II SA/Bd 1126/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Wiesław Czerwiński sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi M.K. i B. K. na decyzję SKO w T. z dnia [..]sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenie na usunięcie drzew 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od SKO w T. solidarnie na rzecz skarżących 457 ( czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 czerwca 2011 r. nr [...], Prezydent Miasta T., na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 7, 8, 9 i ust. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1, art. 83 ust. 1 i 1a, art. 86 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j.: Dz. U. z 2009 r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.; zwanej dalej "u.o.p."), po rozpatrzeniu wniosku skarżących M. K. i B. K.: • w pkt 1 zezwolił ww. wnioskodawcom na usunięcie w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r., a w przypadku stwierdzenia obecności miejsca lęgowego ptaków - w okresie od dnia 15 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r., z terenu działki nr geod. [...], obręb [...] przy ul. [...] w T. jednej sztuki sosny zwyczajnej o obwodzie pnia 96 cm, która stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, oznaczonej numerem 1 na planie sytuacyjnym stanowiącym Załącznik nr 1 do decyzji; • w pkt 2 orzekł o nie pobieraniu opłaty za usunięcie drzewa określonego w pkt 1; • w pkt 3 odmówił wnioskodawcom udzielenia zezwolenia na usunięcie z przyczyny podanej we wniosku, pozostałych wyszczególnionych w nim, następujących drzew: — sosny zwyczajnej o obwodzie pnia 88 cm, oznaczonej nr 2 na planie sytuacyjnym, — sosny zwyczajnej o obwodzie pnia 87 cm, oznaczonej nr 3 na planie sytuacyjnym, — sosny zwyczajnej o obwodzie pnia 112 cm, oznaczonej nr 4 na planie sytuacyjnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że wnioskiem z dnia 23 maja 2011 r. wnioskodawcy - użytkownicy wieczyści działki nr geod. [...] przy ul. [...] w T. - zwrócili się o wydanie zezwolenia na usunięcie wyszczególnionych drzew, rosnących na przedmiotowym terenie. Uzasadniając powód wycinki wnioskodawcy wskazali, że drzewa nr 1 - 3 są w słabym stanie zdrowotnym i nie rokują szans na przeżycie w latach kolejnych, natomiast drzewa nr 1 i nr 4 zagrażają bezpieczeństwu ludzi i budynków. W celu potwierdzenia zasadności wniosku przedłożona została "Opinia dendrologiczna na temat 4 sosen zwyczajnych rosnących na działce nr [...], obręb [...], w T. przy ul. [...]" z dnia 17 maja 2011 r., sporządzona przez dr n. przyrodniczych L. R. Ponadto w ramach postępowania wyjaśniającego dokonano w dniu 1 czerwca 2011 r. oględzin każdego z drzew wskazanych do usunięcia. Prezydent podniósł, że wskazywana przez wnioskodawcę przyczyna usunięcia drzewa powinna w pełni uzasadniać nieodzowność takiego działania w czasie składania wniosku o wydanie zezwolenia na wycinkę. Przyczyna ta musi być realna i powinna znajdować jednoznaczne potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Tymczasem w przedłożonej przez wnioskodawców opinii dendrologicznej, stanowiącej dowód w sprawie, jednoznaczny wniosek o zagrożeniu stwarzanym dla osób i mienia został sformułowany jedynie w odniesieniu do sosny opisanej jako drzewo nr 1, natomiast zamieszczona w opinii charakterystyka wyglądu i stanu pozostałych sosen nie potwierdza nieodzowności wycinki tych drzew w chwili obecnej. Sygnalizowany w opinii fakt istnienia posuszu różnego wieku w koronach drzew nr 2 i nr 3 nie uprawnia do likwidacji całych drzew, lecz obliguje posiadacza nieruchomości do odcięcia obumarłych gałęzi i oczyszczenia koron w ramach zabiegów pielęgnacyjnych. Natomiast sosna nr 4 została zakwalifikowana jako drzewo w średnim stanie zdrowotnym, spełniające warunki bezpieczeństwa przy przeciętnych, typowych warunkach pogodowych, zaś wniosek o konieczności usunięcia tej sosny został oparty na istniejącym prawdopodobieństwie wyłamania jej konarów przez zdarzające się silne wiatry i ich zwalenia się, a więc na zagrożeniu o charakterze hipotetycznym. Ponadto organ zwrócił uwagę, iż w wyniku dokonanych oględzin stwierdzono, że przedmiotowe drzewa są żywotne, posiadają zróżnicowane, odmienne pokroje oraz różną ilość konarów i gałęzi obumarłych. Z uwagi na wydmowe siedlisko oraz fakt, iż wyrosły w skupisku większej liczby drzew o dużym zwarciu, ich korony kształtowały się niesymetrycznie, a pnie wykazywały tendencje odchylania się od pionu przy koronach podążających w stronę światła. Sukcesywnemu usychaniu ulegały też gałęzie znajdujące się poniżej podstawy takich koron, które w miarę upływu czasu obumierały, co jest zjawiskiem naturalnym w drzewostanach o charakterze leśnym. W sytuacji nie prowadzenia zabiegów pielęgnacyjnych, eliminujących powstający posusz, wygląd przedmiotowych drzew w chwili obecnej budzi zastrzeżenia estetyczne. Kilkudziesięcioletni zaś wiek przyczynia się także do ogólnego osłabienia ich kondycji biologicznej. Organ podkreślił, że funkcją wiodącą drzewostanu istniejącego na przedmiotowej nieruchomości jest pełnienie roli zielni na tym terenie oraz stanowienie ciągłości zadrzewienia typu leśnego. Ponadto przedmiotowe sosny stanowią razem z innymi roślinami integralny element zagospodarowania przestrzennego posesji przy ul. [...] w T. Od powyższej decyzji M. K. i B. K. odwołali się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T., zaskarżając ją w pkt 3. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071; z późn. zm., zwanej w skrócie "k.p.a."), a także błędną wykładnię art. 83 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 4 i pkt 9 u.o.p. Odwołujący podnieśli, iż organ wydał decyzję o odmowie zezwolenia na wycinkę drzew, mimo że przedłożona w sprawie opinia rzeczoznawcy jednoznacznie potwierdziła, że dwa z tych drzew nie rokują szansy na przeżycie, a jedno z nich stwarza zagrożenie dla osób i mienia. Błędnie przyjęto, iż dla wydania decyzji o zezwoleniu na usunięcie drzew niezbędnym jest nie tylko wykazanie, że drzewa nie rokują szans na przeżycie, ale jeszcze wskazanie, kiedy może nastąpić obumarcie, oraz że niezbędnym jest nie tylko wykazanie, że drzewo stwarza zagrożenie dla życia, ale też wystąpienie zdarzenia zagrażającego życiu w chwili wydawania zezwolenia. Tymczasem dla uzyskania zezwolenia na usunięcie drzew wystarczy, aby strona wykazała, że drzewa nie rokują szans na przeżycie, lub że zagrażają bezpieczeństwu osób lub mienia. Nie ma innej możliwości wykazania, że drzewo nie rokuje szansy na przeżycie, niż opinia rzeczoznawcy. Strona taką opinię przedłożyła, a organ nie zakwestionował jej uznając, iż stanowi ona dowód w sprawie. Wnioskodawcy podkreślili również, że organ nie ma wiadomości specjalnych wystarczających dla polemiki z opinią rzeczoznawcy. Decyzją z dnia 5 sierpnia 2011 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., na podstawie art. 83 ust. 1 i art. 86 ust. 1 pkt 4 i pkt 9 u.o.p. oraz art. 138 § 2 w związku z art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. – uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium zwróciło uwagę, że w sprawie zaprezentowano dwa sprzeczne stanowiska. Z opinii załączonej do wniosku z dnia 23 maja 2011 r. wynika, iż wskazane we wniosku drzewa nie rokują nadziei na dalszą egzystencją lub/i stwarzają zagrożenie dla bezpieczeństwa osób lub mienia. Jednocześnie w protokole sporządzonym na okoliczność oględzin przeprowadzonych na działce nr [...] inspektor Wydziału Środowiska i Zieleni Urzędu Miasta T. ocenił, że przedmiotowe drzewa są w pełni żywotne i należy poddać je jedynie odpowiednim zabiegom pielęgnacyjnym. W tej sytuacji podjęcie polemiki z twierdzeniami zawartymi w prywatnej ekspertyzie przedłożonej przez stronę przy wykorzystaniu wniosków płynących z protokołu oględzin powinno stać się pierwszorzędnym zadaniem organu I instancji. Jednakże organ I instancji wskazując merytoryczne podstawy swojego rozstrzygnięcia oparł się jedynie na prywatnej ekspertyzie dr R., abstrahując od ustaleń poczynionych przez swojego pracownika. Ponadto wkroczył w merytoryczną warstwę ekspertyzy dr R. nie dysponując wiadomościami specjalnymi. Odmawiając trafności ocenom rzeczoznawcy poprzestał na stwierdzeniu, że jego wnioski są zbyt lakoniczne (drzewa nr 2 i 3) bądź dotyczą zdarzeń jedynie prawdopodobnych (drzewo nr 4). Wobec powyższego przeprowadzona dotychczas przez organ I instancji ocena dowodów nie spełnia wymogu swobodnej oceny dowodów i nosi znamiona dowolności, a tym samym narusza przepisy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Wskazując na powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż skoro w sprawie istnieją dwa rozbieżne stanowiska, a materiał dowodowy nie daje podstaw do oparcia się wyłącznie na prywatnej ekspertyzie strony, to Prezydent Miasta T. powinien wyjaśnić zachodzące w sprawie sprzeczności przeprowadzając dowód z opinii biegłego. Kolegium podkreśliło, że oceny, czy wskazane we wniosku drzewo jest obumarłe lub czy zagraża bezpieczeństwu, dokonuje właściwy organ, kompetentny w zakresie ochrony przyrody, nie zaś posiadacz nieruchomości. Strona, która sama nie posiada wiedzy specjalistycznej, ma jednak prawo do żądania weryfikacji ustaleń organu wymagających wiadomości specjalnych przez niezależnego biegłego. Opinia załączona do wniosku z dnia 23 maja 2011 r. jest prywatną ekspertyzą, która jedynie uzupełnia twierdzenia strony w zakresie stanu zdrowotnego drzew oraz płynących z ich strony zagrożeń dla bezpieczeństwa osób lub mienia. Opinia eksperta przedstawiona na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a., gdyż to organ administracji publicznej, a nie strona, powołuje biegłego. Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. M. K. i B. K. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, zarzucając jej: — naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 2 w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, podczas, gdy z treści odwołania wynika, iż przedmiotowa decyzja zaskarżona została jedynie w części dotyczącej odmowy usunięcia trzech drzew, a skarżący nie kwestionował jej w punkcie 1, w którym organ zezwolił na usunięcie jednego drzewa (jednej sztuki sosny zwyczajnej o obwodzie pnia 96 cm), ani w punkcie 2, w którym organ postanowił nie pobrać opłaty za usunięcie ww. drzewa - a zatem w tych punktach decyzja stała się ostateczna; — naruszenie przepisów postępowania, a to art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie, oraz art. 136 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie; nie zaistniały bowiem określone w art. 138 § 2 k.p.a. przesłanki do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, natomiast nie było przeszkód, aby organ II instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego lub zlecił jego przeprowadzenie organowi l instancji. Powołując powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że decyzja organu I instancji była kwestionowana jedynie w punkcie 3. Natomiast odwołanie nie obejmowało punktu 1 i 2 decyzji Prezydenta Miasta T. Tymczasem organ odwoławczy dokonał analizy decyzji administracyjnej, a w konsekwencji jej uchylenia, w części, w której nie została zaskarżona i stała się ona ostateczna. Takie działanie Kolegium stanowi naruszenie przepisów postępowania, ponieważ organ II instancji nie może uchylić decyzji organu I instancji w całości w sytuacji, gdy decyzja ta została zaskarżona tylko w części. W takim wypadku powinien uchylić tę decyzję w części i orzec co do istoty sprawy. W tym względzie skarżący powołali się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1441/06). Ponadto skarżący zarzucili, że w rozpatrywanym przypadku nie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Jedynym zaleceniem, jakie wydał organ II instancji, jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, wobec sprzeczności między stanowiskiem Prezydenta Miasta T. (w odniesieniu do drzew 2, 3 i 4), a opinią prywatną przedłożoną przez stronę. Tymczasem zgodnie z art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. W przedmiotowym przypadku nie było przeszkód, aby organ II instancji przeprowadził dowód z opinii biegłego lub zlecił przeprowadzenie tego dowodu Prezydentowi Miasta T., nie było w związku z tym podstaw do uchylania w całości decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi Kolegium stwierdziło, że organ odwoławczy jest obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej decyzji nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w odwołaniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją. Organ odwoławczy, który stwierdzi, że zaskarżona decyzja narusza prawo, nie może utrzymać w mocy tej decyzji. Jednoznacznie wykazane uchybienia procesowe, których dopuścił się Prezydent Miasta T., miały wpływ na całe rozstrzygnięcie. Wobec tego należało uchylić przedmiotową decyzję w całości, a nie tylko w części, której dotyczyły zarzuty skarżących. Ponadto Kolegium odnosząc się do twierdzeń skarżących o istnieniu możliwości przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z opinii biegłego wyjaśniło, iż organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia jedynie uzupełniającego postępowania dowodowego. Postępowanie to nie może obejmować istotnych czynności dowodowych, które powinny zostać przeprowadzone w toku postępowania przed organem I instancji. W rozpatrywanym przypadku Prezydent Miasta T., pomimo ciążącego na nim w tym zakresie obowiązku, nie przeprowadził odpowiednich dowodów na okoliczność żywotności drzew, o których wycięcie wnioskowali skarżący. Ponadto wnioski z przeprowadzonego przez Prezydenta dowodu z oględzin nie zostały włączone do rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji, w efekcie czego decyzja z dnia 20 czerwca 2011 r. została oparta jedynie na prywatnej ekspertyzie przedłożonej przez skarżących, która nie może być samodzielną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie zezwolenia na wycinkę drzew. Powyższe oznacza, że organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie w sprawie z wniosku skarżących od początku, co stoi w sprzeczności z treścią art. 136 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska skarżących. Zasadnie skarżący podnoszą zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez orzeczenie przez organ odwoławczy odnośnie tej części decyzji organu I której skarżący decyzji nie kwestionowali tj. odnośnie punktów 1 i 2 decyzji Prezydenta Miasta T. – przy czym naruszenie to należy utożsamiać z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a nie art. 138 § 2 k.p.a. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. akt I OSK 1441/06, opubl. w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 447367) Kodeks postępowania administracyjnego nie wprowadza ograniczeń formalnych ani materialnych dotyczących prawa odwołania się od decyzji, co oznacza, że to strona decyduje, czy i w jakim zakresie odwołuje się od wydanej decyzji. Postępowanie odwoławcze jest oparte na zasadzie skargowości. Organ II instancji nie może nigdy działać z urzędu. Postępowanie odwoławcze może być uruchomione tylko w wyniku podjęcia przez uprawniony podmiot czynności procesowej - wniesienia odwołania. Jeżeli odwołujący jednoznacznie nie ogranicza swego żądania, to niewątpliwie należy przyjąć, że zaskarża on decyzję pierwszoinstancyjną w całości. Wówczas organ odwoławczy powinien ponownie rozpatrzyć całą sprawę administracyjną, która stanowiła przedmiot rozstrzygnięcia organu I instancji. Natomiast w przypadku, gdy strona jednoznacznie w odwołaniu wskazuje, że zaskarża decyzję pierwszoinstancyjną w określonej części, to organ II instancji nie może wykroczyć poza tak wyznaczone granice kompetencji organu odwoławczego. W konsekwencji organ II instancji nie może poddać kontroli niezaskarżonej części decyzji organu I instancji i ponownie rozpatrzyć sprawę także w zakresie rozstrzygniętym niezaskarżoną częścią orzeczenia. Oznaczałoby to bowiem działanie organu odwoławczego w tym zakresie ex officio, bez wniesionego w tej części odwołania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt I OSK 556/06, LEX nr 338307). Podzielając powyższy pogląd Sąd w niniejszej sprawie stwierdził, że organ odwoławczy rozstrzygnął sprawę w pełnym zakresie, podczas kiedy strona nie kwestionowała rozstrzygnięcia organu I instancji w całości, ale jedynie odnośnie punktu 3 tej decyzji, która mogłaby być odrębnym rozstrzygnięciem. Tym samym organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez orzeczenie przez organ odwoławczy odnośnie decyzji organu I instancji w części, w jakiej skarżący decyzji tej nie kwestionowali, a więc odnośnie części która w wyniku braku zaskarżenia stała się decyzją ostateczną. W części natomiast, w jakiej organ odwoławczy był władny rozstrzygać w sprawie tj. w części sprawy co do której zapadło rozstrzygnięcie zawarte w pkt 3 decyzji Prezydenta, zdaniem Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuzasadnione skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania. Stosownie do ww. przepisu (w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji organu odwoławczego) przesłanką przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji jest stwierdzenie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Istotną okolicznością decydującą o zasadności zgody na wycinkę drzew jest stan żywotności drzew, w tym ocena, czy ów stan stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych. Słusznie zauważa Kolegium, iż w tej istotnej kwestii w sprawie istnieje jedynie opinia eksperta przedstawiona przez stronę, która nie może być uznania za dowód z opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. oraz sprzeczne z tą opinią eksperta twierdzenia zawarte w protokole oględzin drzew z dnia 1 czerwca 2011 r. Konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, istotny dla jej rozstrzygnięcia nie został zatem wyjaśniony w sposób wymagany przez przepisy postępowania, tj. nie został przeprowadzony dowód z opinii biegłego powołanego przez organ administracji. Należy zwrócić uwagę, że art. 138 § 2 k.p.a. w brzmieniu, który obowiązuje od dnia 11 kwietnia 2011 r. (w związku ze zmianą wprowadzona na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18, ze zm.) nie uzależnia już obowiązku przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji od tęgo, czy "rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części". O konieczności przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji decyduje zatem nie tyle zakres koniecznego do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ale waga, jaką będzie miał dla rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, który należy w sprawie uzupełnić. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie Kolegium słusznie oceniło, że ocena żywotności drzew lub powodowanego przez nie zagrożenia dla ludzi lub mienia jest istotą rozpatrywanej sprawy, mającą wpływ na podejmowanej rozstrzygnięcie. W ponownym postępowaniu Kolegium winno rozstrzygnąć jedynie co do części zaskarżonej decyzji organu I instancji tj. co do jej pkt 3, mając na uwadze powyższe stanowisko Sądu. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270; z późn. zm., zwanej "p.p.s.a.") należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku podjęto zgodnie z treścią art. 152 p.p.s.a. O kosztach (pkt 3 wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348; z późn. zm.), biorąc pod uwagę wysokość wniesionego wpisu oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.