I SA/Bk 101/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, Sędziowie sędzia WSA Jacek Pruszyński (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. Ż. na decyzję Dyrektora P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010 oddala skargę Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].02.2012 r. nr [...]Dyrektor P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z dnia [...].12.2011 r. nr [...] w sprawie przyznania Panu K. Ż. (zwanemu dalej Skarżącym) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, że Skarżący [...].05.2010 r. złożył w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako ARiMR) w B. wniosek (uzupełniony w dniu [...].06.2010 r. oraz w dniu [...].10.2010 r.) o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do wszystkich deklarowanych działek rolnych o łącznej powierzchni 18,66 ha oraz uzupełniającej (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 12,54 ha, położonych w gminie M. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku na podstawie zdjęć działki ewidencyjnej wykonanych w dniu [...].10.2003 r. i naniesionych na ortofotomapie stwierdzono brak użytkowania rolniczego na dzień [...].06.2003 r. części zadeklarowanych do płatności działek rolnych położonych na działce o nr ewid. [...]. Na ww. działce stwierdzono zakrzaczenia i zadrzewienia. Ustalono także, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności stwierdzona po analizie ortofotomapy wynosi 6,44 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku 12,54 ha. W celu ustalenia jednoznacznej powierzchni użytkowanej rolniczo, wezwano stronę skarżącą do złożenia wyjaśnień. Skarżący nie złożył żądanych wyjaśnień. W dniu [...].06.2011 r. w wyniku kontroli w terenie ustalono, że na działce nr [...] Skarżący prowadzi działalność rolniczą na powierzchni 12,58 ha. Decyzją z dnia [...].06.2011 r. nr [...]Kierownik Powiatowego ARiMR w B. przyznał jednolitą płatność obszarową do powierzchni deklarowanej 12,56 ha w łącznej kwocie 7059,85 ha oraz uzupełniającą płatność podstawową do powierzchni 6,44 ha w łącznej wysokości 2107,68 zł. Argumentując swoje stanowisko organ wskazał, że przyznano płatność do działek rolnych położonych na działce o nr ewid. [...]jedynie do powierzchni 6,44 ha, gdyż pozostała powierzchnia deklarowanych działek nie była użytkowana rolniczo na dzień 30.06.2003 r., wobec czego stanowi teren nieuprawniony do otrzymania płatności. Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...].09.2011 r. nr [...]Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy zaznaczył, że organ pierwszej instancji nie doręczył stronie raportu kontroli na miejscu z dnia [...].06.2011 r., a związku z tym strona skarżąca została pozbawiona możliwości składnia zastrzeżeń do ww. raportu. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...].12.2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. przyznał jednolitą płatność obszarową do powierzchni deklarowanej 12,56 ha w łącznej kwocie 7059,85 ha oraz uzupełniającą płatność podstawową do powierzchni 6,44 ha w łącznej wysokości 2107,68 zł. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie ww. decyzji i przyznanie dopłat bezpośrednich do całości deklarowanego obszaru, tj. 12,54 ha, a nie tylko do 6,44 ha. Decyzją z dnia [...].02.2012 r. nr [...]Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19.01.2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L. z 2009 r. Nr 30, str. 16). Organ stwierdził, że Skarżący jest uprawniony do otrzymania płatności do działek rolnych deklarowanych na działce ewid. nr [...] wyłącznie do pow. 6,44 ha, bowiem pozostała deklarowana do płatności pow. działki 6,14 ha nie była użytkowana rolniczo na dzień 30.06.2003 r. Powyższe, zdaniem organu, zostało prawidłowo dokonane w oparciu o zdjęcie wykonane w dniu [...].10.2003 r., naniesione na ortofotomapę oraz szkic sporządzony przez stronę skarżącą. Organ podniósł przy tym, że fakt, iż przedmiotowe zdjęcie zostało wykonane w dniu [...].10.2003 r., niewątpliwie nie stanowi przeszkody do ustalenia, jaki był stan faktyczny na ww. działce w dniu 30.06.2003 r. Wielkość i gęstość zadrzewienia były, zdaniem organu, na tyle duże, że również cztery miesiące wcześniej uniemożliwiały uznanie tej powierzchni za użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Dyrektor P. Oddziału Regionalnego ARIMR podkreślił, że na Skarżącego nie nałożono sankcji z tytułu zawyżenia powierzchni deklarowanej na działce ewid. nr [...[. Powyższe znajdowało oparcie w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30.11.2009 r., zgodnie z którym zmniejszeń i wykluczeń nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie art. 34 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 oraz art. 29 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009. Skarżący podniósł, że kontrola na miejscu stwierdziła uprawę w dobrej kulturze rolnej. Wskazał także, że ARiMR na dzień zgłoszenia posiadała zdjęcia wykonane w dniu [...].10.2003 r., z których wynikało, że na działce "coś rośnie". Strona skarżąca zaznaczyła, że na jednej części w pobliżu działki nr [...] był sad, który został usunięty, a drzewa do dnia dzisiejszego są zgromadzone przy działce nr [...]. Skarżący w 2003 r. nie użytkował ww. obszaru i nie może wskazać, czy zaciemnione obszary na mapie to zwały słomy po skoszonym zbożu, krzewy aronii, czy też rozsiane rośliny przedstawione na zdjęciach. Ponadto strona skarżąca podniosła, że nie jest równo traktowana, gdyż w 2009 r. w gminie M., obręb J. reaktywowano działki do pełnej płatności JPO. Zdaniem Skarżącego nie ma przeszkód, które uniemożliwiałyby przywrócenie do pełnej płatności JPO uprawianego obszaru. Uprawiana ziemia jest V i VI klasy, jest oddalona o 70 km od miejsca zamieszkania, stanowi teren przygraniczny, mało zaludniony, uprawy są w dobrej kulturze rolnej, sporny teren nie jest zbiornikiem wodnym i nie leży w strefie Natura 2000 oraz nie jest trwałym użytkiem rolnym. Zdaniem Skarżącego przedstawione zdjęcia na sąsiedniej działce poddają pod wątpliwość twierdzenie ARiMR, iż sporny teren w 2003 r. był w złej kulturze rolnej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Nadto, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, które musiałoby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy ustalenia, czy zgłoszona przez Skarżącego do płatności na 2010 r. działka o nr ewid. [...] – pow. 12,54 ha, położona w gminie M., obręb Ł. S. i N. była utrzymana w całości w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003 r. Organy stwierdziły bowiem, że Skarżący jest uprawniony do otrzymania płatności na ww. działce wyłącznie do pow. 6,44 ha, bowiem pozostała deklarowana powierzchnia działki - 6,14 ha nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. Podstawą tych ustaleń było zdjęcie działki wykonane w dniu [...].10.2003 r. naniesione na ortofotomapę. Według Skarżącego natomiast, na podstawie dołączonych zdjęć nie można jednoznacznie ustalić, co znajdowało się na działce w dniu 30.06.2003 r., w szczególności, że powierzchnia działki 6,14 ha nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej. Zdaniem Sądu stanowisko organów jest prawidłowe. Zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych zostały uregulowane w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 tej ustawy, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 (o którym mowa w art. 1 pkt 1a) ustawy), jeżeli: 1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha; 2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Stosownie do treści art. 124 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 – do którego odwołuje się wprost przepis art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod CN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. Zgodnie zaś z ust. 1 art. 124, powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30.06.2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Do celów tytułu V rozporządzenia "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Uregulowania te zostały zamieszczone w Tytule V rozporządzenia – Wdrażanie płatności bezpośrednich w nowych państwach członkowskich. Elementem wdrażania płatności jest niewątpliwie także określenie działek rolnych, które się do tych płatności kwalifikują, warunku posiadania tych działek na określony dzień oraz minimalnego obszaru gospodarstwa rolnego, dla którego można ubiegać się o płatności, a zatem kwestie odnoszące się do poszczególnych beneficjentów. Te wszystkie elementy określa art. 124 ust. 2. Akapit pierwszy tego przepisu jednoznacznie dotyczy określenia działek rolnych, które kwalifikują się do celów przyznania pomocy w ramach jednolitej płatności obszarowej. Przepis ten odsyła do ust. 1 art. 124, którym zdefiniowano "powierzchnię użytków rolnych nowego państwa członkowskiego", stanowiącą jeden z elementów obliczenia kwoty jednolitej płatności obszarowej, o której mowa w art. 122 ust. 2 ww. rozporządzenia. Nie ma to jednak znaczenia, bowiem dla celów przyznania płatności, zgodnie z odesłaniem, istotne są jedynie wskazane tam kryteria odnoszące się działek rolnych, a w szczególności utrzymanie w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. Pierwotnym, tzw. historycznym warunkiem przyznania płatności do konkretnych gruntów rolnych, jest zatem to, aby były one utrzymanie w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. Przenosząc powyższe rozwiązania prawne na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd stwierdził, że organy administracji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w sprawie zasadnie uznały, że Skarżący jest uprawniony do otrzymania płatności, wyłącznie do pow. 6,44 ha działki o nr ewid. [...], bowiem pozostała deklarowana do płatności powierzchnia działki (tj. 6,14 ha) nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. W pełni przekonującym dowodem, dającym podstawę do tych ustaleń, jest włączone do akt sprawy zdjęcie działki wykonane w dniu [...].10.2003 r. i naniesione na ortofotomapę. Na zdjęciu widoczne jest niedopuszczalne przez przepisy zadrzewienie i zakrzaczenie, uniemożliwiające prowadzenie produkcji roślinnej. Jak słusznie stwierdziły organy, fakt, iż zdjęcie to zostało wykonane w dniu [...].10.2003 r., nie stanowi przeszkody do ustalenia, jaki był stan faktyczny na ww. działce w dniu 30.06.2003 r. Przede wszystkim pomiędzy wykonaniem zdjęcia, a dniem 30.06.2012 r. upłynął stosunkowo krótki okres. Natomiast widoczne - wielkość i gęstość zadrzewienia i zakrzewienia były na tyle duże, że niewątpliwie uniemożliwiały uznanie tej powierzchni za użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej we wskazanej dacie. Trzeba też zauważyć, że organ wyłączył z płatności te powierzchnie, które ewidentnie nie spełniały warunku utrzymania w dobrej kulturze rolnej. Niczym nie poparte są domniemania Skarżącego, że zaciemnione obszary na ortofotomapie mogą przedstawiać zwały słomy po skoszonym zbożu, krzewy aronii, czy rozsiane rośliny. Zwłaszcza, iż sam Skarżący przyznaje, że nie użytkował tego obszaru w 2003 r. i jednoznacznie nie może się w tej kwestii wypowiedzieć. Co więcej na rozprawie Skarżący potwierdził, że nie wnioskował o przyznanie płatności do spornej części działki przed 2010, ze względu na trudności związane z jej uprawą. W sprawie nie było sporu, iż Skarżący w 2010 r. prowadził działalność rolniczą na działce nr [...] na powierzchni 12,58 ha, a zatem również na powierzchni, która nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej w 2003 r. Potwierdziła to kontrola przeprowadzona na miejscu. Okoliczność ta pozostaje jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie o przyznaniu płatności. O tym, że zostały one przyznane do mniejszej powierzchni działki nr [...], zadecydowała bowiem przesłanka historyczna, czyli brak utrzymania w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. Stwierdzenie tej przesłanki powoduje, że bez znaczenia dla uzyskania płatności jest późniejszy sposób użytkowania zakwestionowanej działki. Bezzasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 29 oraz 34 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 (Skarżący, biorąc pod uwagę przywołaną w skardze treść przepisu błędnie wskazał na rozporządzenie (WE) nr 1782/2003). Artykuł 29 reguluje zasady dokonywania płatności, z kolei art. 34 dotyczy aktywowania uprawnień do płatności na kwalifikujący się hektar. W ocenie Sądu, powyższe przepisy mają charakter ogólny i dotyczą uprawnień do uzyskania płatności, ale jedynie do działek, które mogą być tymi płatnościami objęte. Skoro zaś art. 124 ust. 2 w zw. z ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, stanowi, że do jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się jedynie działki rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r., to brak spełnienia tej przesłanki powoduje, że do danych działek płatności nie mogą być aktywowane i dokonane. Skarżący powołuje się na fakt reaktywowania w 2009 r. do pełnej płatności działek znajdujących się w gminie M., obręb J. oraz wnosi o przywrócenie pełnej płatności do uprawianego przez niego obszaru. Twierdzenia powyższe nie mogą skutkować uwzględnieniem skargi. W sprawie ustalono, że część działek zgłoszonych do płatności nie spełnia warunków określonych w przepisach i nie ma podstaw by od tych wymogów odstąpić. Podstawy takiej nie dają w szczególności nie poparte żadnymi dowodami twierdzenia o dokonywanym rzekomo "reaktywowaniu działek do pełnej płatności JPO". Nie wiadomo przy tym na czym owo "reaktywowanie" miałoby polegać i jakich działek dotyczyło. Podkreślenia wymaga, że organy prawidłowo nie nałożyły na stronę skarżącą sankcji z tytułu zawyżenia powierzchni deklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...]stosując art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) 1122/2009 z dnia 30.11.2009 r. Zgodnie z tym przepisem zmniejszeń i wykluczeń nie stosuje się w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub, gdy nie może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Skarżący składając wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2010 zadeklarował wszystkie działki rolne zgodnie z aktualnym stanem faktycznym, co potwierdziła kontrola przeprowadzona na miejscu. Jednocześnie, nie ma podstaw do przypisania skarżącemu winy w tym, iż zgłosił do płatności część działki, która nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej w dniu 30.06.2003 r. w sytuacji, gdy dzierżawi on tą działkę dopiero od 2005 r. (por. pismo Skarżącego z [...].09.2011 r., akta adm.). W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a więc nie naruszyły postanowień art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz dokonały oceny całokształtu materiału dowodowego z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które z urzędu należało wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.