I SAB/Wa 57/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent-stażysta Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi P. G. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego P.. G, kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 1 lutego 2012 r. P. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]. P. G. oraz K. B. pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r. wystąpili do Prezydenta W. z wnioskiem o: "dobrowolny zwrot bądź co najmniej dobrowolną wypłatę odszkodowania za przejętą nieruchomość położoną w W. przy ul. [...]". Następnie w dniu 22 października 2009 r. (data prezentaty) został złożony do Prezydenta W. wniosek o wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, który został sprecyzowany pismem z dnia 8 grudnia 2009 r. (data prezentaty). Organ prowadzący postępowanie pismem z dnia 23 lutego 2010 r. wystąpił do wnioskodawców o uzupełnienie wniosku przez nadesłanie zaświadczenia Sądu Rejonowego dla W. oraz postanowień sądowych o stwierdzeniu nabycia spadku po właścicielu ww. nieruchomości. Żądane postanowienia zostały doręczone organowi w dniach 5 i 11 marca 2010 r. Z kolei pismami z dnia 26 marca 2010 r., 25 czerwca 2010 r. i 17 listopada 2010 r. organ pierwszej instancji wystąpił do innych jednostek organizacyjnych Urzędu W., celem zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie. Żądane informacje zostały mu przekazane odpowiednio w dniu 17 maja 2010 r., 7 października 2010 r. i 13 grudnia 2010 r. Prowadząc postępowanie Prezydent W. udzielił także informacji wnioskodawcom w dniu 30 maja 2011 r. o przewidywanym terminie zakończenia postępowania na dzień 30 września 2011 r. oraz poinformował ich o przyczynach zwłoki. Ponadto pismem z tego samego dnia jedna ze stron postępowania przekazała organowi reprodukcje Ogólnego Panu Zabudowania z dnia [...] sierpnia 1931 r. z Archiwum Państwowego. Następnie, z uwagi na okoliczność, że nie zostało wydane rozstrzygniecie w przedmiotowej sprawie P. G. złożył do Wojewody [...] zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. W dniu 10 listopada 2011 r. Prezydent W., działając na podstawie art. 36 § 1 kpa, ponownie poinformował strony o nowym terminie zakończenia postępowania, który wyznaczył na dzień 29 lutego 2012 r. - co uzasadnił koniecznością analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie i bardzo dużą ilością spraw z zakresu odszkodowań. W tym samym dniu udzielił także odpowiedzi Wojewodzie [...]- na jego żądanie ustosunkowania się do zarzutów zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Wojewoda [...]postanowieniem z dnia [...]listopada 2011 r., nr [...]uznał powyższe zażalenie za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy, dwumiesięczny termin od daty doręczenia niniejszego postanowienia. Zaś w dniu 2 lutego 2012 r. Prezydent W. ponownie wyznaczył nowy termin zakończenia niniejszego postępowania na dzień 30 maja 2012 r. W skardze na bezczynność Prezydenta W., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. G. wniósł o zobowiązanie organu do wydania w terminie miesiąca decyzji w sprawie wypłaty odszkodowania za objętą postępowaniem nieruchomość. Wskazał ponadto, że po uzupełnieniu wniosku o dokumenty wskazujące na następstwo prawne po dawnym właścicielu nieruchomości, postępowanie nie zostało zakończone i to mimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu na załatwienie sprawy . W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że w toku postępowania zgromadził szereg materiałów mających na celu ustalenie, czy objęte postępowaniem nieruchomości spełniają przesłanki określone w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wskazał ponadto, że w sprawie prowadzona jest analiza dokumentacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Prezydent W. rozpoczął gromadzenie dokumentacji dotyczącej przedmiotowej nieruchomości jeszcze w 2008 r. (w związku z wnioskiem m.in. skarżącego o zwrot nieruchomości), jednakże pomimo faktu, iż ostatni raz zwrócił się o nadesłanie niezbędnych mu dokumentów z innych jednostek organizacyjnych urzędu w listopadzie 2010 r. - to do dnia wydania rozstrzygnięcia przez Sąd, tj. 28 czerwca 2012 r.) nie rozpoznał sprawy z wniosku o wypłatę odszkodowania. Po otrzymaniu w dniu 29 listopada 2011 r. postanowienia Wojewody [...] nr [...] organ nie podejmował żadnych działań w sprawie, poza poinformowaniem w dniu [...] lutego 2012 r. o niemożności załatwienia sprawy w wyznaczonym terminie i wskazaniu kolejnego terminu zakończenia postępowania - 31 maja 2012 r. – a więc przedłużając postępowanie o kolejne 3 miesiące. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], nr hip. [...], Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufania obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność - mimo, iż wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w 2009 r. - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji, podejmował jednak pewne - rozciągnięte w czasie - czynności w sprawie. Z tych też względów także wniosek o ukaranie organu grzywną nie mógł zostać uwzględniony. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270), w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 200 tej ustawy.