VII SA/Wa 875/12

WyrokWSA w Warszawie2012-06-28

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Daria Gawlak-Nowakowska, Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych jest skuteczny, jeśli postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia zostało doręczone inwestorowi po terminie wyznaczonym do uzupełnienia tych braków, a decyzja o sprzeciwie została wydana na podstawie tego nieskutecznego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych był nieskuteczny. Podstawą sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia w terminie, jednakże postanowienie wzywające do uzupełnienia zostało doręczone po terminie, co uniemożliwiło inwestorowi wykonanie nałożonego obowiązku. W związku z tym, organ nie mógł skutecznie wnieść sprzeciwu, gdyż opierał się na wadliwym prawnie postanowieniu.
Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy dwutablicowej. Starosta nałożył postanowieniem obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, wyznaczając termin do 18 stycznia 2012 r. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora dopiero 24 stycznia 2012 r., czyli po terminie. W związku z nieuzupełnieniem zgłoszenia, Starosta wydał decyzję o sprzeciwie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne wyznaczenie terminu na uzupełnienie zgłoszenia i doręczenie postanowienia po terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2012r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 30 ust. 5, art. 80 ust. 1 pkt. 1 art. 81 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zw. dalej Prawem budowlanym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., wniósł sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, zgłoszonych przez inwestora "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa w W., zw. dalej Spółką, dotyczących wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy dwutablicowej na działce nr ew. [...] w miejscowości A. gm. J. Organ wyjaśnił, iż po analizie zgłoszenia z dnia 21 grudnia 2011 r., dot. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy dwutablicowej nałożono na inwestora, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie do dnia 18 stycznia 2012 r. o korektę i uzupełnienie danych w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; oznaczenie i zwymiarowanie przedmiotowej reklamy na załączniku mapowym; czytelne szkice przedmiotowej reklamy wraz z jej wymiarami; wysokością i masą a także sposobem jej posadowienia oraz odniesienie się do kwestii podświetlenia przedmiotowej reklamy. Z dołączonego do dokumentacji szkicu stanowiącego załącznik nr 6 wynikało iż, przedmiotowa reklama jest budowlą, na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Organ wskazał, iż inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w wyznaczonym terminie, stąd też działając na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw. Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Spółki, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do brzmienia art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. W świetle art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego rodzaj wymaganych przy zgłoszeniu dokumentów zdeterminowany jest charakterem konkretnej inwestycji i dlatego ustawodawca wyposażył organy administracji architektoniczno-budowlanej orzekające w tych sprawach w prawo dokonania indywidualnej oceny zakresu dokumentacji niezbędnej do skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych. W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych, a także termin ich rozpoczęcia, dołączając także oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia i opinie. Jeżeli będą wymagały tego okoliczności, konieczne może okazać się dołączenie również odpowiednich szkiców lub rysunków. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po przyjęciu zgłoszenia, może stwierdzić konieczność uzupełnienia ewentualnych braków dokumentacji. Wydaje wówczas w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie nakładające na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w określonym terminie. Ocena konieczności przedstawienia niektórych dokumentów pozostawiona jest organowi, gdyż wskazane przepisy wprowadzają element uznania administracyjnego. W ocenie organu wymaga rozważenia interpretacja art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego oraz wyjaśnienia uregulowanej w tym przepisie instytucji sprzeciwu od zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z treścią tego przepisu do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, że początkowym dniem biegu trzydziestodniowego terminu jest dzień następny po dniu, w którym dokonano zgłoszenia, bądź - w przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia - dzień następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, albo dzień następny po bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym obowiązek uzupełnienia zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie podstawą do wniesienia przez organ I instancji sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie zgłoszenia. Ponadto inwestor wnosząc odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. mógł dokonać pełnego uzupełnienia braków czego jednak nie uczynił. Organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. inwestor odebrał w dniu 24 stycznia 2012 r. Natomiast odbiór zaskarżonej decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. pokwitował w dniu 26 stycznia 2012 r. W sytuacji, gdy inwestor odebrał postanowienie dotyczące obowiązku uzupełnienia zgłoszenia po terminie wskazanym do jego uzupełnienia i z przyczyn oczywistych nie mógł dokonać uzupełnienia braków w terminie, w świetle obowiązujących przepisów jedynym rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji mogła być decyzja wnosząca sprzeciw w sprawie zgłoszenia wydana na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przedmiotowa inwestycja jest budowlą, na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę, nie może stanowić podstawy do uchylenia tego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, tj. w sytuacji, gdy inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w wyznaczonym terminie. Natomiast dokonanie oceny kwalifikacji zamierzenia inwestycyjnego może nastąpić po przedłożeniu kompletnego zgłoszenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. złożyła [...] "Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucając - naruszenie prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 30 ust. 2 w zw. z ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i interpretację; - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności: - art. 54 § 1 ust. 5 w zw. z art. 57 oraz art. 9 k.p.a. poprzez błędne wyznaczenie przez organ pierwszej instancji terminu na uzupełnienie zgłoszenia; - art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie przez organ pierwszej instancji strony postępowania; - art. 109 w zw. z 113 § 3 w zw. z 126 oraz art. 9 k.p.a., poprzez niedoręczenie skarżącemu przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.; - art. 7, 8, 9 kpa w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji; W skardze podniesiono, iż zarówno decyzja Wojewody [...] jak i decyzja Starosty [...] są sprzeczne z przepisami prawa. Wojewoda [...], ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 w związku z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów prawa. Organ wskazał, powołując się na pogląd nieznajdujący poparcia w dominującym orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, że dla zachowania terminu na wniesienie w drodze decyzji sprzeciwu nie jest konieczne jej doręczenie inwestorowi w terminie 30 dni, a jedynie nadanie takiej decyzji w polskiej placówce pocztowej przed upływem tego terminu. Organ drugiej instancji, dokonując analizy sprawy, nie wziął pod uwagę, iż decyzja Starosty [...] nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 25 stycznia 2012 r. tj. 35 dnia od dnia dokonania zgłoszenia. Ponadto, w tym samym terminie inwestorowi zostało skutecznie doręczone postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. wzywające do uzupełnienie braków zgłoszenia. Starosta [...], wskutek przekroczenia ustawowego terminu 30 dni, całkowicie utracił kompetencję do wniesienia sprzeciwu. Natomiast postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia, nie mogło wywołać negatywnych skutków dla sytuacji prawnej inwestora. O ostatnim decyduje w szczególności doręczenie zgłoszenia po terminie przewidzianym przez art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, po drugie brak możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia, z uwagi na upływ określonego w postanowieniu terminu. Upływ terminu materialnego określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, spowodował wygaśnięcia uprawnienia organu do wniesienia sprzeciwu. Skarżąca podała, iż w świetle uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądów Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08, termin 30 dniowy jest terminem do doręczenia sprzeciwu zainteresowanemu. Termin do zgłoszenia sprzeciwu obejmuje, bowiem także termin doręczenia decyzji. Decyzja administracyjna jako akt zewnętrzny zawierający władcze rozstrzygnięcie organu musi być zakomunikowane stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowane stronie, dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Termin określony w przepisie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego, nie zaś procesowego. Jego upływ wywołuje skutki w sferze prawa materialnego. Między innymi z tego też względu nie może mieć do niego zastosowania art. 57 § 5 kpa, będący normą procesową. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ może wezwać inwestora do uzupełnienia zgłoszenia. Wezwanie to musi być jednak uzasadnione w stanie faktycznym konkretnej sprawy, przy czym organ nie może w sposób zupełnie dowolnie kształtować ani zakresu uzupełnienia ani sposobu jego dokonania. W szczególności wezwanie musi odpowiadać ogólnym regułom prawa budowlanego oraz przepisom prawa procesowego, przewidzianych przez ustawodawcę w tym względzie. Wzajemne powiązanie normy art. 30 ust. 2 oraz art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego wskazuje, iż wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia musi zostać doręczone skarżącemu nie później niż w terminie 30 dni od dnia jego dokonania. W stanie faktycznym niniejszej sprawy postanowienie wzywające do uzupełnienia braków (w którym organ w sposób nieprawidłowy określił jego termin) zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w 35 dniu od dnia dokonanego zgłoszenia, przy czym w tym samym dniu została również doręczona decyzja sprzeciwu organu I instancji. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi inwestora wywołało skutki prawne, wiążące się z koniecznością jej zaskarżenia, co inwestor uczynił. Organ I instancji wzywając inwestora do uzupełnienia zgłoszenia powinien w sposób właściwy wyznaczyć termin na uczynienie zadość temu obowiązkowi. Tymczasem organ sprecyzował termin poprzez wskazanie konkretnej daty tj. 18 stycznia 2012 r., samo postanowienie, zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w dniu 25 stycznia 2012 r. Nie ulega wątpliwości, iż uczynienie zadość temu obowiązkowi, obiektywnie nie było możliwe. W skardze wyjaśniono ponadto, iż inwestorem, jest "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa, natomiast nie jest nim [...] Spółka z. o.o. Tymczasem zarówno samo postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. wzywające do uzupełnienia braków jaki i skarżona decyzja zostały wydane w stosunku do [...] sp. z. o.o. Naruszenia tego nie sanuje ponadto wydanie przez organ I instancji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r., które do daty wystąpienia ze skargą nie zostało doręczone skarżącemu. Wojewoda [...] błędnie uznał, iż wydanie decyzji przez Starostę [...] poprzez oznaczenie adresata jako [...] sp. z. o. o. nie stanowiło naruszenia zasad postępowania. Skarżąca Spółka zarzuciła, iż do dnia wystąpienia z niniejszą skargą organ I instancji nie doręczył skarżącemu postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. uniemożliwiając tym samym, zaskarżenie rozstrzygnięcia mającego istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody [...] narusza zasady proceduralne wyrażone w art. 107 § 3 k.p.a. ustalające wymogi, którym powinno odpowiadać sporządzone przez organ uzasadnienie decyzji. Rozstrzygnięcie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami wyrażonymi w art. 7, 8 i 9 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu chociaż nie wszystkie zarzuty wymienione w skardze okazały się trafne. Sąd administracyjny przystępując do kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego obejmuje tą kontrolą zarówno sam akt jak i poprzedzające go czynności organu oceniając w pierwszej kolejności ewentualne wady i uchybienia o charakterze proceduralnym, gdyż dopiero stwierdzenie, że w toku postępowania do naruszeń takich nie doszło daje podstawę do przejścia do ocen o charakterze materialnoprawnym. Z tego też powodu, mając na uwadze podniesione w skardze okoliczności, Sąd Wojewódzki był zobowiązany rozważyć na wstępie, czy podstawa, na której oparto zaskarżony sprzeciw, tj. niewypełnienie obowiązków nałożonych na inwestora postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. była zgodna z prawem. Składając zgłoszenie, inwestor ma obowiązek dopełnienia warunków formalnych określonych w prawie, a jego zamiar, nieobjęty obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, musi pozostawać w zgodzie z przepisami prawa oraz planem zagospodarowania przestrzennego, o ile taki obowiązuje na terenie objętym zgłoszeniem. Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do siedziby tego właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu, w trzech przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym samym terminie i trybie może wydać też decyzję nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie robót objętych zgłoszeniem, jeżeli zachodzą warunki określone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgłoszenie jest w istocie oświadczeniem woli co do zamiaru wykorzystania własności nieruchomości (lub prawa zależnego) przez zabudowę lub wykonanie robót budowlanych niewymagających władczego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej. Por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r. ,sygn. akt II OSK 1294/09 Z kolei organowi administracji publicznej została przypisana kompetencja do oceny tego oświadczenia i stwierdzenia jego zgodności z wymaganiami prawa (formalnymi i materialnymi). Organ ten zobowiązany jest, zgodnie z zasadą oficjalności, do podjęcia działań z urzędu, a zatem do wniesienia sprzeciwu w przypadku dostrzeżenia, że przepis prawa został naruszony. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego okoliczność związana z datą doręczenia sprzeciwu wyprzedzają jednak inne naruszenia proceduralne, które prowadziły do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Warunkiem umożliwiającym dokonanie przez organ architektoniczno-budowlany oceny prawidłowości zgłoszenia jest niewadliwość formalna i materialna zgłoszenia, z tego względu organ ma obowiązek nakazać inwestorowi w drodze postanowienia, po myśli art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego, uzupełnienie brakujących dokumentów. Wadliwość formalna takiego oświadczenia powoduje, iż nie może ono wywołać zamierzonego skutku, chyba że zostanie naprawione w terminie zakreślonym przez organ. Jak wynika z wyżej przywołanego przepisu, przedmiotem postanowienia może być jedynie nałożenie obowiązku do uzupełnienia brakujących dokumentów w tym dokumenty, które zdaniem organu powinny być do zgłoszenia dołączone, bo takie wymaganie stawia przepis prawa. Nałożenie postanowieniem obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, wbrew temu co twierdzi organ, nie jest kwestią uznania, lecz musi wynikać nie tylko z właściwie uzasadnionej potrzeby, ale także z obowiązujących przepisów prawa. Żądanie dodatkowych szkiców, dokumentów uzgodnień itd. powinny zatem znajdować oparcie w okolicznościach sprawy i odpowiednich przepisach. W kontrolowanej sprawie, wprawdzie organ nie powołał odpowiednich przepisów, niemniej uznać trzeba, że był uzasadniony nakaz zawarty w postanowieniu, aby inwestor uzupełnił dane w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, a także oznaczenie, zwymiarowanie, czy sposób posadowienia reklamy na gruncie, gdyż wymagania takie wynikają z dyspozycji art. 30 ust. 2, zd. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a ich celem jest umożliwienie oceny, czy urządzenie reklamowe mieści się w kategorii obiektów budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę. Analiza akt sprawy wykazuje ponadto, że merytorycznie zasadne postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia braków dostrzeżonych przez organ w zgłoszeniu i wyznaczające termin do usunięcia tych braków do dnia 18 stycznia 2012 r. zostało wysłane w dniu 10 stycznia 2012 r., doręczone zaś pełnomocnikowi inwestora w dniu 24 stycznia 2012 r. Nie okazał się zatem realny wyznaczony przez organ termin, który nie uwzględniał ewentualności doręczenia tego postanowienia z opóźnieniem na czas podwójnej jego awizacji. W rezultacie inwestor nie mógł, nie ze swojej winy, wypełnić nałożonego nakazu. Z tego też powodu bezpodstawne było wniesienie sprzeciwu z tej przyczyny, iż inwestor niewykonał nałożonego na niego obowiązku w zakreślonym przez organ terminie. W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że w przypadku wydania postanowienia na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nakładającego na inwestora obowiązek uzupełnienia niezbędnych dokumentów będzie miał zastosowanie termin, o którym mowa w art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a., ponieważ orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc możliwość zastosowania tego terminu do doręczenia sprzeciwu łączy go ściśle ze specyfiką instytucji "wniesienia", a nie doręczenia sprzeciwu. Nie ma jednak przesłanek, aby rozumowanie takie zastosować do doręczenia postanowienia o uzupełnieniu brakujących dokumentów. Wobec powyższego organ może wyprowadzać skutki prawne opisane w art. 30 ust. 2 zd.3 Prawa budowlanego nie z faktu wysłania postanowienia, lecz z faktu niewykonania nałożonego obowiązku. Zgodzić się trzeba z poglądem zawartym skardze, że termin określony w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, takiego zaś terminu nie można ani skrócić, ani przedłużyć czynnościami procesowymi. Dlatego też trudno akceptować poglądy o jego przerwaniu, czy wchłonięciu przez termin wskazany w postanowieniu. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że termin na wniesienie sprzeciwu należy liczyć od następnego dnia po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w postanowieniu, lub też od następnego dnia po wypełnieniu nakazu zawartego w postanowieniu, jeżeli nakaz ten zostanie zrealizowany przed terminem wskazanym w postanowieniu. Pogląd ten w pełni należy podzielić, ponieważ, jak wcześniej powiedziano, dopiero kompletne zgłoszenie i milczenie organu daje inwestorowi po upływie 30 dniowego terminu podstawę do realizacji zgłoszonego zamiaru. Warunkiem wniesienia sprzeciwu jest doręczenie postanowienia, o którym mowa w art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego w takim terminie, aby po pierwsze zachowany został przez organ termin, a zatem i kompetencja do wniesienia sprzeciwu, po drugie aby wykonanie nakazu w wyznaczonym terminie było możliwe. Kompetencję do wniesienia sprzeciwu organ zachowuje do ostatniego dnia 30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego. Kwestią odrębną jest natomiast termin, w którym organ sprzeciw doręczy inwestorowi i jakie konsekwencje w sferze uprawnień inwestora do realizacji zamierzenia budowlanego wynikają z tej okoliczności. Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd.2 Prawa budowlanego. W kontrolowanej sprawie organ wysłał postanowienie, które dotarło do adresata zarówno po upływie 30 dniowego terminu prawa materialnego, w którym musiał się powstrzymywać od realizacji zamiaru budowlanego, a także po upływie terminu procesowego wyznaczonego na uzupełnienie brakujących dokumentów. Zgodnie zaś z treścią art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie nie tylko wiąże organ, ale także dla adresata jest źródłem zawartego tam nakazu. Adresat aktu administracyjnego musi mieć świadomość, że taki akt został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że strona zobowiązana jest do zastosowania się do nakazów wynikających z aktu administracyjnego, skoro taki akt nie wszedł do porządku prawnego. Por. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1333/11, Lex 1120589. Ponieważ z postanowienia niedoręczonego stronie przed wyznaczonym w nim terminie na wykonanie nałożonego obowiązku nie można wyprowadzić negatywnych dla strony okoliczności, również wydanie na tej podstawie sprzeciwu okazało się sprzeczne z prawem, gdyż wniesiono go w oparciu o postanowienie, którego w dacie wydania sprzeciwu nie było w obrocie prawnym, z tego też powodu uchyleniu podlegała zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzje. Kwestia doręczenia (łącznie z postanowieniem) sprzeciwu po upływie 30 dniowego terminu nie miała w tym przypadku już znaczenia dla oceny skuteczności tego sprzeciwu, gdyż wada polegająca na wniesieniu tego sprzeciwu w oparciu o niedoręczone wcześniej postanowienie, czyli z naruszeniem art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego w zw. z art. 110, czyniła sprzeciw nieskutecznym. Nie miało natomiast istotnego znaczenia naruszenie przepisów procedury administracyjnej polegające na użyciu w treści postanowienia i decyzji niepełnej nazwy Spółki w takim znaczeniu, że właściwy adresat nie otrzymał decyzji rozstrzygającej o jego obowiązkach i uprawnieniach. Nie tylko dotarła ona bowiem do adresata, umożliwiając wnoszenie środków procesowych, lecz też została sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Skoro sprzeciw okazał się nieskuteczny, a kompetencja do jego wniesienia już ustała, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia sprzeciwu. Organ ponownie rozpatrując sprawę weźmie zatem pod uwagę powyższe rozważania Sądu. Nie mniej dodać na marginesie należy, że niedostrzeżenie przez organ naruszenia prawa i niewniesienie sprzeciwu lub też wniesienie sprzeciwu nieskutecznego nie zapewnia jeszcze inwestorowi takiej ochrony jak uzyskanie pozwolenia na budowę, gdyż jak powiedziano wcześniej zgłoszenie zamiaru budowlanego uprawnia do jego realizacji, tylko pod warunkiem, iż nie narusza on obowiązującego prawa. Zgłaszający realizację zamiaru budowlanego nie może też korzystać ze swojego prawa do zabudowy w sytuacji, kiedy złożył wadliwe oświadczenie co do sposobu korzystania z tego prawa. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. .poz. 270, t.j.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło