IV SA/Wa 378/12
WyrokWSA w Warszawie2012-05-18
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, oparta na zakazie zabudowy w pasie 100 m od zbiornika wodnego, jest zasadna, jeśli teren inwestycji znajduje się na obszarze zwartej zabudowy wsi, zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił postanowienia organów ochrony środowiska, uznając, że błędnie zinterpretowano przepisy dotyczące zakazu zabudowy w pasie ochronnym od zbiorników wodnych. Zgodnie z rozporządzeniem, zakaz ten nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy wsi, a analiza studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego wykazała, że przedmiotowe działki znajdują się na takim obszarze, co uzasadniało odstępstwo od zakazu.Stan faktyczny
Skarżący M. O. i D. O. zaskarżyli postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego. Odmowa oparta była na zakazie zabudowy w pasie 100 m od zbiornika wodnego. Skarżący argumentowali, że zbiornik jest sztuczny, a teren objęty jest odstępstwem od zakazu ze względu na zwartą zabudowę wsi, co potwierdza mapa sytuacyjno-wysokościowa i studium uwarunkowań.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących M. O. i D. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. O. i D. O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...]; 2. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżących M. O. i D. O. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
IV SA/Wa 378/12
UZASADNIENIE
Zaskarżonym do Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...].12.2011 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...].04.2011 r., odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach o numerach [...] i [...] w miejscowości R. gm. S.. Ocenił, że odmowę trafnie oparto na niemożności zastosowania odstępstw - od zakazu zabudowy w pasie szerokości 100 m od m. in. Innych niż rzeki i jeziora zbiorników wodnych - przewidzianych w § 4 ust. 5 oraz ust. 6 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].12.2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...], poz. [...]).
Ze stanowiskiem organów obu instancji nie zgodzili się skarżący stwierdzając w odwołaniu, że zlokalizowane na działkach o numerach [...] i [...] rozlewisko powstało w wyniku ich działań. Na rozprawie przed Sądem skarżąca wyjaśniła, że zbiornik ten powstał w wyniku konieczności odwodnienia jej działek. Jest więc to sztuczny zbiornik wodny o głębokości ok. 1 m. W skardze podniesiono nadto, że oznaczenie rodzaju gruntu w ewidencji nie stanowi podstawy do określenia przeznaczenia gruntu Nawiązując do przewidzianych przez prawodawcę odstępstw od zakazów skarżący wyjaśnili, że przedmiotowe działki, wbrew stanowisku organów, objęte są takim odstępstwem. Położone są bowiem w zwartej zabudowie wsi R., o czym świadczy mapa sytuacyjno-wysokościowa, znaki drogowe oraz zapisy Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że oznaczenie działek symbolem "R" jako rolnych nie było powodem odmowy uzgodnienia, wbrew sugestiom skargi, a ustawione znaki drogowe nie przesądzają o charakterze danego terenu.
Następnie wpjt Gminy S. wystąpił do planisty opracowującego Studium z zapytaniem o charakter zabudowy terenu, na którym położone są przedmiotowe działki, mając na uwadze, że istnienie zwartej zabudowy świadczyłoby o istnieniu odstępstwa. Uprawniony urbanista przygotował w tym przedmiocie opinię z [...].04.2012 r., w której wskazując na odmienną szczegółowość rysunku planu i rysunku studium stwierdził, że obie działki znajdują się w zwartej zabudowie wsi R.
W ocenie Organu, sformułowanej w piśmie procesowym z dnia [...].05.2012 r. to stanowisko planisty nie jest miarodajne. W treści Studium winno być jednoznacznie wskazane, że na danym terenie istnieje zwarta zabudowa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Wojewódzkie sądy administracyjne w oparciu m. in. o art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. uprawnione są do dokonywania kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oceny legalności zaskarżonych aktów Sąd dokonuje poprzez ustalenie, czy podjęto je zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz czy prawidłowo zastosowano i zinterpretowano normy prawa materialnego. Należy nadto zauważyć, iż w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd, dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska naruszyło przepisy obowiązującego prawa w stopniu skutkującym koniecznością jego uchylenia oraz uchylenia utrzymanego nim w mocy postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w O.
W ocenie Sądu, błędnie przyjęły organy obu instancji, iż odnośnie przedmiotowej inwestycji nie znajduje zastosowania odstępstwo od zakazu zabudowy w pasie szerokości 100 m od m. in. innych niż rzeki i jeziora zbiorników wodnych, przewidziane w § 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...]..12.2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...]. Jak stanowi ten przepis, wskazany zakaz nie dotyczy obszarów zwartej zabudowy miast i wsi, w granicach określonych w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin (lub w równorzędnych dokumentach planistycznych) oraz uzupełnień zabudowy mieszkaniowej i usługowej pod warunkiem wyznaczenia nieprzekraczalnej linii zabudowy od brzegów, zgodnie z linią występującą na działkach przyległych.
Jeśli zatem z treści studium wynikałoby, że działki te znajdują się na obszarze mającym stanowić zwartą zabudowę wsi, oznaczałoby to wyłączenie w stosunku do nich zakazu zabudowy, sformułowanego w § 4 ust. 1 pkt 8 cyt. rozporządzenia.
W treści zmienionego Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. (zał. nr 1 do uchwały nr [..] Rady Gminy S. z [...].11.2011 r. w sprawie uchwalenia zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S.), która weszła w życie z dniem jej podjęcia (§ 4 uchwały) - w rozdziale 2 zatytułowanym Kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów, w tym tereny wyłączone spod zabudowy wskazano wyraźnie, że "w oparciu o rozwinięte miejscowości nastąpi wzrost terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną". Dalej podano, że "większość nowych terenów przeznaczonych na ten cel położona jest w sąsiedztwie miasta S. na kierunku północnym (...R....). Następnie stwierdzono, że "stanowią one naturalne kierunki rozwoju miasta, które przechodzi w poszukiwaniu nowych terenów mieszkaniowych na tereny sąsiednie położone na obszarach gminy". W dalszej części studium opisuje pozostałe rozwinięte miejscowości, znajdujące się na obszarze gminy, by wreszcie stwierdzić, że "wskazane tereny pod nową zabudowę są kontynuacją istniejącej zwartej zabudowy wsi". Przyjęto zatem zasadę rozbudowy istniejących wsi jako kontynuację zwartej zabudowy, bez możliwości realizacji nowej zabudowy w formie rozproszonej lub kolonijnej. Takie kierunki rozbudowy wsi wskazało Studium. Należy zatem przyjąć, iż w tym kontekście uprzednio wymienione nowe tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, w tym we wsi R., mają utworzyć zwartą zabudowę wsi. Jakkolwiek w dalszej części studium odnośnie obszarów chronionego krajobrazu (rozdział 3.1.2) jest mowa o konieczności przestrzegania w planach owego zakazu lokalizowania obiektów budowlanych, to jednakże należy go odczytywać z uwzględnieniem wyłączeń wynikających z uprzednich zapisów studium. Miejscowość R. wskazana została więc w zmienionym studium jako nowy teren pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Widać, że liczne działki leżące w pobliżu działek skarżących, po tej samej stronie drogi, są już zabudowane (o numerach [...], [...], [...]), a także działki leżące po przeciwnej stronie drogi (o numerach [...], [...], [...]). Należy zatem przyjąć, iż zamiarem studium było wprowadzenie na tej części miejscowości R. zwartej zabudowy wsi, celem uzupełnienia już istniejącej zabudowy o dosyć zwartym charakterze.
Na marginesie należy zauważyć, że projekt studium podlega zaopiniowaniu przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska.
Sformułowanie przyjęte w § 4 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...]12.2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] pozwala na potwierdzenie stanowiska planisty opracowującego studium, iż przedmiotowy teren wg ustaleń owiązującego studium stanowi zwartą zabudowę wsi R.
Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę po uprawomocnieniu się tego orzeczenia należy zastosować się do wskazań i oceny prawnej zawartych w niniejszym wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło