I SA/Wa 354/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-20

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Elżbieta Sobielarska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. może zostać uwzględniony, gdy interes strony w uzyskaniu odszkodowania za nieruchomość może być zrealizowany na gruncie aktualnie obowiązującego prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji, że nie zachodzą przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. Skoro skarżący może ubiegać się o odszkodowanie za nieruchomość na gruncie aktualnie obowiązującego prawa (ustawa o gospodarce nieruchomościami), to jego żądanie uchylenia decyzji z 1979 r. nie może być uznane za realizujące słuszny interes strony, a tym samym nie ma również interesu społecznego w jej uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący J.W., spadkobierca dawnego właściciela nieruchomości, wystąpił z wnioskiem o uchylenie decyzji z 1979 r., która pozostawiła bez rozpoznania jego wniosek o odszkodowanie za nieruchomość przejętą na własność gminy na mocy dekretu z 1945 r. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że nie przemawia za tym ani interes społeczny, ani słuszny interes strony. Skarżący zarzucił naruszenie art. 154 k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędzia WSA Przemysław Żmich Protokolant referent stażysta Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z [...] grudnia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] z [...] maja 1979 r. nr [...] orzekającą pozostawić wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczonej jako "[...]", bez rozpoznania. Z ustaleń organu wynika, że pismem z dnia 25 lipca 1978 r. J.W., spadkobierca F.W., byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości, wystąpił z wnioskiem o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]’, która przeszła na własność gminy W. na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Decyzją z dnia [...] maja 1979 r., nr [...] Naczelnik [...] przyznał J.W. odszkodowanie za działkę nr [...] położoną przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] maja 1979 r. nr [...] Naczelnik [...] orzekł o pozostawieniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...], oznaczoną jako "[...]" bez rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z dyspozycją art. 53 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (tekst jedn.: Dz. U z 1974 r. Nr 10, poz 64 ze zm.) można ubiegać się o odszkodowanie za dom jednorodzinny i jedną działkę budowlaną pod budowę domu jednorodzinnego, która na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na terenie m.st. Warszawy, a po wejściu w życie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. przeszła na własność Państwa. Stwierdzono, że wskazane przepisy nie znajdują zastosowania do przedmiotowej nieruchomości, ponieważ następcy prawni dawnego właściciela otrzymali już odszkodowanie za działkę nr [...] decyzją Naczelnika [...] z dnia [...] maja 1979 r. Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 1979 r. nr [...], na skutek odwołania wniesionego przez J.W., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] z dnia [...] maja 1979 r. Pismem z dnia 27 kwietnia 2010 r. J.W. wystąpił z żądaniem uchylenia w trybie art. 154 § 1 k.p.a. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] z dnia [...] maja 1979 r. nr [...] orzekającą pozostawić wniosek o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. jako "[...]" bez rozpoznania. Zastosowanie przepisu art. 154 § 1 k.p.a. wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek: a) decyzja ostateczna nie tworzy praw dla żadnej ze stron postępowania, b) za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podstawowe znaczenie dla zastosowania trybu określonego w art. 154 k.p.a. ma zatem stwierdzenie, że interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiają za uchyleniem lub zmianą decyzji. Przesłanki te mogą wystąpić razem lub oddzielnie. W ocenie organu odwoławczego za uchyleniem decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] z [...] maja 1979 r. nie przemawia ani interes społeczny, ani słuszny interes strony. Strona, powołując się w uzasadnieniu swojego wniosku na fakt, iż zaskarżoną decyzję wydano pod wpływem błędu, nie wskazała jakichkolwiek okoliczności faktycznych i prawnych, które stwarzałyby podstawy do uchylenia lub zmiany decyzji w myśl słusznego interesu strony w trybie powołanego przepisu. Samo określenie słuszny interes strony wskazuje, że chodzi o interes zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego. Subiektywne poczucie przez stronę, że wydana przez organ decyzja jest dla niego krzywdząca nie może być traktowane jako słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 k.p.a., a tym samym nie stanowi przesłanki wzruszenia decyzji. Nie można też uznać za słuszny interes strony - w świetle tego przepisu - dążenia strony do innej oceny przez organ tego samego stanu faktycznego sprawy, który był już przedmiotem rozpoznania przez ten organ w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją. Uznanie interesu za słuszny powinno wynikać z obiektywnej oceny sytuacji, a nie z własnego przekonania strony opartego na poczuciu krzywdy i nierówności. W ocenie organu brak jest również podstaw do twierdzenia, że za uchyleniem decyzji ostatecznej z dnia [...] lipca 1979 r. przemawia interes społeczny. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, aby w interesie społecznym w rozumieniu art. 154 k.p.a. było uchylenie przedmiotowej decyzji. Interes społeczny w rozumieniu art. 154 k.p.a. nie może sprowadzać się do naruszania przepisów prawa, skoro warunkiem dopuszczalności wzruszenia decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest stwierdzenie, że stan prawny powstały wskutek uchylenia decyzji będzie zgodny z prawem. O ile zatem decyzja z dnia [...] lipca 1979 r. została wydana zgodnie z przepisami, o tyle nie ma interesu społecznego w uchyleniu wydanej już decyzji dla samego uchylenia, gdyż wzbudzałoby to brak zaufania obywateli do stabilności decyzji ostatecznych. W przedmiotowej sprawie decyzja Prezydenta W. z dnia [...] lipca 1979 r., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika [...] z dnia [...] maja 1979 r., której wzruszenia domaga się wnioskodawca, została wydana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, po dokonaniu analizy wszystkich okoliczności sprawy. W sytuacji obowiązywania art. 53 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - będącego materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji - organ nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia. Przepis ten nie dawał bowiem podstaw do swobodnego uznania organu administracji. Organy wydające kwestionowane decyzje były związane treścią przepisów i musiały się do nich zastosować, a nie mogły wydać decyzji uznaniowej. W skardze na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej J.W. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 154 k.p.a. poprzez uznanie, że wnioskodawca nie ma interesu prawnego w uchyleniu decyzji Prezydenta W. z [...] lipca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] z [...] maja 1979 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. J.W. wystąpił z wnioskiem o uchylenie, na podstawie art. 154 § 1 k.p.a., decyzji ostatecznej Prezydenta W. z [...] lipca 1979 r. utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika [...] z [...] maja 1979 r. Przepis art. 154 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W sprawie zostało ustalone przez organ, że kwestionowana decyzja jest decyzją ostateczną, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa. Organy obu instancji odmawiając uchylenia, w trybie powołanego przepisu, decyzji z 1979 r. uznały, że brak jest przesłanek określonych tym przepisem do uwzględnienia wniosku o uchylenie decyzji. Przesłanki te to interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiające za uchyleniem lub zmianą decyzji. Stanowisko organów wyrażone w zaskarżonej decyzji Sąd podziela. Należy bowiem mieć na uwadze, że kwestionowaną decyzją z [...] lipca 1979 r. Prezydent W. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] maja 1979 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku J.W. o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., oznaczoną jako "[...]". Taka treść decyzji nie stanowi merytorycznego rozstrzygnięcia kwestii wniosku o odszkodowanie za wskazaną w niej nieruchomość co do istoty, a jedynie wyraża procesowy sposób załatwienia wniosku. Z treści decyzji wynika, że została ona wydana na podstawie art. 53 i 55 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, które to przepisy nie obowiązują gdyż utraciły moc na skutek wejścia w życie ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Aktualnie kwestie odszkodowania za nieruchomości, które zostały objęte działaniem przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) uregulowane są w art. 215 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U z 2010 r., Nr 102, poz. 651). Skarżący może więc ubiegać się o odszkodowanie za działkę oznaczoną jako "[...]" położoną w W. składając wniosek w trybie art. 215 powołanej ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Skoro wiec interes skarżącego w zakresie ubiegania się o odszkodowanie za działkę, której dotyczy kwestionowana przez niego decyzja z 1979 r. może być zrealizowany na gruncie aktualnie obowiązującego prawa materialnego, to nie można uznać za słuszny interes skarżącego żądanie uchylenia decyzji z [...] lipca 1979 r. Brak jest więc także, w tej sytuacji interesu społecznego w uchyleniu tej decyzji. Prawidłowo więc organy obu instancji uznały, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w art. 154 § 1 k.p.a. do uwzględnienia wniosku i odmówiły uchylenia decyzji w tym trybie. Tym samym nie doszło do naruszenia przez organy art. 154 k.p.a. co zarzuca skarżący w skardze, a co czyni skargę bezzasadną. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło