II OW 38/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie NSA Paweł Miładowski (spr.) del. WSA Mariola Kowalska Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Wójta Gminy Brenna z dnia 27 grudnia 2011 r. nr Oś. R.6230-30/10 o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Wójtem Gminy Brenna a Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie w przedmiocie zakresu gospodarki wodnej postanawia: oddalić wniosek. Wójt Gminy Brenna w dniu 27 grudnia 2011 roku zwrócił się z wnioskiem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Gminą Brenna, a Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie, poprzez wskazanie organu właściwego do wykonania praw właścicielskich w stosunku do potoku Żurówka, którego przebieg znajduje się na terenie Gminy Brenna. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że z uwagi na ogromne zniszczenia i straty jakie powoduje ten potok w czasie większych opadów, konieczne jest uregulowanie jego stanu prawnego, a następnie ulepszenie przepływu i poprawa stanu technicznego. Organ wskazał, że na podstawie ustawy prawo wodne wystąpił do Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, jako organu właściwego w tej sprawie. W odpowiedzi organ ten "zajął negatywne stanowisko przekazując informację, iż pomocną może się okazać ekspertyza hydrologiczno-hydrograficzna, która określi charakter wody i tym samym wskaże administratora". Po wykonaniu takiej ekspertyzy i przesłaniu jej Prezesowi Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, podważył on wykonaną ekspertyzę. Podnosząc, iż potok Żurówka ma charakter potoku górskiego wnoszący o rozpoznanie sporu wskazał, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy winien być Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej. W odpowiedzi na wniosek Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej podniósł, że Żurówka widnieje w ewidencji urządzeń wodnych administrowanych przez Gminną Spółkę Wodną w Brennej, jako rów R-23. Wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami art. 5 ustawy Prawo wodne, woda znajdująca się w rowach nie została zakwalifikowana do wód powierzchniowych płynących. Organ ten podniósł również, że w sytuacji gdy nie można jednoznacznie ustalić, jaki charakter mają wody spornego ścieku, właściwym rozwiązaniem byłoby ustalenie praw własności do wód i gruntów omawianego cieku przez właściwy sąd powszechny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny o którym mowa w art. 4 wskazanej wyżej ustawy należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 4 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość o sporów kompetencyjnych. Spory o właściwość między organami administracji publicznej powstają w związku z odmienną oceną zakresu kompetencji tych organów określonej w przepisach prawa. Jako spór o właściwość można określić obiektywnie istniejącą sytuację prawną, w której zachodzi rozbieżność poglądów między organami administracji publicznej co do zakresu ich działania, w tym przede wszystkim co do upoważnienia do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia tej samej sprawy administracyjnej (por. Prawo w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 94). Chodzi tu więc nie o każdą sprawę, którą upoważniony jest załatwić organ administracji publicznej, ale indywidualną sprawę należącą do jego właściwości, a więc nie tylko rozstrzyganą przez organ administracji publicznej, ale też w postępowaniu uregulowanym procedurą administracyjną. W niniejszej sprawie indywidualna sprawa administracyjna nie została w sposób dostateczny doprecyzowana. Do rozstrzygnięcia przedstawiony został spór kompetencyjny pomiędzy Wójtem Gminy Brenna i Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej i to spór negatywny, bowiem żaden z nich nie uważa się za właściwy w sprawie. O sporze kompetencyjnym (sporze o właściwość) możemy mówić jedynie wówczas, gdy pomiędzy organami istnieje rozbieżność stanowisk, co do zakresu ich kompetencji w odniesieniu do konkretnej, tej samej sprawy administracyjnej, zaś stan faktyczny jak i prawny sprawy pozostają niesporne. W sytuacji, gdy pomiędzy organami nie ma zgody, co do oceny stanu faktycznego, nie ma tożsamości sprawy. Trudno więc mówić o sporze kompetencyjnym, kiedy dwa organy nie ustaliły charakteru cieku wodnego którego spór dotyczy. Wójt Gminy Brenna podnosi, że ciek ten jest potokiem górskim, natomiast Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej stoi na stanowisku, że jest on rowem nie kwalifikowanym do wód powierzchniowych płynących. W zależności od prawidłowo poczynionych ustaleń w ww. zakresie właściwe w sprawie mogą być różne organy. Wskazując na powyższe rozważania podnieść należy, że spór o właściwość, w którym organy opierają się na odmiennych ustaleniach faktycznych należy ocenić jako pozorny, gdyż nie ma tu rozbieżności stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, a istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy. Dopóki nie nastąpi pomiędzy organami uzgodnienie stanowisk co do istoty sprawy (dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego), nie można mówić o sporze kompetencyjnym (postanowienie NSA z 21 stycznia 2003 r., IV SA 3955/02, niepubl., postanowienie NSA z 24 lipca 2007 r., II OW 25/07 LEX nr 384675). Wystąpienie z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, czy też sporu kompetencyjnego musi być poprzedzone dokładnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, aby można precyzyjnie określić przedmiot sprawy. Ustalenie stanu faktycznego i określenie przedmiotu sprawy należy do organów administracji publicznej (art. 7 k.p.a.), a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Brak takich ustaleń powoduje, że wniosek o rozstrzygnięcie sporu jest przedwczesny i jako taki podlega oddaleniu na podstawie art. 15 § 2 w związku z art. 151 p.p.s.a. (postanowienie NSA z 16 lutego 2004 r., OW 39/04, ONSiWSA 2004, nr 1, poz.17; postanowienie NSA z 30 września 2004 r., OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46). Taki stan rzeczy prowadzi, zgodnie z art. 15 § 2 w zw. z art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do oddalenia wniosku i orzeczenia jak w sentencji postanowienia.