VII SA/Wa 2090/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-24
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Ewa Machlejd, Tadeusz Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpatrując pismo strony, które może być interpretowane jako wniosek o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji lub o wykonanie tej decyzji, powinien dążyć do ustalenia rzeczywistej woli strony i podjąć działania zmierzające do merytorycznego załatwienia sprawy, czy też może odmówić wszczęcia postępowania w oparciu o literalną interpretację pisma?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej, kierując się zasadą prawdy obiektywnej i praworządności (art. 7 KPA), powinny dążyć do wyjaśnienia rzeczywistej woli strony i merytorycznego załatwienia sprawy, nawet jeśli pismo strony nie zawiera wyraźnego wniosku o zastosowanie konkretnego przepisu prawa. Odmowa wszczęcia postępowania lub odmowa wyjaśnienia treści decyzji, bez próby ustalenia intencji strony i rozważenia wszystkich dopuszczalnych środków prawnych, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący R. G. wystąpił do organu nadzoru budowlanego z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji nakazującej wykonanie robót budowlanych. Organy obu instancji uznały pismo za wniosek o sprostowanie lub uzupełnienie decyzji i odmówiły jego uwzględnienia, uznając decyzję za jasną i jednoznaczną. Skarżący wniósł skargę do sądu, argumentując, że jego celem było doprowadzenie do wykonania decyzji w całości i usunięcia skutków samowoli budowlanej, a nie sprostowanie czy uzupełnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. G. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2012 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania i udzielenia wyjaśnień co do treści decyzji I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz R. G. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją Nr [...] z dnia [...].04.2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] nakazał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane M. i J. G. wykonanie, w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...], polegających na obcięciu płyty tarasowej i daszku od strony budynku przy ul. [...] i doprowadzenie tarasu do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].04.1988 r. o pozwoleniu na budowę.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2009 r.
Pismem z dnia 14.06.2011 r. R. G. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji Nr [...] z dnia [...].04.2009 r., a konkretnie o wyjaśnienie "wykonanie jakich czynności (robót budowlanych) nakazuje M. i J. G. zapis w decyzji".
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...].06.2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił na podstawie art. 111 § 2, art. 113 § 2, art. 123 § 1, art. 126 Kpa wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...].04.2009 r.
Po rozpatrzeniu zażalenia R. G. [...] Wojewodzki Inspektor postanowieniem z dnia 20 lipca 2011r. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...], wskazując w uzasadnieniu, że W przedmiotowej sytuacji decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] Nr [...] z dnia [...].04.2009 r. jest sformułowana w sposób jasny i jednoznaczny, nie ma zatem problemu z ustaleniem sensu tego rozstrzygnięcia.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w rozstrzygnięciu roboty budowlane nakazano prowadzić pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane a Skarżący nie jest zobowiązany do wykonania robót budowlanych wskazanych w decyzji Nr [...] z dnia [...].04.2009 r. Brak jest zatem przesłanki do udzielenia stronie wyjaśnień w trybie art. 113 §2 Kpa.
Skargę do Sądu wniósł R. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonych postanowień. Zdaniem Skarżacego skoro treść decyzji może rodzić wątpliwości z punktu widzenia jej skutecznej egzekucji, gdy chodzi o obowiązek usunięcia skutków samowoli budowlanej to jego żadanie wyjaśnienia tej treści jest uzasadnione.
W uzupełnieniu skargi, R. G. podniósł na rozprawie sądowej, że nie składał odwołania od decyzji nakładającej na sąsiada określone obowiązki będąc przekonanym, że nałożone na podstawie art. 51 Prawa budowlanego obowiązki doprowadzą do stanu zgodnego z projektem.
Zdaniem Skarżącego tak się nie stało, ponieważ w wyniku samowoli budowlanej dokonano zniszczenia ocieplenia budynku od strony kuchni a organ nie chce doprowadzić obiektu do stanu pierwotnego.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, co następuje:
Skarga okazała się zasadną, aczkolwiek tylko częściowo z przyczyn w niej wskazanych.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę m.in. w zakresie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., Sąd w myśl art. 134 rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W zakresie tak określonej kognicji skład orzekający w sprawie dopatrzył się uchybień organów administracji związanych z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).
Z okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy administracyjnej oraz pismo R. G. z dnia 14.06.2011 skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że Skarżący poinformował organ o niewykonaniu w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].04.2009 r. nakazującego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo budowlane M. i J. G. wykonanie, w terminie czterech miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna, robót budowlanych w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej na działce nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] a polegających na obcięciu płyty tarasowej i daszku od strony budynku przy ul. [...] i doprowadzenie tarasu do stanu zgodnego z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Naczelnika Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].04.1988 r. o pozwoleniu na budowę.
Tymczasem organ I instancji uznał to wystąpienie za wniosek o uzupełnienie i jednocześnie sprostowanie w/w decyzji i pod tym kątem prowadził postępowanie wydając zaskarżone postanowienie i dokonując w uzasadnieniu postanowienia rozważań dot. możliwości uzupełnienia decyzji.
Również organ odwoławczy rozpatrując odwołanie Skarżącego skoncentrował swje rozważania na możliwości uzupełnienia decyzji w trybie art. 113 § 2 K.p.a.
Tymczasem, zdaniem Sądu, z treści pisma Skarżącego z dnia 14.06.2011 skierowanego do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Inspektora Nadzoru Budowlanego , z treści skargi oraz wyjaśnień strony na rozprawie sądowej wynika, że oczekuje on wykonania decyzji zgodnie z jej postanowieniami. Strona podniosła, że skoro decyzja zobowiązuje M. i J. G. do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z projektem, to dokonana samowola budowlana prz tym obiekcie nie może pozostawiać zniszczonego ocieplenia budynku. Skarżący podniosł również ,że organ nadzoru budowlanego nie zamierzał doprowadzić do usunięcia skutków nielegalnie wykonywanych robót budowlanych czyli do wykonania w całości nałożonych na M. i J. G. dlatego podjął pisemną interwencję w nadzorze budowlanym.
Tego rodzaju interpretacja żądania Skarżącego nie powinna więc zakończyć się wydaniem postanowienia o odmowie uzupełnienia decyzji lub odmowie wyjaśnienia treści decyzji skoro nie tego żądała strona.
W związku z powyższym podnieść należy, iż w toku postępowania administracyjnego organy administracji są zobligowane do rozstrzygania sprawy w myśl naczelnych zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności zasady prawdy obiektywnej i praworządności.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. stanowiącego o powyższych obowiązkach organy administracji publicznej odpowiedzialne są za wyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności, do których należy również ustalenie, czego w istocie domaga się obywatel występujący do organu i jakie przepisy prawa regulują sytuację odpowiadające treści jego żądania.
Postępowanie administracyjne cechuje zasada ograniczonego formalizmu i to nie tylko w zakresie formy lecz również i treści podania (wniosku). Przepisy k.p.a. nie nakładają na stronę ponad wskazania zawarte w przywołanym przepisie innych szczególnych wymogów co do treści podania po to, by sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Żaden przepis procedury administracyjnej nie zobowiązuje strony do wskazania podstawy prawnej swego żądania, a co więcej podstawa prawna ujęta w podaniu nie jest wiążąca dla organu, który samodzielnie dokonuje kwalifikacji prawnej podania i wyboru właściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Podstawą postępowania administracyjnego, a jednocześnie obowiązkiem organu jest zatem w myśl przywołanych zasad rządzących postępowaniem administracyjnym należyte wyjaśnienie treści i ocena każdego pisma kierowanego do organu przez stronę i to nie tylko (o ile to potrzebne) przy użyciu wykładni literalnej ale również przy dokładnym ustaleniu woli strony postępowania w zakresie skutków jakie chciałaby osiągnąć przez zwrócenie się na drogę postępowania administracyjnego.
Zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w przywołanym art. 7 k.p.a. ale także wynikający z art. 9 k.p.a. nakłada na organ obowiązek należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ich prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania. Przy czym należy wskazać, iż obowiązek wynikający z art. 9 k.p.a. powinien być rozumiany tak szeroko, jak jest to tylko możliwe, zaś jego naruszenie traktować należy jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji.
Konkludując art. 7 k.p.a., wsparty regulacjami zawartymi w art. 8 i 9 k.p.a., stanowi podstawę do życzliwej interpretacji przez organ pism składanych przez stronę. Organ administracji winien bowiem uwzględnić intencję strony a nie literalną treść pisma, jeżeli miałoby to przysłużyć się słusznemu interesowi obywatela. Jednocześnie organ administracji nie powinien wykorzystywać nieadekwatnej do etapu postępowania treści pisma tylko po to, aby pominąć zawarte w nim żądanie.
Innymi słowy w zależności od okoliczności sprawy, w sytuacji gdy pismo strony wyraźnego wniosku o zastosowanie konkretnego przepisu prawa nie zawiera, organ administracji publicznej mając na względzie słuszny interes strony, dbając by nie poniosła ona szkody z powodu nieznajomości prawa, winien rozważyć wszystkie możliwe środki, które dopuszczają przepisy prawa, a które mogłyby służyć należytemu załatwieniu sprawy w tym możliwość skorzystania z wezwania strony do sprecyzowania jego żądania.
W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji - pkt 1. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł, na podstawie art. 152 tej ustawy, zaś o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Zalecenia co do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przedstawionych rozważań.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło