IV SA/Wr 600/11
WyrokWSA we Wrocławiu2012-01-24
Skład orzekający: Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Tadeusz Kuczyński, Alojzy Wyszkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo uznał nieobecność policjanta w służbie za nieusprawiedliwioną, mimo złożenia przez niego orzeczenia komisji lekarskiej o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego i wniosku o jego udzielenie, co doprowadziło do wszczęcia postępowania o zwolnienie ze służby?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy policyjne nie dopełniły obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy. W szczególności, nie rozpatrzyły wniosku policjanta o urlop zdrowotny, mimo złożenia przez niego orzeczenia komisji lekarskiej i wniosku, a zamiast tego wszczęły postępowanie o zwolnienie ze służby, traktując okres ten jako nieusprawiedliwioną nieobecność. Organ administracji ma obowiązek wyjaśniać żądania obywateli i informować ich o prawach i obowiązkach, czego w tej sprawie zabrakło.Stan faktyczny
Policjant G.B. został zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji z powodu upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Policjant kwestionował tę decyzję, twierdząc, że w okresie od [...] do [...] przebywał na urlopie zdrowotnym, na który został skierowany orzeczeniem komisji lekarskiej. Złożył wniosek o urlop zdrowotny wraz z orzeczeniem w dziale kadr, jednak organy uznały jego nieobecność za nieusprawiedliwioną i wszczęły postępowanie o zwolnienie ze służby. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów materialnych i procesowych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (spr.), Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Protokolant Krzysztof Caliński, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi G.B. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. na rzecz skarżącego, kwotę 257 (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego - po rozpatrzeniu odwołania sierż. G. B. - referenta Ogniwa Patrolowego II Wydziału Prewencji Komendy Miejskiej Policji w L. - od rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] o zwolnieniu ze służby w Policji wymienionego policjanta z dniem [...] na podstawie art. 41 ust. 2 pkt7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) postanowiono - utrzymać w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...].
W motywach uzasadnienia tego rozstrzygnięcia podano, że Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...], Komendant Miejski Policji w L. zwolnił ze służby sierż. G. B. z dniem [...] na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji nadając swemu rozstrzygnięciu, na podstawie art. 108 § 1 kpa, rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazany rozkaz został doręczony stronie w dniu 9 maja 2011 roku.
W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia Komendant Miejski Policji w L. wskazał art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. W uzasadnieniu faktycznym decyzji, Komendant Miejski Policji w L. wykazał fakt kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek zastosowania, przyjętej w zaskarżonym rozkazie personalnym podstawy zwolnienia policjanta ze służby, tj. okoliczności upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby oraz uznanie braku możliwości dalszego pozostawienia policjanta w służbie.
Sierż. G. B. pismem z dnia 19 maja 2011 roku, z zachowaniem przewidzianego dla tej czynności terminu, odwołał się od powyższego rozkazu personalnego do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. W postępowaniu odwoławczym ustalono następujący stan prawny i faktyczny sprawy.
Skarżący został zwolniony ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji w związku ze stwierdzeniem upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby oraz uznaniem braku możliwości dalszego pozostawienia policjanta w służbie. Wskazany przepis ustawy o Policji, stanowiący podstawę zwolnienia sierż. G. B. stanowi jedną z fakultatywnych podstaw zwolnienia policjanta ze służby wymienionych w art. 41 ust. 2 ustawy o Policji, a ustawa ta w żaden sposób nie reguluje, jakimi kryteriami powinien kierować się przełożony w sprawach osobowych przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji oraz nie wskazuje szczególnych okoliczności, które należy uwzględnić przy analizowaniu i ocenie sprawy. Decydującym więc dla zastosowania wskazanego trybu zwolnienia policjanta ze służby będzie fakt spełnienia wskazanych w nim przesłanek, a dodatkowo z uwagi na fakultatywny charakter wskazanej podstawy zwolnienia, jego zastosowanie pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ administracyjny, działając w granicach uznania administracyjnego ma obowiązek wyjaśnić wnikliwie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy, a przed wydaniem decyzji rozpatrzyć stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa materialnego mogących mieć zastosowanie w sprawie.
W celu wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, a w szczególności w celu zbadania zasadności zastosowania względem skarżącego fakultatywnego trybu zwolnienia określonego w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji - Komendant Miejski Policji w L. w dniu [...] wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do zwolnienia ww. ze służby w Policji w oparciu o przesłankę upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Jak wynika z materiałów sprawy, bezpośrednią podstawę wszczęcia wskazanego postępowania był fakt, iż od dnia [...] do dnia [...] skarżący przebywał na nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim, zaś od dnia [...], przebywał poza służbą bez usprawiedliwienia.
W ocenie Komendanta Miejskiego Policji w L., ze zgromadzonego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, iż sierż. G. B. przebywał nieprzerwanie na zwolnieniu lekarskim od dnia [...] do dnia [...], następnie od dnia [...] do dnia [...] wymieniony przebywał poza służbą bez usprawiedliwienia, zaś od dnia [...] do dnia zwolnienia [...] przebywał na kolejnym zwolnieniu lekarskim. W oparciu o zebraną dokumentację lekarską w szczególności zaświadczenie z dnia [...], organ I instancji ustalił, że skarżący został uznany przez lekarza profilaktyka MSWiA w L. jako zdolny do służby w Policji z ograniczeniem w zakresie: długotrwałego chodzenia, biegania i interwencji siłowych.
Zakres obowiązków funkcjonariusza na zajmowanym stanowisku, tj. referenta Ogniwa Patrolowego II Wydziału Prewencji wymaga zaś od niego sprawności fizycznej. Zadania wykonywane na powyższym stanowisku, zgodnie z "Kartą opisu stanowiska pracy" obejmują m.in. pełnienie służby w patrolu pieszym, podejmowanie czynności stosownych do okoliczności np.: pościgu za sprawcą zdarzenia, zatrzymania, podejmowanie interwencji siłowych, tj. szeregu podstawowych czynności policjanta służby patrolowej, na ograniczenie których wskazuje powyższe zaświadczenie. Wykluczenie możliwości realizowania przez policjanta zadań w służbie patrolowo-interwencyjnej stanowiło podstawę faktyczną powierzenia, w oparciu o rozkaz personalny nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...], sierż. G. B. obowiązków służbowych w Referacie I Wydziału do Walki z Przestępczością przeciwko Mieniu KMP w L. Pomimo umożliwienia ww. powrotu do służby, służby tej nie podjął, przedłożył natomiast kolejne zwolnienie lekarskie obejmujące okres od dnia [...] do [...]. Tym samym Komendant Miejski Policji w L. stwierdził, że decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji podyktowana była trwałą przyczyną niemożności jej pełnienia. Swoją decyzję o zwolnieniu ww. funkcjonariusza ze służby w Policji, organ I instancji uzasadnił wykazaniem ponad 12 miesięcznego okresu niepełnienia służby, który nie został przerwany jakimkolwiek okresem realizacji zadań oraz ograniczeniem możliwości realnego jej pełnienia przez funkcjonariusza.
Od powyższego rozkazu personalnego sierż. G. B. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. domagając się jego uchylenia. Zakwestionował w szczególności ustalenia organu I instancji w zakresie przyjęcia upływu okresu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby jako przesłanki zastosowania podstawy zwolnienia, określonej w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji. Zdaniem policjanta, w oparciu o orzeczenie nr [...] WKL MSWiA we W. z dnia [...], w którym komisja lekarska orzekła o potrzebie udzielenia policjantowi urlopu zdrowotnego w okresie od 16 lutego do 15 kwietnia 2011 roku, upływ 12 miesięcy nieprzerwanego zaprzestania służby z powodu choroby nie nastąpił. Tym samym nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu I instancji, uznając je za krzywdzące.
W wyniku rozpatrzenia odwołania strony organ odwoławczy potwierdził ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonane przez Komendanta Miejskiego Policji w L. i stanowiące podstawę wydania rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...]. Dodatkowo organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy sprawy o kserokopie list obecności i grafików służby sierż. G. B., potwierdzających przebieg służby policjanta w okresie od [...] (1 dzień roboczy przypadający po zakończeniu 12 miesięcy i 1 dnia - nieprzerwanego zwolnienia lekarskiego) do dnia [...], czyli do dnia powierzenia obowiązków służbowych w Referacie I Wydziału do Walki z Przestępczością przeciwko Mieniu KMP w L.
W kontekście powyższego ustalono, że na dzień zwolnienia funkcjonariusza ze służby w dniu 10 maja 2011 roku, okres zaprzestania służby z powodu choroby wyniósł łącznie i nieprzerwanie 14 miesięcy i 23 dni. Na wskazany łączny upływ czasu od dnia zaprzestania służby z powodu choroby skarżącego, przypada w szczególności: okres pozostawania na ciągłym i nieprzerwanym zwolnieniu lekarskim od dnia [...] do dnia [...]; okres nieusprawiedliwionej nieobecności funkcjonariusza w służbie od dnia [...] do dnia [...], oraz okres pozostawania na kolejnym zwolnieniu lekarskim od dnia [...] do dnia zwolnienia ze służby [...]. Zgodnie z notatką służbową M. G. z dnia [...] ustalono, że od dnia [...] do dnia [...], strona służbowa oczekiwała na stawienie się skarżącego do służby lub przedłożenie kolejnego zwolnienia lekarskiego przez funkcjonariusza. Jednocześnie w dniu 22 lutego 2011 roku, naczelnik Wydziału Prewencji KMP w L. przedstawił informację, z której wynikało, że skarżący do dnia 22 lutego br. nie poinformował go o powodzie swojej nieobecności w służbie. Jak ustalono w toku postępowania odwoławczego, podejmowane próby nawiązania kontaktu z policjantem, mające na celu ustalenie przyczyn jego nieobecności w służbie nie doprowadziły do stawienia się strony w służbie.
Wyjaśnienia skarżącego, jakoby zgodnie z orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA we W. z dnia [...], w okresie od [...] do [...] przebywał na urlopie zdrowotnym i tym samym przerwał bieg upływu terminu 12 miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby, nie odpowiadają ustaleniom stanu faktycznego sprawy. Zgodnie bowiem z §23 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2002 roku w sprawie urlopów policjantów, policjantowi w służbie stałej można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zaleconego leczenia w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 6 miesięcy, jednakże na podstawie ust. 2 cyt. przepisu: urlopu zdrowotnego udziela przełożony właściwy w sprawach osobowych na podstawie orzeczenia komisji lekarskiej, o której mowa w art. 26 ust. 1 ustawy o Policji. Tym samym zarzut strony opierający się o okoliczności rzekomego pozostawania na urlopie zdrowotnym od dnia [...] do [...] należy uznać za nieuprawniony, a dodatkowo postępowanie policjanta w tym zakresie nosiło znamiona naruszenia dyscypliny służbowej. Należy bowiem zaznaczyć, że skarżący, zgodnie z § 15 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, miał obowiązek - uprzedzić bezpośredniego przełożonego o niemożności stawienia się do służby lub spóźnieniu z przyczyny z góry wiadomej lub możliwej do przewidzenia oraz określić przewidywany czas trwania nieobecności. Biorąc pod uwagę fakt zapoznania skarżącego z podstawowymi aktami prawnymi w Policji w dniu 9 lutego 2010 r. oraz lekceważący stosunek policjanta do przełożonego usiłującego uzyskać wyjaśnienie przyczyn nie stawienia się przez wymienionego do służby po dniu [...] - nieobecność funkcjonariusza w służbie w rzeczonym okresie należało uznać jako nieusprawiedliwioną. Okres pozostawania policjanta poza służbą w dniach od [...] do [...] nie mógł być tym samym uznany jako korzystanie z przysługującego mu prawa do urlopu zdrowotnego, ponieważ sam zainteresowany o taki urlop nie występował, zaś właściwy przełożony w sprawach osobowych, czyli Komendant Wiejski Policji w L. takiego świadczenia sierż. G. B. nie udzielił.
Należy podkreślić, że orzeczenie nr [...] WKL MSWiA z dnia [...], stwierdzające m.in. o konieczności udzielenia ww. funkcjonariuszowi urlopu zdrowotnego, zostało wydane na podstawie wniosku Komendanta Miejskiego Policji w L. o skierowanie sierż. G. B. na komisyjne badania lekarskie. Jednakże zgodnie z wnioskiem nr [...] z dnia [...] Komendanta Miejskiego Policji w L., skierowanie to miało na celu: "ustalenie przydatności funkcjonariusza do dalszej służby w Policji", w szczególności zaś nie dotyczyło wydania orzeczenia o: "potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego". Tym samym treść rzeczonego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA we W. nie korelowała z zakresem wniosku Komendanta Miejskiego Policji w L. dotyczącego skierowania skarżącego na komisyjne badania lekarskie, przekraczając w tym względzie zakres udzielonego zlecenia.
Uznając nieobecność skarżącego w służbie w po dniu [...], w dniu [...] wszczęto czynności wyjaśniające, które wykazały, że sierż. G.B. nie powiadomił swojego bezpośredniego przełożonego o przyczynie swojej nieobecności, a tym samym dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego w postaci niedopełnienia obowiązku służbowego w tym zakresie. Czynności wyjaśniające zakończono w dniu [...] wnioskiem o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego. Postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji w L. z dnia [...] - wszczęto postępowanie dyscyplinarne, w którym przedstawiono ww. policjantowi zarzut, stanowiący że w dniu [...] nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku służbowego, wynikającego z §15 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 2 września 2002 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów w ten sposób, że nie stawiając się do służby nie uprzedził, ani nie poinformował tego samego dnia, ani w dniach następnych, bezpośredniego przełożonego o przyczynie nieobecności w służbie oraz nie określił czasu swojej nieobecności, pomimo posiadania możliwości dopełnienia tego obowiązku.
Stąd też, organ odwoławczy podzielił stanowisko Komendanta Miejskiego Policji w L., iż nie do pogodzenia z funkcją i rolą. jaką wypełnia Policja jest realizowanie zadań służbowych przez policjanta, który utracił zdolność fizyczną do pełnienia służby przez okres czasu przekraczający 12 miesięcy. Dodatkowo w oparciu o orzeczenie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], wyłączające możliwość realizowania zadań służbowych przez funkcjonariusza w zakresie długotrwałego chodzenia, biegania i interwencji siłowych przez 6 miesięcy - w istocie uniemożliwia realizację zadań służbowych przez sierż. G. B. na dotychczas zajmowanym stanowisku w Ogniwie Patrolowym Wydziału Prewencji. Długotrwała absencja chorobowa policjanta oraz orzeczone dodatkowo, 6 miesięczne ograniczenie możliwości pełnienia przez niego dalszej służby wpływa ujemnie na stopień realizacji zadań komórki organizacyjnej w której został mianowany oraz jej możliwości mobilizacyjne. W ocenie organu odwoławczego przedstawiony powyżej sposób postępowania skarżącego w okresie bezpośrednio następującym po zakończeniu długotrwałego zwolnienia lekarskiego, po dniu [...] świadczy o lekceważącym stosunku policjanta do obowiązków służbowych, do których wypełniania był zobowiązany jako funkcjonariusz Policji. Zachowanie policjanta, polegające na nieinformowaniu przełożonych o powodach swej nieobecności oraz nieuprawnionego pozostawania poza służbą w okresie od [...] do [...] jest wysoce naganne oraz nosi znamiona celowego uchylania się od obowiązku pełnienia służby. Tym samym fakt pozostawania przez sierż. G. B. ponad 14 miesięcy poza służbą z powodu niezdolności do pracy oraz faktycznej utraty zdolności do wykonywania zadań na dotychczasowym stanowisku służbowym uniemożliwiają dalsze pozostawienie policjanta w służbie w Policji.
Odnosząc się bezpośrednio do zarzutów sformułowanych w odwołaniu strony, organ odwoławczy nie uznał ich za zasadne. W szczególności, nie sposób zgodzić się z zarzutem, jakoby funkcjonariusz w okresie od [...] do [...] przebywał na urlopie zdrowotnym, w wyniku czego nastąpiło przerwanie okresu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Jak wykazano powyżej twierdzenie strony w tym zakresie nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy, stanowiąc przejaw swobodnego i dowolnego interpretowania prawa i zakresu obowiązków policjanta. Tym samym, czas pozostawania skarżącego poza służbą w okresie od [...] do [...] nie można uznać za przejaw korzystania z przysługującego policjantowi prawa lecz jako nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie, stanowiącą naruszenie obowiązków policjanta.
Skoro decyzja o zwolnieniu policjanta ze służby, oparta na art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji ma charakter uznaniowy, to organ może wydać rozkaz personalny o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji, kiedy w ocenie przełożonego zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki. Dodać należy, że decyzja o charakterze uznaniowym dotyczy takich przepisów prawnych, w których nie ma nakazu lub zakazu ustalenia określonej treści rozstrzygnięcia. Dokonując wyboru właściwego trybu rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego, organ Policji powinien kierować się dyspozycją art. 7 kpa, a więc powinien załatwić sprawę mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis nie daje przy załatwieniu sprawy bezwzględnego pierwszeństwa interesowi strony. Tym samym wystarczającą przesłanką do zastosowania sankcji przewidzianej przez art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji jest wystąpienie przesłanki w postaci zaprzestania służby z powodu choroby przez okres powyżej 12 miesięcy.
Biorąc powyższe pod uwagę organ odwoławczy ustalił, iż Komendant Miejski Policji w L. podejmując postępowanie administracyjne zmierzające do wydania decyzji o zwolnieniu sierż. G. B. ze służby działał w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa oraz z uwzględnieniem interesu społecznego.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego G. B. wniósł o jej uchylenie i przywrócenie do służby, zarzucając uchybienie przepisom materialnym i procesowym. Stwierdził, że w dniu [...] zostawił w komórce kadrowej KMP w L. wniosek o udzielenie mu urlopu zdrowotnego, który pozostał bez odpowiedzi.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji we W. wniósł o jej oddalenie, odrzucając zarzuty skargi jako nieuprawnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Stąd też nie był władny, by orzekać o przywrócenie skarżącego do służby.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.), zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.
Wskazać należy, że wystąpienie przesłanki określonej w tym przepisie nie obliguje wprost do zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Aby skorzystać z powołanej podstawy prawnej organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem policjanta nadal w służbie, a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać to drugie rozwiązanie. Decyzja taka jest zatem decyzją uznaniową co oznacza, iż przedmiotem oceny Sądu jest wyłącznie zakres dokonanego przez organ uznania oraz zastosowana przez niego argumentacja. Innymi słowy Sąd bada jedynie, czy podjęta w drodze uznania decyzja nie posiada cech dowolności, a więc czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy oraz czy dokonał prawidłowej oceny wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił stosownie do wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej k.p.a.
W sprawie organ przyjął za bezsporne, że przez skarżącego spełniona została zawarta w art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji przesłanka upływu 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Należy jednak zauważyć, że w wyniku skierowania skarżącego w dniu [...] do komisji lekarskiej w celu ustalenia jego przydatności do dalszej służby, orzeczeniem przedmiotowej komisji z dnia [...] (nr [...]) stwierdzono konieczność udzielenia mu urlopu zdrowotnego w okresie od dnia [...] do [...]. Skarżący stwierdził, że pozostawił to orzeczenie wraz z wnioskiem o urlop zdrowotny i numerem telefonu kontaktowego M. G., zatrudnionej w komórce kadrowej KM Policji w L.W dołączonych do akt administracyjnych sprawy akt postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącemu znajduje się protokół przesłuchania świadka – M. G. z dnia [...], z którego wynika, że w styczniu 2011 r. G. B. istotnie poinformował komórkę kadr KM Policji w L. o orzeczeniu komisji lekarskiej stwierdzającej konieczność udzielenia skarżącemu urlopu zdrowotnego w okresie od [...] do [...], pozostawiając kopię tego orzeczenia.
Strony różnią się zasadniczo w kwestii oceny charakteru nieobecności skarżącego w służbie w okresie od dnia [...] do [...], tzn. w czasie zaleconej przez komisję lekarską potrzeby udzielenia skarżącemu urlopu zdrowotnego. G. B. uważa, że w tym okresie przebywał na takim urlopie, natomiast organ potraktował ten czas jako nieusprawiedliwioną nieobecność w służbie. Analizując tę kwestię stwierdzić należy, że możliwość udzielenia płatnego urlopu zdrowotnego przewiduje zarówno art. 85 ustawy o Policji, jak również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2002 r. w sprawie urlopów policjantów (Dz. U. Nr 81, poz. 740 ze zm.), które w § 23 ust. 1 stanowi, że policjantowi w służbie stałej można udzielić płatnego urlopu zdrowotnego w celu przeprowadzenia zalecanego leczenia w wymiarze nieprzekraczającym jednorazowo 6 miesięcy, a łączny wymiar urlopu w okresie całej służby nie może przekroczyć 18 miesięcy. Natomiast kwestie orzekania o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego i o przedłużeniu leczenia reguluje rozdział 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 lipca 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania komisji lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79. poz. 349 ze zm.). W przepisie § 32 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia stwierdza się, że o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego policjantowi (...) komisja lekarska orzeka w przypadku, gdy osoba badana mimo wykorzystania 12 miesięcy zwolnienia od wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby nie odzyskała zdolności do wykonywania tych obowiązków, a stan jej zdrowia rokuje poprawę w stopniu umożliwiającym dalsze pełnienie służby. Z kolei § 33 stanowi, że komisja lekarska, orzekając o potrzebie udzielenia urlopu zdrowotnego, wnioskuje o udzielenie tego urlopu jednorazowo na okres do 2 miesięcy, łącznie w ciągu kolejnych 12 miesięcy na okres do 6 miesięcy.
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że nie budzi wątpliwości, iż skarżący próbował załatwić sprawę administracyjną związaną z udzieleniem mu urlopu zdrowotnego. W tym celu pozostawił w dziale kadr organu orzeczenie Komisji lekarskiej stwierdzające konieczność udzielenia mu takiego urlopu we wskazanym okresie wraz – jak utrzymuje – z wnioskiem o udzielenie tego urlopu.
W związku z tym należy podnieść, iż w toku postępowania administracyjnego organy administracji są zobligowane do rozstrzygania sprawy w myśl naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej i praworządności.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. stanowiącego o powyższych obowiązkach organy administracji publicznej odpowiedzialne są za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, do których należy również ustalenie, czego w istocie domaga się obywatel występujący do organu i jakie przepisy prawa regulują sytuację odpowiadające treści jego żądania.
Podstawą postępowania administracyjnego, a jednocześnie obowiązkiem organu jest zatem w myśl zasad rządzących postępowaniem administracyjnym należyte wyjaśnienie treści i ocena każdego żądania kierowanego do organu przez stronę i to nie tylko (o ile to potrzebne) przy użyciu wykładni literalnej ale również przy dokładnym ustaleniu woli strony postępowania w zakresie skutków jakie chciałaby osiągnąć przez zwrócenie się na drogę postępowania administracyjnego.
Taki tok postępowania nakazuje nie tylko zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w przywołanym art. 7 k.p.a. ale także wynikający z art. 9 k.p.a. obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Przy czym należy wskazać, iż obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. powinien być rozumiany tak szeroko, jak jest to tylko możliwe zaś jego naruszenie traktować należy jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 k.p.a., powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska.
Organy policyjne nie sprostały wymogom związanym z koniecznością respektowania wskazanych zasad postępowania administracyjnego. W aktach sprawy brak dowodu, by organy te próbowały wyjaśnić skarżącemu, jaka jest istota, charakter oraz warunki nabywania przez policjantów prawa do urlopu zdrowotnego. Jeżeli uważały, że podjęta przez skarżącego próba uzyskania przedmiotowego urlopu była bezskuteczna, powinny go poinformować o konieczności podjęcia przezeń w sprawie skutecznych kroków procesowych, wyznaczając dla ich wykonania odpowiedni termin i – stosownie do zachowania się strony – podjąć właściwe działania prawne załatwiające sprawę urlopu zgodnie z wymaganiami procesowymi. Jeżeli organy były przekonane, że sposób, w jaki skarżący interpretuje przepisy dotyczące nabycia prawa do urlopu zdrowotnego, może działać na jego szkodę, powinny były pouczyć go o tym, wskazując właściwą ich interpretację. Tymczasem organy uznały nieobecność policjanta na służbie w czasie, który – w jego mniemaniu – był objęty urlopem – za nieobecność nieusprawiedliwioną i wszczęły w dniu 22 lutego 2011 r. postępowanie administracyjne w celu zwolnienia go ze służby.
Podjęcie przedmiotowego postępowania we wskazanym czasie było przedwczesne, bowiem najpierw należało rozpatrzyć i załatwić sprawę udzielenia lub odmowy udzielenia skarżącemu urlopu zdrowotnego.
W związku z tym, nierozpatrzenie sprawy skarżącego w przedmiocie udzielenia mu urlopu zdrowotnego jest wystarczającą przyczyną do wyeliminowania skarżonych decyzji z obrotu prawnego. Zwalniało to Sąd z obowiązku rozpatrzenia na tym etapie postępowania prawidłowości uzasadnienia uznaniowej decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy o Policji.
W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji - pkt 1. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 tej ustawy, zaś o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło