I SA/Bk 92/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Sławomir Presnarowicz, sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 maja 2012 r. sprawy ze skargi R. Spółka z o.o. w R. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie wymiaru cła antydumpingowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz strony skarżącej R. Spółka z o.o. w R. kwotę 564 zł (słownie: pięćset sześćdziesiąt cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] lutego 2012 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] listopada 2011 r. nr [...] zaadresowaną do "R" Sp. z o.o. w R. (dalej również jako spółka), w której określono, że przedmiotem zgłoszenia celnego SAD nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. był towar w postaci rur spawanych o okrągłym przekroju poprzecznym ze stali niestopowej, o średnicy zewnętrznej nie przekraczającej 168,3 mm, klasyfikowany do kodu CN 7306 30 77 (kod TARIC 7306 30 77 80). Jednocześnie określono dla tego towaru kwotę ostatecznego cła antydumpingowego w wysokości 18.796 zł (według stawki 90,6 %) oraz powiadomiono o retrospektywnym zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego ww. kwoty. Wymienione rozstrzygnięcia podjęto w następujących okolicznościach faktycznych. Działająca z upoważnienia spółki Agencja Celna J. S.A. zgłosiła [...] stycznia 2011 r. w Oddziale Celnym w B. do procedury składu celnego następujące towary: w pozycji 1 dokumentu SAD - metalowe artykuły wyposażenia mebli: drążki metalowe - 7.500 szt., podnośniki okapowe pneumatyczne - 25.000 szt.; w pozycji 2 dokumentu SAD części mebli (nogi meblowe) - 2.400 szt. Zgłoszenie celne zostało przyjęte i zarejestrowane pod pozycją SAD nr [...]. W dokumencie SAD zgłaszający zadeklarował dla towarów ujętych w pozycji 1 dokumentu kod CN 8302 42 00 (kod TARIC 8302 42 00 90). Decyzją z [...] lipca 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu wydzielił z pozycji 1 ww. zgłoszenia celnego drążki metalowe w ilości 7.500 szt., określając dla tego towaru kod Nomenklatury Scalonej 7306 90 00, natomiast pozostawił w pozycji 1 podnośniki okapowe pneumatyczne w ilości 25.000 szt. Decyzja ta stała się ostateczna z upływem 1 sierpnia 2011 r. W dniu [...] sierpnia 2011 r. przedstawiciel spółki dokonał zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu wg dokumentu SAD nr [...] towaru w postaci rur stalowych chromowanych ze szwem w liczbie 3.360 szt., objętego uprzednio procedurą składu celnego wg zgłoszenia celnego nr [...] (pozycja 3 według korekty zgłoszenia dokonanego decyzją nr [...] z [...] lipca 2011 r.), deklarując w polu 33 kod CN 7306 90 00 (kod TARIC 7306 90 00 00). Do zgłoszenia dołączono m.in. kopię świadectwa FORM A, potwierdzającego chińskie pochodzenie towaru. Następnie, pismem z [...] października 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w B. wystąpił do Dyrektora Izby Celnej w B. o stwierdzenie z urzędu nieważności ostatecznej decyzji z [...] lipca 2011 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem organu dla towaru ujętego w poz. 3 zgłoszenia SAD nr [...] z [...] stycznia 2011 r. (rury stalowe chromowane ze szwem w ilości 7.500 szt.) nieprawidłowo określono kod Nomenklatury Scalonej 7306 90 00 zamiast prawidłowego kodu 7306 30 77. Decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w B. odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w B. wskazując, że wprawdzie organ dokonał klasyfikacji przedmiotowych rur stalowych z naruszeniem reguły 6. Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jednakże naruszenie to, jako nie mające charakteru rażącego naruszenia prawa, nie mogło stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Mając na uwadze istniejące wątpliwości co do prawidłowości zastosowanego kodu towaru zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z [...] sierpnia 2011 r., Naczelnik Urzędu Celnego w B., postanowieniem z [...] października 2011 r. wszczął postępowanie celem ustalenia właściwego kodu towaru objętego procedurą celną wg tego zgłoszenia celnego oraz określenia należności celnych w prawidłowej wysokości. W efekcie, decyzją z [...] listopada 2011 r. nr [...] określił, że przedmiotem zgłoszenia celnego SAD nr [...] z [...] sierpnia 2011 r. był towar w postaci rur spawanych o okrągłym przekroju poprzecznym ze stali niestopowej, o średnicy zewnętrznej nie przekraczającej 168,3 mm, klasyfikowany do kodu CN 7306 30 77 (kod TARIC 7306 30 77 80). Jednocześnie określił dla tego towaru kwotę ostatecznego cła antydumpingowego oraz powiadomił o retrospektywnym zaksięgowaniu w rejestrze długu celnego kwoty tego cła. Po rozpatrzeniu odwołania od tego rozstrzygnięcia Dyrektor Izby Celnej w B. w zaskarżonej do Sądu decyzji z [...] lutego 2012 r. uznał, że organ I instancji prawidłowo dokonał klasyfikacji zgłoszonego towaru, jak też w sposób prawidłowy określił kwotę ostatecznego cła antydumpingowego z zastosowaniem art. 1 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1256/2008 z 16 grudnia 2008 r. (Dz. U. UE L z dnia 19 grudnia 2008 r., nr 343, s.1). Zaznaczył, że w celu ustalenia prawidłowego kodu towaru, należy kierować się zasadami ustalonymi w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej, znajdujących się w części pierwszej sekcja l punkt A załącznika nr l do obowiązującego w dacie zgłoszenia celnego rozporządzenia Komisji (UE) nr 861/2010 z dnia 5 października 2010 r. zmieniającego załącznik l do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L z dnia 29 października 2010 r., nr 284). Stwierdził, że z nazwy towaru oraz brzmienia pozycji Taryfy celnej wynika, iż ww. rury metalowe powinny być klasyfikowane w ramach działu 73 o nazwie "Artykuły z żeliwa lub stali", do pozycji 7306 Pozostałe rury, przewody rurowe i profile drążone, z żeliwa lub stali (na przykład z otwartym szwem lub spawane, zgrzewane, nitowane lub zamykane w podobny sposób). Powyższa klasyfikacja jest również zgodna z klasyfikacją wskazaną przez stronę w treści zgłoszenia celnego. Dodał, że w ramach pozycji 7306 Taryfy następuje dalszy podział klasyfikacyjny (kolejno) na: rury przewodowe w rodzaju stosowanych do rurociągów ropy naftowej lub gazu; rury okładzinowe i przewody rurowe w rodzaju stosowanych do wierceń ropy naftowej lub gazu. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej przedmiotowy towar z racji swoich cech nie mieści się w ww. grupach, natomiast spełnia warunki, aby klasyfikować go do następnej grupy, wyodrębnionej jako podpozycja - 7306 30 w brzmieniu Pozostałe, spawane, zgrzewane, o okrągłym przekroju poprzecznym, z żeliwa lub ze stali niestopowej. Z powyższego wynika, że zastosowana w zgłoszeniu celnym klasyfikacja towaru do podpozycji 7306 90 o nazwie "pozostałe" jest nieprawidłowa. Z nazwy tej pozycji oraz jej umiejscowienia jako ostatniej podpozycji w pozycji 7306 wynika bowiem, że klasyfikowane są do niej te towary, które nie mogły być klasyfikowane do podpozycji wcześniejszych. Tym samym nieprawidłowa jest również taryfikacja przedmiotowych rur pod kodem TARIC 7306 90 00 00. Mając na uwadze powyższe, a także opierając się na regułach 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, organ odwoławczy uznał, iż rury stalowe należy taryfikować w ramach podpozycji 7306 30 pod kodem CN 7306 30 77 (kod TARIC 7306 30 77 80), obejmującym pozostałe rury, przewody rurowe i profile drążone, z żeliwa lub stali (na przykład z otwartym szwem lub spawane, zgrzewane, nitowane lub zamykane w podobny sposób); pozostałe, spawane, zgrzewane, o okrągłym przekroju poprzecznym, z żeliwa lub stali niestopowej; pozostałe; pozostałe, o średnicy zewnętrznej; nieprzekraczającej 168,3 mm; pozostałe; pozostałe; rury i przewody rurowe. Dyrektor Izby Celnej podzielił stanowisko organu I instancji o niemożliwości zastosowanie pozycji 8302 dla przedmiotowego towaru, albowiem do ww. pozycji klasyfikowane powinny być artykuły gotowe, poddane ostatecznej obróbce, przygotowane do zamontowania w gotowym produkcie, natomiast w momencie zgłoszenia do procedury celnej przedmiotowe rury metalowe stanowiły produkt wymagający dalszej obróbki, nie przygotowany ostatecznie do użycia w gotowej konstrukcji w stanie, w jakim zostały zaimportowane. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji klasyfikującej towar do kodu TARIC 7306 30 77 80, podczas, gdy uprzednio ten sam organ w stosunku do tego samego towaru w procedurze składu celnego określił prawomocną decyzją kod CN 7306 90 00, Dyrektor Izby Celnej uznał, że wydanie błędnej decyzji w postępowaniu weryfikującym zgłoszenie celne towaru do procedury składu celnego nie pozbawia organu możliwości weryfikacji, a w konsekwencji również i korekty danych zawartych w innych, kolejnych zgłoszeniach celnych tego samego towaru, lecz dotyczących innych procedur celnych. Organ celny w przypadku wydania błędnej decyzji klasyfikacyjnej nie może powielać tego błędu w kolejnych decyzjach, mając przy tym na uwadze również fakt, iż rezultatem takiej błędnej decyzji może być np. bezpodstawne uniknięcie przez importera obowiązku uiszczenia należnego prawem cła. Jednocześnie organ odwoławczy uznał, że błąd popełniony w niniejszej sprawie przez organ celny l instancji w decyzji wydanej odnośnie towaru złożonego na składzie celnym nie może skutkować odstąpieniem od zaksięgowania kwoty cła antydumpingowego określonego w zaskarżonej decyzji. Zauważył, że z art. 220 ust. 2 lit. b) WKC wynika, iż retrospektywne zaksięgowanie kwoty długu celnego nie jest możliwe, gdy zostaną spełnione łącznie cztery warunki: 1) zaniżenie kwoty zaksięgowanej lub brak zaksięgowania było następstwem błędu samych organów celnych, 2) błąd ten nie mógł być w racjonalny sposób wykryty przez osobę zobowiązaną do uiszczenia należności, 3) osoba zobowiązana działała w dobrej wierze i 4) osoba zobowiązana przestrzegała przepisów obowiązujących w zakresie zgłoszenia celnego. Dyrektor Izby Celnej uznał za słuszne twierdzenie organu I instancji, że nie można przyjąć, iż zaistniały błąd taryfikacyjny był niemożliwy do wykrycia przez zgłaszającego. W skardze do Sądu spółka wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w B. z [...] lutego 2012 r. zarzucając jej rażące naruszenie prawa - art. 247 § 1 pkt 3 i 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej w skrócie: "o.p." - albowiem zaskarżona decyzja dotyczy częściowo sprawy prawomocnie rozstrzygniętej decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] lipca 2011 r. nr [...]. Ponadto, zdaniem spółki zaskarżona decyzja wydana została z obrazą art. 191 § 1 oraz 122 i 187 o.p. poprzez całkowicie dowolną ocenę stanu faktycznego w zakresie możliwości przeznaczenia importowanych drążków meblowych, nie popartą żadnymi dodatkowymi ustaleniami postępowaniem wyjaśniającym, a w konsekwencji ustalenie błędnego kodu towaru 7306 30 77 80 - zamiast prawidłowego 7306 90 00 - i przyjęcie zawyżonych należności celnych (cła antydumpingowego). W ocenie spółki nie ma innego sposobu rozumienia zasady praworządności i zaufania do organów państwa (art. 120 i 121 o.p.) niż takie, że stan prawny ustalony przez organ w jednej decyzji jest respektowany w innych decyzjach (dopóki w sposób prawem przewidziany pierwsza decyzja nie zostanie zmieniona). Dyrektor Izby Celnej w B., decyzją nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Celnego w B. z [...] lipca 2011 r. Tym samym pierwotna decyzja taryfikacyjna pozostała w obrocie prawnym i organy celne nie mogły dokonać odprawy spornych towarów pod kodem innym niż wcześniej przyjęty tj. 7306 90 00. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w B. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje. Skarga okazała się zasadna, bowiem zaskarżona decyzja w zakresie w jakim utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, w której dokonano klasyfikacji towaru, zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym SAD z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], jako drążki metalowe, objęty uprzednio procedurą składu, dotknięta jest wadą nieważności określoną w przepisie art. 247 §1 pkt 4 o.p., który miał zastosowanie w sprawie z uwagi na treść art.73 ust.1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz.622 ze zm.). W myśl wspomnianego art.247 §1 pkt 4 o.p. organ stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicate). W doktrynie podnosi się, że przepis ten spełnia rolę gwarancyjną formalną zasady trwałości decyzji ostatecznej ustanowionej w art.128 o.p. oraz, że zapobiega kolizji pomiędzy ostatecznymi rozstrzygnięciami tożsamych spraw oraz skutkami domniemania legalności decyzji (por. J. Borkowski w: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2008, praca zbiorowa, Wyd. Unimex, s. 958). Warunkiem koniecznym stwierdzenia, że w sprawie nastąpiło naruszenie zasady res iudicate jest stwierdzenie tożsamości obu spraw tzn. stwierdzenie, że występują identyczne elementy podmiotowe (strony i uczestnicy postępowania), elementy przedmiotowe (stan faktyczny, w którym występują te same fakty mające znaczenie prawotwórcze) oraz identyczny stan prawny. Podkreślić w tym miejscu należy, że powyższy przepis nie formułuje wymagania tożsamości treści załatwienia sprawy w obu decyzjach ostatecznych, nie zachodzi, więc potrzeba porównywania rodzaju i zakresu obowiązków lub praw określonych lub ustalonych w obu decyzjach. Z akt sprawy wynika, że w stosunku do tego samego podmiotu i tego samego towaru wydano dwie decyzje, w których organ dokonał odmiennej klasyfikacji tego samego wyrobu zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym SAD [...], jako drążki metalowe. Po raz pierwszy w postępowaniu weryfikującym wspomniane zgłoszenie celne towaru w procedurze składu celnego (decyzja Naczelnik Urzędu Celnego w B. z [...] lipca 2011 r., kod CN 7306 90 00), oraz drugi raz w procedurze dopuszczenia do obrotu towaru objętego uprzednio procedurą składu (decyzja Naczelnika Urzędu C. z [...] listopada 2011 r. nr [...], kod CN 7306 30 77). W tym miejscu wskazać należy, że w obu decyzjach postawą orzekania był przepis art.78 ust.1 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (WKC) Dz. Urz. WE L 302 z 1992 r. s.1 ze zm.), który kształtuje uprawnienie organów celnych do dokonywania sprostowania zgłoszenia po zwolnieniu towaru oraz art.20 ust.1 i 6 WKC wskazujący tryb określania należności wymaganych zgodnie z prawem, w przypadku powstania długu celnego, nakazujący określać należności na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich. Podkreślić należy, że klasyfikacja taryfowa, będąca jednym z elementów taryfy celnej, ma szczególnie szerokie zastosowanie przy określaniu tych należności, w tym także w sferze prawa podatkowego. W doktrynie podnosi się, że przepisy klasyfikujące towary dla potrzeb zastosowania odpowiednich stawek celnych służą również precyzyjnemu określeniu towarów, które podlegają pewnym ograniczeniom w handlu z państwami trzecimi (por. K. Lasiński-Sulecki, W Morawski w: Wspólnotowy Kodeks Celny. Komentarz, pod redakcją W. Morawskiego, Wolters Kluwer, s.200). Podstawą orzekania były także przepisy rozporządzenia Komisji 861/2010 zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 284 z 2010 r.). Z akt administracyjnych przedstawionych sądowi wynika także, że podjęto próbę wyeliminowania z obrotu ostatecznej decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lipca 2011 r. Jednakże Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianej decyzji, uznając, że wprawdzie organ dokonał klasyfikacji przedmiotowych rur stalowych z naruszeniem reguły 6. Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, jednakże naruszenie to, jako niemające charakteru rażącego naruszenia prawa, nie mogło stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Oznacza to, że w dniu [...] listopada 2011 r. tj. w dniu wydania przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. drugiej z wymienionych decyzji, w obrocie prawnym funkcjonowała ostateczna decyzja z [...] lipca 2011 r., wydana w procedurze składu, rozstrzygająca kwestię klasyfikacji towaru zadeklarowanego w zgłoszeniu SAD [...]. Powyższe wskazuje, że w sprawie nastąpiło naruszenie zasady res iudicate, bowiem w obu decyzjach występują identyczne elementy podmiotowe, przedmiotowe (te same fakty mające znaczenie prawotwórcze) oraz stan prawny. Nie kwestionując uprawnień organów celnych do weryfikacji, a w konsekwencji również i korekty danych zawartych w innych, kolejnych zgłoszeniach celnych tego samego towaru, lecz dotyczących innych procedur celnych zauważyć należy, że tak długo jak w obiegu prawnym znajduje się decyzja, która ostatecznie rozstrzyga o klasyfikacji towaru objętego procedurą składu (SAD [...]), organy nie były uprawnione do przyjęcia odmiennej klasyfikacji tego samego towaru. Wobec uwzględnienia najdalej idącego zarzutu tj. stwierdzenia istnienia okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji nie wystąpiła konieczność analizowania pozostałych zarzutów skargi. Mając powyższe na uwadze w oparciu o postanowienia art.145 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz.270, dalej jako p.p.s.a.), orzeczono jak w sentencji. Podstawą orzeczenia o kosztach był art.200 p.p.s.a., natomiast orzeczenia o zakresie, w jakim decyzja, której nieważność została stwierdzona, nie może być wykonana stał się art.152 p.p.s.a.