II SA/Kr 444/12
WyrokWSA w Krakowie2012-05-30
Skład orzekający: Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator, Aldona Gąsecka – Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego miał podstawę prawną do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do użytkowania części handlowej budynku usługowo-mieszkalnego, gdy pozwolenie na użytkowanie części mieszkalnej zostało unieważnione?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zamiarze użytkowania części handlowej budynku, ponieważ w dniu wydania decyzji sprzeciwu nie istniało ważne pozwolenie na użytkowanie całego obiektu. Obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie części handlowej wynika z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego oraz z faktu unieważnienia pozwolenia na użytkowanie części mieszkalnej, co skutkowało brakiem ważnego pozwolenia na użytkowanie całego budynku.Stan faktyczny
Starosta wydał pozwolenie na budowę budynku usługowo-mieszkalnego, a następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego udzielił pozwolenia na użytkowanie części mieszkalnej budynku. Córka inwestorów, K.B., zawiadomiła o zakończeniu budowy i zamiarze użytkowania części handlowej budynku. Organ nadzoru budowlanego zgłosił sprzeciw wobec tego zawiadomienia, wskazując na konieczność uzyskania pozwolenia na użytkowanie tej części. Organ II instancji stwierdził nieważność pozwolenia na użytkowanie części mieszkalnej, co skutkowało brakiem ważnego pozwolenia na użytkowanie całego budynku. K.B. zaskarżyła decyzję organu II instancji, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 stycznia 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Aldona Gąsecka – Duda Protokolant : Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 27 stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania: skargę oddala
Starosta N. decyzją z dnia 11 marca 2003 r. znak: [...] udzielił M.K. i A.K. pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budynek usługowo-mieszkalny wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] i nr [...] położonych w N. przy ul. [...] . W decyzji tej zobowiązano inwestorów do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, jak również nałożono obowiązek uprzedniego uzyskania pozwolenia na użytkowanie części tego obiektu, gdyby inwestor zamierzał przystąpić do korzystania przed wykonaniem wszystkich prac budowlanych.
Umową darowizny z dnia 15 grudnia 2004 r. M.K. i A.K. darowali swojej córce K.B. działkę nr [...] i nr [...] .
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r. znak: [...] , Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. udzielił na wniosek inwestorów M.K. i A.K. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego w części mieszkalnej oraz piwnic wraz z infrastrukturą techniczną, położonego w miejscowości N. przy ul. [...] na dz. nr ewid. nr nr [...] , zrealizowanego na podstawie pozwolenia z dnia 11 marca 2003 r.
W decyzji tej zawarto pouczenie, zgodnie z art. 55 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego inwestor jest zobowiązany uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie części usługowej budynku nie objętej niniejszą decyzją, przed przystąpieniem do jego użytkowania.
W dniu 11 maja 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. wpłynęło zawiadomienie K.B. o zakończeniu budowy i o zamiarze użytkowania części handlowej budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] w N. przy ul. [...] .
Decyzją z dnia 25 maja 2009 r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. , na podstawie art. 54 w związku z art. 55 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a., zgłosił sprzeciw do zamiaru przystąpienia do użytkowania części handlowej budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego w N. , ul. [...] na dz. ewid. nr nr [...], zrealizowanego w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę znak: [...] z dnia 11 marca 2003 r. wydaną przez Starostę N. na rzecz M.K. i A.K. ze względu na konieczność uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
W uzasadnieniu ustalono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. decyzją znak: [...] z dnia 24 sierpnia 2005 r. udzielił inwestorom: M.K. i A.K. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego w części mieszkalnej oraz piwnic wraz z infrastrukturą techniczną.
Podano, że zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2005 r., inwestor zgodnie z art. 55 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego jest zobowiązany do uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części usługowej budynku nie objętej niniejszą decyzją, przed przystąpieniem do jego użytkowania. Inwestor zobowiązany był złożyć wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, a nie zawiadamiać o zakończeniu budowy i o zamiarze użytkowania. Organ I. instancji wskazał, że część handlowa budynku usługowo-mieszkalnego zaliczana jest do XVII kategorii obiektów budowlanych, wg. załącznika do ustawy Prawo budowlane.
Wskazano, że do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego należy dołączyć dokumenty o których mowa w art. 57 Prawa budowlanego, w tym również oświadczenie kierownika budowy, kopie protokołów badań i sprawdzeń (oryginały do wglądu), kopię świadectwa charakterystyki energetycznej budynku, dowody powiadomienia organów zajmujących stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu z projektem budowlanym, oświadczenie o braku sprzeciwu ww. organów, upoważnienie do występowania w imieniu inwestorów – M.K. i A.K. lub decyzję o przeniesieniu pozwolenia na budowę, których do ww. zawiadomienia nie dołączono.
Odwołanie od powyższej decyzji w terminie złożyła K.B. wnosząc o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, bądź uchylenie decyzji i umorzenie wszczętego postępowania.
Odwołująca podniosła, że brak jest podstawy prawnej do zgłoszenia sprzeciwu przystąpienia do użytkowania części handlowej (parter) budynku usługowo - mieszkalnego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. w oparciu o art. 54 w zw. z art. 55 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Stawiany jej zarzut naruszenia art. 55 Prawa budowlanego uznała za chybiony, ponieważ przedmiotowy obiekt posiada pozwolenie na użytkowanie w części mieszkalnej oraz piwnic wraz z infrastrukturą. Takiego pozwolenia udzielił Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją znak: [...] z dnia 24 sierpnia 2005 r. w oparciu o art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego. Wskazała, że ust. 4a tego artykułu nakłada na inwestora obowiązek powiadomienia organu o zakończeniu robót budowlanych prowadzonych po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego na podstawie pozwolenia na użytkowanie, a nie obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Podniosła, że zgodnie z art. 59 ust. 4a Prawa budowlanego dokonała formalnego zgłoszenia w dniu 8 maja 2009 r., do którego dołączyła dokumenty określone w art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego - stanowiące uzupełnienie do tych, które były złożone do pozwolenia na częściowe użytkowanie w 2005 r. Ponadto dołączyła do zawiadomienia dokumenty, o których mowa w art. 56 Prawa budowlanego, to jest powiadomienie Państwowej Inspekcji Sanitarnej, Państwowej Inspekcji Pracy oraz Państwowej Straży Pożarnej, które to organy nie wniosły sprzeciwu co do możliwości przystąpienia do użytkowania tej części budynku (handlowej).
Zarzut o konieczności przeniesienia pozwolenia na budowę odwołująca uznała za chybiony, gdyż prowadzone drobne roboty wykończeniowe po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie (potwierdzone w dzienniku budowy) nie wymagają pozwolenia na budowę.
Decyzją z dnia 27 stycznia 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. , znak: [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 104 i art. 144 K.p.a. w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 25 maja 2009 r., znak: [...] w całości i orzekł na podstawie art. 54 w związku z art. 55 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) o zgłoszeniu sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania części handlowej budynku usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego w N. , ul. [...] na działkach nr nr [...] zrealizowanego w oparciu o decyzję pozwolenia na budowę znak: [...] z dnia 11 marca 2003 r., wydaną przez Starostę N. na rzecz M.K. i A.K. , z uwagi na wydanie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w dniu 30 grudnia 2010 r., decyzji znak: [...] stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak: [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie: budynku usługowo - mieszkalnego w części mieszkalnej oraz piwnic wraz z infrastrukturą techniczną położonego w miejscowości N. przy ul. [...] na działce nr nr [...] (inwestycje liniowe na działkach nrnr ...) zrealizowanego na podstawie pozwolenia na budowę budynku usługowo - mieszkalnego wraz z infrastrukturą techniczną znak: [...] z dnia 11 marca 2003 r. wydanego przez Starostę N.
Organ II instancji ustalił, że decyzją z dnia 11 marca 2003 r., znak: [...] Starosta N. zatwierdził projekt budowlany i wydał na rzecz M.K. i A.K. , pozwolenie na budowę budynku usługowo - mieszkalnego (parter - sklep branży przemysłowej, piętro i poddasze na cele mieszkalne) wraz z infrastrukturą techniczną na działkach nr [...] położonych w N. przy ul. .
Wnioskiem z dnia 19 stycznia 2005 r., M.K. i A.K. zwrócili się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego będącego budynkiem usługowo - mieszkalnym (do odbioru część mieszkalna + piwnice) i decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r. Powiatowy Inspektor takiego pozwolenia udzielił.
W dniu 11 maja 2009 r., na dziennik podawczy organu I. instancji wpłynęło zawiadomienie K.B. o zakończeniu budowy i o zamiarze przystąpienia do użytkowania "części handlowej w budynku mieszkalno-użytkowym na podstawie decyzji znak: [...] z dnia 24.08.2005 r.".
Postanowieniem z dnia 12 maja 2009 r., znak: [...] Powiatowy Inspektor wszczął z urzędu "postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania części handlowej (zlokalizowanej w poziomie parteru) budynku usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego w N. , ul. [...] na dz. ewid nr [...] oraz postanowił "ustalić i zawiadomić osoby i podmioty, którym przysługiwać będzie przymiot stron w przedmiotowym postępowaniu".
Decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r., znak: [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak: [...] Po rozpatrzeniu sprawy w oparciu o akta sprawy organu I. instancji, organ odwoławczy po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I. instancji, uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostaje tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Organ wskazał, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest zasadność wniesienia sprzeciwu do zamiaru przystąpienia do użytkowania części usługowej budynku usługowo - mieszkalnego zlokalizowanego w N. , ul. [...] na działce ewid. nr nr [...].
Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest przepis art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w N. udzielił pozwolenia na użytkowanie dla części mieszkalnej oraz piwnicy wraz z infrastrukturą techniczną budynku usługowo - mieszkalnego, a nie całości obiektu budowlanego. W ww. decyzji zawarto pouczenie o konieczności uzyskania przez inwestora ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części usługowej budynku nie objętego niniejszą decyzją, przed przystąpieniem do jej użytkowania. Pomimo zawarcia w powołanej decyzji cytowanego pouczenia wskazano, że w ww. decyzji organ I. instancji nie wyznaczył terminu wykonania pozostałych robót budowlanych. Zatem w oparciu o powyższą decyzję oraz działając w zaufaniu do organu, inwestor słusznie przyjął, że był zobowiązany do zawiadomienia organu o zakończeniu prowadzonych robót budowlanych, a nie uzyskania kolejnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, gdyż nakaz zawarty w ww. pouczeniu był niewykonalny z mocy prawa.
Podkreślono, że organ I. instancji udzielając pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego tj. części mieszkalnej oraz piwnicy wraz z infrastrukturą techniczną, powinien wyznaczyć w decyzji termin wykonania pozostałych robót budowlanych. Organ I. instancji wydając powołaną decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie części mieszkalnej obiektu budowlanego, bez wyznaczenia terminu wykonania pozostałych robót budowlanych, zamknął inwestorowi drogę do uzyskania pozwolenia na użytkowanie części usługowej budynku usługowo - mieszkalnego zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Zauważono, że wydanie dwóch rozstrzygnięć kończących sprawę w tym samym przedmiocie postępowania tj. wydaniem odrębnych decyzji o pozwoleniu na budowę - dla części mieszkalnej i części usługowej - tego samego obiektu budowlanego, skutkowałoby obarczeniem drugiego rozstrzygnięcia wadą nieważności, zgodnie z art. 156 § 3 K.p.a.
Organ II. instancji, w trakcie prowadzenia postępowania odwoławczego, powziął wątpliwość co do prawidłowości wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. decyzji z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak [...] , dlatego zawiadomieniem z dnia 14 kwietnia 2010 r., znak: [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak: [...] . Postępowanie to ostało zakończone wydaniem w dniu 30 grudnia 2010 r. decyzji znak: [...] , którą stwierdzono nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak [...]. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej wadą nieważności, skutkuje brakiem w obiegu prawnym decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, jakim jest budynek usługowo - mieszkalny zlokalizowany na działkach nr ewid. [...] . Organ zaznaczył, że część usługowa budynku usługowo-mieszkalnego została zaliczona do kategorii XVII obiektów budowlanych, wg. załącznika do ustawy Prawo budowlane, zatem jest objęta regulacją wynikającą z art. 55 oraz art. 57 Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe stwierdzono, że na inwestorze ciąży obowiązek ponownego uzyskania pozwolenia na użytkowanie całości budynku usługowo - mieszkalnego.
W odniesieniu do zarzutów zawartych w odwołaniu organ przychylił się do stwierdzenia strony, że Prawo budowlane nie nakłada na inwestora obowiązku uzyskania drugiego pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, który otrzymał już pozwolenie na użytkowanie od właściwego organu, dlatego też decyzją z dnia 30 grudnia 2010 r., decyzji znak: [...] stwierdził nieważność decyzji obarczonej wadą, tj. ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak [...].
Organ podniósł, że z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu w części, organ odwoławczy był zobligowany do podtrzymania sprzeciwu w przedmiocie przystąpienia do zamiaru użytkowania części usługowej budynku usługowo - mieszkalnego, jednak z innych przesłanek niż zawarte w zaskarżonej decyzji.
W dniu [...] lutego 2012 r. K.B. wniosła za pośrednictwem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję z dnia 27 stycznia 2012 r. znak: [...] . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów procesowych, a to art. 156 § 1 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy oraz naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 ustawy Prawo budowlane. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I. instancji. Ponadto wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła zarzuty tożsame z podnoszonymi już w odwołaniu. Dodatkowo stwierdziła, że orzeczenie o stwierdzeniu nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r. o pozwoleniu na użytkowanie części budynku, zapadło z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 K.p.a.). Błędne rzekomo pouczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w wydanym pozwoleniu na użytkowanie nie dawało organowi II. instancji podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Zarzut o braku określenia w decyzji terminu zakończenia pozostałych robót po przystąpieniu do użytkowania odebranej części przez nadzór budowlany jest, w ocenie skarżącej, chybiony, gdyż w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego użyto określenia "przed przystąpieniem do użytkowania nieodebranej części robót należy uzyskać pozwolenie nadzoru budowlanego". Pouczenie to było dla skarżącej zrozumiałe. Określenie w decyzji sztywnego terminu mogło by skutkować utratą ważności pozwolenia na użytkowanie w przypadku braku zakończenia robót w wyznaczonym terminie, co by stało w sprzeczności z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego. Przepis ten pozwala na kontynuowanie budowy, jeżeli budowa nie została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w decyzji z dnia 27 stycznia 2012 r. znak: [...] nie widząc podstaw do jego zmiany z powodu argumentacji zawartej w treści skargi.
Ponieważ zarzuty zawarte w skardze były w zasadzie powtórzeniem zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu I. instancji, dlatego też ponownie podniesiono, że z uwagi na całkowite wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r. znak: [...] , organy nadzoru budowlanego zobligowane były do wniesienia sprzeciwu w sprawie przystąpienia do zamiaru użytkowania części usługowej budynku usługowo-mieszkalnego.
Organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. wydał decyzję, w której uchylił decyzję organu I. instancji w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty bowiem uznał, że decyzja organu I. instancji jest nieprawidłowa, jednocześnie nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia materiału dowodowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działający w trybie odwoławczym nie miał wątpliwości, co do stanu faktycznego w sprawie, gdyż nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego czy też wyjaśniającego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie, niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie jest obarczona istotną wadą czy to prawa materialnego, czy też procesowego, które uzasadniałyby uchylenie tej decyzji.
Istota sporu miedzy organami administracji a skarżącą sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w stanie faktycznym ustalonym w tej sprawie zasadnym było wnoszenie sprzeciwu od zawiadomienia o zakończeniu budowy i o zamiarze przystąpienia do użytkowania części handlowej budynku usługowo-mieszkalnego, czy też nie było podstaw do wnoszenia sprzeciwu.
Zgodnie z art. 54 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57 Prawa budowlanego, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Sąd badając legalność działania organów administracji uwzględnia stan faktyczny i prawny z daty wydania zaskarżonej decyzji, czyli w tej sprawie z daty 27 stycznia 2012 r. W tej dacie nie było w obrocie prawnym decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2005 r. znak: [...] udzielającej inwestorom M.K. i A.K. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego w części mieszkalnej oraz piwnic wraz z infrastrukturą techniczną. Sąd w tej sprawie nie bada zasadności unieważnienia ww. decyzji z 24 sierpnia 2005 r., a to dlatego, że przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie nie jest badanie legalności decyzji z dnia 30 grudnia 2010 r. znak: [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stwierdzającej nieważność ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. z dnia 24 sierpnia 2005 r., znak[...] . W związku z powyższym w dacie wydania w tej sprawie decyzji o wniesieniu sprzeciwu stan faktyczny był następujący: na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę inwestorzy M.K. i A.K. wybudowali budynek usługowo-mieszkalny, przy czym usługi obejmują część handlową tego budynku. W pozwoleniu na budowę został zawarty obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie całego budynku a więc i części usługowej (handlowej) i części mieszkalnej. W 2005 r. inwestorzy uzyskują pozwolenie na użytkowanie części mieszkalnej budynku, ale w 2010 r. pozwolenie to zostaje unieważnione. W dniu 11 maja 2009 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w N. wpływa zawiadomienie K.B. o zakończeniu budowy i o zamiarze użytkowania części handlowej budynku usługowo-mieszkalnego zlokalizowanego na działkach nr [...] w N. przy ul. [...] .
W takim stanie faktycznym sprawy organy uznały, że zasadnym będzie wniesienie sprzeciwu. Powołany art. 54 Prawa budowlanego nakłada bowiem na organy nadzoru budowlanego obowiązek wniesienia sprzeciwu w terminie 21 dni od daty zawiadomienia o zakończeniu budowy, jeżeli do przystąpienia do użytkowania danego obiektu budowlanego lub jego części wymagane jest pozwolenie na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego) lub zawiadomienie o zakończeniu budowy jest niekompletne bądź niepełne i nie zostały te braki uzupełnione bądź usunięte (art. 57 Prawa budowlanego).
Zawiadomienie skarżącej obejmowało część handlową budynku usługowo-mieszkalnego, tym samym na podstawie art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego zasadnym było wniesienie sprzeciwu co do zgłoszonego zawiadomienia o zamiarze przystąpienia do użytkowania części handlowej danego obiektu.
Zgodnie z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego inwestor ma obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego, jeżeli na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do miedzy innymi kategorii XVII załącznika do Prawa budowlanego. Załącznik ten obejmuje zaś budynki handlu, gastronomii i usług, takie jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe.
Wyodrębnienie w kategorii XVII obiektów budowlanych dokonane zostało przez ustawodawcę z uwagi na przeznaczenie danego obiektu. Tym samym w przypadku, gdy inwestor realizuje obiekt budowlany o niejednorodnym przeznaczeniu (np. handlowo-mieszkaniowy) również ciąży na nim obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie części handlowej na podstawie art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego.
Natomiast co do pozostałej części obiektu budowlanego, tj. części mieszkalnej to również i ta część wymaga uzyskania pozwolenia na użytkowanie a to dlatego, że taki obowiązek został na inwestora nałożony w pozwoleniu na budowę. Skoro pozwolenie na budowę istnieje w obrocie prawnym, to również i obowiązki wynikające z tego pozwolenia także obowiązują inwestora. Takim zaś obowiązkiem było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na użytkowanie budynku wraz z częścią mieszkalną. Żaden przepis Prawa budowlanego nie uchylił obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie, jeżeli taki został nałożony na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w wersji obowiązującej do dnia 31 maja 2004 r. (art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888).
Pozostaje jeszcze jedna podstawa do wniesienia sprzeciwu. W postępowaniu o uzyskanie czy to pozwolenia na użytkowanie, czy też zgłoszenia zakończenia robót budowlanych stroną takiego postępowania jest inwestor. Inwestorem jest osoba, która uzyskała pozwolenie na budowę. Wyjątkowa sytuacja dotyczy przypadku wykonywania robót budowlanych przez inwestora w warunkach tzw. samowoli budowlanej. W tej zaś sprawie inwestorami byli M.K. i A.K. , a zgłoszenia zakończenia budowy dokonała K.B. i jak wynika z samego zgłoszenia oraz z wszystkich innych pism składanych w sprawie, K.B. nie posiada pozwolenia na budowę wydanego na skarżącą. Formalnie nadal inwestorami są M.K. i A.K. a K.B. nie występowała w imieniu ww. inwestorów.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy wskazać, że w tej sprawie Sąd nie może oceniać legalności decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 sierpnia 2005 r. znak: [...] udzielającej inwestorom M.K. i A.K. pozwolenia na użytkowanie budynku usługowo-mieszkalnego w części mieszkalnej oraz piwnic wraz z infrastrukturą techniczną.
Sąd nie podziela również stanowiska skarżącej, dotyczącego oparcia samego zawiadomienia skarżącej z dnia 11 maja 2009 r. na treści art. 59 ust. 4a Prawa budowlanego. Istotnie art. 59 ust. 4a Prawa budowlanego przewiduje, że w razie uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie części obiektu budowlanego przed zakończeniem budowy, po zakończeniu budowy inwestor jest obowiązany zawiadomić właściwy organ o zakończeniu tych pozostałych robót budowlanych. Skoro jednak w pozwoleniu na budowę nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie całości obiektu budowlanego, to ten obowiązek istnieje. Tym samym w przypadku, gdy inwestor nie posiada pozwolenia na użytkowanie, inwestor takie pozwolenie powinien uzyskać. Powoływanie się na art. 59 ust. 4a Prawa budowlanego byłoby uzasadnione, gdyby zostało prawidłowo wydane pozwolenie na użytkowanie części obiektu budowlanego przed zakończeniem wykonywania całości robót budowlanych. Prawidłowe wydanie w takim przypadku pozwolenia na użytkowanie oznacza także i to, że w tym pozwoleniu organ nie nakłada obowiązku uzyskania kolejnego pozwolenia na użytkowanie tego samego obiektu. Tym samym powoływanie się na skarżącą na decyzję o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 24 sierpnia 2005 r., które nakładało obowiązek uzyskania przez inwestora kolejnego pozwolenia na użytkowanie (a nie zawiadomienia w trybie art. 59 ust. 4a Prawa budowlanego) i które to pozwolenie zostało unieważnione, nie znajduje uzasadnienia.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadą uzasadniającą jej uchylenie i w związku z tym stosownie do art. 151 P.p.s.a., skarga została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło