III SA/Po 969/11
WyrokWSA w Poznaniu2012-04-12
Skład orzekający: Sędzia WSA Szymon Widłak, Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska, WSA Mirella Ławniczak (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, uwzględniając nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni i wzajemnej zgodności, a także czy prawidłowo zastosował przepisy dotyczące pomniejszenia płatności?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo zastosowały przepisy dotyczące pomniejszenia płatności z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów. Brak załączenia do akt sprawy zdjęć działek rolnych, na których zakwestionowano zasady dobrej kultury rolnej, uniemożliwił sądowi ocenę stanu tych działek. Ponadto, organy nie odniosły się do przepisów przewidujących niestosowanie zmniejszeń i wykluczeń, gdy kwoty te wynoszą 100 euro lub mniej.Stan faktyczny
Skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. W trakcie kontroli stwierdzono nieprawidłowości w zakresie kwalifikowalności powierzchni i wzajemnej zgodności. Decyzją organu I instancji przyznano płatności, ale pomniejszono je z tytułu nieprzestrzegania norm. Organ II instancji utrzymał w mocy tę decyzję. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając nieprawidłowość pomiarów i kontroli, a także kwestionując zastosowane pomniejszenia płatności.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i zasądzono od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 12 kwietnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie NSA Maria Lorych - Olszanowska WSA Mirella Ławniczak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] października 2011 roku nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] kwotę 457,- zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana
W dniu 14 maja 2010 r. pełnomocnik "A" Sp. z o.o. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010 tj. do 501,34 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej, 470,26 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej, 31,08 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W toku postępowania, po wezwaniu wnioskodawcy do złożenia wyjaśnień odnośnie zgłoszenia działek 81 oraz 63/2 przez innego producenta Prezes "A" złożył korektę wniosku z dnia 14 maja. Dodatkowo złożył oświadczenie, iż omyłkowo zadeklarował te działki we wniosku. W dniu 1 września 2010 roku odbyła się w gospodarstwie kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni, a w dniu 3 września 2010 r. w zakresie wzajemnej zgodności. Obie kontrole odbyły się bez udziału producenta czy też jego przedstawiciela. Kontrole wykazały następujące nieprawidłowości:
– na działce [...] kod DR 37i DR 7,
– na działce [...] kod DR 13,
– na działce [...] kod DR 8 i Dr13,
– na działce [...] kod Dr 13 i Dr 34,
– na działce [...] kod Dr 13,
– na działce [...] kod DR13 ,Dr23 i Dr 37,
– na działce [...] kod DR13,
– na działce [...] kod DR13,DR23,Dr 37,
– na działce [...] kod DR13,
– na działce [...] kod DR13,
– na działce [...] kod DR13,Dr22,
– na działce [...] kod DR13,
– na działce [...] kod DR13,kod DR22,
– na działce [...] kod DR13,Dr40,
– na działce [...] kod DR13,DR22,DR37,
– na działce [...] kod DR13,
– na działce [...] kodDR13,kod Dr 37,
– na działce [...] kod DR.
Ponadto w zakresie przestrzegania wymogów wzajemnej zgodności stwierdzono na działce [...] niezgodność z normą dobrej kultury rolnej o nr NO1, na działce [...] niezgodność o nr NO4.1 i na działce [...] niezgodność o Nr NO4.1.
Producent nie wniósł żadnych zastrzeżeń ani do protokołu z dnia 3, ani 1 września 2010 roku, jak również do przekazanych odrębnie formularzy ocen raportów z kontroli.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., o nr [...] przyznano "A" płatności na rok 2010 w kwocie 350.466,26 zł, w tym Jednolita Płatność Obszarowa 217.662,88 zł, Uzupełniająca Płatność Obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych w kwocie 110.961,02 zł, uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w kwocie 9320,61 zł ,płatność do upraw strączkowych i motylkowych drobnonasiennych w wys. 12521,75 zł. Jednocześnie z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów należną kwotę jednolitej płatności obszarowej pomniejszono o kwotę 2198,62 zł , kwotę specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowych drobnonasiennych umniejszono o kwotę 126,48 zł, kwotę płatności cukrowej umniejszono o kwotę 263,17 zł.
W dniu 29 kwietnia 2011 roku Prezes "A" złożył odwołanie od powyższej decyzji. W odwołaniu podniósł, iż według jego obliczeń powierzchnia, do której należy przyznać dopłaty jest większa niż podana przez Agencję, ponadto wszystkie zgłoszone działki są uprawiane, zlikwidowano też rowy, nieużytki i drogi polne. Gospodarstwo posiada dużo bydła i każdy metr jest wykorzystany, a pokrywa łąk systematycznie koszona. Zażądał również powołania geodety, ponieważ tylko pomiary dokonane przez geodetę wiernie odzwierciedlają rzeczywisty obszar działek.
Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] października 2011 r., o nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż warunki przyznania płatności w zakresie kwalifikowalności powierzchni spełnione zostały dla 464,61 ha w ramach JPO, 426,52 ha w ramach UPO, 21,23 ha w ramach PZ i 61,02 ha w ramach ST. W ramach kontroli wzajemnej zgodności natomiast stwierdzono dla działki [...] niezgodność polegającą na tym ,iż grunt orny nie jest wykorzystywany do uprawy roślin lub nie jest ugorowany, dla działki [...] stwierdzono, iż producent nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta, dla działki [...] stwierdzono nieprawidłowość jak dla działki [...]. Dokumentację rozszerzono o wykonanie szkicu kontrolowanych działek rolnych sporządzonego na szkicu pomiaru działek rolnych oraz na wydrukach załączników graficznych obrazujących lokalizację w/w działek rolnych. Podkreślono, iż rolnik nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń do przeprowadzonych kontroli, a miał taką możliwość w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu chyba, że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń w nim zawartych. Skarżący z takiej możliwości nie skorzystał i zastrzeżeń tak co do protokołu czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności, jaki i kwalifikowalności powierzchni nie zgłaszał. Odnośnie przebiegu kontroli podkreślono w zaskarżonej decyzji, iż w przedmiotowej sprawie dokumentację rozszerzono o wykonanie szkicu kontrolowanych działek rolnych sporządzonego na wydruku ortofotomapy oraz na wydrukach załączników graficznych obrazujących lokalizację w/w działek rolnych, która pokrywa się ze szkicem naniesionym przez rolnika na załącznikach graficznych. Powierzchnię działek rolnych określa się za pomocą dowolnych środków zapewniających jakość pomiaru przynajmniej równoważną wymaganej przez obowiązujące na poziomie wspólnoty normy techniczne. W kampanii kontrolnej 2010 roku kontrole wykorzystujące do pomiarów techniki globalnego systemu pozycjonowania (GPS) realizowane były tylko z wykorzystywaniem odbiorników certyfikowanych lub takich, dla których przeprowadzono testy w celu wyznaczania dla danego urządzenia pomiarowego wartości sfery buforowej stosowanej do obliczenia tolerancji pomiaru. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku nie następuje tylko na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, lecz w tym przypadku przede wszystkim na podstawie kontroli na miejscu. Podkreślono, iż organ nie neguje granic i powierzchni nieruchomości wynikających z aktów notarialnych i wypisów z rejestrów gruntów, jednakże w raporcie z kontroli, jak i w załącznikach graficznych działki rolne zostały opisane wraz z wykrytymi nieścisłościami. Płatności są przyznawane do gruntów kwalifikujących się do objęcia płatnościami, utrzymanych w dobrej kulturze rolnej, a nie do gruntów objętych określonymi zabiegami bez względu na efektywność tych zabiegów. Zwrócono też uwagę, iż o ile strona kwestionuje poszczególne dowody w sprawie winna wykazać inicjatywę dowodową w tym zakresie, bowiem ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto, zgodnie z art.73 rozporządzenia Komisji(WE) nr 1122/2009, jeżeli rolnik może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości w złożonym wniosku lub własnej inicjatywy poinformuje kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że dane zawarte we wniosku są nieprawidłowe lub dane wykazem we wniosku zdezaktualizowały się od czasu jego złożenia (o ile nie został poinformowany o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu oraz nie został poinformowany o nieprawidłowościach we wniosku nie stosuje się pomniejszenia płatności. Jednak w przedmiotowym postępowaniu producent z takich możliwości nie skorzystał.
Prezes "A" skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W skardze zarzucił organom nieprawidłowość wykonanych pomiarów, brak rzetelnego przeprowadzenia kontroli, podkreślono, że z prostych wyliczeń matematycznych wynika obszar działki [...], ponadto ilość zużytego materiału siewnego też świadczyć może o jej obszarze. Konsekwentne kontrole przeprowadzane przez organy ARiMR co roku nie uwzględniają rzeczywistej wielkości działek. Jedynie z poczucia bezsilności producent nie zgłaszał zastrzeżeń do protokołów kontroli, ponieważ do tej pory czynił to wielokrotnie i zawsze bez skutku. Nigdy też kontrola nie została przeprowadzona w obecności kontrolowanego. Producent zadeklarował działki użytkowane przez innego producenta, dlatego, iż wypełnił po prostu druk przygotowany przez Agencję, pomimo iż w ubiegłym roku dokonywał z tego powodu korekty wniosku. To Agencja przecież po raz kolejny wpisała działki [...] i [...] do formularza. Ponadto przy tak dużej liczbie działek zawsze będą się zdarzały pomyłki. Wskazano w skardze konkretne sprzeczności w odniesieniu do działek ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Przytoczono prasowe informacje odnośnie niedokładnych pomiarów przy pomocy GPS. Zakwestionowano ustalenia kontrolerów co do zasad dobrej kultury rolnej. W dodatkowym piśmie z dnia 16 stycznia 2010 roku wskazano, iż wystarczy spojrzeć na ortofotomapę oraz na mapę działki, by stwierdzić, czy działka jest uprawiana czy nie. Wyszczególniono różnice w powierzchniach niektórych działek w poszczególnych latach kalendarzowych. To organy, a nie rolnik powiela błędy w corocznych formularzach, organy nie odnoszą się do uwag producenta, a kontrole są przeprowadzane niedokładnie. Ponadto zdaniem Skarżącego protokoły kontroli nie zawierają pouczenia o możliwości wniesienia zastrzeżeń do treści protokołu.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, podkreślając że strona całkowicie zrezygnowała z inicjatywy dowodowej w postępowaniu administracyjnym, niektóre kwestie podnosząc dopiero w postępowaniu przed sądem.
Na rozprawie w dniu 29 marca 2012 roku Dyrektor "A" H. M. podkreślił, iż pomiary prowadzone przez Agencję były przeprowadzane nieprawidłowo, bowiem nie można dokonywać pomiarów jeżdżąc samochodem. Gospodarstwo nie uczestniczyło aktywnie w postępowaniu administracyjnym, ponieważ nie ma stałej obsługi prawnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem – art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) w zw. z art. 3 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a).
Ocena zaskarżonej decyzji organu odwoławczego pozwala stwierdzić, iż wydana ona została z naruszeniem prawa, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi są słuszne.
Pierwszą kwestią istotną jest fakt, iż strona mając obiektywną możliwość w żaden sposób nie uczestniczyła w postępowaniu administracyjnym. Nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych, poza wnioskiem złożonym w odwołaniu o powołanie geodety do pomiarów działek. W ocenie Sądu, to strona winna za pomocą dostępnych środków dowodowych (np. pomiarów geodety) dowodzić własnej racji. Bowiem uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów dopłat należy dostosować się do wymogów, jakimi systemy te są obwarowane i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami. Kwestionując ustalenia co do kwalifikowalności powierzchni, jak i wzajemnej zgodności strona nie zgłosiła żadnych zastrzeżeń do protokołu kontroli we wskazanym w protokole terminie. Także w odwołaniu od decyzji bardzo ogólnikowo odniosła się do dokonanych pomiarów i wyników, kwestionując ogólnie metodę pomiaru, ale nie jej konkretne ustalenia. Zgłoszone w odwołaniu żądanie powołania geodety bez wykazania, które w istocie pomiary są błędne i których konkretnie działek dotyczą stało się bezzasadne. Pomimo tak ogólnych zarzutów odwołania organ II instancji badając sprawę ponownie dokonał bardzo szczegółowej analizy pomiarów poszczególnych działek i dokonał ponownej weryfikacji pomiaru powierzchni faktycznie użytkowanej i deklarowanej przez Gospodarstwo. Dotyczyło to działek [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Dopiero w skardze jednak Skarżący zakwestionował pomiary poszczególnych działek. Były to działki [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W przypadku każdej z tych działek niezgodność pomiaru była skutkiem nieuwzględnienia faktu zagospodarowywania dodatkowych powierzchni w postaci zaoranych dróg, zlikwidowanych rowów, zaoranych łąk należących do lasu. W żaden sposób strona ubiegając się o dopłaty na rok 2010 takich okoliczności organowi nie zgłaszała, ani nie określiła w jakim okresie zagospodarowywała dodatkowe powierzchnie działek. Skoro jednak uzyskała dodatkowe tereny, to niekonsekwentnym jest stanowisko zawarte w skardze, iż organy Agencji w poszczególnych latach zmieniały obszary działek. Skoro zdaniem skarżącego istotnie uzyskali dodatkowe powierzchnie to strona, a nie organ winna na bieżąco korygować wnioski, lub informować organ o zmianach. Tymczasem organ w przypadku działek [...] i [...] podkreślił, iż obrazy ortofotomapy wykonane zostały na podstawie zdjęcia dokonanego w dniu 8 lipca 2010 roku, a więc już po złożeniu wniosku. W przypadku pozostałych zakwestionowanych działek, tj. [...], [...], [...], [...] i [...] pomiary dokonane zostały na podstawie obrysu dokonanego przez Prezesa Gospodarstwa i załączone do wniosku. Jeżeli zdaniem strony skarżącej wykonane przez nią obrysy były nieprawidłowe nie sposób zrozumieć – dlaczego nie kwestionowała wyników kontroli bezpośrednio po ich dokonaniu, skoro ma wieloletnią praktykę w ubieganiu się o płatności. Nie można nie zauważyć, iż w zaskarżonych decyzjach przedstawiona została szczegółowa interpretacja dokumentacji wraz z wyjaśnieniami, dlaczego i z jakich powodów organ przyjął, że poszczególne działki nie potwierdzają deklaracji Skarżącego. Organy obu instancji odmawiając przyznania płatności opisały stwierdzone nieprawidłowości wykryte w wyniku kontroli, przedstawiły rachunkowy sposób wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną. W ocenie Sądu, okolicznością istotną w niniejszej sprawie jest właśnie fakt, że wnioskodawca zaniechał jakichkolwiek czynności dowodowych. W tym miejscu podkreślić należy, iż Sąd poddaje w wątpliwość fakt, iż strona nie otrzymała powiadomienia o możności wniesienia zastrzeżeń. Po pierwsze strona nie kwestionowała tego faktu w odwołaniu, pomimo iż w decyzji organu I instancji wyraźnie wskazano, iż nie wniosła zastrzeżeń. Ponadto z protokołu kontroli wynika, iż przesłano protokoły Skarżącemu, a on sam w skardze podniósł, iż nie odwołał się od wyników kontroli nie dlatego, że nie wiedział o takiej możliwości, ale wręcz przeciwnie – że od lat wielokrotnie się odwoływał, ale bez skutku, więc tym razem z tej możliwości nie skorzystał.
Podkreślić należy, iż postępowanie przed organami ARiMR w celu ułatwienia realizacji nałożonych jej zadań zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kpa. Do najistotniejszych zmian należy zaliczyć odejście od fundamentalnej zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 Kpa, tj. organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Przyjęto też zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. Tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym w niejaki sposób zmuszono stronę do większej aktywności. Ograniczone również zostały zasady takie jak: czynnego udziału strony w postępowaniu i udzielania informacji poprzez przyjęcie, iż tylko na żądanie strony organ zobowiązany jest je przestrzegać – art.3 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2011 r. – O płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011, Nr 54, poz. 278). Zdaniem Sądu wieloletnia praktyka w ubieganiu się przez stronę o płatności winna tym bardziej obligować do aktywności w trakcie postępowania przed organami administracji. Podnoszenie szczegółowej argumentacji dopiero przed Sądem jest działaniem spóźnionym, bowiem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, a własnych ustaleń dokonuje wyjątkowo.
Sąd nie podziela również zarzutów skierowanych pod adresem organu odnośnie działek [...] i [...]. Jest rzeczą oczywistą, iż dopłaty mogą być przyznane wyłącznie osobie faktycznie uprawiającej grunty. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 cyt. wyżej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością, zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009. Nie jest więc sporne, że o prawie do płatności przesądza posiadanie, nie zaś sam tytuł własności działki. Dla istnienia posiadania bowiem nie jest konieczne rzeczywiste korzystanie rzeczy .W każdym przypadku warunkiem przyznania płatności jest faktycznie rolnicze użytkowanie gruntów zgłoszonych do płatności. Tym samym słusznie organy uznały, iż Gospodarstwo nie może ubiegać się o płatności do tych działek. Niezrozumiałym są więc argumenty skargi dotyczące tych działek, zwłaszcza, iż w odwołaniu strona nie kwestionowała w żaden sposób stanowiska organu w tym zakresie.
Za zasadne natomiast Sąd uznał zarzuty strony dotyczące nieprzestrzegania norm i tym samym zastosowania art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. i wymogów. Już w odwołaniu zakwestionowano ustalenia organów w tym zakresie, jednoznacznie podkreślono iż wszystkie łąki i pastwiska są koszone, wykorzystywane są także na siano i sianokiszonkę, którymi następnie regularnie karmione jest bydło. Kontrolę stanowiska organów w tym zakresie utrudnia fakt, iż nie załączono do akt sprawy zdjęć działek rolnych, na których zakwestionowano zasady dobrej kultury rolnej. Tymczasem stwierdzony fakt nie uprawiania, nie ugorowania, czy też nie koszenia okrywy roślinnej mógłby podlegać ocenie, gdyby załączono zdjęcia tychże działek. Wobec konsekwentnego stanowiska strony w tym zakresie załączenie tych zdjęć było obowiązkiem organu. O ile bowiem nie da się ocenić i weryfikować wielkości powierzchni działek wyłącznie na podstawie zdjęć, o tyle brak zdjęć może mieć znaczenie dla oceny jakości gruntu, faktu jego uprawiania, czy też koszenia. Sam organ w zaskarżonej decyzji przyznał, iż wykonane fotografie na działkach rolnych [...], [...], [...] stanowią potwierdzenie terenów nieskoszonych tudzież wyłączonych ze względu na brak użytkowania, co miało bezpośredni wpływ na zastosowanie sankcji, do akt ich jednak nie załączył.
Kompleksowe porównanie całości materiału dowodowego z uwzględnieniem uwag producenta co do stanu tych działek pozwoliłoby na ich wyczerpującą ocenę. Brak w aktach przedmiotowych zdjęć pozbawia Sąd dokonania porównania stanu przedmiotowych działek.
Organ I instancji stwierdzając nieprzestrzeganie norm i wymogów przywołał treść art. 23 i 24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005 (WE) nr 247/2006 (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 11782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009). Tymczasem zgodnie z ust. 2 art. 23 przewidywane jest niestosowanie zmniejszeń i wykluczeń w wyniku stwierdzenia nieprzestrzegania norm i wymogów, jeżeli kwoty te wynoszą 100 EURO lub mniej na rolnika i na rok kalendarzowy. Z kolei art. 37 a ustawy i płatnościach w ramach wsparcia bezpośredniego w brzmieniu nadanym nowelizacją z dnia 15 marca 2010 r. (DZ.U.2010.36.1977) stanowi, iż zmniejszenia lub wykluczenia, o których mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 nie stosuje się, jeżeli to zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia nr 1913/2006. Zarówno organ I, jak i II instancji w uzasadnieniu decyzji w żaden sposób nie odniosły się do treści tych przepisów i nie wyjaśniły, czy w przedmiotowej sprawie mają one zastosowanie.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien włączyć do postępowania te dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w omawianym zakresie i przedłożyć do akt sprawy, przy czym należy w uzasadnieniu decyzji wyczerpująco odnieść się do zarzutów odwołania w tym zakresie. Należy także dokonać ich oceny we wzajemnej łączności zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego z uwzględnieniem argumentów podniesionych w odwołaniu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 lit c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło