IV SA/Wa 384/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej J. S. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem dnia [...] Nr [...] Minister Środowiska, po rozpatrzeniu zażalenia J. S., utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora [...] z dnia [...] o nieuzgodnieniu realizacji w zabudowie zagrodowej w gospodarstwie rolnym, budowy budynku mieszkalnego oraz przyłącza energetycznego na działkach o nr ewidencyjnym [...] i [...] położonych we wsi K. na terenie otuliny [...] na podstawie projektu decyzji nr [...] o warunkach zabudowy wydanej przez W., przekazanej przy piśmie z dnia 17 kwietnia 2007 r. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia przytoczono dotychczasowy stan faktyczny sprawy oraz rozważania i argumentację wykluczającą pozytywne uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy ze względu na lokalne uwarunkowania przyrodnicze i wodne terenu planowanej inwestycji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] J. S. zarzuciła naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, art. 9 ust. 1 i 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 15 ust. 1 w zw. z art. 5 pkt 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, art. 8 ust. 2 i art. 5 pkt 14 ustawy o ochronie przyrody, art. 2 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 5 pkt. 23 ustawy o ochronie przyrody, oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 1 i §3 kpa, a także art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ze wskazaniem na formy i argumentację naruszenia powołanych przepisów prawa. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W rozpatrywanej sprawie organ zażaleniowy orzekał już kilkukrotnie, lecz rozstrzygnięcia te były każdorazowo uchylane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W zaskarżonym postanowieniu organ orzekający nawiązał także do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 515/11 dotyczącego postanowienia Ministra Środowiska wobec działek gruntu skarżącej nr ew. [...] i [...] stwierdzając m.in., że rozpatrzenie niniejszej sprawy dotyczącej działek gruntu, nr ew. [...] i [...] zostało odłożone do czasu wykonania przez organ zażaleniowy wskazanych w powołanym wyżej wyroku zaleceń odnośnie oceny dokumentów złożonych przez skarżącą w sprawie dotyczącej działek gruntu nr ew. [...] i [...], ponieważ dokumenty te dotyczą także działek gruntu nr ew. [...] i [...]. Minister Środowiska uznał zatem, iż rozpatrzenie sprawy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy odnośnie działek gruntu nr ew. [...] i [...] zależy od uprzedniego ustosunkowania się do dokumentów złożonych przez skarżącą w sprawie dotyczącej działek gruntu nr ew. [...] i [...], w zakresie określonym w powołanym wyżej wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 515/11. Pomimo jednak takiego stwierdzenia, w zaskarżonym postanowieniu w niniejszej sprawie w żaden sposób organ orzekający nie ustosunkował się do przedłożonych przez skarżącą dokumentów w sposób wynikający z wytycznych określonych w wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r., poprzestając na wskazaniu, że w dniu 15 listopada 2011 r. otrzymał od Dyrektora [...] opinie do każdej z opracowanych na zlecenie strony skarżącej ekspertyz i analizy, stanowiące dowody w sprawie i przechowywane w aktach sprawy. Minister wskazał, iż do danych meteorologicznych, w zakresie opadów atmosferycznych i ich wpływu na poziom wód odniesiono się w dalszej części postanowienia. Natomiast oceny sporządzone przez ekspertów powołanych przez stronę skarżącą - w ocenie Ministra - były skoncentrowane jedynie na działkach nr ew. [...] – [...], a wnioski z tych analiz ukierunkowane na potrzeby zleceniodawcy. Prawidłowe rozpoznanie terenu w aspekcie przyrodniczym winno być jednak oparte na materiale rozleglejszym, odnoszącym się poza działki sąsiednie, obejmującym analizę większej ilości elementów środowiska. Ponadto winny one również uwzględniać opracowania innych autorów na temat tego terenu i miejsca. W zakresie ekspertyzy wykonanej przez Instytut Ochrony Środowiska dotyczącej występowania roślin i zbiorowisk roślinnych ze szczególnym zwróceniem uwagi na gatunki i siedliska chronione - według Ministra - zachodzi pytanie, czy w ogóle można brać pod uwagę wyniki wskazanego opracowania, jeśli sami autorzy przyznają w treści, że teren ten przed poddaniem analizie został potraktowany (skażony) herbicydami. Ocena zaś warunków glebowych, hydrologicznych a także analiza funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu były każdorazowo przedstawiane w uzasadnieniach do podejmowanych rozstrzygnięć zarówno przez Dyrektora Parku jak i Ministra Środowiska. Czynniki te - zdaniem Ministra - zostały również rozpatrzone w zaskarżonym postanowieniu z jednoczesnym wskazaniem nietrafnych zaleceń zawartych w opracowaniach i ekspertyzach wykonanych na zlecenie strony skarżącej. Skoro organ orzekający dysponujący atrybutami władzy publicznej uznał za konieczne wyjaśnienie okoliczności wynikających z wyroku Sądu z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 515/11 odnośnie opracowań przedłożonych przez skarżącą, które dotyczyły działek gruntu nr ew. [...], [...], [...] i [...], to w myśl art. 7 i art. 8 kpa oraz art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zobowiązany był dać wyraz swoim ustaleniom i ocenom dotyczącym opracowań przedłożonych przez skarżąca w postanowieniu, stosownie do art. 107 §3 kpa. Tymczasem, organ zażaleniowy poprzestał na lakonicznym stwierdzeniu niesłuszności tych opracowań, jako ukierunkowanych na oczekiwania skarżącej. Taka ocena materiału dowodowego nie spełnia wymagań wynikających art. 7, art. 8 i art. 107 §3 kpa zwłaszcza w przypadku, gdy sam organ orzekający "odłożył" - jak stwierdził w zaskarżonym postanowieniu - niniejszą sprawą celem wyjaśnienia wszystkich okoliczności związanych z opracowaniami przedłożonymi przez skarżącą. W takim przypadku organ ten był związany wyrokiem z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 515/11 w zakresie określonym w art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Deklarowanie przez organ administracji wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, a następnie lakoniczne odniesienie się do materiału dowodowego przedłożonego przez skarżącą podważa zaufanie do tego organu, jako organu państwa prawnego w myśl art. 8 kpa i nie służy interesowi społecznemu określonemu w art. 7 kpa. Kilkukrotne dotychczas uchylenia rozstrzygnięć tego organu przez sąd administracyjny wzmacniają jedynie słuszność zarzutu naruszenia przez organ art. 8 i art. 107 §3 kpa. Skoro organ orzekający sam wskazał na konieczność wyjaśnienia okoliczności określonych w wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 515/11, to powinien był postępowanie wyjaśniające przeprowadzić w sposób określony w tym wyroku. Sąd wskazał bowiem, że dokumenty przedłożone przez skarżącą nie były znane organowi orzekającemu, dlatego organ ten powinien je ocenić i skonfrontować z dotychczas poczynionymi ustaleniami, skoro ustalenia wynikające z części dokumentów przedstawionych przez skarżącą przeczą dowodom zebranym przez organ. W ocenie Sądu wyrażonej w wyroku z dnia 17 czerwca 2011 r., zawarte w dokumentach skarżącej ustalenia mogłyby mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia zwłaszcza w kontekście faktu, iż przedmiotowe działki gruntu nie są położone w parku narodowym, a w jego otulinie. To organ odwoławczy powinien ocenić zgromadzone przez skarżącą opinie, ekspertyzy i ustalenia, dając temu wyraz w uzasadnieniu swego postanowienia. Uwzględnienie tych dokumentów przez organ orzekający - w ocenie Sądu wydającego wyrok z dnia 17 czerwca 2011 r. - mogłoby zaś prowadzić do wydania rozstrzygnięcia innej treści. Organ zażaleniowy powinien był zatem w myśl swojej deklaracji wyrażonej w zaskarżonym postanowieniu oraz ze względu na art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dać wyraz swoim ustaleniom i ocenom w postanowieniu w sposób określony w art. 107 §3 kpa. Zaniechanie takich działań stanowi zatem naruszenie art. 7, art. 8 i art. 107 §3 kpa w zw. z art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w takim zakresie dotyczy okoliczności faktycznych bezpośrednio wpływających na ocenę wpływu planowanej inwestycji na lokalne uwarunkowania środowiskowe. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji. W zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający uwzględni wyrażoną powyżej ocenę i przeprowadzi postępowanie wyjaśniające wobec także opracowań przedłożonych przez skarżącą, dając wyraz swoim ustaleniom i ocenie w uzasadnieniu postanowienia zgodnie z dyspozycją art. 7, art. 8 , art. 80 i art. 107 §3 kpa.