VI SA/Wa 2271/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-03

Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Jolanta Królikowska-Przewłoka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie do obrotu artykułów rolno-spożywczych z nieprawidłowym oznakowaniem, w tym obcojęzycznymi nazwami i sloganami sugerującymi pochodzenie, stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej i uzasadnia nałożenie kary pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stwierdzono, że nieprawidłowe oznakowanie produktów rolno-spożywczych, w tym użycie obcojęzycznych nazw i sloganów sugerujących pochodzenie, wprowadza konsumenta w błąd co do tożsamości artykułu i stanowi naruszenie przepisów o jakości handlowej. Odpowiedzialność za wprowadzenie do obrotu artykułów nieodpowiadających jakości handlowej ma charakter obiektywny, a wysokość kary została ustalona zgodnie z przepisami.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za wprowadzenie do obrotu pięciu partii serów nieodpowiadających jakości handlowej. Zarzuty dotyczyły m.in. braku informacji o metodach wytwarzania, podania niewłaściwej kolejności składników odżywczych, umieszczenia sloganów sugerujących pochodzenie z Francji oraz użycia obcojęzycznych nazw serów. Spółka wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje za zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Protokolant st. ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Głównego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno - Spożywczych z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wprowadzenie do obrotu partii artykułów rolno-spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r. Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, art. 21 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), w związku z art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 2, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 40a ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2005 r. Nr 187, poz. 1577, ze zm.), art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a, art. 47 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. Nr 136, poz. 914, ze zm.), § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 25 lipca 2007 r. w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą (Dz. U. Nr 137, poz. 967 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. Sp. z o.o., M. [...],[...]K., uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych z dnia [...] listopada 2010 r. wymierzającą karę pieniężną w wysokości 2.000,00 zł (dwa tysiące złotych) i nałożył karę pieniężną w wysokości 1.500,00 zł, płatną w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu kary stała się ostateczna, za wprowadzenie do obrotu pięciu partii artykułów rolno - spożywczych nieodpowiadających jakości handlowej określonej w przepisach o jakości handlowej- -"Ser p. d. Gruyere a'200 kg, o wielkości partii 19,2 kg, nr partii 6041006, z datą minimalnej trwałości: 30.09.10 r., -"Ser G.p." a'0,150 kg, o wielkości partii 9 kg, nr partii 17071001, z datą minimalnej trwałości: 08.10.10 r., -"Ser p.d. Raclette " - blok o masie 41,576 kg, nr partii 7071001, z datą minimalnej trwałości: 11.10.10 r., -"Ser p. d. G." - tarty a'0,150 kg, o wielkości partii 32,4 kg, nr partii 2110901, z datą minimalnej trwałości: 06.10.10 r., -"Ser p. d. R." blok o masie 6,448 kg, nr partii 22051001, z datą minimalnej trwałości: 16.09.10 r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, iż w dniach 4-6 sierpnia 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K., przeprowadzili w spółce kontrolę w trakcie której, z magazynu wyrobów gotowych zostały obrane próbki w celu sprawdzenia oznakowania. W wyniku oceny znakowania zakwestionowano oznakowania kontrolnych partii serów, tj.: artykułu o nazwie "Ser G. p. z uwagi na: brak informacji dotyczącej metod wytwarzania, tj. "podpuszczkowy dojrzewający", co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 47 ust. 4 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, brak informacji dotyczącej klasy jakości handlowej, co było niezgodne z § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie znakowania środków spożywczych, podanie niewłaściwej kolejności składników odżywczych, tj. "białko, tłuszcz, węglowodany niezgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą, dwóch partii artykułu o nazwie "Ser p. d. Gruyere", z uwagi na: umieszczenie sformułowania "Smak Francji" oraz logo: "FRANSER" z wizerunkiem wieży Eiffla, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, - zastosowanie obcojęzycznej nazwy Gruyere, co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno spożywczych, w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, podanie niewłaściwej kolejności składników odżywczych, tj. "białko, tłuszcz, węglowodany" niezgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą, 3) dwóch partii artykułu o nazwie "Ser p.d. Raclette ", z uwagi na: umieszczenie sformułowania "Smak Francji" oraz logo: "FRANSER" z wizerunkiem wieży Eiffla, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno - spożywczych, w związku z art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, zastosowanie obcojęzycznej nazwy Raclette, co stanowiło naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w związku z art. 47 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, - podanie niewłaściwej kolejności składników odżywczych, tj. "białko, tłuszcz, węglowodany", niezgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie sposobu znakowania żywności wartością odżywczą. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie spółki od decyzji nakładającej karę w wysokości 2000 zł, stwierdził, iż Wojewódzki Inspektor JHARS w K. nie określił w sentencji decyzji, że kara ta została nałożona w związku z wprowadzeniem do obrotu sześciu przedmiotowych partii artykułów o jakości handlowej nieodpowiadającej przepisom jakości handlowej, w związku z czym jednym z powodów uchylenia decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. była konieczność sformułowania nowej sentencji, ze wskazaniem czynu, za który została nałożona przedmiotowa kara. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialno prawną podstawę zaskarżonej decyzji. Stwierdził, iż wszelkie czynności związane z przeprowadzoną kontrolą przebiegały zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i uzasadnił wysokość wymierzonej kary. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. Sp. z o.o., zwana dalej skarżącą wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji bądź stwierdzenie ich nieważności, wstrzymanie wykonania decyzji, umorzenie postępowania objętego skargą oraz zasądzenie koszów postępowania. Skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 6, 7, 8, 9, 104 i 107 kpa poprzez: - wskazania w sentencji decyzji czynu, za który została nałożona kara niezgodnie z zebranym materiałem dowodowym, poprzez uznanie, iż skarżąca wprowadziła do obrotu partie serów wskazane w sentencji pomimo braku przesłanek wskazujących na wprowadzenie do obrotu oraz wyraźne wskazanie w uzasadnieniu, iż przedmiotowe partie serów, zostały przez organ I instancji zajęte poprzez co nie zostały wprowadzone do obrotu; - powołanie, jako podstawy prawnej przepisów nie związanych ze sprawą, bądź też stosowanie przepisów prawa krajowego zawartego w polskich ustawach i rozporządzeniach wykonawczych sprzecznie z treścią obowiązujących aktów prawnych Unii Europejskiej, przy ścisłym zobowiązaniu państw członkowskich do niestosowania norm prawnych bardziej rygorystycznych niż przepisy rozporządzeń Unii Europejskiej; - brak określenia wysokości kary i sposobu jej obliczenia zgodnie z przywołaną w sentencji podstawą prawną na podstawie której ją orzeczono: - sprzeczność pomiędzy sposobem obliczania kary wynikającym z podstawy prawnej ujawnionej w sentencji i faktycznym ustaleniem organu nie związanym ze sposobem oznaczonym w podstawie prawnej wskazanej przez organ; w związku z powyższym mające wpływ na wynik postępowania rażące naruszenie norm postępowania zawartych w art. 40a ust 1 pkt. 3) ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w zw. z art. 138 § 2 kpa, oraz w zw. z treścią sentencji i uzasadnienia skarżonej decyzji organu II instancji z dnia 20 września 2011 r. w zakresie w jakim organ ten orzekł co do istoty sprawy w przedmiocie nałożenia kary bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego dotyczącego wartości korzyści majątkowej, jaka mogła być uzyskana przez Skarżącą przez wprowadzenie do obrotu określonych co do wielkości (w kilogramach) partii produktów oznaczonych w sentencji decyzji, opierając się natomiast na ustaleniach organu I instancji w zakresie obrotu osiągniętego w roku obrotowym 2009 - jako na przesłance nie mającej znaczenia dla sprawy; - prowadzenia dwóch postępowań w ramach jednej kontroli i w efekcie wydania przez Organ l instancji dwóch różnych decyzji pod jedną sygnaturą, tożsamą datą i z tożsamymi dowodami, tożsamej stronie postępowania i różnych podstawach prawnych, co za tym idzie stwarzanie niepewności prawnej skarżącej, co narusza prawo i stan ten winien doprowadzić do zgodnego z prawem organ II instancji, a czego nie uczynił; - stosowanie zakazanej dowolności w uznaniu administracyjnym w zakresie przyjęcia faktów za udowodnione i arbitralnej ocenie sprzecznej z zasadami zdrowego rozsądku i doświadczenia życiowego; - oraz zarzut rażącego naruszenia przepisów art. 40a ust. 1 pkt 3 ustawy o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, w § 2 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 lipca 2007 r. w sprawie znakowania żywności wartością odżywczą, oraz art. 17 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. poprzez przyjęcie, iż skarżąca miała obowiązek: - stosowania kolejności oznaczeń składników odżywczych wskazanej przez Inspekcję, - umieszczenia na etykiecie wprowadzanych do obrotu serów oznaczenia: "podpuszczkowy dojrzewający" skoro brak jest takiego zobowiązania w przepisach prawa, - obowiązku podania informacji o klasie jakości handlowej sera Gouda, skoro brak takiej klasyfikacji wynikającej z przepisów prawa, zakazu umieszczania na etykiecie - serów Gruyere, Maribier oraz Raclette słów: "smak Francji" skoro zarówno receptura, jak i prawo używania (oraz ciągłość jego stosowania) wynika z faktu, iż firma skarżąca jest firmą założoną przez francuzów i posiadająca prawo do używania oryginalnych receptur francuskich serów, których obecny właściciel - nigdy nie modyfikował pod kątem procesów wytwarzania, a umowa nabycia praw właścicielskich do udziałów w skarżonej firmie przenosiła na nabywcę (obecnego właściciela) wszelkie prawa, również te określające tradycje serowarskie z zaznaczeniem widocznym tego wkładu jak również hasłem reklamowym stosowanym od dnia powstania firmy w postaci słów "smak Francji"; - uznania, iż użycie słów nazw powszechnie stosowanych do rodzajów sera, które podlegały kontroli (tj. Gruyere, Raclette, Maribier) mogło wprowadzić konsumenta w błąd, skoro zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji - nie przeprowadziły nawet badań organoleptycznych na okoliczność udowodnienia, iż partie serów określonych w sentencji skarżonej decyzji nie odpowiadają walorom smakowo-zapachowym i konsystencji produktów uznanych przez organy kontrolne - jako wzorce uprawniające do stosowania tych nazw; - ewentualnie nieuprawnionego uznania, noszącego znamiona dowolności w uznaniu administracyjnym, iż podmioty serowarskie będące producentami polskimi - nie mogą stosować żadnych oznaczeń obcojęzycznych (nazw) dla prezentacji serów będących ich produktem, również w sytuacji braku zastrzeżenia przez prawo danej obcojęzycznej nazwy, jako nazwy prawem chronionej - dotyczyć to winno zdaniem skarżącej każdej nazwy serów tj. gouda, emmental, ementalski, edam, edamski, itp. ..., skoro wszystkie te słowa zapożyczone są z języków obcych; - tym samym naruszenie przepisów art. 6, 7, 8,10; art. 77, art. 80, art. 107 § 1 i 3 k.p.a., co powoduje, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona w całości i postępowanie w przedmiotowej sprawie zostać umorzone. Jednocześnie skarżąca zarzuciła: nieważność skarżonej decyzji z uwagi na prawomocną decyzję wydaną przez skarżony organ w dniu 14 lipca 2011 r. (znak sprawy GI-BOLpr-610-249/10), której przedmiotem postępowania była decyzja organu I instancji o sygnaturze W1.12-K0-4400-320/10, z uwagi na istnienie dwóch decyzji do przywołanej sygnatury organu I instancji z tych samych dat z różnymi rozstrzygnięciami. a co za tym idzie brak możliwości jednoznacznego wskazania decyzji po jej oznaczeniu (względem sygnatury), co powoduje naruszenie art. 107 § 1 kpa, - arbitralną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie odniesienie się do niego w uzasadnieniu decyzji, - przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i dowodowego w zakresie orzeczenia wysokości kary nałożonej na Skarżącą z naruszeniem prawa materialnego pomieszczonego w art. 40a ust. 1 pkt 3) ujhars i prawa procesowego pomieszczonego w art. 110 kpa w zw. z art. 138 § 2 kpa, - arbitralną ocenę, iż niewłaściwe były oznakowanie partie serów wymienione w sentencji skarżonej decyzji; - brak prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych przez organ II Instancji, - brak ustosunkowania się przez organ II Instancji do wszystkich zarzutów stawianych na decyzję organu, Powyższe naruszenia prawa zdaniem skarżącej, doprowadziły Organy I i II instancji do błędnego zastosowania prawa, w konsekwencji czego została wymierzona kara nosząca znamiona bezprawności, co powoduje uzasadnione żądanie wyłączenia skarżonej decyzji z obrotu prawnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012 r. skarżący cofnął zarzuty skargi dotyczące stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. W działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Na wstępie wydaje się być zasadnym wyjaśnienie skarżącej, iż kompetencje sądu administracyjnego sprowadzają się do oceny zgodności z prawem procesowym i materialnym rozstrzygnięć wydanych przez organy administracji. Tak więc wniosek zawarty w skardze o umorzenie postępowania administracyjnego jako bezpodstawny nie znajduje żadnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie w dniach 4-6 sierpnia 2010 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w K., na podstawie stosownego upoważnienia, przeprowadzili w spółce kontrolę w trakcie której, z magazynu wyrobów gotowych zostały pobrane próbki w celu sprawdzenia oznakowania. W wyniku kontroli stwierdzono we wskazanych w zaskarżonej decyzji partiach serów, nieprawidłowości szczegółowo wymienione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, za które organ odwoławczy, uchylając decyzję organu I instancji, nałożył karę pieniężna w wysokości 1500 zł. Zgodnie z art. 3 pkt 5 ustawy o jakości handlowej, jakość handlowa to cechy artykułu rolno - spożywczego dotyczące jego właściwości organoleptycznych, fizykochemicznych i mikrobiologicznych w zakresie technologii produkcji, wielkości lub masy oraz wymagania wynikające ze sposobu produkcji, opakowania, prezentacji i oznakowania, nieobjęte wymaganiami sanitarnymi, weterynaryjnymi lub fitosanitarnymi. Jak stanowi art. 3 pkt 10 omawianej ustawy zafałszowany to "produkt, którego skład jest niezgodny z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo produkt, w którym zostały wprowadzone zmiany, w tym zmiany dotyczące oznakowania, mające na celu ukrycie jego rzeczywistego składu lub innych właściwości, jeżeli niezgodności te lub zmiany w istotny sposób naruszają interesy konsumentów, w szczególności jeżeli: dokonano zabiegów, które zmieniły lub ukryły jego rzeczywisty skład lub nadały mu wygląd produktu zgodnego z przepisami dotyczącymi jakości handlowej, w oznakowaniu podano nazwę niezgodną z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno-spożywczych albo niezgodną z prawdą, c) w oznakowaniu podano niezgodnie z prawdą dane w zakresie składu, pochodzenia, terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości, zawartości netto lub klasy jakości handlowej". Stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy, wprowadzane do obrotu artykuły rolno - spożywcze powinny spełniać wymagania w zakresie jakości handlowej, jeżeli w przepisach o jakości handlowej zostały określone takie wymagania, oraz dodatkowe wymagania dotyczące tych artykułów, jeżeli ich spełnienie zostało zadeklarowane przez producenta. W związku z tym niespełnienie wymagań zadeklarowanych w zakresie znakowania artykułu rolno-spożywczego jest niespełnieniem wymagań jakości handlowej. Należy wskazać, że zgodnie z art. 8 ust. 1 rozporządzenia (WE) Nr 178/2002 prawo żywnościowe ma na celu ochronę interesów konsumentów i powinno stanowić podstawę dokonywania przez konsumentów świadomego wyboru związanego ze spożywaną przez nich żywnością. Ma na celu zapobieganie: a) oszukańczym lub podstępnym praktykom; b) fałszowaniu żywności, oraz c) wszelkim innym praktykom mogącym wprowadzać konsumenta w błąd. Stosownie do art. 16 w/w rozporządzenia, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych przepisów prawa żywnościowego, etykietowanie, reklama i prezentacja żywności lub pasz, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsca wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd. Oznacza to, że przepisy prawa żywnościowego sprzeciwiają się każdej praktyce, m.in. dotyczącej znakowania artykułów rolno - spożywczych, mogącej w jakikolwiek sposób wprowadzić w błąd konsumenta. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o jakości handlowej do znakowania artykułów rolno - spożywczych stosuje się odpowiednio wymagania określone w art. 45 ust. 2, art. 46 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Przepis art. 45 ust. 2 powyższej ustawy stanowi, że oznakowanie środka spożywczego obejmuje wszelkie informacje w postaci napisów i innych oznaczeń, w tym znaki towarowe, nazwy handlowe, elementy graficzne i symbole, dotyczące środka spożywczego i umieszczone na opakowaniu, etykiecie, obwolucie, ulotce, zawieszce oraz w dokumentach, które są dołączone do tego środka spożywczego lub odnoszą się do niego. Stosownie do art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji. Na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o jakości handlowej w przypadku artykułu rolno - spożywczego będącego środkiem spożywczym nazwa powinna odpowiadać wymaganiom określonym w art. 47 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Stosownie zaś do art. 47 ust. 1 powyższej ustawy, nazwa środka spożywczego powinna odpowiadać nazwie ustalonej dla danego rodzaju środków spożywczych w przepisach prawa żywnościowego, a w przypadku braku takich przepisów powinna być nazwą zwyczajową środka spożywczego lub składać się z opisu tego środka spożywczego lub sposobu jego użycia, tak aby umożliwić konsumentowi rozpoznanie rodzaju i właściwości środka spożywczego oraz odróżnienie go od innych produktów. Oznakowaniem są zatem wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli. Znakowanie musi być wykonane w języku polskim, a także w sposób czytelny, zrozumiały i widoczny. Nie może m.in. wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji. Nadto oznakowanie obejmuje wszelkie informacje w postaci wyrazów, opisu, znaku towarowego, firmy, elementów graficznych lub symboli odnoszące się do artykułów rolno-spożywczych, umieszczone na opakowaniu, w dokumencie, na ulotce, etykiecie, obwolucie albo zawieszce, które są dołączone do danego artykułu rolno-spożywczego, lub też go dotyczą. Oznakowanie artykułu rolno-spożywczego nie może w szczególności wprowadzać w błąd konsumenta co do tożsamości tego artykułu, w tym jego rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, pochodzenia oraz sposobu produkcji, lub sugerować, że artykuł ten posiada specjalne właściwości, jeżeli ich nie posiada lub jeżeli inne podobne artykuły rolno-spożywcze posiadają takie właściwości. Etykiety i kontretykiety mają znaczenie dla decyzji konsumenta. Faktem jest, że w aktualnych warunkach rynkowych konsumenci świadomi są ogromnej różnorodności oferowanych im towarów i z rozwagą podchodzą do sposobu, w jaki są one prezentowane, ale producent nie może wykorzystywać oznaczeń do wywoływania skojarzeń z zupełnie innym produktem. Przeciętny konsument jest co prawda osobą należycie poinformowaną, uważną i racjonalną, który potrafi wykorzystać posiadany zasób informacji do samodzielnej analizy adresowanych do niego przekazów rynkowych, jednakże nie upoważnia to producenta do stosowania oznaczeń, które wprowadzają konsumenta w błąd co do rodzaju i pochodzenia produktu W konsekwencji uznać należy, iż użycie obcobrzmiących napisów i znanego wizerunku wieży Eiffla jest wprowadzeniem w błąd konsumenta co do tożsamości artykułu albowiem sugeruje, że produkt pochodzi z Francji. Sąd w wyroku z 21 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 359/09 (vide: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), wskazał, że "nazwa środka spożywczego ma precyzyjnie informować konsumenta o rodzaju środka spożywczego, umożliwiać odróżnienie go od podobnych środków spożywczych. Nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji, w szczególności określające, czy jest to środek: sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzić konsumenta w błąd". WSA wskazał także, że "nazwa jest jednym z obligatoryjnych elementów oznaczenia środka spożywczego. Główną funkcją nazwy jest; po pierwsze przekazanie precyzyjnej informacji odnośnie rodzaju produktu, po drugie nazwa ma za zadanie umożliwiać odróżnienie danego produktu od podobnych produktów". W myśl art. 47 ust. 4 nazwie powinny towarzyszyć informacje dotyczące postaci środka spożywczego lub procesów technologicznych stosowanych w produkcji w szczególności określające, czy jest to środek spożywczy sproszkowany, liofilizowany, głęboko mrożony, zagęszczony, wędzony - w przypadku gdy brak tej informacji może wprowadzać nabywcę w błąd. W niniejszej sprawie producent nie podał informacji dotyczącej metod wytwarzania i produkcji. Zgodnie z art. 1 ust. 4 Dyrektywy Rady (WE) Nr 496/1990 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 24 września 1990 r. w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych (Dz. Urz. WE L 276 z 06.10.1990. str. 40; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 13, t. 10, str. 191), do celów niniejszej dyrektywy "oświadczenia żywieniowe oznaczają jakikolwiek opis i jakąkolwiek informację reklamową która stwierdza, sugeruje lub daje do zrozumienia, że środek spożywczy ma szczególne wartości odżywcze ze względu na energię (wartość kaloryczną), której: - dostarcza w zmniejszonej lub w zwiększonej ilości, albo - nie dostarcza, i/lub ze względu na wartości odżywcze, które: - zawiera, - zawiera w zmniejszonej lub zwiększonej ilości, albo - nie zawiera. Stosownie do art. 2 w/w dyrektywy – z zastrzeżeniem ust. 2 określanie wartości odżywczej jest nieobowiązkowa: w przypadku gdy oświadczenie żywieniowe występuje na etykiecie, w prezentacji lub w reklamie, z wyłączeniem reklamy ogólnej, określanie wartości odżywczej jest obowiązkowe: Zgodnie z art. 7 ust. 3w/w dyrektywy, Państwa Członkowskie powstrzymują się od ustanawiania wymogów dotyczących określania wartości odżywczej bardziej szczegółowych niż wymogi zawarte w niniejszej dyrektywie. Postanowienia dyrektywy Rady 90/496/EWG w sprawie oznaczania wartości odżywczej środków spożywczych wdraża Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie znakowania żywności wartością odżywczą. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia informację dotyczącą wartości odżywczej podaje się w następującej kolejności: wartość energetyczna, zawartość białka, węglowodanów i tłuszczu. Wymagania w zakresie znakowania wartością odżywczą dotyczą przypadków wymienionych w art. 49 ust. 2 i 3 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. W odniesieniu do wszystkich partii sera, skarżąca nie zastosowała się do wymagań odnośnie kolejności składników w oznakowaniu wartością odżywczą. Prawidłowym jest stanowisko organu, iż decydując się na podanie w oznakowaniu informacji o charakterze fakultatywnym, producent jest obowiązany stosować przepisy szczegółowe w zakresie sposobu podawania tych informacji. W myśl art. 40a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy wprowadzanie do obrotu artykułów rolno-spożywczych nie odpowiadających jakości deklarowanej przez producenta w oznakowaniu tych artykułów podlega karze pieniężnej w wysokości do pięciokrotnej wartości korzyści majątkowej uzyskanej, lub która mogłaby zostać uzyskana przez wprowadzenie tych artykułów do obrotu nie niższej jednak niż 500 zł. Obrotem w rozumieniu ustawy są stosownie do art. 3 pkt 4 czynności w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w pkt 2 tego przepisu, a zatem rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. WEL 31 z 1 lutego 2002 r.). Czynnością w rozumieniu art. 3 pkt 8 powołanego rozporządzenia jest "wprowadzenie na rynek", które zgodnie z zawartą w tym przepisie definicją oznacza posiadanie żywności lub pasz w celu sprzedaży z uwzględnieniem oferowania do sprzedaży lub innej formy dysponowania, bezpłatnego lub nie oraz sprzedaż, dystrybucję lub inne formy dysponowania. Pojęcie wprowadzenia do obrotu dotyczy zatem każdego etapu obrotu i nie może być rozumiane tylko jako pierwsze wprowadzenie towaru na rynek. Taki też kierunek wykładni prezentowany jest w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 listopada 2006 r. w sprawie C-315/05 (Dz. U. C 331 z 30 grudnia 2006 r.) wydanym w trybie prejudycjalnym. W rozumieniu powołanego przepisu skarżąca "posiadała w celu sprzedaży" wskazane produkty albowiem znajdowały się w one magazynie wyrobów gotowych a zatem wprowadziła je do obrotu. Podnieść przy tym należy, iż odpowiedzialność ma charakter obiektywny i przesłanką jej przyjęcia jest tylko fakt wprowadzenia do obrotu. Zatem samo stwierdzenie - udowodnienie faktu wprowadzania zafałszowanego artykułu rolno-spożywczego do obrotu jest przesłanką wystarczającą do nałożenia stosownej kary. Nie ma przy tym znaczenia czy zafałszowanie nastąpiło z winy (umyślnej lub nieumyślnej) danego podmiotu, czy też nie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych nie przewiduje możliwości badania przez organy Inspekcji Jakości Handlowej istnienia winy, bądź jej braku po stronie podmiotu, u którego wykryto zafałszowany artykuł. Zatem dowiedzenie, że jakiś podmiot – w tym przypadku skarżąca spółka, wprowadzała do obrotu zafałszowane artykuły rolno-spożywcze powoduje konieczność nałożenia kary pieniężnej, która jest karą administracyjną. W rozpatrywanej sprawie ustalenia co do tego, iż ww. artykuły były zafałszowane zostały poczynione przez organ na podstawie protokołu kontroli nr 328/10 z dnia 6 sierpnia 2010 r. oraz protokołu pobrania próbki w celu sprawdzenia oznakowania nr WI.12-KO4400-320/10 z dnia 5 sierpnia 2010 r., podpisanych bez zastrzeżeń przez kierownika zakładu, z których to dokumentów wynika, iż ich ocena została dokonana z uwzględnieniem zasady określonej w art. 80 kpa i wyprowadzone wnioski znajdują w tym materiale dowodowym potwierdzenie. Ustawa o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych w art. 40a ust. 5 wprowadza pewne kryteria, którymi muszą kierować się organy wymierzając karę przewidzianą w art. 40a ust. 1 pkt 3 a) j.h. Zatem dopiero na tym etapie – czyli na etapie określania wysokości kary pieniężnej, a nie na etapie stwierdzania czy w ogóle winna być wymierzona kara, ustawa przewiduje swoistego rodzaju miarkowanie i uzależnia już samą wysokość kary od uwzględnienia takich przesłanek jak: stopień szkodliwości czynu, stopień zawinienia, zakres naruszenia, dotychczasową działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu. W ocenie Sądu organ wymierzając karę prawidłowo uwzględnił wskazane w ust. 5 art. 40a przesłanki. Odniósł się także do pozostałych kryteriów; tj. stopnia zawinienia, dotychczasowej działalność skarżącej spółki na rynku artykułów rolno-spożywczych oraz wielkość jej obrotu – podając, że wymierzona kara pieniężna jest adekwatna i stanowi 11 % kary maksymalnej. W ocenie Sądu sposób wymierzenia i wyliczenia nałożonej kary był zgodny z art. 40a ust. 5 powołanej ustawy i znajdował uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym. W tym zatem zakresie zaskarżona decyzja również znamion wadliwości nie nosi. W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe, czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji. Organ w sposób odpowiadający art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnił swoją decyzję, podając co wziął pod rozwagę przy wymierzaniu kary pieniężnej i co wpłynęło na jej wysokość. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło