II SA/Ol 276/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Hanna Raszkowska Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przeniesienia na stanowisko służbowe do innej jednostki organizacyjnej postanawia odrzucić skargę. Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 8 listopada 2011 r., nazwanym decyzją, z powołaniem się na art. 86 ust.2 i 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz.U. Nr 168, poz.1323 ze zm., dalej też jako: ustawa) przeniósł eksperta Służby Celnej A. B. do pełnienia służby w Referacie Kontroli Wewnętrznej w Urzędzie Celnym w O. w miejsce dotychczasowego w Wieloosobowym Stanowisku Audytu Wewnętrznego w Izbie Celnej w O. A. B. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że jej ambicją jest pełnienie nadal służby na stanowisku audytu wewnętrznego. W tym celu, w ramach samokształcenia uzyskała certyfikat audytora sektora publicznego. Nadto zarzuciła, że przeniesienie nastapiło podczas przebywania na zwolnieniu lekarskim w związku z ciążą. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 3 lutego 2012 r. utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję w tej sprawie. Skargę na powyższą decyzję złożyła A. B., która zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego. Nie zgodziła się z tym, że została przeniesiona na równorzędne stanowisko. Stwierdziła, że wskutek przeniesienia do Urzędu Celnego radykalnie zmienił się jej zakres obowiązków. Wskazała na znaczące zróżnicowanie specyfiki pracy i zakresu obowiązków w dotychczasowej i nowej komórce organizacyjnej. W jej ocenie, przeniesienie miało charakter zmiany istotnych warunków służby. Ponadto ponowiła zarzuty, dotyczące ochrony kobiet w ciąży oaz argumentację, związana z uzyskaniem certyfikatu audytora. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej o jej oddalenie. Organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Na rozprawie pełnomocnik organu podniósł, że sprawa nie podlega kognicji sądu administracyjnego i wniósł o odrzucenie skargi lub jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administacyjny zważył, co nastepuje: Merytoryczne badanie zasadności skargi może nastapić dopiero po stwierdzeniu jej dopuszczalności. Niedopuszczalność skargi z przyczyn przedmiotowych, tzn. gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, stanowi bowiem przesłankę do jej odrzucenia, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270; dalej: p.p.s.a.). Niedopuszczalność taka zachodzi wówczas, gdy skarga dotyczy aktu lub czynności nieobjętych zakresem właściwości sądów administracyjnych określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 4 p.p.s.a. lub gdy dotyczy sprawy wyłączonej z właściwości tych sądów (art. 5 p.p.s.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie zachodziła niedopuszczalność drogi sądowej. W niniejszej sprawie należało zwrócić uwagę na specyfikę stosunku służbowego, wiążącego celnika ze Służbą Celną. Na szczególny charakter podporządkowania i dyspozycyjności funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 grudnia 1999 r., sygn. akt SK 14/98 (OTK ZU nr 7/1999, poz. 163). Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego znajduje także odniesienie do służby celnej, która zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej jest jednolitą umundurowaną formacją, utworzoną w celu zapewnienia ochrony i bezpieczeństwa obszaru celnego Wspólnoty Europejskiej, w tym zgodności z prawem przywozu towarów na ten obszar oraz wywozu towarów z tego obszaru, a także wykonywania obowiązków określonych w przepisach odrębnych, w szczególności w zakresie podatku akcyzowego oraz podatku od gier. Osoba decydująca sie na służbę w formacji mundurowej musi zatem liczyć się z całkowitym podporządkowaniem rygorom i potrzebom wynikającym z charakteru stosunku służbowego. W związku ze szczególnym charakterem tegoż stosunku ustawodawca zdecydował, że funkcjonariusz celny korzysta z sądowoadministracyjnej ochrony prawnej w ograniczonym zakresie, obejmujacym istnienie stosunku służbowego oraz jego istotne elementy. Natomiast prawo do sądu jest wyłączone w sprawach podległości służbowej, wynikającej z relacji między przełożonym i podwładnym. Te wchodzą w zakres wewnętrznej sfery działania służb mundurowych, a sprawy ich dotyczące nie podlegają kontroli sądowoadminstracyjnej. Jest to konsekwencją zasady dyspozycyjności, wynikającej z nadrzędności i podrzędności stosunku służbowego. Ochrona sądowoadministracyjna przysługuje funkcjonariuszowi jedynie w sprawach, wymienionych w art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, a więc w razie wydania decyzji o przeniesieniu do innej jednostki organizacyjnej, powierzenia pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku bądź przeniesienia na niższe stanowisko. Wymieniony przepis zawiera zamknięty katalog stanów faktycznych związanych ze zmianą przez funkcjonariusza miejsca pełnienia służby, w których organy celne wydają decyzje administracyjne. Nie ma wymogu wydawania decyzji administracyjnej w przypadku zmiany miejsca pełnienia służby, jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem na niższe stanowisko, przeniesieniem do innej jednostki organizacyjnej lub powierzeniem pełnienia obowiazków służbowych na innym stanowisku. Z treści art. 86 ust. 2 i 5 w związku z art. 22 pkt 2 i 3 ustawy o Służbie Celnej wynika, iż nie wydaje sie decyzji administracyjnej, jeżeli przenosi się funkcjonariusza celnego do pełnienia służby w ramach tej samej jednostki organizacyjnej Służby Celnej. Pojęcie jednostki organizacyjnej Służby Celnej jest zaś zdefiniowane w art. 22 ustawy. Zgodnie z art. 22 pkt 2 i 3 ustawy, jest nią izba celna i urząd celny wraz z podległymi oddziałami celnymi. Natomiast stosownie do art. 24 ust. 1-3 ustawy urzędem celnym w rozumieniu rozdziałów 7 – 14 jest izba celna wraz z podległymi urzędami celnymi, a zadania i czynności związane ze stosunkiem służbowym celników wykonuje dyrektor izby celnej. Kwestie związane z przebiegiem służby uregulowane są w rozdziale 7 ustawy. Treść powołanych przepisów wskazuje, iż przeniesienie celnika na takie samo stanowisko, w ramach tej samej izby celnej dokonywane jest przez dyrektora izby celnej i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Z akt osobowych skarżącej niewątpliwie wynika, że zajmowała ona dotychczas stanowisko eksperta służby celnej i stanowisko to zachowała po przeniesieniu jej do Urzędu Celnego. Nieuprawnione jest zatem przekonanie skarżącej, iż inny zakres realizowanych zadań i obowiązków na poprzednio zajmowanym stanowisku oraz nowym stanowisku, powodujący różne określenie wartości stanowisk i kwalifikacji do pracy na obu stanowiskach wskazuje na to, że została ona faktycznie przeniesiona na inne stanowisko służbowe. Elementami cechującymi "stanowisko służbowe" są: nazwa stanowiska, przypisane temu stanowisko uposażenie oraz stopień etatowy. Jak wynika z akt sprawy, zarówno w Wieloosobowym Stanowisku Audytu Wewnętrznego w Izbie Celnej jak i w Referacie Kontroli Wewnętrznej w Urzędzie Celnym skarżącej przypisano to samo stanowisko – eksperta celnego. Na nowym stanowisku zachowała dotychczasowy stopień służbowy i to samo uposażenie. Zatem nie ma podstaw, by uznać, że została przeniesiona na niższe stanowisko służbowe. Na taką ocenę nie ma wpływu wartościowanie stanowisk, które służy tylko wewnętrznym potrzebom Służby Celnej. Potrzeby Służby Celnej decydują zaś o tym, jakie zadania powinien wykonywać funkcjonariusz. Osoba wstępująca do służby w tej formacji musi liczyć się z tym, że jej zadania mogą ulegać zmianie w zależności od potrzeb służby a zadania te nie muszą byż zbieżne z planami, oczekiwaniami, czy też ambicjami zawodowymi funkcjonariusza. Pogląd, iż przeniesienie celnika w ramach tej samej izby celnej na takie samo stanowisko służbowe, ma charakter aktu wynikającego z podległości służbowej między przełożonym a podwładnym, nie jest dokonywane w formie decyzji i nie przysługuje na nie skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego, jest już ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny wypowiadał się w tej kwestii w postanowieniach z dnia 21 marca 2012 r. I OSK 1440/ 12 i I OSK 1492/12 oraz z dnia 4 października 2011 r. I OSK 1522/11. Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zasługuje na pełną akceptację biorąc pod uwagę specyfikę Służby Celnej, charakteryzującą się z jednej strony szczególnymi uprawnieniami funkcjonariusza (w tym stabilizacją zatrudnienia) a z drugiej ograniczeniami i obowiązkami podporządkowania, nieznanymi w innych stosunkach prawnych, kształtujacych sytuację prawną pracownika. Reasumując, skoro skarżąca została przeniesiona na takie samo stanowisko, w ramach tej samej izby celnej, to zaskarżony akt, mimo iż błędnie nadano mu formę decyzji, był aktem o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej pracownika. Nie może on być rozumiany jako przeniesienie na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Nie podlega zatem kognicji sądu administracyjnego. Mając powyższe na względzie, należało skargę odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.