VII SA/Wa 1752/11
WyrokWSA w Warszawie2011-12-08
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Leszek Kamiński, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji ostatecznej, wydane na podstawie stwierdzenia nieprawdziwości oświadczenia inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością, może utrzymać w mocy organ odwoławczy, jeśli inwestor przedstawił późniejsze postanowienie sądu zabezpieczające jego prawo do dysponowania nieruchomością?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, utrzymując w mocy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji. Pomimo że wyrok sądu karnego stwierdzający nieprawdziwość oświadczenia inwestora mógł stanowić podstawę do wstrzymania wykonania decyzji, późniejsze postanowienie sądu cywilnego zabezpieczające prawo inwestora do dysponowania nieruchomością powinno zostać uwzględnione. Organ odwoławczy nieprawidłowo uznał, że to postanowienie pozostaje bez wpływu na postępowanie, ignorując tym samym jego znaczenie dla oceny prawdopodobieństwa uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. E. i P. E. na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o wstrzymaniu wykonania decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku handlowego. Podstawą wstrzymania było złożenie przez inwestora nieprawdziwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością, co zostało stwierdzone wyrokiem sądu karnego. Skarżący argumentowali, że późniejsze postanowienie sądu cywilnego o zabezpieczeniu wniosku o podział majątku, zezwalające na rozbudowę, zastępuje konieczność uzyskania zgody współwłaścicielki i uprawnia do dysponowania nieruchomością. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody, stwierdził, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi A. E. i P. E. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz A. E. i P. E. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 roku znak [...] Starosta [...] na podstawie art. 152 w związku z art. 145 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji ostatecznej Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...].01.2010 znak sprawy [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku handlowego o część handlową, usługową i mieszkalną (kategoria obiektu XVII) na działkach nr [...] położonych w [...], gm. [...] wydanej dla A. E. i P. E., wskazując w uzasadnieniu, że zachodzą okoliczności wskazujące na prawdopodobieństwo uchylenia w/w decyzji we wznowionym postępowaniu z uwagi na złożenie przez inwestora P. E. nieprawdziwego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stwierdził Sąd Rejonowy w [...] Sygnatura akt [...] z dnia [...].12.2010r.
Po rozpatrzeniu zażalenia A. E. i P. E. Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2011r. utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2010r.
W ocenie organu odwoławczego wyrok z dnia [...].12.2010r. Sądu Rejonowego w [...], II Wydziału Karnego, sygn. akt [...], przekazany organowi I instancji przy piśmie z dnia 10.02.2011 r. przez Sąd Rejonowy w [...] stanowi przesłankę wstrzymania wykonania decyzji ponieważ okoliczność, którą wskazuje uprawdopodabnia możliwość uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Z w/w wyroku wynika, że P. E. "w okresie od 10.12.2009r. do 8.01.2010r. w [...] w związku z ubieganiem się o wydanie przez Starostę Powiatu [...] decyzji o pozwoleniu na rozbudowę budynku handlowego o część handlową, usługową i mieszkalną na działkach nr [...] położonej w [...] przy ul. [...] wyłudził poświadczenie nieprawdy w zakresie posiadania prawa własności działek nr [...] w ten sposób, że w dniu 10.12.2009r. pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wypełnił i podpisał oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując siebie jako właściciela nieruchomości o nr [...] podczas gdy grunty te w rzeczywistości stanowiły współwłasność z jego żoną A. E. podstępnie wprowadzając tym samym osobę uprawnioną do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budową w błąd co skutkowało wydaniem przez Starostą Powiatu [...] w dniu 8.01.2010r. przedmiotowej decyzji". Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 28.12.2010r.
Wojewoda stwierdził również, że przedłożone mu postanowienie z dnia [...].05.201 IR. Sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w [...] o podział majątku wspólnego - na skutek wniosku P. E. o zabezpieczenie wniosku, pozostaje bez wpływu na przedmiotowe postępowanie.
Skargę do Sądu wnieśli A. E. i P. E. wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Starosty Powiatu [...]. Zdaniem skarżących, wydane przez Sąd Rejonowy w Wyszkowie w sprawie z wniosku A. E. z udziałem P. E. sygn.akt [...] postanowienie o zabezpieczeniu, którym Sąd zezwolił P. E. na rozbudowę budynku handlowego znajdującego się na działkach oznaczonych numerami [...] zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem zatwierdzonym decyzją Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...].01,2010r., zastępuje konieczność uzyskania zgody A. E. na wymienioną inwestycję i uprawnia go tym samym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżacy nie zgodzili się ze stanowiskiem organu zażaleniowego, że wymienione postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o zabezpieczeniu pozostaje bez wpływu na przedmiotowe postępowanie, bowiem okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania., co jest konieczną przesłanką wstrzymania wykonania decyzji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr, 153 poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
W rozpoznawanej sprawie takie naruszenia wystąpiły, dlatego skargę należało uznać za zasadną.
W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wznowione w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na rozbudowę budynku handlowego o część handlową, usługową i mieszkalną (kategoria obiektu XVII) na działkach nr [...] położonych w [...], gm. [...] wydanej dla A. E. i P. E. w związku z art. 145 §1 pkt 1 ponieważ w trakcie realizacji robót budowlanych organ stwierdził że P. E. złożył nieprawdziwe oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w celu uzyskania w/w pozwolenia na budowę.
Wskazać należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w których ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą w art. 145 § 1 lub art. 145 a § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, dlatego przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania.
Podstawą wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest stwierdzenie, iż dowody na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zgodnie z poglądami przyjętymi w orzecznictwie, za fałszywe dowody uznaje się między innymi fałszywe dokumenty, tzn. podrobione lub o zafałszowanej treści, ale w sytuacji, gdy fałszywość dowodu stwierdzono uprzednio orzeczeniem sądu lub innego organu (wyrok NSA z 24.06.1986 r. Sa/Lu 300/86).
W niniejszej sprawie wyrok z dnia [...].12.2010r. Sądu Rejonowego w [...],[...] Wydziału [...], sygn. akt [...] i jego treść , przekazany organowi I instancji przy piśmie z dnia 10.02.201 lr. przez Sąd Rejonowy w [...] stanowił powód do wznowienia postępowania , ale nie stanowił bezpośredniej przesłanki do uchylenia dotychczasowej decyzji o zezwoleniu na budowę i wydania decyzji odmownej. Inwestor może bowiem w toku wznowionego postępowania uzyskać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czyli spełnić wszystkie wymogi określone w art. 32 ust. 4 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. 10. 243.1623 jt.). Wówczas właściwy organ nie może uchylić dotychczasowej decyzji i wydać nową decyzję o odmowie wydania pozwolenia na budowę.
W toku wznowionego postępowania organ administracji właściwy w sprawie wznowienia postępowania może na podstawie art. 152 § 1 K.p.a. wstrzymać z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli okoliczności sprawy wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania. Jak wynika z powołanego przepisu, wykonanie decyzji nie zostaje wstrzymane z mocy prawa, lecz na organ został nałożony obowiązek rozważenia (z urzędu lub na wniosek strony) wstrzymania wykonania decyzji, jeżeli wykonanie decyzji może prowadzić do stanu prawnego lub faktycznego, który jest nieodwracalny. Podstawą wstrzymania wykonania decyzji jest istnienie prawdopodobieństwa uchylenia decyzji, a zatem gdy na podstawie akt sprawy organ wstępnie jest przekonany o uchyleniu decyzji biorąc pod uwagę fakt iż po wznowieniu postępowania toczy się ono niejako od początku.
Zbyt szybkie i nie poparte dostatecznie udokumentowanymi dowodami na istnienie przesłanek wskazujących na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji ostatecznej, korzystanie z instytucji wstrzymania wykonania decyzji, może stanowić naruszenie zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznych.
W rozpatrywanej sprawie w ocenie Sądu, istniejący wyrok Sądu Rejonowego w [...],[...] Wydziału [...], sygn. akt [...] stanowił dostateczną podstawę do podjęcia przez organ I instancji działań wstrzymujących wykonanie decyzji Starosty z dnia [...] stycznia 2010 r. pozwalającej na budowę, lecz już na etapie postępowania zażaleniowego, a jednocześnie w trakcie trwającego postępowania wznowieniowego inwestor przedłożył inne orzeczenie sądu - postanowienie Sądu Rejonowego w [...] o zabezpieczeniu, którym Sąd zezwolił P. E. na rozbudowę budynku handlowego znajdującego się na działkach oznaczonych numerami [...] zgodnie z pozwoleniem na budowę i projektem zatwierdzonym decyzją Starosty Powiatu [...] nr [...] z dnia [...].01,2010r., i zastąpił konieczność uzyskania zgody A. E. na wymienioną inwestycję i uczynił inwestora uprawnionym dysponowania nieruchomością w wymieniony w postanowieniu Sądu sposób.
Biorąc więc pod uwagę, że organ odwoławczy, zgodnie z art. 140 K.p.a. tak samo, jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 K.p.a. nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w/w postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 31 maja 2011r. Sygn akt [...] w postępowaniu administracyjnym przed organem II instancji pozostaje bez wpływaj na przedmiotowe postępowanie.
Należy stwierdzić, że Wojewoda [...] naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło