III SA/Gd 231/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie WSA Alina Dominiak (spr.),, WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2012 r. sprawy ze skargi I. C. na decyzję Wojewody z dnia 26 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. Z. C. wniósł o wymeldowanie I. C. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości [...] wskazując, iż od około 8 lat nie mieszka ona w miejscu zameldowania na pobyt stały , lecz w miejscowości [...], gmina [...] z siostrą, M. P., jej opiekunem prawnym. Decyzja Wójta Gminy z dnia 4 czerwca 2009 r. o wymeldowaniu I. C. z pobytu stałego została uchylona decyzją Wojewody z dnia 21 lipca 2009 r. Kolejna decyzja organu pierwszej instancji orzekająca o wymeldowaniu I. C. z pobytu stałego została uchylona decyzją Wojewody z dnia 28 września 2011 r. Decyzją z dnia 13 grudnia 2011 r. Wójt Gminy, działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.) w zw. z art. 104 § 1 k.p.a. wymeldował z pobytu stałego I. C. z lokalu położonego w miejscowości [...], gmina. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ I instancji wskazał, że ustalił , iż budynek, w którym zameldowana była I. C. został rozebrany, ponieważ stwarzał zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi. Ewidencja ludności służy rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Zameldowanie potwierdza jedynie miejsce zamieszkania osoby, a nie legalność jej pobytu w określonym lokalu. W następstwie odwołania I. C. – działającej przez opiekuna prawnego Wojewoda decyzją z dnia 26 stycznia 2012 r. wydaną w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że budynek, w którym I. C. była zameldowana, został w całości rozebrany. Zameldowanie na pobyt stały związane jest z przebywaniem w miejscu , w którym koncentruje się ogół spraw życiowych zainteresowanej osoby. Skoro budynek został rozebrany należało usunąć z ewidencji ludności fikcję meldunkową. Żądania strony dotyczące utraconego mienia mogą być rozpatrywane jedynie na drodze postępowania sądowego – z powództwa cywilnego. Organy administracji nie mają kompetencji w tym zakresie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. C. wniosła o uchylenie w/w decyzji zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 7-10 k.p.a. poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Skarżąca podnosiła, iż skoro nieistnienie budynku dało podstawę do wydania orzeczenia o jej wymeldowaniu, to takie samo rozstrzygnięcie powinno zapaść w stosunku do jej brata Z. C., który jest zameldowany pod tym samym adresem. Wydana decyzja jest dla skarżącej krzywdząca. W księgach meldunkowych wpisany jest adres zameldowania, a nie konkretny budynek. Na działce były dwa budynki, a obecnie jest jeden. I skarżąca , i jej brat byli zameldowani w tzw. "starym" budynku, wobec czego nie wiadomo, na jakiej podstawie zameldowanie ma brat. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. ,poz. 270). W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm., zwana dalej "ustawą"), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w świetle przywołanego przepisu rozumie się dobrowolne zaniechanie dalszego zamieszkiwania w konkretnym lokalu. Jednak sformułowanie "dobrowolne" w rozumieniu przywołanego przepisu nie pokrywa się z potocznym rozumieniem tego słowa. Za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy uważa się przykładowo opuszczenie lokalu przez osobę, która została do tego zmuszona , ale w odpowiednim czasie nie podjęła skutecznych działań umożliwiających jej faktyczny powrót do tego lokalu ( np. nie wystąpiła w odpowiednim czasie z pozwem o ochronę naruszonego posiadania), czy też osobę, która opuściła lokal z powodu wykonania wydanego wobec niej wyroku orzekającego eksmisję z tego lokalu. W przypadku gdy przestaje istnieć lokal czy budynek, w którym dana osoba była zameldowana, zamieszkiwanie w dotychczasowym miejscu pobytu nie jest możliwe i osoba taka musi przenieść się do innego lokum. Taką sytuację również należy uznać za dobrowolne opuszczenie lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zameldowanie jest ściśle powiązane z konkretnym miejscem, w którym osoba zameldowana koncentruje w sposób faktyczny swe życiowe interesy. Sformułowanie zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy - "miejsce" pobytu należy odnieść przede wszystkim do konkretnego miejsca - lokalu czy nieruchomości, a adres tego miejsca służy do skonkretyzowania i oznaczenia tego lokalu czy nieruchomości. Sprawa o wymeldowanie skarżącej z miejsca pobytu stałego dotyczy wymeldowania jej z konkretnego budynku, w którym kiedyś skarżąca zamieszkiwała, z którego udała się do siostry w L.. Budynek ten obecnie nie istnieje - został rozebrany. Wobec powyższego organy prawidłowo uznały, że istotne w niniejszej sprawie jest, że przestał istnieć budynek, w którym skarżąca zameldowana była na pobyt stały. Zasadnie położyły też nacisk na to, iż instytucje zameldowania oraz wymeldowania z lokalu mają charakter wyłącznie ewidencyjny. Nie rodzą one żadnych uprawnień do lokalu, ani też nie przesądzają o ich utracie. Skoro nie istnieje budynek, w którym skarżąca była zameldowana, odmowa jej wymeldowania byłaby usankcjonowaniem fikcji meldunkowej. Instytucja zameldowania, mająca charakter wyłącznie ewidencyjny powinna odzwierciedlać istniejący stan faktyczny poprzez wskazanie aktualnego miejsca pobytu danej osoby. W sytuacji takiej nawet posiadanie zameldowania na pobyt czasowy nie może stanowić przeszkody do wydania decyzji o wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego, bowiem nie można być zameldowanym na pobyt stały w nieistniejącym budynku. Zarzut skargi, że decyzja jest wadliwa, bowiem brat skarżącej nadal zameldowany jest na pobyt stały pod tym samym adresem , co skarżąca , a nie został wymeldowany, jest chybiony i nie może mieć wpływu na rozstrzygniecie sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o wymeldowaniu I. C., a nie innej osoby. Organy nie zajmowały się i nie mogły zajmować się kwestią zameldowania Z. C., gdyż nie było to przedmiotem sprawy. Wskazać też należy, że gdyby na przedmiotowej działce wybudowano inny obiekt, także nie byłoby podstaw do utrzymywania zameldowania skarżącej na pobyt stały w nowo powstałej nieruchomości, bowiem nie byłby to ten lokal ( budynek), w którym wcześniej mieszkała. Ewentualnych roszczeń majątkowych skarżąca może dochodzić na drodze sądowej - przed sądem powszechnym. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.