V SA/Wa 250/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi H.O. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M.J. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu kwotę 295, 20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Przedmiotem skargi z dnia [...] grudnia 2011 r., wniesionej przez H.O. jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżona decyzja została wydana w następująco ustalonym stanie faktycznym; W dniu [...] października 2008 r. w [...] miejscowości L., H.O. obywatel [...] zawarł związek małżeński z obywatelką polską M.N. Wnioskiem z dnia [...] lipca 2009 r. H.O. deklarujący narodowość [...], wystąpił do Wojewody [...] o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony z uwagi na małżeństwo z obywatelką polską M.N. W piśmie z dnia 24 września 2009 r. żona Cudzoziemca wskazała, iż jej mąż przebywa obecnie na [...] - gdzie przez ostatnie pół roku razem zamieszkiwali, jednakże obecnie z uwagi na zagrożoną ciążę postanowili przenieść się do Polski. Powyższy wniosek rozpoznany został pozytywnie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Wojewoda [...] udzielił ww. Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony na okres od 27 kwietnia 2009 r. do 26 kwietnia 2010 r. Drugi wniosek H.O. złożył w dniu [...] lutego 2010 r., gdzie po raz kolejny zwrócił się do Wojewody L. o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż jego podstawę stanowi zawarcie związku małżeńskiego z obywatelką polską oraz narodzenie się z tego związku dziecka M.O. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Wojewoda [...] postanowił udzielić wnioskodawcy zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony od dnia 23 kwietnia 2010 r. do dnia 22 kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, iż obecna sytuacja w jakiej znajduje się związek małżeński Cudzoziemca wskazuje, że w najbliższym czasie małżeństwo prawdopodobnie rozwiązane zostanie przez rozwód. W ocenie organu należało udzielić jednak zezwolenia na zamieszkanie w oparciu o art. 53 ust. 1 pkt 6 gdyż żona Cudzoziemca pomimo ustnych deklaracji nie poczyniła jeszcze żadnych działań faktycznych w kierunku uzyskania rozwodu, dlatego też pozostawanie w związku małżeńskim z obywatelką polską jest nadal okolicznością uzasadniającą pobyt Cudzoziemca przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Zwrócono tutaj uwagę, iż w przypadku gdy sytuacja małżeńska Cudzoziemca nie ulegnie zmianie przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku, Wojewoda może wziąć pod uwagę także inne okoliczności uzasadniające pobyt na terytorium RP takiej jak; chęć wykonywania pracy czy też zachowanie kontaktów z synem, jednakże oparcie kolejnego wniosku wyłącznie na podstawie pozostawania w związku małżeńskim z obywatelką polską w przypadku podjęcia kroków zmierzających do rozwiązania małżeństwa może okazać się niewystarczające. W dniu 14 października 2010 r. związek małżeński H.O. oraz M.N. został rozwiązany przez rozwód. Sąd orzekający rozwód powierzył wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim M.O. matce dziecka M.N. ograniczając przy tym władzę rodzicielską ojca H.O. do prawa zasięgania informacji o stanie zdrowia i rozwoju dziecka. Kolejny wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony Cudzoziemiec złożył w dniu [...] marca 2011 r. motywując go umożliwieniem kontaktu z synem M. oraz celem podjęcia pracy na terytorium RP. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53 a ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (tj. Dz.U. Nr 234 z 2006 r., poz. 1694 ze zm.), orzekł o odmowie udzielenia Cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano m.in., iż po rozwiązaniu małżeństwa z M.N., Cudzoziemiec przeniósł centrum swoich życiowych interesów do W., ze swoim synem widział się po raz ostatni w październiku 2010 r., oraz dąży do obniżenia zasądzonych alimentów, co prowadzi do konkluzji, że wskazywany we wniosku zamiar podtrzymania kontaktu z dzieckiem nie jest jego faktycznym celem pobytu w Polsce. Odnosząc się do drugiego motywu Cudzoziemca powoływanego w złożonym wniosku organ wskazał, iż do dnia sporządzenia decyzji nie przedstawiono żadnych dowodów świadczących o znalezieniu zatrudnienia. Nadto Cudzoziemiec utrzymuje się wyłącznie z dobrowolnych i dowolnych wpłat na jego rzecz przez osoby znajome. W ocenie organu Cudzoziemiec nie wykazał stabilnego i regularnego źródła dochodu. Od powyższego rozstrzygnięcia Cudzoziemiec wniósł odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wskazując m.in., iż, brak stałego zatrudnienia nie jest wynikiem złej woli lecz bariery językowej i braku kwalifikacji, jednakże Cudzoziemiec stale poszukuje pracy i podnosi swoje kwalifikacje. W kwestii kontaktów z dzieckiem Cudzoziemic wyjaśnił, iż po rozwodzie jego sytuacja życiowa uległa pogorszeniu, dlatego też w celu poszukiwania pracy zmuszony był do przeprowadzki do W. Nie zmienia to jednak faktu, że syn jest dla niego ważny i chciałby uczestniczyć w procesie jego wychowania zarówno materialnie jak i emocjonalnie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania, treść przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie oraz odniesiono się do zasadniczych zarzutów odwołania. W ocenie organu II instancji zarówno w toku postępowania przed organem I instancji jak w toku postępowania odwoławczego Cudzoziemiec nie udokumentował, iż posiada stosowne zezwolenie na pracę jak również nie udokumentował znalezienia pracodawcy a tym samym, nie wykazał, że spełnia przesłanki z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. Nadto zdaniem organu z uwagi na nieudokumentowanie przez zainteresowanego, że czerpie dochody z legalnego źródła brak jest podstaw do stwierdzenia, iż posiada on stabilne i regularne źródło dochodu, o którym mowa w art. 53 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Odnosząc się natomiast do okoliczności kontaktów z synem, organ stwierdził, iż cudzoziemiec po raz ostatni widział się z synem w październiku 2010 r., oraz nie łoży na jego utrzymanie. Tym samym brak jest oznak zdaniem organu jakiegokolwiek zaangażowania się Cudzoziemca w wychowanie syna. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. We wniesionej skardze Cudzoziemiec wskazał, iż nie opłaca alimentów z powodu braku stosownych środków pieniężnych ale jest mu wiadome, że żona otrzymuje pieniądze z Funduszu alimentacyjnego. Wskazał również, iż jak tylko znajdzie zatrudnienie znowu będzie przyczyniał się do utrzymania syna i zacznie go regularnie odwiedzać. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując motywy i argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem legalności, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny I instancji rozstrzyga sprawę w granicach sprawy administracyjnej, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie sądu administracyjnego granicami skargi oznacza m.in., że sąd ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego, a podstawę orzekania przez ten sąd stanowi cały materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji w toku całego prowadzonego w danej sprawie postępowania, gdyż zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznaje sprawę na podstawie akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy orzekające w stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji i stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do wyjaśnienia podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 57 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 53 ust. 1 pkt 1 i art. 53a ust. 1 pkt 4 oraz art. 53b ust.1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach z dnia 13 czerwca 2003 r. (Dz. U. z 2006 r. Nr 234 poz. 1694 ze zm.) w brzmieniu aktualnym na datę wszczęcia postępowania w sprawie. Zgodnie z treścią ww. przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach – w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie - zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który posiada zezwolenie na pracę albo pisemne oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia cudzoziemcowi wykonywania pracy, jeżeli zezwolenie na pracę nie jest wymagane (art. 53 ust. 1 pkt 1 powoływanej ustawy), jak również cudzoziemcowi, który wykaże, że zachodzą inne okoliczności, jeżeli okoliczność stanowiąca podstawę ubiegania się o zezwolenie uzasadnia zamieszkiwanie Cudzoziemca na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące (art. 53a ust. 1 pkt 4 powoływanej ustawy), przy czym cudzoziemiec taki obowiązany jest posiadać ubezpieczenie zdrowotne w rozumieniu przepisów o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych lub potwierdzenie pokrycia przez ubezpieczyciela kosztów leczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz stabilne i regularne źródło dochodu wystarczające na pokrycie kosztów utrzymania siebie i członków swojej rodziny pozostających na jego utrzymaniu (art. 53b ust. 1 pkt 1) i 2) powoływanej ustawy). Jak wynika natomiast z treści przepisu art. 57 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 53-53b ustawy o cudzoziemcach. Dokonując literalnej wykładni powołanego przepisu podkreślić należy, iż użycie przez ustawodawcę określenia "odmawia się udzielenia zezwolenia" nie nasuwa wątpliwości, iż mamy do czynienia z obowiązkiem wydania decyzji o określonej treści w przypadku zaistnienia określonych w nim przesłanek. Przy orzekaniu na gruncie tego przepisu organ nie dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, określaną, jako "uznanie administracyjne". Dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma zatem ustalenie, czy w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki z dyspozycji omawianego przepisu. Strony pozostają w sporze de facto w zakresie ustaleń stanu faktycznego w sprawie i wynikających z tego konsekwencji prawnych. W ocenie organu w pełni uzasadnione jest twierdzenie, iż Skarżący nie wykazał posiadania lub nawet perspektywy posiadania stałego zatrudnienia jak również stabilnego i regularnego źródła dochodu wystarczającego na pokrycie kosztów utrzymania na terytorium RP. Nadto według organu Skarżący nie angażuje się w żadnym stopniu w wychowanie syna. W ocenie Cudzoziemca natomiast, przedstawił on wszystkie dokumenty wykazujące realizację przesłanek z art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach a brak częstych kontaktów z synem stanowi wynik przejściowych trudności finansowych, po usunięciu których, Cudzoziemiec zrobi wszystko by przyczynić się do wychowania syna. Dokonując oceny prezentowanych w sprawie stanowisk, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie rozpoznającym sprawę uznał, iż organy administracyjne orzekające w sprawie ustaliły stan faktyczny w sposób wszechstronny i prawidłowy, a wyciągnięte na podstawie poczynionych ustaleń wnioski w pełni uzasadniały podjętą decyzję. Odnosząc się do okoliczności braku stabilnego i regularnego źrodła dochodu przede wszystkim wskazać tutaj należy, iż Skarżący utrzymuje się z niewielkich kwot pienieżnych przekazywanych mu przez rodzinę i znajomych. Brak środków finansowych na podstawowe potrzeby Skarżącego potwierdza przedstawione przez niego zaświadczenie o posiadaniu rachunku bankowego ze stanem 499,98 zł (10.11.2011r.) oraz prezentowane przez niego w toku całego postępowania stanowisko o trudnościach finansowych spowodowanych brakiem pracy. Cudzoziemiec nie przedstawił także, w czasie całego postępowania, żadnej dokumentacji upoważniającej go do podjęcia pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Wskazać tutaj należy, iż postępowanie w sprawie zezwolenia na prace na rzecz firmy L.S. z uwagi na jego długość, doprowadziło do wycofania się O.S. z deklaracji zatrudnienia Cudzoziemca. Nadto wskazać naledzy, iż nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności tej okolczności jest również fakt, że osoba deklarująca wolę zatrudnienia Cudzoziemca to O.S. z domu C., czyli jego aktualna żona. Zasadnie Organy adminstracyjne obu instancji uznały rówież, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku na podstwie art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W toku całego postępowania Cudzoziemiec deklaruje jedynie cheć utrzymywania kontaktów ze swoim dzieckiem w przyszłości, jednak w żadnym stopniu nie wykazał lub choćby nie podniósł, iż czynił takie starania dotychczas. W trakcie przesłuchania w dniu 25 maja 2011 r. Cudzoziemiec zeznał, że po raz ostatni odwiedzał swoje dziecko w październiku 2010 r. tj. około 8 miesięcy wcześniej. Wobec ewidentnego braku zainteresowania sprawami dziecka, trudno uznać, iż – jak wskazuje Skarżący – jego ewentualne zatrudnienie wpłynie na zmianę relacji Cudzoziemca z własnym dzieckiem. Cudzoziemiec de facto nie utrzymuje bowiem żadnych kontaktów ze swoim dzieckiem oraz nie łoży na jego utrzymanie. Powoływana przez Cudzoziemca okoliczność możliwości ewentualnego ściągnięcia w przyszłości, roszczenia Skarbu Państwa z tytułu środków wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz jego syna, pozostaje w ocenie Sądu bez znaczenia dla oceny relacji Cudzoziemca z jego małoletnim dzieckiem. Mając na uwadze wskazane powyżej ustalenia faktyczne, w ocenie Sądu organy administracyjne zasadnie uznały, że nie było możliwe udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach jak równiez nie wykazano zgodnie z art. 53a ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, że zachodzą wobec Skarżącego inne okoliczności niż określone w pkt 1-3 lub w art. 53 ust. 1 omawianej ustawy, które uzasadniałyby jego zamieszkiwanie na terytorium RP przez okres dłuższy niż 3 miesiące. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.