II SA/Ke 679/11
WyrokWSA w Kielcach2011-11-17
Skład orzekający: Jacek Kuza, Dorota Chobian, Dorota Pędziwilk-Moskal
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie, która zbyła nieruchomość w drodze darowizny, przysługuje zasiłek celowy na remont lub odbudowę tej nieruchomości zniszczonej w wyniku powodzi, jeśli w momencie składania wniosku o zasiłek nie była już jej właścicielem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie, która zbyła nieruchomość w drodze darowizny, nie przysługuje zasiłek celowy na jej remont lub odbudowę, nawet jeśli została ona zniszczona w wyniku powodzi. Kluczowe znaczenie ma fakt, że w momencie składania wniosku o zasiłek strona nie była już właścicielem nieruchomości, a zasiłek celowy ma na celu pomoc osobom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać własnymi zasobami, a nie stanowi odszkodowania za straty.Stan faktyczny
Skarżący wnioskował o zasiłek celowy na remont domu zniszczonego przez powódź. Wcześniej, przed złożeniem wniosku, darował nieruchomość siostrze i jej mężowi, a w trakcie wywiadu środowiskowego oświadczył, że nadal jest jej właścicielem. Organ I instancji uchylił pierwotną decyzję o przyznaniu zasiłku i odmówił jego przyznania, co utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący zarzucił błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów prawa, kwestionując m.in. wymóg posiadania tytułu własności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Monika Zielińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 roku sprawy ze skargi S.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego po wznowieniu postępowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta S. Kierownika Sekcji Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] znak: [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego po wznowieniu postępowania.
Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 31.08.2010r. S. R. wniósł o udzielenie mu pomocy w kwocie 100 tys. zł na remont lub odbudowę stanowiącego jego własność budynku mieszkalnego przy ul. B. 39 w S., zniszczonego w wyniku powodzi z 2010r.
Ostateczną decyzją z dnia 27.09.2010r. organ I instancji przyznał S. R. zasiłek celowy w wysokości 50 tys. zł na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w związku z powodzią z 2010r. wskazując, że:
I. kwota ta stanowi 50% przysługującego świadczenia z tytułu pomocy na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w związku z koniecznością rozbiórki budynku, w którym prowadzone było gospodarstwo domowe,
II. zasiłek należy rozliczyć na podstawie zapłaconych faktur oraz rachunków w terminie do dnia 26.10.2010r.
Postanowieniem z dnia 17.11.2010r., wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej w/w decyzją z dnia 27.09.2010r. W toku tego postępowania ustalono, że S. R. aktem notarialnym z dnia 25.08.2010r. darował dotkniętą przez powódź nieruchomość przy ul. B. 39 w S. swojej siostrze i jej małżonkowi, a ponadto nie zamieszkiwał w przedmiotowym lokalu i nie prowadził tam gospodarstwa domowego, będąc jedynie zameldowany w tym miejscu.
W rezultacie powyższych ustaleń decyzją z dnia [...] znak: [...] organ I instancji orzekł o:
1. uchyleniu w/w decyzji ostatecznej z dnia 27.09.2010r.,
2. odmowie przyznania S. R. zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w związku z powodzią 2010r. w wysokości 50 tys. zł.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie wskazano, że pomoc w postaci zasiłków na remont lub odbudowę domu winna być kierowana do osób dysponujących prawem do domu, który uległ zniszczeniu bądź uszkodzeniu i które przez to znalazły się w trudnej sytuacji – wobec utraty wskutek powodzi miejsca zamieszkiwania i wykonywania w nim podstawowych funkcji życiowych. Jednocześnie organ uznał, że gdyby życie wnioskodawcy koncentrowało się w domu przy ul. B. 39, to nie przekazałby w drodze darowizny własności tej nieruchomości. Podkreślono przy tym, że S. R. nie był właścicielem w/w domu w dacie złożenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego oraz złożył fałszywe oświadczenie w dniu 15.09.2010r. co do tytułu własności budynku, co przesądziło o odmowie przyznania mu zasiłku celowego w wysokości 50 tys. zł. W podstawie prawnej powołano m. in. art. 151 § 1 pkt 2, art. 163 k.p.a. oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4, art. 6 pkt 16, art. 40 ust. 2 i 3, art. 106 ust. 4, art. 110 ust. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz art. 104 k.p.a.
W odwołaniu od decyzji z dnia [...] S. R. wskazał na:
1. błąd w ustaleniach faktycznych organu I instancji, polegający m. in. na przyjęciu, że warunkiem koniecznym do ubiegania się o zasiłek jest legitymowanie się tytułem własności na dzień złożenia wniosku oraz braku uwzględnienia faktu zadeklarowania przez stronę gotowości do rozliczenia się z całości zasiłku celowego po wypłaceniu II raty zasiłku, który miał zostać przeznaczony na zakup nowej działki budowlanej,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 40 ust. 2 i 3 ustawy, w którym ustawodawca wskazał, że konieczną przesłanką do ubiegania się o przyznanie zasiłku jest poniesienie strat przez osobę ubiegającą się o zasiłek –
a nie wykazanie się tytułem własności,
3. naruszenie art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 24.06.2010r o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010r (Dz. U. nr 123, poz. 835 ze zm.),
4. naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 145 § 1 pkt 5, art. 7, 8, 9, 75 § 1 i 2, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a.,
5. przedwczesność wydanego rozstrzygnięcia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzieliło w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że S. R. nie rozliczył kwoty przyznanego mu decyzją ostateczną z dnia 27.09.2010r. zasiłku w terminie określonym w tej decyzji, lecz wystąpił o wypłatę kolejnej kwoty zasiłku w wysokości 50 tys. zł oświadczając, że zamierza zakupić działkę budowlaną za kwotę przekraczającą wysokość otrzymanej dotychczas pomocy. Ponadto, jak wynika z aktu notarialnego z dnia 25.08.2010r. wnioskodawca przekazał w drodze darowizny zniszczoną przez powódź nieruchomość siostrze i jej małżonkowi. Ze względu na powyższe doszło do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie wyszły bowiem na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję. Okoliczności te były istotne dla sprawy zakończonej decyzją ostateczną, gdyż tym rozstrzygnięciem przyznano zasiłek celowy na remont lub odbudowę domu mieszkalnego zniszczonego na skutek powodzi na rzecz osoby, która nie była właścicielem zniszczonego domu. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie S. R. złożył wniosek o udzielenie pomocy powyżej 20 tys. zł do 100 tys. zł – w związku ze zniszczeniem domu przy ul. B. 39 w S. podczas powodzi w 2010r., wskazując że jest właścicielem przedmiotowego budynku. Stało się tak pomimo, że w dacie składania wniosku strona nie była właścicielem tej nieruchomości. Odnosząc się do odmowy przyznania żądanego świadczenia Kolegium stwierdziło, że zasiłki celowe nie pełnią roli odszkodowawczej, a ponadto zakwestionowało niemożność zaspokojenia przez wnioskodawcę z własnych środków potrzeb mieszkaniowych – w sytuacji, gdy zbywa nieruchomość w drodze umowy darowizny. Podkreślono przy tym, że otrzymanego na podstawie decyzji z dnia 27.09.2010r. zasiłku celowego w kwocie 50 tys. zł strona nie wykorzystała na odbudowę lub budowę domu. Organ wskazał ponadto na brak podstaw do uwzględnienia wskazywanej w odwołaniu okoliczności dotyczącej powrotnego przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości na S. R. – w dniu 13.04.2011r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. R. zarzucił decyzji organu odwoławczego naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- art. 7, 8, 9, 75 § 1 i 2, 77 § 1 k.p.a. przez ich niezastosowanie – organ I Instancji nie wyjaśnił bowiem okoliczności, które towarzyszyły sporządzaniu umowy darowizny, a następnie zwrotnemu przeniesieniu darowizny w dniu 13.04.2011r. – które mają istotne znaczenia dla oceny motywów skarżącego, mających z kolei bezpośredni związek z powodzią; nie odniesiono się także do zaświadczenia lekarskiego z dnia 11.05.2011r., poprzestając jedynie na stwierdzeniu, że skarżący jest leczony i wymaga leczenia, podczas gdy z treści tego zaświadczenia wynika, że skarżący na skutek traumatycznych przeżyć wywołanych powodzią tj. utrata dachu nad głową i śmierci babci popadł w depresję, co skutkowało nie do końca świadomą decyzją o dokonaniu darowizny, do jakiej doszło w dniu 25.08.2010r.; ponadto uzasadnienie decyzji nie odpowiada warunkom formalnym tak co do uzasadnienia faktycznego decyzji, które winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czy też nie poddał ich ocenie –
w szczególności co do stanu faktycznego na dzień wydania zaskarżonej decyzji; wnioskodawca jest bowiem nadal właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a ponadto jak wynika z jego wyjaśnień przed dniem powodzi zamieszkiwał w tym miejscu; uzasadnienie prawne obarczone jest błędną wykładnią która ostatecznie skutkowała wydaniem nietrafnej decyzji;
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez błędne zastosowanie, albowiem fakt, że w dacie wydania decyzji w dniu 27.09.2010r skarżący nie był już właścicielem nieruchomości, która uległa zniszczeniu wskutek powodzi nie miał istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż skarżący będąc właścicielem nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym nadającym się do zamieszkania w dacie powodzi, po powodzi nadal do 25.08.2010r. był właścicielem nieruchomości, z tą jednak różnicą, że nie nadawała się do zamieszkania a do rozbiórki, stąd niewątpliwie poniósł on szkodę majątkową w wyniku powodzi; ponadto należało wziąć pod uwagę fakt, że w dacie wydania decyzji organu I instancji skarżący był i jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości – na podstawie zwrotnej umowy darowizny z dnia 13.04.2011r.
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania,
a w szczególności:
- art. 40 ust. 2 i 3 ustawy przez błędną wykładnię tego przepisu – w którym ustawodawca wyraźnie wskazał, że przesłanką konieczną do ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego jest poniesienie przez wnioskodawcę szkody majątkowej w wyniku klęski żywiołowej a nie – jak przyjęły organy obu instancji – wykazanie się tytułem własności na dzień składania wniosku o zasiłek celowy; wykładnia logiczna tego przepisu prowadzi do wniosku, że nawet w przypadku zbycia nieruchomości gruntowej, której zabudowania zostały zniszczone w skutek powodzi, poszkodowany w dalszym ciągu jest osobą poszkodowaną, gdyż gdyby zbył nieruchomość niezniszczoną, to otrzymałby wyższą sumę pieniędzy lub też miałby zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe; fakt zbycia nieruchomości nie niweluje skutku w postaci straty po stronie pozwanego spowodowanej powodzią, która jest wyłączną przesłanką do ubiegania się i otrzymania zasiłku celowego w rozumieniu w/w przepisu (komentarz Wojciecha Maciejko i Pawła Zaborniak do ustawy o pomocy społecznej); organ I instancji nietrafnie przyjął, że pomoc społeczna przysługuje tylko tym, którzy z uwagi na niemożność przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej żyją w warunkach, które nie odpowiadają godności człowieka, jako że zgodnie z art. 40 pkt 3 cyt. ustawy zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu,
- art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 4 ustawy w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010r., gdyż pomoc udzielana osobom poszkodowanym w związku z powodziami jakie nawiedziły Polskę w maju i czerwcu 2010r. mieści się w możliwościach pomocy społecznej; na ten cel zostały bowiem przeznaczone stosowne środki pochodzące z budżetu państwa; nie budzi przy tym wątpliwości, że skarżący jest osobą poszkodowaną, albowiem w skutek powodzi doznał szkód majątkowych i utracił możliwość korzystania z posiadanej nieruchomości,
3. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, mający wpływ na jego treść, a sprowadzający się do błędnego przyjęcia, że skarżącemu nie przysługuje II rata zasiłku celowego na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w wysokości 50.000 zł, gdyż nie był osobą uprawnioną do ubiegania się o zasiłek celowy na remont i odbudowę domu zniszczonego w skutek powodzi, albowiem w dacie wydania pierwotnej decyzji w tym przedmiocie z dnia 27.09.2010r. nie był jej właścicielem; takie stanowisko jest nietrafne, gdyż ustawa w żadnym z przepisów nie uzależnia przyznania zasiłku celowego z tytułu strat poniesionych w wyniku klęski żywiołowej od tego czy w dacie złożenia wniosku skarżący był jej właścicielem czy też nie; bezspornym przy tym jest, że skarżący w czasie klęski żywiołowej w postaci powodzi na przełomie maja i czerwca 2010r był właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. B. 39; poza tym błędnie przyjęto, że skoro skarżący zbył w drodze umowy darowizny nieruchomość o powierzchni 5.875 m2, to jest osobą, która z własnych środków jest w stanie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe, podczas gdy działania skarżącego polegające na zbyciu w/w nieruchomości w drodze umowy darowizny w dniu 25.08.2010r. spowodowane były tym, że skarżący popadł w depresję po śmierci babci S. R. w dniu 19.05.2010r. oraz z powodu utraty dachu nad głową.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji;
2. ewentualnie - uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi odowłąwczemu do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., zadaniem wojewódzkich sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.), a kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy.
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności.
Przedmiotem oceny Sądu jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującej w mocy wydaną w wyniku wznowionego postępowania decyzję organu pomocy społecznej I instancji o uchyleniu dotychczasowej ostatecznej decyzji o przyznaniu zasiłku celowego i orzekającą o odmowie przyznania tego świadczenia. Podkreślić trzeba, że istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję, rozstrzygającą zatem o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana.
Ramy prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wyznacza postanowienie organu I instancji z dnia 17.11.2010r. o wznowieniu postępowania, wydane na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Na gruncie niniejszej sprawy zasadniczą przesłanką wznowienia postępowania była okoliczność braku przysługiwania S. R. tytułu własności do dotkniętej przez klęskę żywiołową nieruchomości – w dacie wydania decyzji z dnia 27.09.2010r. o przyznaniu skarżącemu zasiłku celowego w wysokości 50 tys. zł na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych w związku z powodzią z 2010r. Wskazać przy tym trzeba, że rozstrzygnięcie to zapadło w wyniku złożenia przez S. R. w dniu 31.08.2010r. wniosku o udzielenie pomocy w kwocie 100 tys. zł "na remont lub odbudowę stanowiącego jego odrębną własność (...) budynku mieszkalnego przy ul. B. 39 w S., zniszczonego w wyniku powodzi z 2010r." Tymczasem skarżący nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości już od dnia 25.08.2010r.
Utrzymane w mocy zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcie organu I instancji zostało wydane w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. (w zw. z art. 150 i 149 § 2 k.p.a.), zgodnie z którym organ administracji publicznej właściwy do orzekania w sprawie wznowienia, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W tym miejscu wskazać należy, że w podczas wiosny i lata 2010r. w Polsce (w tym m. in. na niektórych terenach województwa świętokrzyskiego) miała miejsce powódź. Zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 12.03.2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej ustawą, będącego podstawą materialnoprawną decyzji organu I instancji, zasiłek celowy może być przyznany osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego (ust. 1), bądź klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust. 2).
Rozstrzygnięcia oparte o powyższy przepis wydawane są w ramach tzw. uznania administracyjnego. Wówczas – w przypadku kontroli sądowej – niezbędne jest zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego nie został przez organy przekroczony, a także, czy dana decyzja została w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadniona. Podkreślić trzeba, że jakkolwiek uznanie administracyjne nie pozwala organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, to nie nakazuje mu spełnienia każdego żądania obywatela (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26.09.2000r., sygn. akt: I SA 945/00, LEX 79608). Uszczegółowieniem zasad przyznawania świadczeń z pomocy społecznej są przepisy art. 2 ust. 1 ustawy, który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz art. 3 ust. 4 ustawy, zgodnie z którym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Jednocześnie zgodnie z przepisami ustawy, które regulują tryb przyznawania zasiłków celowych, organ przy udzielaniu przedmiotowej pomocy kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi na gruncie tej ustawy dotyczącymi wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3).
Bezsporne w niniejszej sprawie są następujące okoliczności:
1. darowizna działki o powierzchni 5.875 m2, zabudowanej w/w obiektem, dokonana przez S. R. aktem notarialnym z dnia 25.08.2010r. – siostrze oraz szwagrowi,
2. złożenie przez S. R. w dniu 31.08.2010r. wniosku o udzielenie pomocy w kwocie 100 tys. zł na remont lub odbudowę stanowiącego jego własność budynku mieszkalnego przy ul. B. 39 w S., zniszczonego w wyniku powodzi z 2010r.,
3. złożenie przez S.a R. w dniu 15.09.2010r. – w trakcie przeprowadzanego wywiadu środowiskowego – oświadczenia, że jest jedynym właścicielem w/w domu.
Wbrew zarzutom skargi, w ocenie Sądu powyższe okoliczności – niekwestionowane w niniejszej sprawie – stanowiły wystarczającą podstawę do orzeczenia o odmowie przyznania S. R. II raty zasiłku celowego. W tym zakresie należy podzielić dokonaną przez organy ocenę przeprowadzonych dowodów i poczynione w oparciu o nią ustalenia faktyczne, wskazujące jednoznacznie na to, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w cyt. przepisach, niezbędne do uwzględnienia żądań zgłaszanych przez stronę. Powyższe ustalenia legły u podstaw wydanych w niniejszej sprawie decyzji. Tym samym organy orzekające – zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 k.p.a. – podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, zbierając i rozpatrując w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny materiału dowodowego wskazanych w art. 80 k.p.a. Również uzasadnienia zakwestionowanych decyzji spełniają wymogi określone w art. 107 k.p.a. W świetle powyższego nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi o nieuwzględnieniu przez organy okoliczności, w jakich doszło do zawarcia umowy darowizny oraz powrotnego przeniesienia własności nieruchomości w dniu 13.04.2011r. Decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miał bowiem fakt wyzbycia się przez S. R. w dniu 25.08.2010r. – w sposób nieodpłatny – należącej do niego nieruchomości.
W tym miejscu godzi się podnieść, że zasiłek celowy – przydzielany w oparciu o art. 40 ustawy i przeznaczony na pomoc osobom poszkodowanym powodzią – winien zostać skierowany przede wszystkim do najbardziej potrzebujących. Jednocześnie nie może budzić wątpliwości, że przeznaczenie przedmiotowych świadczeń dla tych właśnie osób odpowiada ustawowemu celowi pomocy społecznej, polegającemu na udzielaniu pomocy osobom i rodzinom w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 ustawy).
Wobec materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych niniejszej sprawy należy podzielić prawidłowe ustalenia organu odwoławczego, że za taką osobę nie można uznać skarżącego – który podarował siostrze oraz szwagrowi należącą do niego opisaną powyżej nieruchomość. W sytuacji, gdy ubiegający się o zasiłek celowy w sposób nieodpłatny wyzbywa się własności wartościowych składników swego majątku brak jest bowiem podstaw, aby przyjąć że osoba taka znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej jej zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Podkreślenia wymaga, że tylko taka sytuacja uzasadniałaby przyznanie żądanego świadczenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że zasiłki celowe nie pełnią roli wyłącznie odszkodowawczej. W żadnym przypadku nie można uznać, że świadczenia z pomocy społecznej stanowią rekompensatę za straty poniesione na skutek powodzi. Ich celem – w przypadku zasiłków powodziowych – jest bowiem umożliwienie osobom lub rodzinom poszkodowanym przez powódź uzyskanie środków na realizację niezbędnych potrzeb bytowych.
Na marginesie powyższych rozważań wskazać trzeba, że I rata przyznanej skarżącemu pomocy (50 tys. zł) nie została przez niego rozliczona we wskazanym w decyzji z dnia 27.09.2010r. terminie (26.10.2010r.) – ponieważ nie przedstawił faktur, czy też rachunków dokumentujących sposób wydatkowania tych środków. Mogło to wywołać uzasadnioną wątpliwość organów co do celu wykorzystania
przez skarżącego zasiłku powodziowego. Ponadto wiarygodność składanych przez wnioskodawcę oświadczeń została zakwestionowana z uwagi na jego zachowanie w toku postępowania. Mianowicie, kilka tygodni po dokonanej darowiźnie, podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego w dniu 15.09.2010r., skarżący –niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy – złożył oświadczenie, że w dalszym ciągu jest on wyłącznym właścicielem w/w domu, wprowadzając tym samym organ w błąd. Znamienne ponadto jest, że wskazane w odwołaniu zaświadczenie lekarskie, mające poświadczać zły stan zdrowia S. R. w okresie w którym doszło do rozporządzenia przedmiotową nieruchomością w formie darowizny, zostało wystawione dopiero w dniu 11.05.2011r.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.
Skoro zatem podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło