II SA/Gd 170/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-05-31

Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o umorzeniu postępowania w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, wydane na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zgodne z prawem, gdy podział dotyczy wydzielenia części nieruchomości pod drogę publiczną na obszarze bez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Organ II instancji naruszył przepisy prawa materialnego, uchylając postanowienie organu I instancji i umarzając postępowanie jako bezprzedmiotowe. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, opinia o zgodności podziału nieruchomości z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest niezbędna. Przepis art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczący podziałów niezależnych od planów miejscowych i decyzji lokalizacyjnych, nie miał zastosowania, ponieważ istniała decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Stan faktyczny
Skarżący M. S. i A. S. wnieśli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło postanowienie Burmistrza Miasta o pozytywnym zaopiniowaniu wstępnego projektu podziału nieruchomości i umorzyło postępowanie. Podział miał na celu wydzielenie działek pod gminną drogę publiczną. Skarżący podnosili, że nie wyrażają zgody na podział i że organom zalegają z wypłatą należności za wcześniejsze wywłaszczenia. Kolegium umorzyło postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. i A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zaopiniowania wstępnego projektu podziału działki uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Gd. 170/12 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 29 listopada 2011r. nr [...] Burmistrz Miasta na podstawie art. 93 ust. 4, art. 94 ust. 1 pkt 2, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r. nr 102, poz. 651ze zm.) i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. nr 268, poz. 2663) oraz art. 123 Kpa, zaopiniował pozytywnie wstępny projekt podziału nieruchomości położonej w C., przy ul. Ż., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], o łącznej powierzchni 1,5188ha, zapisane w księdze wieczystej KW [...] Sądu Rejonowego w C., będące własnością M. S. do ¼ oraz M. i A. S. we wspólności ustawowej małżeńskiej do ¾, w ten sposób, że zostaną wydzielone działki: nr [...] o pow. 0,0291ha i [...] o pow. 0,0140ha pod gminną drogę publiczną km 76, jako zgodny z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Załącznikiem do decyzji jest wstępny projekt podziału nieruchomości – załącznik graficzny. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 8 listopada 2011r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie podziału geodezyjnego ww. działek nr [...] i nr [...]. Dla terenu przedmiotowych działek nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego a wniosek o podział geodezyjny zaopiniowano w oparciu o decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającej na budowie ulicy Ż., z dnia 17 sierpnia 2009r., która obejmuje między innymi działki nr [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. S. i A. S., wnosząc o jego uchylenie i oświadczając, że nie wyrażają zgody na podział nieruchomości stanowiących ich własność. Odwołujący podnieśli, że Urząd Miasta C. od kilkunastu lat nie reguluje przysługujących odwołującym należności finansowych. Odwołujący odnieśli się do wydzielenia z ich działki ulicy B., podnosząc, że dotychczas należność z tego tytułu nie została im wypłacona. W ocenie odwołujących dla dokonania kolejnego podziału niezbędnym jest uregulowanie i zapłata wskazanych należności. Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 123, 138 § 1 pkt 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa oraz na podstawie art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie w zakresie nim rozstrzygniętym. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na przepis art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi opiniuje stosownie do właściwości wójt, burmistrz albo prezydent miasta, z wyjątkiem podziałów, o których mowa w art. 95 tej ustawy. Organ II instancji wskazał, że z treści postanowienia wynika, że postępowanie dotyczące przedmiotowej nieruchomości zostało wszczęte z urzędu w związku z realizacją inwestycji celu publicznego w oparciu o decyzję z dnia 17 sierpnia 2009r. o ustaleniu lokalizacji celu publicznego polegającej na budowie ulicy Ż., która obejmuje działki będące przedmiotem postępowania. Ma to być zatem podział "w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej" dokonywany niezależnie od ustaleń planu miejscowego (art.95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ odwoławczy ustalił, że w przypadku podziału nieruchomości, o których mowa w art. 95 nie przedkłada się wstępnego projektu podziału nieruchomości, o czym stanowi art. 97 ust. 1a tej ustawy. Z powyższego wynika, że w przypadku podziałów dokonywanych na podstawie art. 95 ww. ustawy zbędne jest podejmowanie postanowienia zgodności proponowanego podziału z planem (art. 93 ust. 4), które w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe. Na marginesie Kolegium wskazało, że w aktach sprawy brak jest wypisu z katastru nieruchomości wydanego przez organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków (art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne). Za taki dokument nie może być uznany jako nie podpisany przez osobę działającą z upoważnienia Starosty i bez pieczęci urzędowych znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów z dnia 17 sierpnia 2011r., brak jest dokumentu stwierdzającego tytuł prawny do nieruchomości wydanego przez właściwy sąd wieczystoksięgowy. Dokumenty te powinny być dołączone do akt sprawy stosownie do art. 97 ust. 1a ustawy. Nadto załącznik nr 1 do decyzji z dnia 17 sierpnia 2009r. błędnie określa datę jej wydania jako 21 sierpnia 2009r. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli M. S. i A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ponawiając argumentację zawartą w odwołaniu od postanowienia organu I instancji, iż nie wyrażają zgody na podział działek nr [...]1. Wskazali, że w załączonym do akt sprawy organu I instancji wyroku WSA w Gdańsku wydanym w sprawie II SA/Gd 287/06 z dnia 20 grudnia 2006r. Sąd wskazał na wieloletnią bezczynność organów w wypłacie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w postępowaniu toczącym się od 1994r. Nadto skarżący podnieśli, że nie są im znane "zał. akta sprawy", na które powołał się organ I instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację i wskazując, że skarżący nie podnieśli merytorycznych zarzutów dotyczących zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 /. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Przedmiot postępowania stanowi wydanie opinii o wstępnym projekcie podziału nieruchomości nr [...] będących własnością skarżących w celu zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, w wyniku którego zostaną wydzielone grunty pod poszerzenie drogi miejskiej - ulicy Ż. w C. Dla tego terenu brak jest planu zagospodarowania przestrzennego a wniosek o podział podlegał zaopiniowaniu w oparciu o decyzję Burmistrza Miasta z dnia 17 sierpnia 2009r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zgodnie z art. 93 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego, z wyjątkiem podziałów o których mowa w art. 95, opiniuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W przypadku podziału nieruchomości położonej na obszarze, dla którego brak jest planu miejscowego, opina dotyczy spełnienia warunków, o których mowa w art. 94 ust.1. W rozpoznawanej sprawie postępowanie dotyczy proponowanego podziału na obszarze, na którym brak jest planu miejscowego. Wbrew ustaleniom organu II instancji, w rozpatrywanej sprawie niezbędnym jest przeprowadzenie postępowania dotyczącego badania zgodności proponowanego podziału w trybie określonym w art. 94 ust. 1 pkt 2. Przepis ten stanowi, że w przypadku braku planu miejscowego- jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nieobjętym obowiązkiem sporządzenia tego planu- podział nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie bowiem z art. 4 ust.2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1.lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, 2.sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy. W rozpoznawanej sprawie z powodu braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobu zagospodarowania terenu nastąpiło w drodze określonej w cyt. przepisie tj. w decyzji o warunkach zabudowy (decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego), która w rozumieniu powołanego przepisu stanowi decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o której mowa w cyt. przepisie art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji stwierdzić należy, że stosownie do tego przepisu opinia o projektowanym podziale dotyczy spełnienia warunków decyzji o ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W rozpatrywanej sprawie opinia winna dotyczyć spełnienia warunków określonych w decyzji z dnia 17 sierpnia 2009r. w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 95 pkt 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiący, że niezależnie od ustaleń planu miejscowego a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu podziału nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości objętej decyzją o ustaleniu lokalizacji drogi publicznej nie ma w sprawie zastosowania. W pierwszej kolejności z tej przyczyny, że w sprawie istnieje decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą jest powoływana decyzja Burmistrza Miasta z dnia 17 sierpnia 2009r. Organ I instancji opiniując wstępnie projekt podziału ustalił jego zgodność z warunkami określonymi w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zatem powyższe nakładało na organ II instancji dokonanie prawidłowości tej oceny. Przepis art. 93 ust. 4 stanowiący o braku obowiązku opiniowania podziału w sytuacji określonej w powołanym przepisie w zw. z art. 95 ust. 6 nie ma w sprawie zastosowania, gdyż w swojej istocie dotyczy on lokalizowania dróg publicznych niezależnie od planów miejscowych i decyzji lokalizacyjnych wydawanych na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Aktem prawnym umożliwiającym realizację inwestycji drogowych w taki sposób jest ustawa z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008r., nr193, poz. 1194 ze zm.). Stosownie do przepisu art.11f pkt 5 tej ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności zatwierdzenie podziału nieruchomości, o którym mowa w art. 12 ust.1. Zgodnie z art. 12 ust. 1 decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Zatem realizacja inwestycji w zakresie dróg publicznych w oparciu o powyższą ustawę nie wymaga opinii, gdy jest realizowana niezależnie od planu, jak i decyzji o warunkach zabudowy. Reasumując organ II instancji przy rozpoznaniu sprawy naruszył przepisy prawa materialne i z tych przyczyn wydane w sprawie postanowienie podlega uchyleniu, gdyż nie było podstaw do jego umorzenia, na tej podstawie, że postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe. Organ winien zatem sprawę ponownie rozpoznać mając na uwadze, że w sprawie niezbędna jest opina dotycząca wstępnego projektu podziału nieruchomości oraz mając na uwadze aktualny stan faktyczny sprawy. Sąd podziela natomiast stanowisko organu II instancji, że skarga wniesiona do Sądu nie zawierała merytorycznych zarzutów odnoszących się do postanowienia organu I instancji. Jednakże Sąd z mocy cyt. przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi bada zgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia nie ograniczając się do twierdzeń zawartych w skardze. W tym miejscu wskazać jedynie należy, że niewypłacenie odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości nie ma wpływu na rozstrzygniecie niniejszej sprawy. Wskazać nadto należy, że postanowienie zawierające opinię w przedmiocie zgodności proponowanego podziału nieruchomości dotyczy jednej z kwestii rozstrzyganych w toku postępowania o podział nieruchomości. W sprawie podziału mamy bowiem do czynienia z dwoma etapami postępowania, a mianowicie opiniowaniem wstępnego projektu podziału nieruchomości i zatwierdzeniem podziału nieruchomości. Z tych też przyczyn i działając na podstawie na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło