowanie o stwierdzenie jego nieważności. Postępowanie to zakończone zostało decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2000 r. nr [...] i z dnia [...] stycznia 2001 r. [...]. Na powyższą decyzję strony wniosły skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 16 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 227/01 skargę oddalił. W takiej sytuacji niedopuszczalne jest prowadzenie kolejnego postępowania nadzorczego w tożsamej sprawie i wydanie drugiej decyzji. Na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. i wskazało, że w niniejszej sprawie nie jest możliwe prowadzenie postępowania i wydanie decyzji ze względu na realizację przesłanki res iudicata. Skoro bowiem sprawa ta jest tożsama podmiotowo i przedmiotowo z zakończoną już sprawą o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] czerwca 1951 r., to niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w tej sprawie. Przeciwne rozstrzygnięcie prowadziłoby do nieważności orzeczenia ze względu na realizację przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła L. W. wnosząc o jej uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj.: 1. art. 157 § 2 kpa poprzez pominięcie, gdyż organ powinien w postępowaniu uwzględnić z urzędu wszystkie przyczyny nieważności, nawet bez wniosku strony; 2. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 1, 4, 5 w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) poprzez błędną wykładnię i pominięcie zakazu rozszerzającej interpretacji przepisów ograniczających lub nacjonalizujących prawo własności, a także błędne ustalenie, że wniosek dekretowy został spóźniony; 3. art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 6 i 8 kpa poprzez pominięcie i nierozpoznanie wniosku skarżącej; 4. art. 66 § 1 kpa poprzez bezpodstawny podział wniosku na dwa postępowania; 5. art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez jego pominięcie; 6. art. 7 w zw. z art. 77, art. 6 i 8 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez nieuwzględnienie; 7. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez pominięcie. W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie powyższych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływana dalej jako "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie na pierwszy plan wysuwają się kwestie proceduralne, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, a które w zasadzie czynią bezprzedmiotową merytoryczną ocenę zaskarżonej decyzji. Skargę wniesioną w rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] naruszyło przepisy postępowania ze skutkiem mogącym mieć wpływ ma wynik sprawy. Przepis art. 10 § 1 kpa ustanawia ogólną zasadę udziału strony w postępowaniu. Należy stwierdzić, że stroną postępowania administracyjnego jest stosownie do art. 28 kpa każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stroną postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności orzeczenia odmawiającego ustanowienia prawa własności czasowej na rzecz byłego właściciela, jest zatem właściciel nieruchomości, bądź jego następcy prawni, jak również właściciel wykupionego lokalu znajdującego się w budynku mieszkalnym posadowionym na gruncie przejętym w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. W tej sytuacji obowiązkiem organu jest ustalenie prócz kręgu osób, które są byłymi właścicielami lub spadkobiercami właścicieli nieruchomości, także osób będących aktualnie właścicielami lokali wykupionych w budynkach zlokalizowanych na nieruchomości. Z akt postępowania administracyjnego wynika jednoznacznie, że pomimo tego, iż organ był w posiadaniu "Informacji z ewidencji gruntów" dla nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], właściciele lokali nr [...] i [...] znajdujących się w budynku przy ul. [...] tj. R. P. (lokal nr [...]) oraz I. S. (lokal nr [...]), mimo iż przysługiwał im przymiot strony w niniejszej sprawie, nie brali udziału w postępowaniu, przy czym brak ich udziału sprowadzał się do tego, że nie zostali zawiadomieni, że toczy się przedmiotowe postępowanie, jak również nie doręczono im decyzji organu I i II instancji. Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową, która stanowi podstawę wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek strony (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Tego rodzaju uchybienie wypełnia jednocześnie przesłankę upoważniającą Sąd zgodnie z art. 119 pkt 1 P.p.s.a. do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Wskazać ponadto należy, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z dnia 26 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 2134/06, uchylając decyzje obu instancji, wskazał, że organ nadzoru ponownie rozpatrując sprawę powinien ustalić pełen krąg uczestników postępowania, z uwzględnieniem właścicieli lokali wykupionych w znajdującym się na nieruchomości budynku. Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ do wytycznych Sądu nie zastosował się, czym naruszył powołany przepis art. 153 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie obowiązany był uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. Obowiązkiem organu będzie ponowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z dnia [...] czerwca 1951 r., z uwzględnieniem wszystkich stron postępowania, tj. aktualnych właścicieli mieszkań w budynku położonym przy ul. [...]. Organ uwzględni również fakt, że w dniu [...] listopada 1996 r. zmarł uczestnik postępowania – H. M. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i c, art. 152 oraz 119 pkt 1 w zw. z art. 120 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.