I SA/Bd 726/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Joanna Synakiewicz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M.Ł. i M. Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz M. Ł. i M. Ł. kwotę 340 zł (trzysta czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. określił M. Ł. i M. Ł. wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. w kwocie [...] zł. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem podatnicy w dniu [...] r. złożyli odwołanie. Postanowieniem z dnia [...]. Dyrektora Izby Skarbowej w B. na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa stwierdził, że odwołanie skarżących z dnia [...] r. zostało wniesione z uchybieniem przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, terminu do jego wniesienia. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja organu I instancji, zawierająca pouczenie o przysługującym prawie do wniesienia odwołania w ustawowym terminie 14 dni od dnia jej doręczenia, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, została doręczona za pośrednictwem pracownika organu podatkowego w dniu [...]. Podatnicy wnieśli odwołanie za pośrednictwem poczty w dniu [...]., a zatem 7 dni po ustawowym terminie, który upłynął w dniu [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że uchybienie ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania, z mocy prawa uniemożliwia merytoryczne rozpatrzenie przez organ odwoławczy przedmiotowej sprawy w administracyjnym toku postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wnieśli o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie art. 145 § 2, art. 150 § 1 pkt 2, § 1 a i § 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżących decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w I., od której wniesiono odwołanie, została doręczona z naruszeniem art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem zgodnie z jego wykładnią, pismo doręcza się bezpośrednio pełnomocnikowi, jeśli strona takiego ustanowiła. Decyzja, o której mowa, nie została doręczona pełnomocnikowi, ani też osobie przez niego upoważnionej, gdyż została doręczona pod nieobecność pełnomocnika, osobie nieupoważnionej do obioru. Skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 150 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym w przypadku niemożności doręczenia pisma przez pracownika organu podatkowego, pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy, a adresata zawiadamia się pozostawieniu pisma zgodnie z art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej. Skarżący podnieśli również, że został naruszony art. 150 § 2 w/w ustawy tłumacząc, że gdyby procedura została zachowana zgodnie z w/w artykułem, decyzję uznano by za doręczoną z dniem [...] r., a dzień, w którym upłynąłby termin do złożenia odwołania przypadałby na dzień [...] r. Skarżący stwierdzili, iż organ podatkowy naruszył zasady doręczeń korespondencji, a fakt, że wcześniej doręczone pisma, mimo istotnych uchybień, trafiały do adresata w odpowiednim czasie, nie wyznacza nowych zasad doręczeń, gdyż miały one charakter techniczny i odbywały się pod obecność adresata. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo wyjaśnił, że S. M. była osoba upoważnioną do odbioru przesyłek adresowanych do W. L., bowiem w postępowaniach podatkowych toczących się wobec skarżących za lata 2004, 2005 i 2006 wielokrotnie odbierała przesyłki kierowane za pośrednictwem zarówno organu jak i poczty do pełnomocnika skarżących – W. L., czego ten ostatni nigdy nie kwestionował. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Należy wskazać, że sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie ma charakter procesowy i sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Skarżący, działając przez pełnomocnika, doradcę podatkowego W. L., przy składaniu odwołania w dniu [...] zachowali ustawowy termin do dokonania tej czynności. Należy podkreślić, że na podstawie art. 120 O.p. organy podatkowe mają obowiązek działania zgodnie z przepisami prawa, stąd działania podejmowane przez organy w ramach doręczenia należy ocenić w kontekście regulacji zawartych w Rozdziale 5 Ordynacji podatkowej, poświęconym problematyce doręczeń. Zgodnie z art. 145 § 2 O.p. o ile strona ustanowiła w sprawie pełnomocnika, jemu doręcza się pisma. Prawidłowość zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 211 O.p. tj. dokonania doręczenia przedmiotowej decyzji musi być oceniana w świetle regulacji zawartych w art. 148 – 150 O.p. Organ prezentował stanowisko (zawarte w odpowiedzi na skargę albowiem zaskarżone postanowienie nie zawiera wywodów w tym zakresie), że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. doręczona została prawidłowo do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji z uwagi na to, że osoba, która przesyłkę odebrała wielokrotnie w trakcie innych postępowań odbierała korespondencję dla pełnomocnika Skarżących i korespondencja ta skutecznie trafiała do adresata. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie takie stanowisko nie ma uzasadnienia prawnego. Z niekwestionowanego przez strony dowodu doręczenia decyzji w sprawie wynika, że przesyłkę zawierającą decyzję, w dniu [...], odebrała S. M. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma wynika, że przesyłkę doręczono upoważnionemu pracownikowi tj S. M., która dodatkowo, oprócz swojego podpisu, zamieściła pieczątkę pracodawcy: "F." A. K. Nie ma sporu co do tego, że S. M. nie była pracownikiem pełnomocnika Skarżących, lecz pracowała w firmie "F.", która mieści się pod tym samem adresem co kancelaria doradcy podatkowego W. L. Pełnomocnik Skarżących przyznał, że czasami osoba ta odbierała dla niego korespondencję, ale miało to charakter techniczny i następowało tylko wtedy, gdy był na miejscu. Na tej podstawie organy uznały, że osoba ta została upoważniona do odbioru korespondencji. W postanowieniu dotyczącym odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...], Dyrektor Izby Skarbowej na str 3 uzasadnienia stwierdził, że "..obowiązujące przepisy regulujące zasady prowadzenia postępowania podatkowego w tym także w zakresie uprawnień przysługujących stronom uczestniczącym w tym postępowaniu, nie przewidują możliwości dokonywania przez podatników i ustanowionych przez nich pełnomocników wyboru dogodnych dla nich terminów, kiedy dana osoba jest upoważniona do odbioru korespondencji, a kiedy upoważnienie to nie ma mocy obowiązującej, bez jednoczesnego powiadamiania o tym fakcie organu podatkowego". Organ pominął okoliczność, że pełnomocnik Skarżących nigdy nie wskazywał S. M. jako osoby upoważnionej do odbioru korespondencji, więc nie ciążył na nim żaden obowiązek informacyjny z tego tytułu. Zupełnie nieuprawnione pozostaje wnioskowanie organu, że kilkakrotny faktyczny udział S. M. w odbiorze przesyłki dla W. L. czyni ją pełnomocnikiem do odbioru korespondencji w każdym czasie. Należy podkreślić, że w Ordynacji podatkowej przewidziano doręczenie w miejscu pracy adresata – zarówno dla podmiotu, który jest pracodawcą jak i pracownikiem. Z art. 148 § 2 O.p. wynika, ze pisma mogą być doręczane: 1) w siedzibie organu podatkowego, 2) w miejscu pracy adresata – osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, 3) na wskazany adres poczty elektronicznej. Doręczenie w miejscu pracy adresata, bo takie doręczenie przyjął organ w sprawie, może być dokonane do rąk osoby upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji. Bez wątpienia doręczyciel (listonosz lub pracownik organu) nie musi żądać okazania pełnomocnictwa, jeśli osoba będąca pracownikiem firmy powołuje się na nie i dodatkowo posługuje się np. pieczątką pracodawcy. Wówczas, nawet gdyby nadużyła prawa i nie będąc osobą uprawnioną na to się powołała w ewentualnym postępowaniu o przywrócenie terminu można by podnosić taką okoliczność. Jednakże taka sytuacja nie zaistniała w sprawie. Upoważnić daną osobę musi jej pracodawca, którym dla S. M. (na podstawie jakiegokolwiek możliwego tytułu prawnego) pełnomocnik Skarżących nie był. Użyta przez S. M. pieczątka pracodawcy, firmy "F." A. K., winna skutkować odmową doręczyciela przyjęcia propozycji przekazania korespondencji dla pełnomocnika Skarżących, z uwagi na brak podstaw dla wywodzenia skutków prawnych z takich "przysług". Powoływanie się na okoliczność, że tego typu niezgodna z przepisami praktyka była skuteczna, nie pozwala na uznanie, że może mieć zastosowanie w każdej sytuacji. Z uwagi na zasadność zarzutu skargi, co do prawidłowości doręczenia decyzji organu pierwszej instancji i uznania, że w dniu [...] doręczenie nie było skuteczne, nie można uznać, że odwołanie wniesione zostało z uchybieniem terminowi. Ponownie rozstrzygając sprawę organ ustali, czy i kiedy przedmiotowa decyzja została doręczona zgodnie z przepisami. Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżone postanowienie w uznaniu naruszenia przepisów postępowania na podstawie art. 145 § 1 ust 1 lit c) p.p.s.a. Na podstawie art. 152 określił, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane w całości oraz zasądził od organu na rzecz Skarżących zwrot kosztów postępowania w wysokości [...]zł (suma wpisu i wynagrodzenia pełnomocnika) na podstawie art. 200 p.p.s.a. L. Kleczkowski M. Łent I. Najda – Ossowska