II SAB/Wa 103/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Danuta Kania (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi D. P. na bezczynność Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. umorzyć postępowanie sądowe, 2. zasądzić od Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego D. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2012 r. – przesłanym pocztą elektroniczną – D. P. wystąpił do Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o udzielenie informacji publicznej w następującym zakresie: "Czy postanowienia Prezydenta o powołaniu sędziów były ogłaszane gdzieś od 1990 do 2001 roku? Jeśli tak, to poproszę o wskazanie miejsca publikacji. Czy Kancelaria prowadzi jakiś rejestr sędziów? Czy można uzyskać listę sędziów powołanych od 1990 do 2011 roku (imię, nazwisko, stanowisko (sąd), data powołania)?". W dniu [...] lutego 2012 r. Kancelaria Prezydenta RP poinformowała skarżącego, że postanowienia Prezydenta RP o powołaniu sędziów w latach 2001 – 2011 publikowane są w Monitorze Polskim na stronie Rządowego Centrum Legislacji. Wskazano również, że postanowienia o powołaniu sędziów wydane we wcześniejszym okresie, tj. w latach 1990 – 2001, Kancelaria Prezydenta RP posiada w swoich archiwach, bowiem z uwagi na okres wytworzenia, stanowią one materiał archiwalny. Z tego względu stwierdzono, że udostępnienie ww. informacji może nastąpić wyłącznie w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jedn. z 2011 r. Dz. U. Nr 123, poz. 698 ze zm.). Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. wnioskodawca wskazał, iż nie została mu udzielona informacja, czy Kancelaria Prezydenta RP prowadzi rejestr (ewidencję) sędziów. Ponadto zwrócił się do organu "o przekazanie kopii postanowień Prezydenta RP z 2000 r. dotyczących powołania na stanowiska sędziów lub przekazania informacji (listy) o sędziach powołanych w 2000 r. wraz z datą ich powołania". Pismem z dnia [...] marca 2012 r. Kancelaria Prezydenta RP poinformowała wnioskodawcę na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) o przedłużeniu terminu udzielenia odpowiedzi na jego wniosek do dnia 9 marca 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] marca 2012 r. organ poinformował wnioskodawcę, iż w Kancelarii Prezydenta RP prowadzona jest ewidencja osób powołanych przez Prezydenta RP do pełnienia urzędu sędziego. Nadto, przekazano skarżącemu wnioskowaną listę osób powołanych przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego w roku 2000 z zastrzeżeniem, że ewidencja prowadzona przez Kancelarię Prezydenta RP nie obejmuje dat wydania postanowień Prezydenta RP. Odnosząc się natomiast do prośby wnioskodawcy o udostępnienie kopii postanowień Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko sędziego z 2000 r., organ wyjaśnił, iż w związku z okresem wytworzenia ww. postanowień stanowią one materiał archiwalny, a zatem podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Pismem z dnia 2 marca 2012 r. D. P. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Kancelarii Prezydenta RP, polegającą na nieudzieleniu informacji publicznej w zakresie wskazanym w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r., tj.: 1) czy Kancelaria Prezydenta RP posiada rejestr (ewidencję) sędziów, tj. rejestr osób powołanych postanowieniem Prezydenta RP na stanowisko sędziego; 2) doręczenie kopii postanowień Prezydenta RP z 2000 r. o powołaniu na stanowisko sędziego lub listy osób powołanych na stanowisko sędziego w 2000 r. wraz z datą powołania. Skarżący wniósł o nakazanie organowi rozpatrzenia ww. wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. w terminie 7 dni od dnia zwrotu akt oraz zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Kancelaria Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", w zakresie bezczynności organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej – kopii postanowień Prezydenta RP z 2000 r. o powołaniu na stanowisko sędziego lub listy osób powołanych na stanowisko sędziego w 2000 r. wraz z datą powołania (pkt 2 skargi), względnie o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w powyższym oraz w pozostałym zakresie objętym skargą (pkt 1 i 2 skargi). W uzasadnieniu organ wskazał, iż w stosunku do żądanych informacji objętych pkt 2 skargi, skarga na bezczynność została złożona przedwcześnie, tym samym była niedopuszczalna. W dacie złożenia skargi nie upłynął jeszcze ustawowy termin przysługujący Kancelarii Prezydenta do udzielenia odpowiedzi, tym samym organ nie pozostawał w bezczynności. Niezależnie od powyższego, w sytuacji gdyby Sąd nie podzielił powyższego poglądu, a także odnosząc się do pozostałego zakresu skargi organ zauważył, że w dniu [...] marca 2012 r., a zatem z jednodniowym uchybieniem terminu do udzielenia odpowiedzi, Kancelaria Prezydenta RP poinformowała skarżącego o przedłużeniu terminu udzielenia odpowiedzi do dnia 9 marca 2012 r. Następnie pismem z dnia [...] marca 2012 r. organ przesłał skarżącemu posiadaną przez Kancelarię listę osób powołanych przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego w 2000 r., zaś odnośnie postanowień Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko sędziego w 2000 r., poinformował o trybie właściwym do udostępnienia materiałów archiwalnych. Tym samym skutecznie usunięty został stan bezczynności organu w zakresie objętym skargą. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 15 maja 2012 r. skarżący podtrzymał skargę w zakresie nieudzielenia przez Kancelarię Prezydenta RP informacji publicznej o datach postanowień Prezydenta RP z 2000 r. o powołaniu na stanowisko sędziego. W pozostałym zakresie cofnął skargę. Pełnomocnik organu wniósł o odrzucenie skargi w powyższym zakresie jako przedwczesnej, ewentualnie o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 – 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy. Bezczynność organu ma miejsce wówczas, gdy organ będąc właściwym w sprawie i zobowiązanym do podjęcia czynności, nie podejmuje jej w terminie określonym w przepisach prawa i w konsekwencji pozostaje w zwłoce. Skarga na bezczynność ma bowiem na celu spowodowanie wydania przez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), dalej powoływanej jako: "u.d.i.p." oznacza niepodjęcie przez ten podmiot, w terminie wskazanym w art. 13 ww. ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji, ani niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Decyzja o odmowie udostępnienia informacji jest przewidziana dla sytuacji, gdy informacja publiczna istnieje, ale nie może być udostępniona na skutek ograniczeń prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 u.d.i.p. Nie ma natomiast podstaw do wydania decyzji o odmowie udzielenia informacji w sytuacji, gdy organ żądanych informacji nie posiada. O tym fakcie organ winien jednak powiadomić wnioskodawcę pisemnie, wskazując – jeśli posiada taką wiedzę – gdzie zainteresowany żądane informacje może uzyskać. Również w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz jedynie zawiadamia wnoszącego, że żądane dane podlegają udostępnieniu w odrębnym trybie. Jak wynika z części sprawozdawczej uzasadnienia, w ocenie skarżącego bezczynność Kancelarii Prezydenta RP polegała na nieudzieleniu informacji (decyzji o odmowie udzielenia informacji) o datach postanowień Prezydenta RP z 2000 r. o powołaniu na stanowisko sędziego. Bezspornym jest, że w niniejszej sprawie żądana przez skarżącego informacja ma charakter informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), natomiast Kancelaria Prezydenta RP jest podmiotem obowiązanym do udzielenia posiadanej informacji publicznej (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Jeżeli informacja nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2 art. 13 u.d.i.p.). Wniosek o udostępnienie informacji publicznej obejmującej daty postanowień Prezydenta RP z 2000 r. o powołaniu na stanowisko sędziego wpłynął do organu w dniu 20 lutego 2012 r., a zatem termin do jego realizacji upływał z dniem 5 marca 2012 r. Z powyższego wynika, że złożona w dniu 2 marca 2012 r. skarga na bezczynność w przedmiocie udostępnienia ww. informacji publicznej była przedwczesna, albowiem podmiot obowiązany pozostawał jeszcze w okresie wyznaczonym na realizację żądania. Zauważyć jednak należy, że jakkolwiek Sąd ocenia skargę na moment jej wniesienia, niemniej zobowiązany jest uwzględnić również wszelkie okoliczności zaistniałe od tego zdarzenia prawnego do chwili orzekania. Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia [...] marca 2012 r., a więc z jednodniowym uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 13 ust. 1 u.d.i.p., organ poinformował skarżącego w trybie art. 13 ust. 2 u.d.i.p., że odpowiedź na jego wniosek zostanie udzielona do dnia 9 marca 2012 r. Następnie, przy piśmie z dnia [...] marca 2012 r., organ przekazał skarżącemu listę sędziów powołanych przez Prezydenta RP w 2000 r., informując jednocześnie, że ewidencja prowadzona w Kancelarii Prezydenta RP nie obejmuje dokładnych dat wydania tychże postanowień. Udostępniona lista obejmowała: imię i nazwisko sędziego, numer postanowienia, sąd oraz siedzibę sądu. Jednocześnie organ wskazał, iż z uwagi na okres wytworzenia postanowień Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko sędziego w 2000 r., znajdują się one obecnie w Archiwum Prezydenta RP i w myśl art. 1 ust. 2 u.d.i.p. podlegają udostępnieniu na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2011 r. Nr 123, poz. 698 ze zm.). W świetle powyższego brak jest podstaw do uznania, że w dacie wydania niniejszego postanowienia podmiot obowiązany pozostawał w bezczynności odnośnie udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Kancelaria Prezydenta RP udzieliła żądanych informacji w zakresie, w jakim nimi dysponowała. Skoro prowadzona ewidencja nie zawierała informacji o dokładnych datach wydania postanowień Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko sędziego w 2000 r., organ prawidłowo poinformował skarżącego pisemnie o tym fakcie. Jednocześnie poinformował skarżącego, że postanowienia Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko sędziego w 2000 r. znajdują się w Archiwum Prezydenta RP, tj. w archiwum wyodrębnionym w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jedn. Dz. U. Nr 123, poz. 698 ze zm.) i to właśnie na zasadach i w trybie przepisów powołanej ustawy oraz aktów wykonawczych do niej skarżący może ubiegać się o udostępnienie danych dotyczących dokumentów wskazanych we wniosku z dnia [...] lutego 2012 r. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 2 u.d.i.p. przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. Skoro skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznych, do których przysługiwał mu odmienny, niż określony w ustawie o dostępie do informacji publicznej, tryb dostępu, to stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie znajduje zastosowania ustawa o dostępie do informacji publicznej. Oceny tej nie zmienia powoływany przez skarżącego art. 23a ust. 3 pkt 1 u.d.i.p., zgodnie z którym przepisów Rozdziału 2a – Ponowne wykorzystywanie informacji publicznej – nie stosuje się do archiwów państwowych w zakresie znajdujących się w ich dyspozycji materiałów archiwalnych. Przepis ten nie wyłącza zastosowania powołanego wyżej art. 1 ust. 2 u.d.i.p. odsyłającego do przepisów odrębnych, określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji publicznych – w przedmiotowej sprawie przepisów ww. ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Na marginesie już tylko Sąd zauważa, że przy ww. piśmie z dnia [...] marca 2012 r. Kancelaria Prezydenta RP przesłała skarżącemu kopię Zarządzenia Nr 26 Szefa Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 października 2011 r. w sprawie postępowania z materiałami archiwalnymi i dokumentacją niearchiwalną w Kancelarii Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Zarządzenie to zawiera m.in. postanowienia o zasadach udostępniania dokumentacji w Archiwum (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.). Z powyższego wynika, że w toku postępowania sądowego, a przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na wniosek z dnia [...] lutego 2012 r. w zakresie objętym skargą, tj. w zakresie informacji o datach wydania postanowień Prezydenta RP w 2000 r. Oznacza to, że w dacie orzekania organ nie pozostawał w bezczynności. Udzielenie odpowiedzi nastąpiło jednak – jak słusznie wskazano w odpowiedzi na skargę – z uchybieniem wymogów formalnych określonych w u.d.i.p. W tej sytuacji brak było podstaw do oddalenia skargi na bezczynność organu w trybie art. 151 p.p.s.a., istniały natomiast podstawy do umorzenia postępowania sądowego jako bezprzedmiotowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Skuteczne cofnięcie skargi przez skarżącego w pozostałym zakresie uzasadniało umorzenie postępowania sądowego w odnośnym zakresie na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a., jak w pkt 2 sentencji wyroku.