II SA/Wa 52/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (sprawozdawca), Sędziowie WSA Sławomir Antoniuk, Waldemar Śledzik, Protokolant, asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2007-2009 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. UZASDNIENIE Komendant Wojewódzki Policji [...], po rozpoznaniu wniosku W. W. z dnia [...] lipca 2010 r. dot. wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2007-2009 w wysokości [...] zł, działając na podstawie art. 105 § 1, art. 104, art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 114 ust. 1 pkt 2 oraz art. 99 ust. 2, art. 108 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.), w dniu [...] września 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ podał, m.in., że roszczenie strony zostało rozstrzygnięte w drodze czynności materialno – technicznej odmowy wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2007, 2008 i 2009 dokonanej przez organ w dniu [...] stycznia 2010 r. znak [...]. Zatem prowadzone postępowanie administracyjne, jako charakteryzujące się przymiotem bezprzedmiotowości, należało umorzyć, kończąc je wydaniem decyzji o charakterze formalnym nie zaś merytorycznym. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 Kpa, w dniu [...] listopada 2010 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że kwestia wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za lata 2007 - 2009 była już przedmiotem procedowania przez uprawnione do tego organy i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r., którą organ drugiej instancji uchylił decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] października 2009 r. określające, że W. W. nie nabył prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Dalej organ odwoławczy podał, że pomimo błędnych ustaleń przez organ pierwszej instancji stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, zobowiązany jest utrzymać w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, albowiem w takim stanie rzeczy umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego jest jedynym możliwym prawnie rozstrzygnięciem. W. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzje nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. Skarżący zarzucił, że powyżej określona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6 Kpa w zw. z art. 45 i art. 32 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) na skutek wydania decyzji kończącej postępowanie z naruszeniem prawa poprzez pozbawienie strony prawa do sądu oraz naruszenie prawa do równego traktowania przez organy administracji państwowej. Ww. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i obciążenie organu kosztami postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. Wyjaśnić również należy, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Na wstępie należy podać, że ustawodawca w art. 114 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.) wymienił, jakie świadczenia otrzymuje policjant zwalniany ze służby. W ust. 1 pkt 2 tego przepisu określono, że policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz za niewykorzystany czas wolny od służby przyznany na podstawie art. 33 ust. 3, nie więcej jednak niż za ostanie 3 lata kalendarzowe. Z dniem 8 marca 2010 r. art. 114 ust. 1 pkt 2, w części obejmującej słowa "nie więcej jednak niż za ostatnie 3 lata kalendarzowe" został uznany za niezgodny z art. 66 ust. 2 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 lutego 2010 r. (Dz. U. Nr 34, poz. 190). W art. 114 ustawy o Policji ustawodawca użył określenia " otrzymuje " , który wskazuje na powstanie uprawnienia z mocy prawa. Realizacja tego uprawnienia następuje w drodze czynności materialno – technicznej, poprzez wypłatę przedmiotowego świadczenia. W tym miejscu należy podać, że skarżący przedmiotowego świadczenia pieniężnego nie otrzymał. Powodem uznania przez organ pierwszej instancji, że postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego jest bezprzedmiotowe było przyjęcie przez organ, iż ustalenie prawa do przedmiotowego świadczenia nie jest przedmiotem odrębnej sprawy administracyjnej załatwianej w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast organ odwoławczy stwierdził, że przyjęte przez organ pierwszej instancji stanowisko jest błędne, gdyż sprawa przedmiotowego świadczenia została załatwiona decyzją ostateczną. W ocenie Sądu, z powyższymi stanowiskami nie można się zgodzić. O ile nie budzi bowiem wątpliwości stanowisko, że wypłata przedmiotowego świadczenia jest czynnością materialno – techniczną, to nie można się zgodzić ze stanowiskiem, że czynnością taką jest odmowa jego wypłaty. Zgodnie z przyjętym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, odmowa dokonania czynności materialno – technicznej powinna nastąpić w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Nie do przyjęcia jest również stanowisko organu odwoławczego, przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że sprawa przedmiotowego świadczenia została załatwiona ostateczną decyzją, tj. decyzją nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2009 r., którą organ drugiej instancji uchylił decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia [...] października 2009 r. określające, że W. W. nie nabył prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Podkreślić należy, że decyzja organu pierwszej instancji załatwiała sprawę merytorycznie, natomiast decyzja organu odwoławczego była decyzja formalną, która nie zakończyła sprawy co do istoty. Wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, tj. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji jest możliwe tylko w przypadku, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe. Umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, organ odwoławczy powinien zatem kierować się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 Kpa. Podkreślić należy, że decyzję o umorzeniu postępowania wydaje się w sytuacji, gdy organ administracji publicznej stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna spraw, w której organ administracji publicznej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć ją na podstawie przepisów prawa materialnego uprawnienia lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W rozpoznawanej sprawie, postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją dotyczyło uprawnienia skarżącego do świadczenia określonego w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Skoro uprawnienie to nie zostało zrealizowane w formie czynności materialno – technicznej, tzn. nie zostało ono skarżącemu wypłacone, to właściwy w sprawie organ Policji zobowiązany był rozstrzygnąć sprawę w drodze decyzji administracyjnej. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany jest do jej załatwienia poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, o ile nie dokona czynności materialno – technicznej, tj. wypłaty przedmiotowego świadczenia. Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 152 powołanej ustawy wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.