I SA/Wr 299/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-05-30
Skład orzekający: Henryka Łysikowska, Jadwiga Danuta Mróz, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada za zaległości podatkowe zbywcy, jeśli nie uzyskał zaświadczenia o braku zaległości podatkowych, mimo że zaległości te zostały określone decyzją organu podatkowego po dacie nabycia?Ratio decidendi
Nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada solidarnie ze zbywcą za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe, jeśli nie uzyskał zaświadczenia o braku zaległości podatkowych od organu podatkowego przed dokonaniem transakcji. Brak uzyskania takiego zaświadczenia, zgodnie z art. 112 § 6 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r., uniemożliwia zwolnienie się nabywcy od odpowiedzialności, nawet jeśli zaległości zostały określone decyzją organu po dacie nabycia lub gdy nabywca działał w zaufaniu do zbywcy.Stan faktyczny
Skarżąca nabyła zorganizowaną część przedsiębiorstwa od spółki jawnej A. Wcześniej spółka ta sprzedawała paliwa silnikowe i gaz pochodzące z nielegalnego źródła, od których nie zapłacono podatku akcyzowego. Zaległości te zostały określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej po dacie nabycia przez skarżącą części przedsiębiorstwa, a spółka jawna została wykreślona z KRS. Organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności podatkowej skarżącej jako nabywcy za zaległości spółki, argumentując, że nie wystąpiła ona o zaświadczenie o braku zaległości podatkowych przed transakcją. Skarżąca kwestionowała tę odpowiedzialność, podnosząc m.in. brak wiedzy o zaległościach i zaufanie do zbywców.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryka Łysikowska, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), Protokolant Małgorzata Jakubiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 maja 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej nabywcy przedsiębiorstwa podatnika za zobowiązania z tytułu podatku akcyzowego za luty 2006r. oddala skargę.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W.
z dnia 23 stycznia 2012 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia 28 października 2011 r.
(nr [...]) w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich: J. S., J. S. oraz strony skarżącej K. S., za zaległości podatkowe spółki jawnej A. w podatku akcyzowym za luty 2006 r.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika, że wspólnicy spółki jawnej A. w dniu 6 marca 2009 r. zbyli na rzecz skarżącej zorganizowaną część tego przedsiębiorstwa. W dniu 1 lipca 2009 r. strona skarżąca zawiązała spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością A.", do której wniosła nabytą część przedsiębiorstwa.
Decyzją z dnia 21 września 2010 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. określił zbywcy - spółce jawnej A zobowiązanie w podatku akcyzowym za luty 2006 r. Decyzja była konsekwencją ustaleń poczynionych w postępowaniu, które wykazało, że spółka sprzedawała paliwa silnikowe oraz gaz pochodzące z nielegalnego źródła, od których nie zapłacono należnego podatku akcyzowego na żadnym etapie obrotu.
Zobowiązania te nie zostały przez spółkę wykonane i brak było możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na rozwiązanie spółki i wykreślenie jej w dniu 14 stycznia 2011 r. z Krajowego Rejestru Sądowego.
Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji, w oparciu o art. 115 oraz art. 112 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. z 2005 r., Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.), orzekł o odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki – byłych wspólników spółki, a mianowicie J. S. i J. S. a także K. S. – nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Organ podatkowy ustalił, że skarżąca (nabywca przedsiębiorstwa) nie wystąpiła przed dokonaniem transakcji o zaświadczenie o braku zaległości podatkowych po stronie zbywcy. Z tego względu organ uznał, że strona nie podjęła należytych działań, w celu ustalenia sytuacji prawnopodatkowej zbywcy. Nie zaistniała więc okoliczność, która zgodnie z art. 112 § 1 O.p. uwalniałaby ją od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki.
Od wydanej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie prawa materialnego - art. 112 § 1 O. p. - poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie, że nie dochowała należytej staranności, aby dowiedzieć się, czy sprzedawca posiadał zaległości podatkowe.
W uzasadnieniu odwołania podniosła, że organ pierwszej instancji oparł zaskarżoną decyzję wyłącznie na tym, że odwołująca nie wystąpiła o wydanie zaświadczenia o braku zaległości podatkowych zbywcy - w trybie art. 306g
§ 1 O.p. W ocenie skarżącej przeprowadzone postępowanie wykazało, że nie wiedziała i nie mogła wiedzieć o zadłużeniu nabywanego przedsiębiorstwa, ponieważ formalnie spółka nie miała żadnego zadłużenia, natomiast kontrola podatkowa, która te zaległości stwierdziła zaczęła się kilka miesięcy po nabyciu przez nią tego majątku. Skarżąca nie może zatem odpowiadać za zaległości, które zostały ujawnione po nabyciu przez nią składników majątkowych. Tym bardziej, iż zdaniem strony, o zaległościach podatkowych nie wiedzieli również zbywcy przedsiębiorstwa. Wynika z tego, że gdyby przed nabyciem wystąpiła o wydanie stosownego zaświadczenia to jego treść wskazywałaby, że zbywca nie ma zaległości podatkowych, co uwalniałoby ją od odpowiedzialności jako nabywcę. Skarżąca podniosła, iż badając między innymi stan zadłużenia spółki dołożyła należytej staranności.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W ocenie organu drugiej instancji, skarżąca jako nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa, nie zachowała należytej staranności dotyczącej ustalenia sytuacji prawnopodatkowej zbywcy, albowiem przed dokonaniem transakcji nie podjęła żadnych kroków zmierzających do uzyskania od organu podatkowego zaświadczenia o braku zaległości podatkowych zbywcy, a także nie podjęła innych działań w celu ustalenia sytuacji przedsiębiorstwa. Tym samym skarżąca nie może skutecznie powołać się na przepis art. 112 § 6 O.p. jako wyłączający jej odpowiedzialność za zaległości podatkowe.
Organ wskazał, że skarżąca w chwili nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie miała wiedzy na temat przepisów związanych z odpowiedzialnością za zaległości podatkowe nabytego przedsiębiorstwa, nie dał natomiast wiary wyjaśnieniom strony, że nie posiadała wiedzy odnośnie problemów prawnych i podatkowych zbywców, albowiem jako córka zbywcy J. S.
(i bratanica J. S.), działała w pełnym zaufaniu do ojca, który nie informował jej o zadłużeniu. W ocenie organu nie znajdują również potwierdzenia w materiale dowodowym wyjaśnienia zbywców, że nie mieli wiedzy na temat powstających zaległości podatkowych.
Zdaniem organu wyjaśnienia skarżącej o braku wiedzy dotyczącej zadłużenia nabywanej spółki, ze względu na powiązania rodzinne ze zbywcami, są niewiarygodne. Wobec zbywców toczyły się postępowania karne oraz podatkowe dotyczące nielegalnego obrotu paliwami, a niektóre z postępowań podatkowych jeszcze przed dokonaniem transakcji zakończyły się ostatecznymi decyzjami. Skarżąca utrzymywała też kontakty osobiste ze zbywcami, nie mogła więc nie wiedzieć o toczących się postępowaniach przeciwko ojcu i stryjowi, dotyczących prowadzonej przez nich działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami. Skarżąca która w wyniku podjęcia szeregu czynności rozpoczęła działalność o tym samym profilu musiała zatem posiadać wiedzę o problemach firm (kontrole rozpoczęły się, a niektóre z nich zakończyły się decyzjami, przed nabyciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa) prowadzonych przez poszczególnych członków rodziny, tak aby nie popełniać tych samych błędów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i zarzuciła naruszenie:
- art. 112 § 1 O. p. poprzez jego błędną wykładnię i bezzasadne przyjęcie, że skarżąca wiedziała o zaległościach podatkowych zbywcy, a ponadto uznanie, że sporny przepis ma zastosowanie tylko wtedy, gdy nabywca wystąpi przed nabyciem o wydania zaświadczenia w trybie art. 306g § 1 O.p.;
- przepisów postępowania poprzez wadliwą ocenę zebranych dowodów, wyciągnięcie nieuprawnionych wniosków, błędy w ustaleniach faktycznych, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że art. 112 O.p., nie uzależnia, jak to przyjął organ podatkowy, zwolnienia nabywcy od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe zbywców, od uzyskania przez nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa w trybie art. 306g § 1 O.p. zaświadczenia o braku zaległości podatkowych zbywców. Przepis ten uzależnia zaś zwolnienie nabywcy od wskazanej odpowiedzialności, jedynie od okoliczności, że przy dołożeniu należytej staranności, nabywca nie mógł o tych zaległościach wiedzieć. Wskazała, że organ nie odniósł się do zarzutu odwołania, że gdyby przed nabyciem przedsiębiorstwa skarżąca wystąpiła o wydanie stosownego zaświadczenia, to otrzymałaby je o treści, że zbywca nie posiada żadnych zaległości podatkowych.
Skarżąca argumentowała, że miała prawo wierzyć ojcu, który zapewniał ją, że spółka nie ma długów podatkowych i tak w dacie 6 marca 2009 r. w rzeczywistości było. Wskazała, że ani ona ani ojciec w dacie sprzedaży nie mogli wiedzieć o zaległościach spółki, albowiem kontrola spółki rozpoczęła się kilka miesięcy później. Dodała również, że stwierdzone w trakcie kontroli spółki nieprawidłowości podatkowe nie zostały popełnione przez wspólników umyślnie, co bezpodstawnie, zarzuca organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Natomiast okoliczność, że po pięciu latach postępowania przygotowawczego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w O. przeciwko wspólnikom spółki nie wniesiono aktu oskarżenia, jest dowodem braku po ich stronie winy umyślnej.
Końcowo podkreśliła, że zgromadzony przez organy podatkowe materiał dowodowy – świadczący na korzyść strony – został przy rozstrzyganiu sprawy pominięty a wyciągnięte przez organy obu instancji wnioski o wiedzy skarżącej o zaległościach podatkowych spółki są wbrew zebranym dowodom. Dowody te bowiem jednoznacznie wskazują, że skarżąca o tych zaległościach nie wiedziała i przy dołożeniu najwyższej staranności wiedzieć nie mogła.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Pismem z dnia 14 maja 2012 r. strona podtrzymała zarzuty skargi wskazując dodatkowo, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem:
1. Art. 233 § 1 pkt 1 O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące utrzymaniem w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja winna zostać uchylona w całości, gdyż organ pierwszej instancji wydał decyzję z naruszeniem:
- art. 21 § 1 pkt 2 O.p. poprzez nieuprawnione zastosowanie tego przepisu, gdy w sprawie decyzja nie mogła być wydana z uwagi na to, że skarżąca nie wiedziała o zaległościach podatkowych spółki
- art. 181 § 1 O.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i przyjęcie że skarżąca wiedziała o zaległościach podatkowych spółki, bez przedstawienia faktów i dowodów potwierdzających te twierdzenia
- art. 122 i art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie materiału dowodowego, z którego wynikałaby wiedza strony o zaległościach podatkowych spółki
- art. 194 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z decyzji wymiarowych określających zaległość podatkową spółce z których wynika, że decyzje te zostały wydane po nabyciu przez skarżącą zorganizowanej części przedsiębiorstwa co potwierdza, że ani wspólnicy ani strona nie wiedzieli o istnieniu zaległości podatkowych
- art. 191 i art. 192 O.p. poprzez uznanie za udowodnione, że skarżąca wiedziała o zaległościach podatkowych spółki pomimo, iż strona nie miała żadnych możliwości wypowiedzenia się co do przedstawionych dowodów, gdyż organ takich nie przedstawił, a co skutkowało niewłaściwym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie
- art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 O.p. poprzez nienależyte zebranie dowodów i niewskazanie w decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym odmówił wiarygodności
- art. 120, art. 121 § 1 i art. 122 O.p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych oraz niepodjęciu przez organy działań niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i niedopełnieniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
2. Art. 112 O.p. poprzez przyjęcie, że strona skarżąca wiedziała o zaległościach podatkowych spółki przed dokonaniem zakupu zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W piśmie procesowym z dnia 23 maja 2012 r. strona skarżąca podniosła, że stanowisko organu podatkowego zgodnie z którym nabywca bezwzględnie odpowiada za zaległości podatkowe zbywcy w sytuacji nieuzyskania zaświadczenia z art. 306g O.p. było prawidłowe do czasu zmiany brzmienia art. 112 § 1 O.p.
i wprowadzenia zapisu: "chyba, że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach".
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności tak z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego stwierdzić należy, że nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na wstępie wskazać należy, iż przedmiotem sporu jaki zaistniał pomiędzy stronami jest legalność i zasadność orzeczenia o odpowiedzialności nabywcy zorganizowanej części przedsiębiorstwa K. S. za zobowiązania spółki jawnej A. w podatku akcyzowym za luty 2006 r. Uznając ustalony przez organy podatkowe stan faktyczny za poprawny należy zatem rozważyć, czy do tak przyjętych ustaleń właściwie zastosowano i zinterpretowano przepisy materialnego prawa podatkowego, w szczególności art. 112 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. Wskazana regulacja stanowi bowiem podstawę do przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe z podatnika na osoby trzecie.
Zasadnicze znaczenie w sprawie ma treść przepisu art. 8 ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1318), zgodnie z którym do odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości podatkowe powstałe przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się art. 112, 114a i art. 115 § 1 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (czyli przed dniem 1 stycznia 2009 r.). W realiach rozpoznawanej sprawy zaległości podatkowe spółki jawnej A. powstały przed dniem wejścia w życie wspomnianej ustawy, dotyczyły bowiem zobowiązania w podatku akcyzowym za luty 2006 r. Zatem do odpowiedzialności za zaległości podatkowe wskazywanej spółki jawnej zastosowanie znajdzie przepis art. 112 O.p. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. i tak stosownie do treści obowiązującego w tym okresie art. 112 O.p. nabywca: 1) przedsiębiorstwa,
2) zorganizowanej części przedsiębiorstwa, 3) składników majątku związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą wymienionych w § 2, jeżeli ich wartość jednostkowa w dniu zbycia wynosi co najmniej 15.000,00 zł - odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z działalnością gospodarczą. Stosownie natomiast do § 3 – zakres odpowiedzialności nabywcy jest ograniczony do wartości nabytego przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników majątku. Zgodnie zaś z § 6 cytowanego przepisu nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g (zaświadczenie o wysokości zaległości podatkowych zbywającego).
Stosownie do przytoczonych przepisów, powyższa regulacja wymienia dwie przesłanki pozytywne, których ustalenie jest konieczne do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej nabywcy zorganizowanego przedsiębiorstwa za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe podatnika związane z tą działalnością. Są to - istnienie zaległości podatkowej zbywcy i nabycie od niego przez osobę trzecią przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników jego majątku związanego z prowadzoną działalnością. Ich ratio legis polega przede wszystkim na zabezpieczeniu interesów finansowych Skarbu Państwa w przypadkach, gdy podatnik nie wywiązał się z zaległych zobowiązań podatkowych i poprzez zbywanie, czyli przenoszenie własności należących do niego składników majątkowych na inne podmioty, zmniejszałby szansę lub wręcz uniemożliwiał zaspokojenie należności wierzyciela publicznoprawnego.
Przed oceną czy w rozpoznawanej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w powyższych przepisach warunkujące przypisanie stronie skarżącej odpowiedzialności podatkowej za zaległości spółki jawnej, od której to spółki nabyła określone składniki majątku należy wskazać, że organy podatkowe dokonały wadliwej kwalifikacji prawnej prawidłowo ustalonego stanu faktycznego oceniając go pod kątem aktualnego brzmienia art. 112 § 1 O.p. W obecnie obowiązującym stanie prawnym, zgodnie z treścią tego przepisu, nabywca przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem za powstałe do dnia nabycia zaległości podatkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, chyba że przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o tych zaległościach. Bez zmian pozostało natomiast brzmienie art. 112 § 6 O.p.
Wobec powyższego, w rozpoznawanej sprawie ewentualne zwolnienie skarżącej z solidarnej odpowiedzialności z podatnikiem za zaległości podatkowe zbywcy, nie podlegało ocenie – jak uczyniły to organy podatkowe obu instancji – z punktu widzenia wyrażonej w aktualnie obowiązującym brzmieniu art. 112 § 1 O.p. przesłanki braku wiedzy nabywcy przedsiębiorstwa przy jednoczesnym zachowaniu przez niego należytej staranności. W stanie prawnym obowiązującym w czasie powstania spornych w sprawie zaległości podatkowych jedyną przesłanką wyłączającą odpowiedzialność nabywcy przedsiębiorstwa była ta wyrażona w art. 112 § 6 O.p., tj. uzyskanie stosownego zaświadczenia i brak odpowiedzialności za zaległości podatkowe, które w tym zaświadczeniu nie zostały wykazane. Tym samym – przeciwnie do twierdzeń strony skarżącej – brak uzyskania przez nabywcę zaświadczenia o zaległościach podatkowych zbywcy uniemożliwiał zwolnienie się nabywcy od odpowiedzialności za niewykazane w tym zaświadczeniu zaległości podatkowe. W ocenie Sądu wskazane uchybienie nie ma jednak wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, gdyż strona skarżąca nie występując do organu podatkowego o wydanie przedmiotowego zaświadczenia nie spełniła wymaganego w stanie prawnym właściwym dla rozpoznawanej sprawy (obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r.) warunku zwolnienia się z solidarnej odpowiedzialności ze zbywcą za zaległości podatkowe spółki. Rozpoznanie zatem przez organ podatkowy sprawy przez pryzmat bardziej korzystnych dla skarżącej przepisów obowiązujących po dniu 31 grudnia 2008 r., tj. zbadanie czy dochowała ona należytej staranności odnośnie braku wiedzy o zaległościach podatkowych spółki, w wyniku czego organy stwierdziły iż staranność ta nie została dochowana, nie ma wpływu na ostateczny wynik sprawy i uznanie, że skarżąca ponosi odpowiedzialność unormowaną w treści art. 112 § 1 O.p.
Biorąc pod uwagę powyższe, stwierdzić należy że rozstrzygając sprawę istotne znaczenie dla przypisania skarżącej odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki jawnej ma jedynie istnienie zaległości podatkowej zbywcy i nabycie od niego przez osobę trzecią przedsiębiorstwa, jego zorganizowanej części lub składników jego majątku związanego z prowadzoną działalnością, które to przesłanki organy podatkowe skutecznie wykazały. Z materiału dowodowego wynika bowiem jednoznacznie, że decyzją z dnia 21 września 2010 r. (nr [...]) Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w O. określił spółce jawnej zobowiązanie w podatku akcyzowym między innymi za luty 2006 r. w wysokości 42.080 zł. Od decyzji tej podatnik nie wniósł odwołania. Z uwagi na niewykonanie zobowiązania przez spółkę i bezskuteczność egzekucji wobec podatnika wszczęto postępowanie podatkowe w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki wynikające z wskazanej decyzji organu kontroli. Jednocześnie ustalono, że w dniu 6 marca 2009 r. (umowa zawarta w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...]) wspólnicy spółki jawnej – J. S. oraz W.S. – dokonali sprzedaży w trybie art. 55 Kodeksu cywilnego K. S. zorganizowanej części przedsiębiorstwa prowadzonego pod firmą [...] za łączną kwotę 415.400 zł. Ustalono również, że w dniu 14 stycznia 2011 r. wskazana spółka została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.
Wobec zaistnienia w sprawie przesłanek wyrażonych w art. 112 § 1 O.p. ograniczenie lub wyłączenie tej odpowiedzialności jest możliwe – jak już wspomniano powyżej – jedynie w przypadku wskazanym w § 6 art. 112 O.p. Stosownie do jego treści nabywca nie odpowiada za zaległości podatkowe, które nie zostały wykazane w zaświadczeniu, o którym mowa w art. 306g O.p. Zaświadczenie takie nabywca powinien posiadać przed zawarciem transakcji, gdyż tylko wtedy będzie mógł twierdzić, że decyzję o nabyciu podjął działając w zaufaniu do urzędowej informacji o wielkości zadłużenia zbywcy. Ponieważ skarżąca nie wystąpiła do właściwego organu podatkowego o wystawienie takiego zaświadczenia, w konsekwencji powyższego w sprawie nie zachodziła przesłanka negatywna wyłączenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywcy przewidziana w art. 112 § 6 O.p.
Bez znaczenia dla przedstawionej oceny, jak i będąca w sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, pozostaje podnoszona przez stronę okoliczność, iż zaległości podatkowe nabytej przez nią spółki zostały określone decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 21 września 2010 r., a więc po nabyciu przez skarżącą przedsiębiorstwa. Z takim stanowiskiem strony nie sposób się zgodzić, gdyż zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 1 O.p.) nie zaś z chwilą doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. W sprawie, zobowiązanie spółki w podatku akcyzowym za luty 2006 r. powstało w dniu, kiedy spółka zobowiązana była dokonać za ten miesiąc samoobliczenia podatku akcyzowego i wpłacenia go w odpowiedniej wysokości, czyli do dnia 27 marca 2006 r. Po tym dniu podatek ten stał się zaległością podatkową, której istnienie i wysokość została jedynie potwierdzona we wskazywanej przez skarżącą decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wydanej na podstawie art. 21 § 3 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem, jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego.
Zdaniem Sądu, więzy rodzinne pomiędzy stroną skarżącą a wspólnikami spółki jawnej (J. S. – ojcem strony i J. S. – bratem ojca) oraz wynikające z tych powiazań zaufanie do zbywców majątku przedsiębiorstwa nie może usprawiedliwiać brak spełnienia przez stronę skarżącą wymogu uzyskania zaświadczenia o wysokości zaległości podatkowych zbywającego, gdyż przepis
art. 112 § 6 O.p. nie przewiduje żadnych wyjątków od unormowanej w nim regulacji. Nie mają w tym względzie również znaczenia podnoszone przez skarżącą argumenty świadczące o braku wiedzy odnośnie zaległości podatkowych spółki jawnej.
Mając na uwadze powyższe prawidłowo postąpił organ podatkowy wydając decyzję określającą skarżącej zakres odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe zbywcy i uznając, że podnoszone przez stronę okoliczności (wydanie decyzji określającej zaległość podatkową spółki po nabyciu przez stronę majątku spółki oraz zaufanie do zbywcy) z tej odpowiedzialności jej nie zwalniają. Jej ograniczenie lub wyłączenie – w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. – możliwe jest jedynie w przypadku wskazanym w art. 112 § 6 O.p. Ponieważ, jak to już wyżej wskazano, skarżąca nie wystąpiła do właściwego organu podatkowego o wystawienie takiego zaświadczenia w konsekwencji w sprawie nie zachodziła przesłanka negatywna wyłączenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe zbywcy przewidziana w wskazanym przepisie.
Za chybione należało również uznać zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, w tym art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 181 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 192, art. 194 i art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, tj. zarzuty naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, nieprawidłowego i niekompletnego zebrania przez organy podatkowe materiału dowodowego w sprawie a następnie jego niewłaściwej oceny, a także zarzut braku uzasadnienia decyzji. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza powyższych zasad w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Organ podatkowy działał na podstawie przepisów prawa, postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, decyzja zawiera wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne. W uzasadnieniu tym wyjaśniono zasadność przesłanek, którymi kierował się organ, orzekając o odpowiedzialności podatkowej strony skarżącej za zaległości podatkowe spółki.
Mając na uwadze powyższe należało skargę oddalić w oparciu o treść art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło