III SA/Gd 163/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia wpisu z ewidencji działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta z dnia 7 kwietnia 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 7 kwietnia 2011 r., nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 104 kpa oraz art. 7e ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7d ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r., Nr 101, poz. 1178 ze zm.) wykreślił z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 1 marca 2011 r. wpis dokonany 12 grudnia 1989 r. pod numerem ew. [...] dotyczący działalności gospodarczej zgłoszonej przez M. M.. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. M. nie zgadzając się z treścią rozstrzygnięcia w zakresie daty przyjętej przez organ I instancji jako data zaprzestania prowadzenia przez nią działalności gospodarczej. Odwołująca się stwierdziła, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 listopada 2010 r. a wniosek o wykreślenie wpisu z ewidencji działalności gospodarczej złożyła w dniu 27 września 2010 r. Odwołująca się wskazała nadto, iż złożyła drugi wniosek o wykreślenie działalności w dniu 14 marca 2011 r. z uwagi na to, że nie otrzymała decyzji o wykreśleniu działalności z ewidencji gospodarczej. Na żądanie organu I instancji przedłożyła poświadczoną przez notariusza kopie oryginału poświadczenia złożonego wniosku w dniu 27 września 2010r.. M. M. wniosła o uznanie, że zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 1 listopada 2010 r. Decyzją z dnia 3 stycznia 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne w sprawie wykreślenia wpisu do ewidencji gospodarczej wszczęte zostało na wniosek M. M. z dnia 14 marca 2011 r. We wniosku tym wnioskodawczyni wskazała, że działalność gospodarczą zaprzestała prowadzić od dnia 1 listopada 2010 r. Jak wynika z akt sprawy M. M. od 25 stycznia 1988r. prowadziła działalność gospodarczą polegającą na wynajmie pokoi. Do wniosku dołączyła potwierdzoną przez notariusza w dniu 14 marca 2011 r. fotokopię wniosku z dnia 27 września 2010r. Z tego tytułu wywiodła, że skoro we wniosku o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej wskazała datę 1 listopada 2010 r. to z tą data winien zostać wykreślony wpis w ewidencji działalności gospodarczej jej dotyczący. Z uwagi na to, pismem z dnia 17 marca 2011 r. M. M. wezwana została przez organ I instancji do okazania oryginału potwierdzenia wpływu wniosku o zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej złożonego w dniu 27 września 2010r., którego potwierdzoną kopię złożyła. Oryginału tego jednak nie przedstawiła. Burmistrz Miasta uznał, że wniosek z dnia 27 września 2010r. nie figurował w rejestrze pism przychodzących z dnia 27 września 2010r. a sposób potwierdzenia jego przyjęcia różni się od sposobu stosowanego w organie ewidencyjnym. Kolegium stwierdziło nadto, że na pieczęci Urzędu Miejskiego W. przystawionej na wniosku z datą wpływu 27 września 2001r., którego kopie przedstawiła odwołująca się, widnieje jedynie data wpływu – tj. 27 września 2010r. Brak jest liczby dziennika oraz podpisu pracownika przyjmującego wniosek. Jest to o tyle istotne, że w aktach sprawy znajdują się wszystkie inne wnioski uprzednio składane przez M. M. w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Na wnioskach widnieje pieczęć Urzędu Miejskiego W. z datą wpływu oraz liczbą dziennika przyjęć i podpisem pracownika. Kolegium stwierdziło jednocześnie, że w aktach sprawy brak jest przyjętego i potwierdzonego jak kopia oryginału przyjętego wniosku, a pracownik Biura Obsługi Interesantów wyjaśnił, że w rejestrze pism przychodzących z dnia 27 września 2010 r. nie odnotowano pisma M. M.. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w myśl art. 7e ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej, wpis do ewidencji działalności gospodarczej podlega wykreśleniu w przypadku zawiadomienia o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 7d ust. 1 ustawy przedsiębiorca jest obowiązany zgłaszać organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszące się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalności gospodarczej, w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu [...], powstałe po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, w terminie 14 dni od dnia powstania tych zmian, a także informację o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej. Z uwagi na to, że mimo wezwania M. M. nie przedstawiła oryginału wniosku złożonego przez nią w dniu 27 września 2010r., w którym wskazała dzień 1 listopada 2010 r. jako datę zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, Kolegium uznało, że słusznie Burmistrz Miasta uznał na podstawie art. 7 d ust. 1 ustawy Prawo działalności gospodarczej, że dopuszczalne jest wykreślenie wpisu z datą 1 marca 2010r. tj. datą wcześniejszą niż dzień złożenia wniosku ale jednak nie wcześniejszą niż 14 dni. Przyjął za właściwy do rozpatrzenia sprawy wniosek złożony w dniu 14 marca 2011r. Nie uwzględnił przy tym daty 1 listopada 2010r. jako daty zaprzestania prowadzenia przez odwołującą się działalności gospodarczej. Kolegium przyjęło za wiarygodne stanowisko Burmistrza Miasta z uwagi na to, że brak jest dowodów pozwalających na uznanie, że odwołująca się faktycznie wniosek z dnia 27 września złożyła. Kolegium nie znalazło przy tym podstaw do uwzględnienia odwołania i uznania, jak domaga się odwołująca potwierdzonej przez notariusza kopii wniosku za oryginał. Nie chodzi przy tym o samo uznanie przedstawionej kopii wniosku lecz o fakt, który w przekonaniu Kolegium nie budzi wątpliwości, że samo przystawienie pieczęci na wniosku nie potwierdza faktu jego złożenia. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. M., domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Organom administracji skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 76a § 2 kpa. W uzasadnieniu skarżąca wyjaśniła, że Kolegium błędnie przyjęło, iż pomimo tego, że na złożonym wniosku widnieje jedynie pieczątka z datą wpływu 27 września 2010r. to nie jest to dowód złożenia wniosku. W ocenie skarżącej SKO w sposób niezrozumiały argumentuje brak podpisu pracownika urzędu i liczby dziennika na złożonym przez skarżącą dowodzie potwierdzenia, nie rozumiejąc, że wnioski EDG-1 z liczbą dziennika i podpisem pracownika są dokumentami pozostającymi w dyspozycji urzędu. Zdaniem skarżącej fakt, iż Kolegium nie znalazło podstaw do uznania potwierdzonej przez notariusza kopii wniosku za oryginał świadczy o nie zrozumieniu istoty zmian prawa obowiązującego od 1 stycznia 2010 r. dokonanych przez ustawę z dnia 23 października 2009 r. o zmianie ustaw w zakresie uwierzytelniania dokumentów tj. dodaniu art. 76a kpa. Do skargi skarżąca dodatkowo dołączyła jako dowód potwierdzone kopie, bez podpisu pracownika i liczby dziennika, wniosków EDG-1 złożonych w Urzędzie Miasta W., Urzędzie Miasta P., Urzędzie Miasta J., Urzędzie Gminy P. oraz PIT-16 w Urzędzie Skarbowy w P.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Okolicznością sporną w niniejszej sprawie było to, czy skarżąca złożyła skutecznie w dniu 27 września 2010r. wniosek o wykreślenie jej z ewidencji działalności gospodarczej z dniem 1 listopada 2010r. Skarżąca powoływała się na poświadczony notarialnie odpis wniosku – opatrzony prezentatą Urzędu Miasta W. z dnia 27 września 2010r. , zaś organ II instancji stwierdził, że "...samo przystawienie pieczęci na wniosku nie potwierdza faktu jego złożenia", a zatem wobec nieodnotowania wpływu wniosku przez organ nie można było uznać, że wniosek faktycznie został złożony. Organ uznał zatem, że wniosek został faktycznie złożony w dniu 14 marca 2011r. i ustalił datę wykreślenia z ewidencji opierając się na tej właśnie dacie. Przepis art. 76a§ 2 k.p.a. stanowi, że zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza. Według art. 76a§ 4 k.p.a. jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, organ administracji publicznej zażąda od strony składającej odpis dokumentu, o którym mowa w § 2, przedłożenia oryginału tego dokumentu. Przepis art. 98 ustawy z dnia 14 lutego 1991r. Prawo notariacie (t.j. Dz. U z 2008 nr 189 poz. 1158 ze zmianami) stanowi, że notariusz stwierdza zgodność odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem. Jeżeli okazany dokument zawiera cechy szczególne (dopiski, poprawki, uszkodzenia), notariusz stwierdza to w poświadczeniu. Notariusz, dokonując potwierdzenia za zgodność z oryginałem odpisu złożonego przez stronę dokumentu nie poczyniła żadnych uwag wskazujących na wątpliwości co do istnienia w nim jakichkolwiek cech szczególnych. Złożenie w tej sytuacji przez skarżącą potwierdzonego notarialnie odpisu wniosku nakazuje przyjęcie domniemania, że odpis ten jest zgodny z oryginałem, bez względu na to, czy skarżąca oryginałem tym dysponowała w dacie wezwania przez organ do jego złożenia. Skoro tak, to rozważenia wymagał jedynie argument organu sprowadzający się do twierdzenia, że dopiero odpis wniosku opatrzony podpisem pracownika oraz adnotacją z numerem dziennika korespondencji służyć może za potwierdzenie złożenia wniosku w organie. W tym miejscu należy powołać przepis art. 8 k.p.a., który nakazuje organom administracji publicznej, by prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Stanowisko organu administracji, wykluczające uznanie samej pieczęci organu na odpisie za potwierdzenie przyjęcia dokumentu nie daje się pogodzić z powyższą zasadą. W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ nie oparł się na żadnym przepisie prawa, który określałby formę poświadczenia przyjęcia korespondencji. Stanowisko to pomija także całkowicie powszechną praktykę organów publicznych – poczynając od urzędów gminnych, a na sądach kończąc – zgodnie z którą podpis pracownika i numer dziennika korespondencji odnotowuje się na pozostającym w organie egzemplarzu pisma, zaś na odpisie posiadanym przez stronę złożenie pisma potwierdza się jedynie pieczęcią. Istnienie takiej praktyki u różnego rodzaju organów znane jest sądowi z urzędu, zaś odpisy dokumentów dołączone przez skarżącą do skargi praktykę tę potwierdzają także w stosunku do Urzędu Miasta W.. Organ drugiej instancji, podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w aktach sprawy znajdują się wnioski skarżącej składane w przeszłości opatrzone podpisem pracownika i nr dziennika, zdaje się nie dostrzegać tego, że adnotacje urzędowe uwidocznione na egzemplarzu pisma składanym do akt sprawy nie muszą odpowiadać w pełni adnotacjom czynionym na odpisie pisma, który strona zachowuje dla siebie. Organ administracji, przerzucając na stronę negatywne konsekwencje swych wątpliwości związanych z datą złożenia pisma zdaje się całkowicie bezzasadnie wykluczać możliwość błędu po stronie organu Skoro zatem skarżąca wykazała się notarialnym odpisem wniosku opatrzonego prezentatą organu z określoną datą, to wniosek należało uznać za złożony z tą datą, chyba, że organ zdołałby wykazać, że odcisk jego pieczęci został sfałszowany lub uzyskany przez stronę nielegalnie. W tej sytuacji decyzja będąca przedmiotem zaskarżenia i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji musiały być uznana za wydane z naruszeniem art. 8 k.p.a. oraz art. 7, 77§1 i 80 k.p.a. w zakresie ustalenia daty złożenia wniosku o wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. Uchybienie to mogło mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a zatem na podstawie art. 145§1 ust. 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 135 p.p.s.a. należało uchylić decyzje organów obu instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji pierwszej instancji rozstrzygnie sprawę, uwzględniając całość powyższych rozważań prawnych. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. wobec uwzględnienia skargi, zaś rozstrzygnięcie dotyczące wykonalności zaskarżonej decyzji znajduje oparcie w art. 152 p.p.s.a.