I SA/Wa 1846/11

WyrokWSA w Warszawie2012-05-25

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Emilia Lewandowska, Dariusz Pirogowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o wznowienie postępowania sądowego może zostać uwzględniona, gdy strona postępowania zmarła przed wydaniem wyroku, a spadkobiercy zgłosili się po upływie pięciu lat od prawomocnego orzeczenia?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania sądowego z powodu braku zdolności sądowej i procesowej strony zmarłej przed wydaniem wyroku jest niedopuszczalne po upływie pięciu lat od prawomocności orzeczenia, chyba że strona była pozbawiona możliwości działania wskutek naruszenia przepisów prawa przez sąd lub strony postępowania. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do wznowienia, gdyż zawiadomienie o rozprawie zostało prawidłowo doręczone, a sąd nie miał wiedzy o śmierci uczestnika, co wyklucza naruszenie przepisów procesowych skutkujące pozbawieniem możliwości działania spadkobierców.
Stan faktyczny
Skarga o wznowienie postępowania sądowego dotyczyła wyroku NSA z 21 września 2000 r., w którym stroną był W.M., zmarły kilka dni przed wydaniem wyroku. Spadkobiercy W.M., E.M. i J.M., dowiedzieli się o wyroku dopiero w 2011 r. i wnieśli skargę o wznowienie postępowania, powołując się na brak zdolności sądowej zmarłego oraz naruszenie prawa skutkujące niemożnością działania spadkobierców.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę o wznowienie postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2012 r. sprawy ze skargi E.M. i J.M. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2000 r., sygn. akt I SA 1240/00 oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego. E.M. i J.M. złożyli skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2000 r. sygn. akt I SA 1240/00. Skarżący wnieśli o uchylenie wskazanego wyroku i merytoryczne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu skargi podali, że stroną postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 21 września 2011 r. był m.in. ich ojciec W.M., który zmarł [...] września 2000 r. czyli przed wydaniem w/w wyroku. Wyrok wraz z uzasadnieniem skierowano do nieżyjącego W.M.. Spadek po W.M. nabyli: żona G.M. oraz dzieci – E.M. i J.M., co stwierdza postanowienie Sądu Rejonowego dla W. z [...] kwietnia 2001 r. sygn. akt [...]. Właścicielem nieruchomości objętej wyrokiem z 21 września 2000 r. był dziadek skarżących. W dniu [...] lipca 2011 r. skarżący przeczytali w gazecie informację o możliwości ubiegania się o odszkodowanie za nieruchomości położone przy [...]. Zainteresowali się więc sprawą odszkodowania za nieruchomość, której właścicielem był ich dziadek i dowiedzieli się na przełomie lipca i sierpnia 2011 r. o wyroku z 20 września 2000 r., z którym się zapoznali i niezwłocznie wnieśli skargę o wznowienie postępowania sądowego. Tym samym, w ich ocenie, został przez nich zachowany termin do wniesienia tej skargi. Jako podstawy wznowienia skarżący powołali przesłanki określone w art. 271 pkt 2 ustawy ppsa tj. brak zdolności sądowej i procesowej po stronie W.M., który w dacie wydania wyroku już nie żył oraz naruszenie prawa skutkujące niemożnością działania w sprawie spadkobierców W.M.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił i zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z 21 września 2000 r. sygn. akt I SA 1240/00, oddalił skargę F.B. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] lutego 1999 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej odmawiającej przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] i [...], oznaczonej nr hip. [...] i [...]. Z akt sprawy zakończonej wyrokiem z 21 września 2000 r. wynika, że na rozprawę poprzedzającą wydanie tego wyroku przed NSA stawiła się tylko skarżąca F.B.. Z treści protokołu rozprawy wynika, że Sąd uznał pozostałe strony za zawiadomione o terminie rozprawy. Stroną postępowania był m.in. W.M.. Z załączonych do skargi o wznowienie postępowania sądowego kserokopii odpisu skróconego aktu zgonu i postanowienia Sądu Rejonowego dla W. z [...] kwietnia 2001 r. sygn. akt [...] wynika, że W.M. zmarł [...] września 2000 r. a więc na kilka dni przed wydaniem przez NSA wyroku z 21 września 2000 r. Tak więc w dacie wyroku już nie żył. Nie miał już więc ani zdolności sądowej ani procesowej. Brak ten stanowi przesłankę wznowienia postępowania sądowego określoną w art. 271 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270), na którą powołał się skarżący. Jednakże w myśl art. 278 ppsa po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możliwości działania lub nie była należycie reprezentowana. Ponieważ wyrok NSA z 21 września 2000 r. stał się prawomocny od chwili jego wydania, a skarga o wznowienie postępowania sądowego została wniesiona do Sądu 22 września 2011 r., to niewątpliwie od uprawomocnienia się wyroku do żądania wznowienia postępowania zakończonego tym wyrokiem upłynęło ponad pięć lat, a zatem wznowienie postępowania sądowego z powodu tej przesłanki wznowieniowej jest niedopuszczalne. Jednakże skarżący powołali drugą przesłankę wznowieniową określoną w art. 271 pkt 2 ppsa a mianowicie, że wskutek naruszenia przez sąd przepisów prawa byli pozbawieni możliwości działania. Zgodnie z art. 277 ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się, gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania, od dnia, w którym o orzeczeniu strona się dowiedziała. Mając na uwadze okoliczności faktyczne podane przez skarżących w uzasadnieniu skargi o wznowienie a dotyczące okoliczności w jakich dowiedzieli się oni o wyroku z 21 września 2000 r. Sąd uznał, że uprawdopodobnili oni zachowanie terminu do wniesienia skargi o wznowienie, o jakim stanowi powołany przepis art. 277 ppsa. Ponieważ skarga o wznowienie spełnia wszystkie wymogi formalne o jakich stanowi art. 279 ppsa Sąd postanowił wznowić postępowanie sądowe. Badając zasadność powołanej przez skarżących przesłanki wznowieniowej Sąd uznał, że jest ona bezzasadna. Faktycznie skarżący nie brali udziału w postępowaniu sądowym zakończonym wyrokiem z 21 września 2000 r. jako spadkobiercy W.M. i przez Sąd o rozprawie i innych czynnościach nie byli powiadomieni. Jednakże dla zaistnienia przesłanki wznowieniowej jaką jest pozbawienie możności działania, koniecznym jest, by było to skutkiem naruszenia przepisów prawa przez Sąd lub strony postępowania. Oczywiście chodzi tu o naruszenie przepisów procesowych. Analiza akt postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z 21 września 2012 r. nie daje podstaw do przyjęcia, że NSA naruszył przepisy prawa procesowego skutkujące pozbawieniem możliwości działania w sprawie przez skarżących. W.M. - ojciec skarżących, jako uczestnik postępowania sądowego został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 21 września 2000 r. Zawiadomienie to zostało doręczone W.M. w dniu 24 sierpnia 2000 r. (k. 43). Wówczas W.M. żył - zmarł [...] września 2000 r. Zawiadomienie zostało odebrane przez żonę adresata G.M., która jest spadkobiercą W.M.. W dacie wyrokowania NSA nie miał w ogóle wiedzy o tym, że po zawiadomieniu uczestnika postępowania W.M. o terminie rozprawy ten zmarł. Wobec prawidłowego zawiadomienia uczestnika o terminie rozprawy i braku wiedzy o jego zgonie Sąd miał podstawy prawne do przeprowadzenia rozprawy, a po jej zamknięciu do wydania wyroku. Wobec braku wiedzy o zgonie tego uczestnika, Sąd nie był obowiązany zawiesić postępowania sądowego, a następnie podjąć zawieszone postępowanie i prowadzić je z udziałem spadkobierców zmarłego. Należy tylko zauważyć na marginesie, że odpis wyroku z uzasadnieniem także odebrała żona zmarłego uczestnika G.M., mimo że przesyłka była adresowana do nieżyjącego, i nie poinformowała w dalszym ciągu Sądu o fakcie zgonu męża. Takiej informacji do Sądu nie zgłosili także wnoszący skargę o wznowienie postępowania sądowego jak i pozostali uczestnicy postępowania. Nie można więc zarzucić NSA naruszenia w tym zakresie przepisów proceduralnych. Tak więc niemożność działania przed Sądem przez skarżących nie była spowodowana naruszeniem przepisów przez Sąd bądź uczestników postępowania. Zatem, powołana przez skarżących podstawa wznowienia okazała się nieuzasadniona, co skutkuje oddaleniem skargi o wznowienie postępowania sądowego. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 282 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło