VII SA/Wa 2200/11

WyrokWSA w Warszawie2012-01-19

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Paweł Groński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca, będący stroną postępowania zwykłego, nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu tej decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym, mimo że działał przez pełnomocnika, którego zakres umocowania mógł być wątpliwy?
Ratio decidendi
Organ administracji nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli wnioskodawca, będący stroną postępowania zwykłego, posiada interes prawny w kwestionowaniu tej decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym. Organ powinien zbadać interes prawny wnioskodawcy w kontekście art. 28 KPA, a nie bezzasadnie przyjmować jego brak, zwłaszcza gdy pełnomocnictwo mogło być wątpliwe, a organ odwoławczy nie podjął kroków w celu jego wyjaśnienia.
Stan faktyczny
W. K., reprezentowana przez męża P. Z., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie nakazu rozbiórki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, uznając, że W. K. nie posiada interesu prawnego, a jej mąż P. Z. nie był upoważniony do działania w jej imieniu w postępowaniu odwoławczym. W. K. zaskarżyła to postanowienie, podnosząc, że pełnomocnictwo udzielone mężowi upoważniało go do złożenia odwołania, a organ powinien był wyjaśnić wątpliwości co do jego zakresu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 61 a § 1 w związku z art. 157 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z zm.) po rozpatrzeniu wniosku W. K., reprezentowanej przez P. Z., o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak: [...], umarzającej wszczęte odwołaniem P. Z. postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył wszczęte odwołaniem P. Z., postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., uznając że odwołanie zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną postępowania. W. K., reprezentowana przez P. Z., wniosła do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu stopnia wojewódzkiego. Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że nie pochodzi on od strony postępowania. Z akt administracyjnych organu stopnia wojewódzkiego wynika, że W. K. udzieliła swojemu mężowi P. Z. pełnomocnictwa do reprezentowania jej interesów tylko w postępowaniu prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Prawidłowo zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r., złożone przez P. Z. nie było odwołaniem złożonym przez stronę postępowania (W. K.) w związku z czym brak było podstaw do jego rozpoznania. Zdaniem organu P. Z. nie był stroną postępowania, nie mógł także działać w imieniu W. K., gdyż udzielone pełnomocnictwo nie dotyczyło postępowania odwoławczego. W dalszych rozważaniach organ wskazał, że wniosek P. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] kwietnia 2011 r., nie może doprowadzić do skutecznego wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Wniosek ten został wprawdzie podpisany przez P. Z., jednakże występującego w imieniu swojej mocodawczyni W. K., która nie ma interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., gdyż decyzja ta określa wyłącznie sytuację prawną P. Z.. Tym samym tylko P. Z. ma interes prawny w domaganiu się wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu wniosku W. K. reprezentowanej przez P. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy. Podkreślił, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., jak również wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., zostały wprawdzie podpisane przez P. Z., jednakże ich treść w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że działał on jako pełnomocnik W. K. nie zaś strona postępowania. Legitymację strony do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji należy ocenić według przepisów art. 28, 29 i 30 Kpa. Oceniając w tym aspekcie legitymację W. K. (reprezentowanej przez P. Z.) brak jest podstaw do przyjęcia, że ma ona interes prawny w domaganiu się wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Zdaniem organu należy uznać, że brak tożsamości podmiotów: osoby nieuprawnionej składającej środek odwoławczy od decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (P. Z.), oraz osoby wnoszącej następnie o stwierdzenie nieważności (zapadłej w wyniku rozpatrzenia wyżej przywołanego odwołania) decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. (W. K.) w rozpatrywanej sprawie przesądza o braku interesu prawnego do złożenia przez W. K. wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyła W. K. reprezentowana przez P. Z. Podniosła, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r., rażąco narusza prawo, gdyż pełnomocnictwo którego udzieliła mężowi upoważniało go do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Jeżeli organ odwoławczy miał wątpliwości co do jego zakresu winien to, zgodnie z przepisami kpa, wyjaśnić. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym organ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Organ uznał, iż wniosek o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego został złożony przez podmiot (W. K.) nie mający interesu prawnego w stwierdzeniu nieważności decyzji objętej wnioskiem. Z poglądem tym nie można się zgodzić. Wyjaśnić należy na wstępie, że stosownie do art. 32 kpa strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Treść tego przepisu nie ogranicza zakresu udzielonego pełnomocnictwa, a jedynie wyłącza możliwość działania pełnomocnika z uwagi na charakter czynności podejmowanych w postępowaniu. W orzecznictwie niekwestionowane jest stanowisko, że "pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu i uzasadnia wznowienie postępowania", a nadto, że "organ administracji publicznej (...) nie może mieć uprawnień do ingerowania w realizację tego pełnomocnictwa bądź też zakłócenia jego toku", (wyrok NSA z 10.02.1987 r. SA/Wr 875/86, ONSA 1987, Nr 1 poz. 13). Z akt postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie wynika, że pismem z dnia 5 maja 2010 r., W. K. udzieliła P. Z. (mężowi) pełnomocnictwa do reprezentowania jej przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego Wniesione przez pełnomocnika odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2011 r., skutkowało wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., którą organ umorzył postępowanie odwoławcze uznając, że odwołanie nie pochodzi od strony postępowania. W ocenie organu pełnomocnictwo P. Z. nie upoważniało go do działania w imieniu mocodawcy w postępowaniu odwoławczym, w związku z czym odwołanie wniósł we własnym imieniu nie będąc stroną postępowania. Odmawiając wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przyjął, że W. K. nie ma interesu prawnego we wzruszeniu tej decyzji. Sąd nie podziela tego stanowiska. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 28 kpa stroną jest nie tylko ten kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz także każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Z powyższego wynika, że stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności danego aktu jest nie tylko strona postępowania zakończonego wydaniem kwestionowanego aktu lecz również każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki ewentualnego stwierdzenia nieważności tego orzeczenia. Interes prawny pojawia się natomiast wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawną materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok WSA z 2. 06. 1998 r. IV SA 2164/97 nie publ.). W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego badając złożony przez W. K. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2011 r., nie dokonał jego analizy w kontekście art. 28 kpa. Organ bezzasadnie przyjął, że wnioskodawczyni, mimo iż niewątpliwie była stroną postępowania zwykłego zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nie posiada interesu prawnego w kwestionowaniu tej decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym. Wskazane wyżej uchybienia oznaczają, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 28 i art. 107 § 3 kpa. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr. 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło