II SA/Op 129/12
WyrokWSA w Opolu2012-05-29
Skład orzekający: Jerzy Krupiński, Ewa Janowska, Grażyna Jeżewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zakwalifikował wniosek strony o wydanie polskiego prawa jazdy kategorii C1, nie wyjaśniając jednoznacznie intencji strony i nie wzywając jej do sprecyzowania żądania, zwłaszcza w kontekście posiadania wcześniejszych uprawnień i możliwości zastosowania nadzwyczajnych trybów postępowania?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania, w szczególności art. 7 i 77 K.p.a., poprzez brak należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy i nieprecyzyjne ustalenie intencji strony. Sąd uznał, że organy obu instancji nie wykazały należytej staranności w ustaleniu rzeczywistej woli strony i treści jej żądania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania J. D. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii C1. J. D. posiadał niemieckie prawo jazdy kategorii 3 (obejmujące pojazdy do 7,5 t), które wymienił na polskie prawo jazdy kategorii A i B. Następnie zwrócił się o wydanie polskiego prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami do 7,5 t. Organy obu instancji odmówiły wydania prawa jazdy kategorii C1, uznając, że skarżący nie spełnia wymogów polskiego prawa, w tym konieczności uzyskania świadectwa kwalifikacji. Skarżący twierdził, że jego celem jest uzyskanie polskiego dokumentu potwierdzającego posiadane uprawnienia, a organy nie uwzględniły Konwencji Wiedeńskiej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Brzeskiego, a także zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. D. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska – spr. Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uprawnień do kierowania pojazdami 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 4 października 2011 r., nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz J. D. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2011 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Brzeskiego z dnia 4 października 2011 r., nr [...] w sprawie odmowy wydania J. D. uprawnienia kategorii C1 do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikami rolniczymi lub pojazdem wolnobieżnym.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
J. D. w dniu 8 lutego 1991 r. dokonał wymiany polskiego prawa jazdy kategorii B na niemieckie pozwolenie na kierowanie pojazdami kategorii 3. Dokonana wymiana została poprzedzona pozytywnie zdanym egzaminem teoretycznym i praktycznym w zakresie uzyskanej kategorii i upoważniała stronę do kierowania pojazdami kategorii 3 o dopuszczalnym ciężarze całkowitym do 7,5 t (pismo Stadt [...] Amt fur offentliche Ordnung z dnia 6 czerwca 2011 r., nr [...]).
W dniu 22 listopada 2002 r. J. D. wystąpił do Starosty Brzeskiego o wymianę niemieckiego prawa jazdy nr [...] kategorii 3 na polskie prawo jazdy kategorii AB bez sprawdzenia kwalifikacji.
Starosta Brzeski, uwzględniając wniosek strony, decyzją z dnia 25 marca 2003 r. zarządził wydanie J. D. bezterminowo prawa jazdy kategorii A i B.
Pismem z dnia 25 lipca 2008 r. J. D. zwrócił się do Starosty Brzeskiego o zwrot niemieckiego prawa jazdy lub o wydanie polskiego prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami do 7,5 t.
Wniosek o wydanie niemieckiego prawa jazdy stanowi przedmiot odrębnego postępowania, natomiast ponowny wniosek o wydanie polskiego prawa jazdy został załatwiony przez organ I instancji decyzją z dnia 23 lutego 2011 r., nr [...], którą odmówiono stronie wydania prawa jazdy kategorii C1 uprawniającego do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t, z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikiem rolniczym i pojazdem wolnobieżnym.
Na skutek odwołania strony Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu zaskarżoną decyzją z dnia 13 lipca 2011 r., nr [...], uchyliło ww. decyzję organu I instancji ze względów proceduralnych, uznając konieczność uzupełnienia postępowania wyjaśniającego.
Dokonując ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji nie zmienił swojego stanowiska i decyzją z dnia 4 października 2011 r. nr [...], ponownie odmówił J. D. wydania prawa jazdy kategorii C1.
Po przestawieniu stanu faktycznego Starosta Brzeski przytoczył treść art. 90 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wskazując, że J. D. nie spełnia wymagań pozwalających na wydanie mu prawa jazdy kategorii C1. Organ wskazał również, że w myśl § 7 ust. 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami wymiana powrotna prawa jazdy może nastąpić w zakresie uprzednio posiadanych kategorii.
Z powyższą decyzją nie zgodził się J. D., wnosząc odwołanie, w którym zawarł żądanie wydania prawa jazdy kategorii C1.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydając kwestionowaną decyzję w pierwszej kolejności zaznaczyło, że wniosek strony o wydanie prawa jazdy kategorii C1 zgłoszony po upływie kilkunastu lat od uzyskania przez stronę na terenie Niemiec uprawnień do kierowania pojazdami do 7,5 t i po upływie ponad pięciu lat od wymiany niemieckiego prawa jazdy na polskie prawo jazdy, podlega regułom prawa polskiego, które wymagają uzyskania świadectwa kwalifikacji dla prowadzenia pojazdów samochodowych kategorii C1.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestię tę regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia
21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 24, poz. 15 ze zm.), które określają szczegółowo procedurę załatwienia wniosku o wydanie prawa jazdy, zasady oceny ważności uprawnień oraz treść zapisów
w dokumencie prawa jazdy. Organ odwoławczy wywodził, że przepis art. 90 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wymienia podstawowe warunki otrzymania prawa jazdy, takie jak: wiek, wymagany dla danej kategorii prawa jazdy; orzeczenie lekarskie i psychologiczne o braku przeciwwskazań lekarskich i psychologicznych do kierowania pojazdami, odbycie wymaganego dla danej kategorii prawa jazdy szkolenia oraz zdanie z pozytywnym wynikiem egzaminu państwowego dla danej kategorii prawa jazdy. Argumentował, że zgodnie z treścią art. 90 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym dla uzyskania prawa jazdy kategorii C, C1, D lub D1 koniecznym jest dodatkowo odbycie szkolenia dla tych kategorii i zdanie egzaminu państwowego wymaganego dla tych kategorii.
Jednocześnie Kolegium podało, że w myśl art. 39 b ust. 2 i 3 ustawy o transporcie drogowym kierowca obowiązany jest uzyskać kwalifikację, odpowiednio do pojazdu samochodowego, którym zamierza wykonywać przewóz drogowy, w zakresie bloków programowych określonych odpowiednio do kategorii prawa jazdy: C1, C1+E, C i C+E; D1, D1+E, D i D+E. Kwalifikacja obejmuje zajęcia teoretyczne i praktyczne oraz testy kwalifikacyjne. Przytaczając całość regulacji zawartej w art. 39 ustawy transporcie drogowym oraz w przepisach art. 97 a ust. 1, 2 i 3 Prawa o ruchu drogowym organ
II instancji podał, w jaki sposób, w jakim trybie i na jaki okres można uzyskać prawo jazdy kategorii C1, o które ubiegała się strona.
Mając zatem na uwadze przedstawione uregulowania oraz dokonując analizy stanu faktycznego sprawy, w tym oceny pisemnej informacji strony niemieckiej, iż w 1991 r. J. D. odbył szkolenie praktyczne i teoretyczne w zakresie kategorii 3 obejmującej prowadzenie pojazdów do 7,5 t, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że wniosek strony o wymianę prawa jazdy nie mógł zostać uwzględniony.
Kolegium uznało bowiem, że uwzględnienie żądań strony mogłoby nastąpić po spełnieniu przedstawionych wymogów zawartych w ustawie o transporcie drogowym oraz ustawie Prawo o ruchu drogowym.
Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 20 grudnia 2012 r. nie zgodził się J. D., składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której wniósł o uchylenie zarówno decyzji organu I i II instancji oraz "o wydanie polskiego prawa jazdy kat. A, B, BE, C1, C1+E, C, C+E, D1, na podstawie złożonych dokumentów".
Nie godził się z argumentacją organu o konieczności spełnienia przez niego wymogów określonych w art. 90 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii B, BE, C1, C, C+E, D1 wywodził z niemieckiego prawa jazdy i wyjaśnił, że zdał wymagany egzamin teoretyczny oraz praktyczny, co potwierdził urząd niemiecki dwukrotnymi pismami. Zarzucił, że posiadane niemieckie prawo jazdy "nigdy nie było przepisane na prawo jazdy polskie, bo wówczas posiadałby wyżej wymienione kategorie C1 i pozostałe".
Dodatkowo podniósł, że w zaskarżonej decyzji przemilczano treść Konwencji Wiedeńskiej, zwracając uwagę na treść przepisów art 41 ust. 1 pkt c tej regulacji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując prezentowane w sprawie stanowisko. Dodatkowo organ zauważył, że przedmiotem wniosku strony było uzyskanie uprawnień kategorii C1, uprawniającej do prowadzenia pojazdów o masie całkowitej 7,5 t i tej kwestii dotyczyła zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji. Kolegium wyraziło pogląd, że w myśl przywołanych w zaskarżonej decyzji przepisów prawa polskiego, które winny mieć zastosowanie przy załatwieniu wniosku strony z 25 lipca 2008 r., wymagane jest uzyskanie przez skarżącego polskiego świadectwa kwalifikacji zawodowej. Wobec powyższego, Kolegium uznało za całkowicie bezzasadne zgłoszone w skardze nowe żądanie wydania polskiego prawa jazdy, obejmującego ponad posiadane uprawnienia kategorii A, B, również uprawnienia w zakresie kategorii BE, C1, C1+E, C, C+E, D.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka
o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji, to jest o ich zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
Działając zatem w granicach kompetencji wynikających z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269
ze zm.) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej – P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany skontrolować, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 lub art. 151 ww. ustawy.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organ odmówił stronie wydania wnioskowanych uprawnień bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, czym naruszył przepisy art. 7 oraz 77 K.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy w rozumieniu powołanego artykułu wskazać należy prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji. Można przyjąć, że w tej kategorii podstawy uchylenia decyzji mieści się brak należytej staranności wykazany przez organ administracji publicznej w prowadzeniu sprawy, a wyrażający się w rozstrzyganiu o niej bez pełnej znajomości stanu faktycznego sprawy oraz materiału dowodowego występującego w sprawie (por. T. Woś, w: T. Woś red., Postępowanie sądowoadministracyjne Warszawa 2004 s. 240-241).
Pomimo, że przedmiot skargi, wynikający z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia został określony jako sprawa o wydanie stronie uprawnienia kategorii C1 do kierowania pojazdem samochodowym o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 3,5 t i nieprzekraczającej 7,5 t z wyjątkiem autobusu, a także ciągnikami rolniczymi lub pojazdem wolnobieżnym, to nie ulega wątpliwości, że istotą sporu i działań skarżącego było uzyskanie ważnego i bezterminowego dokumentu (polskiego prawa jazdy) potwierdzającego posiadanie przezeń uprawnień (kwalifikacji) do kierowania pojazdami w ruchu ciągłym według kategorii 3 niemieckiego pozwolenia na kierowanie pojazdami. Organy bardzo ściśle, ograniczając żądanie strony do wydania prawa jazdy ponad posiadane dotychczas uprawnienia (A,B) nie dostrzegły potrzeby rozważenia działań skarżącego, które w rzeczywistości miały na celu znalezienie drogi do osiągnięcia zamierzonego przez skarżącego skutku i w konsekwencji zweryfikowania wyrażanego do tej pory stanowiska organów, co do możliwości wydania prawa jazdy tożsamego pod względem uprawnień z tymi, które posiadał i uzyskał w Niemczech w 1991 r.
Przede wszystkim należy podnieść, że brak jednoznacznego wyjaśnienia treści żądania strony, przy uznaniu za nieprecyzyjne określenie żądania, stanowi naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7, 8, 9 i 10 K.p.a.
Jeżeli bowiem charakter pisma budzi wątpliwości, to organ administracji ma obowiązek, stosownie do powołanych wyżej przepisów, wyjaśnić rzeczywistą wolę strony i treść jej żądania. Tego w niniejszej sprawie organ nie uczynił. W sprawach, w których strona nie sprecyzuje przepisów prawa, w ramach których żąda by jej sprawę rozpatrzono, organy administracji mają obowiązek rozpatrzenia sprawy na tle wszystkich przepisów, jakie w danym przypadku mogły mieć zastosowanie. Tym bardziej, że skarżący zarówno w środku odwoławczym, jak i w skardze wskazywał, że organ nie zrozumiał jego intencji.
Z powyższego wynika, że to organ przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie winien dokładnie wyjaśnić, jaka jest intencja strony, a nie przesądza samemu.
W piśmie z dnia 25 lipca 2008 r. skarżący zwrócił się do Starosty Brzeskiego o wydanie niemieckiego prawa jazdy wydanego mu przez Urząd w [...], podając numer tego dokumentu (nr [...]), uprawniającego go do kierowania pojazdami powyżej 3,5 t, wyjaśniając, że dokument ten jest konieczny w związku z planowanym wyjazdem do Niemiec. Jednocześnie w piśmie tym zawarł żądanie o wydanie równoznacznego prawa jazdy polskiego uprawniającego do prowadzenia pojazdów do 7,5, t, a to w przypadku niemożności wydania mu, złożonego uprzednio organowi, niemieckiego prawa jazdy.
Organy obu instancji potraktowały żądanie strony jako nowy wniosek o uzyskanie uprawnień kategorii C1, choć pismo to takiego sformułowania nie zawierało. Jednocześnie z treści pisma strony z dnia 25 lipca 2008 r. wynikało, że zamiarem strony jest dokonanie wymiany prawa jazdy, tym razem z niemieckiego na polskie.
Jeżeli pismo strony nie było na tyle precyzyjne, aby organy nie miały wątpliwości jak oznaczyć przedmiot sprawy administracyjnej, to ich zadaniem było doprowadzenie do dokładnego ustalenia treści żądania, poprzez uściślenie złożonego wniosku.
W sprawie zważyć należało, iż skarżący uzyskał polski dokument prawa jazdy, bezsporne w sprawie jest także, że w oparciu o polski dokument J. D. uzyskał w 8 lutego 1991 r. niemieckie pozwolenie na kierowanie pojazdami kategorii 3, dodatkowo zdając egzamin teoretyczny i praktyczny.
Następnie, 22 listopada 2002 r. wystąpił o wymianę niemieckiego prawa jazdy nr [...] na polskie prawo jazdy zaś Starosta Brzeski uwzględniając wniosek strony, decyzją z dnia 25 marca 2003 r. zarządził wydanie J. D. – bezterminowo prawa jazdy kategorii A i B. Stąd ponowne żądanie zawarte we wniosku z 25 lipca 2008 r. o dokonanie wymiany prawa jazdy winno być rozważone w kontekście art 94 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), przy uwzględnieniu przepisu art 16 § 1 K.p.a., statuującego zasadę trwałości decyzji administracyjnej.
Zauważyć przyjdzie, że wskutek wniosku z dnia 5 lipca 2008 r. o wydanie polskiego prawa jazdy złożonego przez skarżącego w kontekście wydania niemieckiego prawa jazdy (uzyskanego w zamian za polski dokument), uprzednio przedłożonego odpowiedniemu organowi, zainicjowana została sprawa nowa, w stosunku do sprawy zakończonej decyzją ostateczną Starosty Brzeskiego z dnia 25 marca 2003 r.
Dlatego z powodu obowiązującej w postępowaniu administracyjnym zasady trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 K.p.a.) sprawa ta nie mogła zostać rozpatrzona w oparciu o przepisy regulujące zwykły tryb postępowania, lecz na podstawie jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z przywołaną zasadą trwałości decyzji ostatecznej, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. W istocie rzeczy, decyzja ostateczna oznacza, że sprawa została rozstrzygnięta w definitywny sposób (wyrok NSA z 15. 07. 1998 r. sygn. II SA 335/95, LEX nr 41768). To zaś oznacza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególnych trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby.
W konsekwencji, w ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie organ winien był ustalić czy w sprawie zachodzi powaga rzeczy już raz rozstrzygniętej, czy też skarżący wskazuje na jakieś ustawowe podstawy wznowienia postępowania, czy też jego żądanie zmierza do stwierdzenia nieważności decyzji, albo jej uchylenia lub zmiany z urzędu lub jego wniosek wszczyna nową sprawę administracyjną i dotyczy wydania prawa jazdy określonej kategorii, niezależnie od uprzednio posiadanych uprawnień w tym przedmiocie.
Dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoliłoby organowi na prawidłowe zakwalifikowanie i poprowadzenie postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej związane są bowiem żądaniem strony i nie mogą zmieniać jego treści i uruchamiać według własnej oceny właściwego trybu postępowania. W razie wątpliwości, co do treści żądania strony organ administracji publicznej powinien wezwać stronę do dokładnego określenia żądania oraz trybu postępowania, w jakim ma się ono toczyć. Zarówno organ I jak i II instancji nie nie dokonał powyższego, nie zażądał uzupełnienia wniosku o te okoliczności, zwłaszcza, że treść wniosku nie pozwalała na jednoznaczne przyjęcie, że wniosek dotyczy wydania dodatkowych uprawnień do kierowania pojazdami i nie wiąże się z ewentualnym żądaniem dokonania tzw. powrotnej wymiany prawa jazdy. Prowadzenie postępowania we właściwym trybie możliwe jest tylko wówczas, gdy żądanie strony zawarte w omawianej skardze jest jednoznaczne i nie budzi wątpliwości. Wybór przez organ jednego z trybów określonych w art. 235 K.p.a. nie może być dowolny i pozostawiony kwestii uznaniowej organu. Organ administracji nie jest uprawniony do uruchomienia według własnej oceny właściwego trybu postępowania i uprawnienie takie nie wynika z art. 235 K.p.a., który stanowi, że skargę (w przedmiotowej sprawie pismo skarżącego z 25 lipca 2008 r. oraz kolejne kierowane do Starosty Brzeskiego) w sprawie, w której w toku postępowania administracyjnego została wydana decyzja ostateczna, uważa się zależnie od jej treści za żądanie wznowienia postępowania lub też żądanie stwierdzenia nieważności decyzji albo za żądanie jej uchylenia lub zmiany. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej w toku postępowania zobowiązany był pojąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W granicach działania organu administracji publicznej, w ramach norm prawnych postępowania administracyjnego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, zawarte jest między innymi zobowiązanie organu do prawidłowego ustalenia przedmiotu postępowania oraz treści wniosku. Dokonanie takiego ustalenia mieści się bowiem w dyspozycji art. 7 i 77 K.p.a. W wyroku z dnia 4 czerwca 1992 r. sygn. akt IV SA 1378/91, niepubl. NSA wyraził pogląd, iż dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w rozumieniu art. 7 K.p.a. obejmuje również ustalenie przez organ treści rzeczywistego żądania strony. Nadto z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika dla organu zobowiązanie do udzielenia stronie informacji faktycznej i prawnej ( art. 9 K.p.a.). Powyższe oznacza obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W wyroku z dnia 23 lipca 1992r., III ARN 40/92, SN przyjął, iż obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy (art. 9 K.p.a.) powinien być rozumiany szeroko, jak to jest możliwe. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest obowiązek czuwania nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. W tym celu organ winien udzielić im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2000 r., sygn. akt VSA 1158, czy wyrok NSA z dnia 15 maja 2006 r., sygn. akt II OSK 826/05 -. publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Organ nie tylko nie udzielił skarżącemu żadnych wskazówek, ani informacji, ale także nie zażądał uściślenia, czy też uzupełnienia złożonego w dniu 25 lipca 2008 r. wniosku.
Zdaniem Sądu, organ ustaliwszy treść wniosku i jego przedmiot, przy zastosowaniu art. 235 § 1 K.p.a., winien zwrócić się do strony z zapytaniem dotyczącym trybu postępowania związanego ze wzruszeniem pozostającej w obrocie prawnym ostatecznej decyzji tegoż organu. Przesłanki bowiem i warunki postępowania zmierzającego do wzruszania decyzji ostatecznych muszą być wykładane ściśle.
W świetle zatem powyższego uznać należało, iż organ administracji naruszył przepisy postępowania, co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz ją poprzedzającej.
Wskazanie, co do dalszego postępowania przez organ wynika z powyższych rozważań.
W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 i 3 oparto na podstawie art. 152 i art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło