II SAB/Op 43/11
WyrokWSA w Opolu2012-04-03
Skład orzekający: Sędzia NSA Jerzy Krupiński, Sędzia WSA Krzysztof Bogusz, Sędzia WSA Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla pozostawał w bezczynności w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku zniszczonego w wyniku powodzi, pomimo podejmowanych przez organ działań, takich jak korespondencja z rzeczoznawcami i próby pozyskania środków finansowych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezydent Miasta Kędzierzyna-Koźla pozostawał w bezczynności, ponieważ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o przyznanie zasiłku celowego w ustawowym terminie. Działania organu, takie jak korespondencja z rzeczoznawcami czy próby pozyskania środków finansowych, nie były wystarczające do uznania sprawy za załatwioną, gdyż nie miały charakteru proceduralnego i nie prowadziły do merytorycznego rozpatrzenia wniosku. Brak środków finansowych nie stanowił prawnej przeszkody do wydania decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca E. K. wniosła skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w sprawie przyznania zasiłku celowego na remont budynku zniszczonego w wyniku powodzi. Po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, organ nie wydał rozstrzygnięcia w ustawowym terminie. Organ administracji argumentował, że podejmował liczne czynności, w tym korespondencję z rzeczoznawcami i próby pozyskania środków finansowych, a także zawiesił postępowanie w związku ze sprawą cywilną przeciwko rzeczoznawcom.Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla do wydania aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku D. K. z dnia 6 czerwca 2010 r. w terminie jednego miesiąca od prawomocności wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2012 r. sprawy ze skargi E. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w przedmiocie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku zniszczonego w wyniku powodzi zobowiązuje Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla do wydania aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku D. K. z dnia 6 czerwca 2010 r. w terminie jednego miesiąca od prawomocności wyroku.
Skarżąca E. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 16 czerwca 2010 r. o przyznanie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju 2010 r. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w przedmiotowej sprawie od dnia 23 listopada 2010 r., tj. od dnia kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją Nr [...] uchyliło decyzję działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyna – Koźla Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu z dnia 29 września 2010 r., nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, w jej sprawie nie zapadło żadne orzeczenie. Jednocześnie podniosła, że wskazania w decyzji uchylającej były jasne i sprowadzały się do tego, że organ I instancji miał wyjaśnić z rzeczoznawcami rozbieżności i wątpliwości, tak co do przedmiotu wyceny jak i wysokości szkody. W ocenie skarżącej, nie były one zatem ani pracochłonne, ani kosztowne dla organu, który wobec bezczynności naruszył, określony przez ustawodawcę termin załatwienia spraw dotyczących powodzi i zlekceważył polecenia organu wyższego stopnia. Nadto, uzasadniając bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla podała, że przedmiot postępowania należy do zadań własnych gmin, a decyzja organu I instancji została podpisana z jego upoważnienia.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając złożenie odpowiedzi na skargę przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu, a nie przez wskazywanego w skardze Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla podkreślił, że pismem z dnia 7 września 2011 r., Prezydent zobowiązał go do jej przekazania do tut. Sądu. Dodatkowo jako argument przemawiający za złożeniem przez niego odpowiedzi na skargę podał, że to on faktycznie pozostawał organem prowadzącym postępowanie administracyjne w przedmiocie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego skarżącej. Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy tłumaczył, że po uchyleniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzji organu I instancji i przekazaniu jej do ponownego rozpoznania, w dniu 21 stycznia 2011 r., Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu pismem z dnia 3 lutego 2011 r., zwrócił się do rzeczoznawców: W. B. i J. Ż., z wnioskiem o odniesienie się do zarzutów postawionych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do sporządzonej przez nich opinii z dnia 31 lipca 2010 r. dotyczącej kosztów remontu (odbudowy) budynku mieszkalnego skarżącej. Wyjaśnił, że po otrzymaniu odpowiedzi, w której w/w rzeczoznawcy podtrzymali swoje wcześniejsze oświadczenie, organ pismem z dnia 24 lutego 2011 r., ponownie wezwał ich do szczegółowego odniesienia się do zarzutów postawionych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Ponadto poinformował, że również w okresie od lutego 2011 r. do sierpnia 2011 r., prowadzone były z rzeczoznawcami liczne rozmowy dotyczące ugodowego załatwienia sprawy. Nadto, wskazując na szeroko prowadzoną przez organ, w okresie od 16 marca 2011 r. do 29 czerwca 2011 r., korespondencję (m.in. z: Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego w Opolu, pisma z dnia 16 marca 2011 r. i 15 kwietnia 2011 r.; Opolskim Urzędem Wojewódzkim, pisma z dnia 5 kwietnia 2011 r. oraz 27 maja 2011 r.; Prezydentem Miasta Kędzierzyna - Koźla, pismo z dnia 21 czerwca 2011 r.; Wydziałem Finansowym Opolskiego Urzędu Wojewódzkiego, pismo z dnia 10 maja 2011 r.), a także korespondencję prowadzoną pomiędzy organami (Opolskim Urzędem Wojewódzkim, a Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, pismo z dnia 30 marca 2011 r.; Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, a Zastępcą Prezydenta Miasta Kędzierzyn – Koźle, pismo z dnia 14 kwietnia 2011 r. oraz z 4 maja 2011 r.; Zastępcą Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla, a Wojewodą Opolskim, pismo z dnia 31 maja 2011 r.) wyjaśnił, że w sprawie podejmowane były również inne działania mające na celu, wobec odmowy sporządzenia przez dotychczasowych rzeczoznawców dodatkowych kosztorysów, pozyskanie środków finansowych na ich sporządzenie. Ostatecznie podał, że w/w korespondencja zakończona została negatywnym rozpatrzeniem przez Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosku o sfinansowanie dodatkowych prac przez rzeczoznawców majątkowych (pismo z dnia 27 czerwca 2011 r.). Poinformował, że również po otrzymaniu odmowy w dalszym ciągu zabiegał o przyznanie środków finansowych na sporządzenie dodatkowych kosztorysów w sprawie, o czym świadczy m. in. złożony w dniu 4 lipca 2011 r., wniosek do Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla, negatywnie załatwiony w dniu 8 sierpnia 2011 r. Odnosząc się do podjętych przez organ działań po wpłynięciu skargi (2 września 2011 r.) Dyrektor wskazał, że po otrzymaniu od Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla polecenia służbowego o skierowaniu pozwu przeciwko rzeczoznawcom, w dniu 8 września 2011 r. został on, zgodnie z tym poleceniem, złożony do Sądu Rejonowego w [...]. W następstwie skierowanej do Sądu powszechnego sprawy, w dniu 13 września 2011 r., na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Podsumowując podjęte czynności wraz z przytoczeniem przepisów określających terminowe załatwienie sprawy (art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r., Dz. U. z 2010 r. Nr 123, poz. 835 ze zm.) Dyrektor wskazał, że w prawnie ustalonym terminie podjął wszelkie możliwe czynności, mające na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji, natomiast skarżąca o każdym niezałatwieniu przez organ sprawy w terminie, na podstawie art. 36 § 1 pkt 2 K.p.a., była informowana z jednoczesnym podaniem jego przyczyny i wskazaniem nowego terminu.
Odpowiadając na zarządzenie Sądu organ podał, że do dnia sporządzenia pisma, tj. 14 marca 2012 r. podjął zawieszone postępowanie w sprawie, uzyskał nowy kosztorys na remont budynku przy ul. [...] sporządzony przez Inspektora wyznaczonego przez Prezydenta Miasta Kędzierzyna – Koźla, przeprowadził wywiad środowiskowy u poszkodowanych oraz umożliwił stronie zapoznanie się z aktami w sprawie. Nie wydał jednak decyzji z powodu oczekiwania na środki finansowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a, a więc gdy przedmiotem skargi jest decyzja administracyjna; postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; inny niż określony w pkt 1-3 akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; pisemna interpretacja przepisów prawa podatkowego wydawana w indywidualnych sprawach. Istotną kwestią z punktu widzenia tego rodzaju skargi jest przede wszystkim występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony. Powyższe determinuje zakres kontroli Sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do sprawdzenia, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. W myśl bowiem art. 149 P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy decyzja lub postanowienie nie zostały podjęte w pierwszej instancji, jak i w przypadku, gdy w obowiązującym terminie nie zostały one wydane przez organ drugiej instancji, jeżeli oczywiście w odniesieniu do danej decyzji lub postanowienia istnieje możliwość uruchomienia toku instancji. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie lub inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu jest skarga na bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla w przedmiocie niewydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju 2010 r. Od razu wyjaśnić należy, że wbrew argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę za organ pozostający w bezczynności nie można uznać Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu. W świetle przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175 , poz. 1362 ze zm., zwana dalej ups) ośrodki pomocy społecznej są jednostkami organizacyjnymi wykonującymi zadania pomocy społecznej gminach, zaś Wójt (burmistrz, prezydent miasta) udziela kierownikowi ośrodka pomocy społecznej upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy (por. art. 110 ust. 1, 7 ups). Miasto Kędzierzyna - Koźla jest gminą, organem wydającym decyzje w sprawach z zakresu pomocy społecznej jest zatem jego prezydent, zatem słusznie skarżąca wskazała jako organ będący w bezczynności Prezydenta Miasta, a nie wydającego decyzje z jego upoważnienia Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Idąc dalej wskazać trzeba, że w pierwszej kolejności rozważenia wymagała kwestia dopuszczalności skarg, bowiem jej merytoryczne rozpoznanie zawsze poprzedza kontrola dopuszczalności środka zaskarżenia. Wśród okoliczności czyniących skargę niedopuszczalną P.p.s.a. wymienia niewyczerpanie (przez wnoszącego skargę) środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Uzależnienie dopuszczalności skargi od wcześniejszego wykorzystania przysługujących stronie środków zaskarżenia związane jest z zakresem działania sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie (art. 3 § 1 i 2 P.p.s.a.).
W tym kontekście należy zatem wskazać, że zgodnie z treścią art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.).
W przypadku skargi na bezczynność w wydaniu decyzji rozstrzygającej o przyznaniu świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 K.p.a., zgodnie z którym na nie załatwienie sprawy w terminie stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. Dostrzec jednak należy, iż w niniejszej sprawie skarga wniesiona została na bezczynność organu w sprawie o przyznanie skarżącej zasiłku celowego, w związku z usuwaniem skutków powodzi z maja 2010 r. Na mocy natomiast ustawy z dnia 24 czerwca 2010 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi z 2010 r. (Dz. U Nr 123, poz. 835) – zwanej dalej ustawą, przy wniesieniu do Sądu skargi na bezczynność organu w załatwieniu tego rodzaju sprawy, tryb z art. 37 K.p.a. został wyłączny. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy wyraźnie stanowi, że w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy związanej z usuwaniem skutków powodzi, wynoszącego zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy maksymalnie jeden miesiąc, stronie służy skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu, przy czym przepisu art. 37 K.p.a. nie stosuje się.
W świetle powyższego należy stwierdzić, że wniesienie zażalenia, o którym mowa w art. 37 K.p.a., nie stanowiło w niniejszej sprawie przesłanki dopuszczalności zaskarżenia do Sądu bezczynności organu, wobec czego wniesiona przez skarżącą skarga bez wyczerpania wskazanego trybu była skuteczna.
Dokonując zatem oceny zasadności skargi w świetle zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji stwierdzić należy w sposób bezsporny, że termin określony w art. 4 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym organy administracji publicznej są obowiązane załatwiać sprawy związane z usuwaniem skutków powodzi w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie miesiąca od dnia wszczęcia postępowania, nie został przez Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla zachowany. Innymi słowy Prezydent do dnia wydania niniejszego rozstrzygnięcia nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o przyznanie zasiłku celowego, a więc inicjującego wszczęcie postępowania administracyjnego w wyznaczonym przez skarżącą przedmiocie. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wszczęte postępowanie administracyjne musi być zakończone załatwieniem sprawy (art. 104 § 1 K.p.a.), a Kodeks postępowania administracyjnego dopuszcza zaś zakończenie wszczętego postępowania wyłącznie w formie decyzji (tak: wyrok NSA z 11 stycznia 1994 r. SAB/Wr 31/93, ONSA 1995 nr 1 , poz. 29, wyrok NSA w Warszawie z 2 lutego 2001 r. I SA 2046 /99 lex 54126 wyrok NSA z 4 marca 2003 r. IV SAB/Wa 109/07).
Z akt sprawy wynika wprawdzie, że w dniu 29 września 2010 r., Prezydent Miasta Kędzierzyna - Koźla wydał decyzję nr [...] orzekającą o przyznaniu zasiłku celowego, jednakże w dniu 23 listopada 2010 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją Nr [...] uchyliło powyższe orzeczenie Prezydenta Miasta Kędzierzyna - Koźla i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Sąd, oceniając aktywność organu doszedł do przekonania, że organ nie podjął żadnych skutecznych czynności zmierzających do zakończenia sprawy.
Za działania takie nie można bowiem uznać prowadzonej korespondencji przez organ z rzeczoznawcami, w której organ wzywał ich do odniesienia się do zarzutów postawionych w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 23 listopada 2010 r., do sporządzonej przez nich opinii, na której organ I instancji oparł się wydając uchyloną decyzję. Podnieść bowiem należy, iż okoliczności zwalniające organ administracji z zarzutu bezczynności zawsze muszą bowiem mieć charakter prawny, proceduralny, a nie faktyczny. Nie wystarcza natomiast wdanie się w korespondencję wyjaśniającą wątpliwości, bez podejmowania czynności proceduralnych. Tego rodzaju pogląd harmonizuje z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu jest jego prawnym obowiązkiem. Posiadając kompetencję w określonym zakresie organ administracji ma obowiązek czynić z niej użytek a niezrealizowanie tego obowiązku jest jednoznaczne z bezczynnością organu (J. Boć Prawo administracyjne, Wrocław 2004 r., J. Zimmermann, Prawo administracyjne, wyd. Zakamycze, Kraków 2005 r.). Nadto orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje, że organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności między innymi, gdy przewiduje trudności w wykonaniu decyzji o określonej treści i z tego względu powstrzymuje się od jej wydania (wyrok NSA z 26 listopada 1999 r. w sprawie sygn. akt II SAB 165/99); nie podejmuje czynności, które warunkują merytoryczne rozpatrzenie sprawy (wyrok NSA z 27 października 1998 r. w sprawie sygn. akt IV SAB 18/98), zwłaszcza zaś, gdy nie podejmuje w prawnie ustalonym terminie żadnych czynności w sprawie lub gdy jakkolwiek prowadzi postępowanie, to jednak mimo ustawowego obowiązku nie kończy go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, ani innej czynności, w szczególności zaś, gdy nie wyznacza nowego terminu załatwienia sprawy (wyroki NSA z: 20 lipca 1990 r. w sprawie sygn. akt I SAB 60/99, 19 lutego 1999 r. w sprawie sygn. akt IV SAB 153/98, 27 stycznia 1999 r. w sprawie sygn. akt I SAB 142/98).
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż w przedmiotowej sprawie, choć były przez organ wyznaczane, na podstawie art. 36 K.p.a., nowe terminy załatwienia sprawy, nie były one przez organ dotrzymywane. Pismem z dnia 18 stycznia 2011 r., organ poinformował, że sprawa zostanie załatwiona do dnia 15 kwietnia 2011 r., co nie nastąpiło. Jednakże dopiero w dniu 29 kwietnia 2011 r. poinformowano stronę o nowym terminie załatwienia sprawy, co stanowi naruszenie art. 36 K.p.a. Także do drugiego wyznaczonego przez organ terminu oznaczonego na dzień 15 września 2011 r. decyzja w sprawie nie została wydana. Podkreślenia wymaga, że z treści powyższego pisma wynikało również, że Prezydent z góry zakładał możliwość przekroczenia ustawowych terminów załatwienia sprawy, wyznaczając nowy termin na rozpatrzenie wniosku do dnia 15 września 2011 r. W ocenie Sądu praktyki takie są niedopuszczalne. Organ wyznaczający na podstawie art. 36 K.p.a. nowy termin załatwienia sprawy jest związany przepisem art. 12 i 35 K.p.a., a zatem jest obowiązany do ustalenia możliwie najkrótszego terminu załatwienia sprawy. Wprawdzie przepis art. 36 K.p.a. nie stwarza ograniczeń ani też nie ustala zasady, którą powinien kierować się organ przy wyznaczaniu nowego terminu, jednakże nie oznacza to dowolności i swobody. Musi on bowiem być interpretowany zgodnie z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego. Jak wskazano wyżej, art. 36 K.p.a. nie może być interpretowany w oderwaniu od generalnych zasad postępowania administracyjnego. Zasady ogólne wyrażone w art. 6 - 16 K.p.a. nie są tylko dezyderatami czy postulatami bądź nie wiążącymi zaleceniami, ale stanowią normy prawne obowiązujące, ustalające prawne wytyczne działania organów administracji. Stanowią one integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów administracji wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury. Ponadto zwrócenia uwagi wymaga, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, znajdującym zastosowanie w niniejszej sprawie, który to stanowi przepis szczególny do art. 35 K.p.a., terminem ustawowym na załatwienie sprawy był termin nie dłuższy niż jeden miesiąc, a wiążącymi wytycznymi dla organu było załatwienie sprawy w pierwszej kolejności i bez zbędnej zwłoki. W ocenie Sądu, winno dostatecznie uzmysłowić organowi wyjątkowość wyznaczania dodatkowego terminu rozpoznania sprawy.
Powyższe świadczy - zdaniem Sądu - o pozostawaniu organu w bezczynności, a nadto upoważnia do stwierdzenia, że okres prowadzenia tej sprawy narusza obowiązek rozpatrzenia sprawy "w rozsądnym terminie" wynikającym z art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284, z późn. zm.) oraz z art. 17 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski 6 września 2001 r. Brak jest również jakichkolwiek podstaw, aby uznać, że usprawiedliwieniem zaistniałej sytuacji, tym samym czasu trwania postępowania, był brak środków finansowych na pokrycie kosztów związanych ze sporządzeniem przez rzeczoznawców opinii uzupełniającej dotyczącej wyceny remontu uszkodzonego przez powódź budynku mieszkalnego skarżącej, na co w szczególności wskazuje szeroko prowadzona, w okresie od 16 marca 2011 r. do sierpnia 2011 r., przez organ korespondencja, także pomiędzy innymi wskazywanymi przez ten organ podmiotami. Nie jest to bowiem żaden argument prawny, tym bardziej procesowy. Rzeczą organu prowadzącego postępowanie i racjonalnie uwzględniającego, w kontekście jego przedmiotu, treść przewidywanego rozstrzygnięcia sprawy, jest zabezpieczenie niezbędnych środków finansowych. Z całą pewnością bowiem, brak tego rodzaju zapobiegliwości nie może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony postępowania. Brak środków finansowych nie może jednak stanowić przesłanki do sprzecznego z treścią art. 35 § 3 K.p.a. powstrzymywania się od wydania decyzji o przyznaniu, bądź odmowie przyznania pomocy finansowej. Fakt nieposiadania odpowiednich środków finansowych dotyczy bowiem kwestii odrębnej, związanej z wykonaniem decyzji, natomiast nie dotyczy istoty sprawy, która winna być rozstrzygnięta w trybie ustalonym w art. 104 § 1 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 1998 roku, sygn. akt IV SAB 42/98, LEX nr 45682).
W ocenie Sądu powyższa argumentacja, podobnie jak i wcześniejsze wskazywanie przez organ na brak środków finansowych na sporządzenie dodatkowych opinii - nie usprawiedliwiają bezczynności organu. Brak zabezpieczenia środków finansowych na przeprowadzenie postępowania dowodowego nie zwalnia organu od załatwienia sprawy, tj. przyznania zasiłku celowego.
Skoro tak, nie można również uznać za uzasadnione wydanie w sprawie postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania, w którym jako zagadnienie wstępne wskazane zostało rozstrzygnięcie przez sąd powszechny: nakazania rzeczoznawcom wykonania czynności polegających na dokonaniu poprawek lub uzupełnień w kosztorysach stanowiących przedmiot umowy, poprzez ustosunkowanie się do wszystkich zastrzeżeń szczegółowo wskazanych w uzasadnieniu pozwu, w terminie 14 dni od uprawomocnienia się orzeczenia, a po bezskutecznym jego upływie upoważnienie przez sąd - Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie - Koźlu do zastępczego wykonania czynności polegających na dokonaniu poprawek lub uzupełnień kosztorysu na koszt rzeczoznawców. Zauważyć bowiem należy, że podłożem skierowania do sądu powszechnego pozwu był, jak zresztą wynika z szeroko przedstawianej przez organ korespondencji, brak środków finansowych na zlecenie dodatkowych kosztorysów w sprawie, który jedynie powstrzymuje organ przed wydaniem w sprawie decyzji. W ocenie Sądu przedstawione w przedmiotowym postanowieniu zagadnienie wstępne nie pozostaje w żadnym związku z możliwością wydania w sprawie decyzji. Słusznie zostało wskazane w odpowiedzi na skargę, że do bezczynności nie dochodzi, gdy doszło do zawieszenia postępowania, ale pomimo to zarzut bezczynności organu jest uzasadniony, gdy organ administracji zawiesił postępowanie administracyjne mimo oczywistego braku przesłanek określonych w art. 97 § 1 pkt 4 (tak: wyrok NSA z 11 marca 1998 r., IV SAB 143/97, LexPolonica nr 378974 - "Gazeta Prawna" 2005, nr 101; podobnie w tezie drugiej wyroku NSA z 23 września 1986 r., IV SAB 12/86, LexPolonica nr 297168 - ONSA 1986, nr 2, poz. 52).
W ocenie Sądu, zebrane w sprawie materiały dowodowe jednoznacznie świadczą, iż Prezydent Miasta Kędzierzyna - Koźla pozostawał i nadal pozostaje w bezczynności, nie nadając sprawie właściwego biegu.
Rozpoznając sprawę Sąd jednak nie dopatrzył się podstaw do wymierzenia pozostającemu w bezczynności organowi kary grzywny, którą wobec treści art. 4 ust. 3 ustawy miał możliwość nałożenia. Nadto stwierdzona bezczynność organu w zakresie rozpoznawanej sprawy, zdaniem Sadu, nie zawiera cech rażącego naruszenia prawa, a i wniosku o wymierzenie organowi grzywny skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie składała.
Z tych względów i działając na zasadzie art. 149 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy, Sąd orzekł, jak w sentencji.
-----------------------
3
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło