VII SA/Wa 875/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-28
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Daria Gawlak-Nowakowska, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzeciw organu architektoniczno-budowlanego wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych jest skuteczny, jeśli postanowienie wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia zostało doręczone inwestorowi po terminie wyznaczonym do uzupełnienia tych braków, a decyzja o sprzeciwie została wydana na podstawie tego nieskutecznego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych był nieskuteczny. Podstawą sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora braków zgłoszenia w terminie, jednakże postanowienie wzywające do uzupełnienia zostało doręczone po terminie, co uniemożliwiło inwestorowi wykonanie nałożonego obowiązku. W związku z tym, organ nie mógł skutecznie wnieść sprzeciwu, gdyż opierał się na wadliwym prawnie postanowieniu.Stan faktyczny
Spółka zgłosiła zamiar wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy dwutablicowej. Starosta nałożył postanowieniem obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, wyznaczając termin do 18 stycznia 2012 r. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora dopiero 24 stycznia 2012 r., czyli po terminie. W związku z nieuzupełnieniem zgłoszenia, Starosta wydał decyzję o sprzeciwie. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne wyznaczenie terminu na uzupełnienie zgłoszenia i doręczenie postanowienia po terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2012r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Sp. Komandytowej z siedzibą w W. kwotę 800 zł (osiemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 30 ust. 5,
art. 80 ust. 1 pkt. 1 art. 81 ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo
budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zw. dalej Prawem
budowlanym oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
administracyjnego (Dz. U z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zw. dalej k.p.a., wniósł
sprzeciw wobec zamiaru rozpoczęcia robót budowlanych, zgłoszonych przez
inwestora "[...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" spółka komandytowa
w W., zw. dalej Spółką, dotyczących wykonania robót budowlanych
polegających na montażu reklamy dwutablicowej na działce nr ew. [...] w
miejscowości A. gm. J.
Organ wyjaśnił, iż po analizie zgłoszenia z dnia 21 grudnia 2011 r., dot.
zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na montażu reklamy
dwutablicowej nałożono na inwestora, postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r.
obowiązek uzupełnienia zgłoszenia w terminie do dnia 18 stycznia 2012 r. o korektę i
uzupełnienie danych w oświadczeniu o posiadanym prawie do dysponowania
nieruchomością na cele budowlane; oznaczenie i zwymiarowanie przedmiotowej
reklamy na załączniku mapowym; czytelne szkice przedmiotowej reklamy wraz z jej
wymiarami; wysokością i masą a także sposobem jej posadowienia oraz odniesienie
się do kwestii podświetlenia przedmiotowej reklamy. Z dołączonego do dokumentacji
szkicu stanowiącego załącznik nr 6 wynikało iż, przedmiotowa reklama jest budowlą,
na którą inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę. Organ wskazał, iż
inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w wyznaczonym terminie, stąd też działając na
podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wniósł sprzeciw.
Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. po rozpatrzeniu
odwołania Spółki, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...]
stycznia 2012 r. Organ odwoławczy wskazał, iż stosownie do brzmienia art. 29 ust. 2
pkt 6 Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót
budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z
wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu
przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam
świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w
rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.
W świetle art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego rodzaj wymaganych przy
zgłoszeniu dokumentów zdeterminowany jest charakterem konkretnej inwestycji i
dlatego ustawodawca wyposażył organy administracji architektoniczno-budowlanej
orzekające w tych sprawach w prawo dokonania indywidualnej oceny zakresu
dokumentacji niezbędnej do skutecznego zgłoszenia wykonania robót budowlanych.
W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót
budowlanych, a także termin ich rozpoczęcia, dołączając także oświadczenie o
posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz
wymagane przepisami odrębnymi pozwolenia, uzgodnienia i opinie. Jeżeli będą
wymagały tego okoliczności, konieczne może okazać się dołączenie również
odpowiednich szkiców lub rysunków.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po przyjęciu zgłoszenia,
może stwierdzić konieczność uzupełnienia ewentualnych braków dokumentacji.
Wydaje wówczas w trybie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie
nakładające na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów w
określonym terminie. Ocena konieczności przedstawienia niektórych dokumentów
pozostawiona jest organowi, gdyż wskazane przepisy wprowadzają element uznania
administracyjnego.
W ocenie organu wymaga rozważenia interpretacja art. 30 ust. 5 Prawa
budowlanego oraz wyjaśnienia uregulowanej w tym przepisie instytucji sprzeciwu od
zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych. Zgodnie z treścią tego
przepisu do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30
dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji
sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich
rozpoczęcia. Przyjmuje się w orzecznictwie i piśmiennictwie, że początkowym dniem
biegu trzydziestodniowego terminu jest dzień następny po dniu, w którym dokonano
zgłoszenia, bądź - w przypadku nałożenia obowiązku uzupełnienia zgłoszenia - dzień
następny po dniu, w którym zgłoszenie zostało uzupełnione, albo dzień następny po
bezskutecznym upływie terminu wskazanego w postanowieniu nakładającym
obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.
W przedmiotowej sprawie podstawą do wniesienia przez organ I instancji
sprzeciwu było nieuzupełnienie przez inwestora w wyznaczonym terminie zgłoszenia.
Ponadto inwestor wnosząc odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...]
stycznia 2012 r. mógł dokonać pełnego uzupełnienia braków czego jednak nie
uczynił.
Organ odwoławczy wskazał, iż postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r.
inwestor odebrał w dniu 24 stycznia 2012 r. Natomiast odbiór zaskarżonej decyzji
Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. pokwitował w dniu 26 stycznia 2012 r.
W sytuacji, gdy inwestor odebrał postanowienie dotyczące obowiązku uzupełnienia
zgłoszenia po terminie wskazanym do jego uzupełnienia i z przyczyn oczywistych nie
mógł dokonać uzupełnienia braków w terminie, w świetle obowiązujących przepisów
jedynym rozstrzygnięciem podjętym przez organ I instancji mogła być decyzja
wnosząca sprzeciw w sprawie zgłoszenia wydana na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa
budowlanego.
Stwierdzenie organu I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że
przedmiotowa inwestycja jest budowlą, na którą inwestor powinien uzyskać
pozwolenie na budowę, nie może stanowić podstawy do uchylenia tego
rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 30 ust. 5
Prawa budowlanego, tj. w sytuacji, gdy inwestor nie uzupełnił zgłoszenia w
wyznaczonym terminie. Natomiast dokonanie oceny kwalifikacji zamierzenia
inwestycyjnego może nastąpić po przedłożeniu kompletnego zgłoszenia.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję
Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r. złożyła [...] "Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa wnosząc o jej uchylenie oraz
decyzji ją poprzedzającej, zarzucając
- naruszenie prawa materialnego, które to miało wpływ na wynik sprawy tj. art.
30 ust. 2 w zw. z ust. 5 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwe zastosowanie i
interpretację;
- naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik
sprawy, w szczególności:
- art. 54 § 1 ust. 5 w zw. z art. 57 oraz art. 9 k.p.a. poprzez błędne wyznaczenie
przez organ pierwszej instancji terminu na uzupełnienie zgłoszenia;
- art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne oznaczenie przez organ pierwszej instancji strony
postępowania;
- art. 109 w zw. z 113 § 3 w zw. z 126 oraz art. 9 k.p.a., poprzez niedoręczenie
skarżącemu przez organ pierwszej instancji postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.;
- art. 7, 8, 9 kpa w związku z art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez
nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
W skardze podniesiono, iż zarówno decyzja Wojewody [...] jak i
decyzja Starosty [...] są sprzeczne z przepisami prawa. Wojewoda
[...], ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 30 ust. 2 w związku z art.
30 ust. 5 Prawa budowlanego, dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów prawa.
Organ wskazał, powołując się na pogląd nieznajdujący poparcia w dominującym
orzecznictwie sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego,
że dla zachowania terminu na wniesienie w drodze decyzji sprzeciwu nie jest
konieczne jej doręczenie inwestorowi w terminie 30 dni, a jedynie nadanie takiej
decyzji w polskiej placówce pocztowej przed upływem tego terminu.
Organ drugiej instancji, dokonując analizy sprawy, nie wziął pod uwagę, iż
decyzja Starosty [...] nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Została
doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 25 stycznia 2012 r. tj. 35 dnia od dnia
dokonania zgłoszenia. Ponadto, w tym samym terminie inwestorowi zostało
skutecznie doręczone postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. wzywające do
uzupełnienie braków zgłoszenia.
Starosta [...], wskutek przekroczenia ustawowego terminu 30 dni,
całkowicie utracił kompetencję do wniesienia sprzeciwu. Natomiast postanowienie
wzywające do uzupełnienia braków zgłoszenia, nie mogło wywołać negatywnych
skutków dla sytuacji prawnej inwestora. O ostatnim decyduje w szczególności
doręczenie zgłoszenia po terminie przewidzianym przez art. 30 ust. 5 Prawa
budowlanego, po drugie brak możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia, z
uwagi na upływ określonego w postanowieniu terminu. Upływ terminu materialnego
określonego w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego, spowodował wygaśnięcia
uprawnienia organu do wniesienia sprzeciwu.
Skarżąca podała, iż w świetle uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądów
Administracyjnego z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08, termin 30
dniowy jest terminem do doręczenia sprzeciwu zainteresowanemu. Termin do
zgłoszenia sprzeciwu obejmuje, bowiem także termin doręczenia decyzji. Decyzja
administracyjna jako akt zewnętrzny zawierający władcze rozstrzygnięcie organu
musi być zakomunikowane stronie. Dopóki nie zostanie zakomunikowane stronie,
dopóty jest aktem niewywierającym żadnych skutków. Termin określony w przepisie
art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego, nie zaś
procesowego. Jego upływ wywołuje skutki w sferze prawa materialnego. Między
innymi z tego też względu nie może mieć do niego zastosowania art. 57 § 5 kpa,
będący normą procesową.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ może wezwać inwestora do
uzupełnienia zgłoszenia. Wezwanie to musi być jednak uzasadnione w stanie faktycznym konkretnej sprawy, przy czym organ nie może w sposób zupełnie
dowolnie kształtować ani zakresu uzupełnienia ani sposobu jego dokonania. W
szczególności wezwanie musi odpowiadać ogólnym regułom prawa budowlanego
oraz przepisom prawa procesowego, przewidzianych przez ustawodawcę w tym
względzie. Wzajemne powiązanie normy art. 30 ust. 2 oraz art. 30 ust. 5 Prawa
budowlanego wskazuje, iż wezwanie do uzupełnienia zgłoszenia musi zostać
doręczone skarżącemu nie później niż w terminie 30 dni od dnia jego dokonania.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy postanowienie wzywające do
uzupełnienia braków (w którym organ w sposób nieprawidłowy określił jego termin)
zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora w 35 dniu od dnia dokonanego
zgłoszenia, przy czym w tym samym dniu została również doręczona decyzja
sprzeciwu organu I instancji. Doręczenie decyzji pełnomocnikowi inwestora wywołało
skutki prawne, wiążące się z koniecznością jej zaskarżenia, co inwestor uczynił.
Organ I instancji wzywając inwestora do uzupełnienia zgłoszenia powinien w
sposób właściwy wyznaczyć termin na uczynienie zadość temu obowiązkowi.
Tymczasem organ sprecyzował termin poprzez wskazanie konkretnej daty tj. 18
stycznia 2012 r., samo postanowienie, zostało doręczone pełnomocnikowi inwestora
w dniu 25 stycznia 2012 r. Nie ulega wątpliwości, iż uczynienie zadość temu
obowiązkowi, obiektywnie nie było możliwe.
W skardze wyjaśniono ponadto, iż inwestorem, jest "[...] Spółka z
ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa, natomiast nie jest nim [...] Spółka z. o.o. Tymczasem zarówno samo postanowienie z dnia [...] stycznia 2012
r. wzywające do uzupełnienia braków jaki i skarżona decyzja zostały wydane w
stosunku do [...] sp. z. o.o. Naruszenia tego nie sanuje ponadto wydanie przez
organ I instancji na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. postanowienia z dnia [...] lutego
2012 r., które do daty wystąpienia ze skargą nie zostało doręczone skarżącemu.
Wojewoda [...] błędnie uznał, iż wydanie decyzji przez Starostę [...]
poprzez oznaczenie adresata jako [...] sp. z. o. o. nie stanowiło naruszenia
zasad postępowania.
Skarżąca Spółka zarzuciła, iż do dnia wystąpienia z niniejszą skargą organ I
instancji nie doręczył skarżącemu postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r.
uniemożliwiając tym samym, zaskarżenie rozstrzygnięcia mającego istotne
znaczenie w niniejszej sprawie.
Zdaniem strony skarżącej decyzja Wojewody [...] narusza zasady
proceduralne wyrażone w art. 107 § 3 k.p.a. ustalające wymogi, którym powinno odpowiadać sporządzone przez organ uzasadnienie decyzji. Rozstrzygnięcie jest
sprzeczne z podstawowymi zasadami wyrażonymi w art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują
wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem
zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji
decyzji lub postanowienia organu administracji publicznej z punktu widzenia
obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Rozpatrując sprawę pod kątem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd
stwierdza, że zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu chociaż nie wszystkie zarzuty
wymienione w skardze okazały się trafne.
Sąd administracyjny przystępując do kontroli zaskarżonego aktu
administracyjnego obejmuje tą kontrolą zarówno sam akt jak i poprzedzające go
czynności organu oceniając w pierwszej kolejności ewentualne wady i uchybienia o
charakterze proceduralnym, gdyż dopiero stwierdzenie, że w toku postępowania do
naruszeń takich nie doszło daje podstawę do przejścia do ocen o charakterze
materialnoprawnym.
Z tego też powodu, mając na uwadze podniesione w skardze okoliczności, Sąd
Wojewódzki był zobowiązany rozważyć na wstępie, czy podstawa, na której oparto
zaskarżony sprzeciw, tj. niewypełnienie obowiązków nałożonych na inwestora
postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. była zgodna z prawem.
Składając zgłoszenie, inwestor ma obowiązek dopełnienia warunków
formalnych określonych w prawie, a jego zamiar, nieobjęty obowiązkiem uzyskania
pozwolenia na budowę, musi pozostawać w zgodzie z przepisami prawa oraz planem
zagospodarowania przestrzennego, o ile taki obowiązuje na terenie objętym
zgłoszeniem. Spełnienie wszystkich warunków określonych w art. 30 ust. 2, 3 i 4, jak
i wymagań formalnych, jakim powinny odpowiadać pisma oraz złożenie zgłoszenia
organowi właściwemu, powoduje skuteczność zgłoszenia z datą jego wpływu do
siedziby tego właściwego organu. Od dnia następnego biegnie 30-dniowy termin, w
którym inwestor musi powstrzymywać się z wykorzystaniem prawa do wykonania
robót objętych zgłoszeniem. Jest to też czas, w którym organ posiada kompetencję
do zakwestionowania tego zamiaru przez wniesienie sprzeciwu, w trzech
przypadkach wymienionych w art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego. W tym samym
terminie i trybie może wydać też decyzję nakładającą obowiązek uzyskania
pozwolenia na wykonanie robót objętych zgłoszeniem, jeżeli zachodzą warunki
określone w art. 30 ust. 7 Prawa budowlanego.
Zgłoszenie jest w istocie oświadczeniem woli co do zamiaru wykorzystania
własności nieruchomości (lub prawa zależnego) przez zabudowę lub wykonanie
robót budowlanych niewymagających władczego rozstrzygnięcia organu administracji
publicznej w formie decyzji administracyjnej. Por. wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r. ,sygn. akt II OSK 1294/09
Z kolei organowi administracji publicznej została przypisana kompetencja do
oceny tego oświadczenia i stwierdzenia jego zgodności z wymaganiami prawa
(formalnymi i materialnymi). Organ ten zobowiązany jest, zgodnie z zasadą
oficjalności, do podjęcia działań z urzędu, a zatem do wniesienia sprzeciwu w
przypadku dostrzeżenia, że przepis prawa został naruszony.
W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu Wojewódzkiego okoliczność
związana z datą doręczenia sprzeciwu wyprzedzają jednak inne naruszenia
proceduralne, które prowadziły do uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
Warunkiem umożliwiającym dokonanie przez organ architektoniczno-budowlany
oceny prawidłowości zgłoszenia jest niewadliwość formalna i materialna zgłoszenia, z
tego względu organ ma obowiązek nakazać inwestorowi w drodze postanowienia, po
myśli art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego, uzupełnienie brakujących dokumentów.
Wadliwość formalna takiego oświadczenia powoduje, iż nie może ono
wywołać zamierzonego skutku, chyba że zostanie naprawione w terminie
zakreślonym przez organ. Jak wynika z wyżej przywołanego przepisu, przedmiotem
postanowienia może być jedynie nałożenie obowiązku do uzupełnienia brakujących
dokumentów w tym dokumenty, które zdaniem organu powinny być do zgłoszenia
dołączone, bo takie wymaganie stawia przepis prawa. Nałożenie postanowieniem
obowiązku uzupełnienia zgłoszenia, wbrew temu co twierdzi organ, nie jest kwestią
uznania, lecz musi wynikać nie tylko z właściwie uzasadnionej potrzeby, ale także z
obowiązujących przepisów prawa. Żądanie dodatkowych szkiców, dokumentów
uzgodnień itd. powinny zatem znajdować oparcie w okolicznościach sprawy i
odpowiednich przepisach.
W kontrolowanej sprawie, wprawdzie organ nie powołał odpowiednich
przepisów, niemniej uznać trzeba, że był uzasadniony nakaz zawarty w
postanowieniu, aby inwestor uzupełnił dane w oświadczeniu o posiadanym prawie do
dysponowania nieruchomością, a także oznaczenie, zwymiarowanie, czy sposób
posadowienia reklamy na gruncie, gdyż wymagania takie wynikają z dyspozycji art.
30 ust. 2, zd. 1 i 2 w zw. z art. 29 ust 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a ich celem jest
umożliwienie oceny, czy urządzenie reklamowe mieści się w kategorii obiektów
budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.
Analiza akt sprawy wykazuje ponadto, że merytorycznie zasadne postanowienie z dnia [...] stycznia 2012 r. nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia braków
dostrzeżonych przez organ w zgłoszeniu i wyznaczające termin do usunięcia tych
braków do dnia 18 stycznia 2012 r. zostało wysłane w dniu 10 stycznia 2012 r.,
doręczone zaś pełnomocnikowi inwestora w dniu 24 stycznia 2012 r. Nie okazał się
zatem realny wyznaczony przez organ termin, który nie uwzględniał ewentualności
doręczenia tego postanowienia z opóźnieniem na czas podwójnej jego awizacji. W
rezultacie inwestor nie mógł, nie ze swojej winy, wypełnić nałożonego nakazu. Z tego
też powodu bezpodstawne było wniesienie sprzeciwu z tej przyczyny, iż inwestor
niewykonał nałożonego na niego obowiązku w zakreślonym przez organ terminie.
W ocenie Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że w przypadku wydania
postanowienia na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego nakładającego na
inwestora obowiązek uzupełnienia niezbędnych dokumentów będzie miał
zastosowanie termin, o którym mowa w art. 57 ust. 5 pkt 2 k.p.a., ponieważ
orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wywodząc możliwość
zastosowania tego terminu do doręczenia sprzeciwu łączy go ściśle ze specyfiką
instytucji "wniesienia", a nie doręczenia sprzeciwu. Nie ma jednak przesłanek, aby
rozumowanie takie zastosować do doręczenia postanowienia o uzupełnieniu
brakujących dokumentów. Wobec powyższego organ może wyprowadzać skutki
prawne opisane w art. 30 ust. 2 zd.3 Prawa budowlanego nie z faktu wysłania
postanowienia, lecz z faktu niewykonania nałożonego obowiązku.
Zgodzić się trzeba z poglądem zawartym skardze, że termin określony w art. 30
ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego ma charakter terminu prawa materialnego, takiego
zaś terminu nie można ani skrócić, ani przedłużyć czynnościami procesowymi. Dlatego
też trudno akceptować poglądy o jego przerwaniu, czy wchłonięciu przez termin
wskazany w postanowieniu. W orzecznictwie sądowym dominuje pogląd, że termin na
wniesienie sprzeciwu należy liczyć od następnego dnia po bezskutecznym upływie
terminu wyznaczonego w postanowieniu, lub też od następnego dnia po wypełnieniu
nakazu zawartego w postanowieniu, jeżeli nakaz ten zostanie zrealizowany przed
terminem wskazanym w postanowieniu. Pogląd ten w pełni należy podzielić, ponieważ,
jak wcześniej powiedziano, dopiero kompletne zgłoszenie i milczenie organu daje
inwestorowi po upływie 30 dniowego terminu podstawę do realizacji zgłoszonego
zamiaru.
Warunkiem wniesienia sprzeciwu jest doręczenie postanowienia, o którym mowa
w art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa budowlanego w takim terminie, aby po pierwsze
zachowany został przez organ termin, a zatem i kompetencja do wniesienia
sprzeciwu, po drugie aby wykonanie nakazu w wyznaczonym terminie było możliwe.
Kompetencję do wniesienia sprzeciwu organ zachowuje do ostatniego dnia
30-dniowego terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd. 2 Prawa budowlanego.
Kwestią odrębną jest natomiast termin, w którym organ sprzeciw doręczy inwestorowi
i jakie konsekwencje w sferze uprawnień inwestora do realizacji zamierzenia
budowlanego wynikają z tej okoliczności.
Zachowanie przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu w terminie 30 dni
od daty skutecznego, tj. niewadliwego zgłoszenia wymaga wysłania i doręczenia
inwestorowi postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa
budowlanego przed upływem terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 zd.2 Prawa
budowlanego.
W kontrolowanej sprawie organ wysłał postanowienie, które dotarło do adresata
zarówno po upływie 30 dniowego terminu prawa materialnego, w którym musiał się
powstrzymywać od realizacji zamiaru budowlanego, a także po upływie terminu
procesowego wyznaczonego na uzupełnienie brakujących dokumentów. Zgodnie zaś
z treścią art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. postanowienie nie tylko wiąże organ, ale także
dla adresata jest źródłem zawartego tam nakazu. Adresat aktu administracyjnego musi
mieć świadomość, że taki akt został w stosunku do niego wydany, co będzie możliwe
tylko w momencie skutecznego doręczenia decyzji. Nie można zakładać, że strona
zobowiązana jest do zastosowania się do nakazów wynikających z aktu
administracyjnego, skoro taki akt nie wszedł do porządku prawnego. Por. Wyrok
Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK
1333/11, Lex 1120589.
Ponieważ z postanowienia niedoręczonego stronie przed wyznaczonym w nim
terminie na wykonanie nałożonego obowiązku nie można wyprowadzić negatywnych
dla strony okoliczności, również wydanie na tej podstawie sprzeciwu okazało się
sprzeczne z prawem, gdyż wniesiono go w oparciu o postanowienie, którego w dacie
wydania sprzeciwu nie było w obrocie prawnym, z tego też powodu uchyleniu
podlegała zarówno zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzje.
Kwestia doręczenia (łącznie z postanowieniem) sprzeciwu po upływie 30
dniowego terminu nie miała w tym przypadku już znaczenia dla oceny skuteczności
tego sprzeciwu, gdyż wada polegająca na wniesieniu tego sprzeciwu w oparciu o
niedoręczone wcześniej postanowienie, czyli z naruszeniem art. 30 ust. 2 zd. 3 Prawa
budowlanego w zw. z art. 110, czyniła sprzeciw nieskutecznym.
Nie miało natomiast istotnego znaczenia naruszenie przepisów procedury
administracyjnej polegające na użyciu w treści postanowienia i decyzji niepełnej
nazwy Spółki w takim znaczeniu, że właściwy adresat nie otrzymał decyzji
rozstrzygającej o jego obowiązkach i uprawnieniach. Nie tylko dotarła ona bowiem do
adresata, umożliwiając wnoszenie środków procesowych, lecz też została
sprostowana w trybie art. 113 § 1 k.p.a.
Skoro sprzeciw okazał się nieskuteczny, a kompetencja do jego wniesienia już
ustała, brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie
nałożenia sprzeciwu. Organ ponownie rozpatrując sprawę weźmie zatem pod uwagę
powyższe rozważania Sądu.
Nie mniej dodać na marginesie należy, że niedostrzeżenie przez organ
naruszenia prawa i niewniesienie sprzeciwu lub też wniesienie sprzeciwu
nieskutecznego nie zapewnia jeszcze inwestorowi takiej ochrony jak uzyskanie
pozwolenia na budowę, gdyż jak powiedziano wcześniej zgłoszenie zamiaru
budowlanego uprawnia do jego realizacji, tylko pod warunkiem, iż nie narusza on
obowiązującego prawa. Zgłaszający realizację zamiaru budowlanego nie może też
korzystać ze swojego prawa do zabudowy w sytuacji, kiedy złożył wadliwe
oświadczenie co do sposobu korzystania z tego prawa.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30
sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z
2012 r. .poz. 270, t.j.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. W pkt II wyroku orzeczono na
podstawie art. 152 ww. ustawy. Koszty zasądzono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło