I SAB/Wa 270/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], ozn. hip. [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 5 czerwca 2012 r. (data prezentaty) M. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. O., hip. nr [...] (dawna [...]). Powyższy wniosek wpłynął do Prezydenta Miasta W. w dniu [...] listopada 2009 r. (data prezentaty). Identyczny wniosek został wniesiony przez I. K. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. organ prowadzący postępowanie wystąpił do innej jednostki organizacyjnej Urzędu Miasta W., o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości objętej wnioskiem. Zostały one przekazane w dniu [...] stycznia 2010 r. Z kolei w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. Prezydent Miasta W. udzielił wnioskodawcom informacji, że decyzją Naczelnika Wydziału Terenów Urzędu Dzielnicowego W. [...] z dnia [...] września 1974 r., nr [...] odmówiono przyznania odszkodowania za teren o pow. [...] m2 stanowiący część nieruchomości hip. [...]. Skoro zatem przedmiotowa sprawa została rozpatrzona decyzją merytoryczną, nie można wydać nowej decyzji ponownie orzekającej merytorycznie w tej samej sprawie. W związku ze złożonym do Wojewody [...] wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, Prezydent Miasta W. - odpowiadając na wezwanie tego ostatniego organu - wysłał w dniu [...] kwietnia 2010 r. akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z dnia [...] września 1974 r. oraz przy piśmie z dnia [...] września 2010 r. zwrócił akta własnościowe przedmiotowej nieruchomości. I. K. i M. S. wnieśli o rozpatrzenie pierwotnych wniosków o odszkodowanie złożonych przez J. C. i M. S. w dniu [...] września 2010 r. (data prezentaty). W dniu [...] listopada 2011 r. wpłynęło zaś do Wojewody [...] zażalenie złożone przez M. S., na podstawie art. 37 § 1 kpa., w związku z czym Wojewoda wystąpił w dniu [...] grudnia 2011 r. do Prezydenta Miasta W. o nadesłanie akt sprawy wraz z informacją o przyczynach jej nierozpatrzenia, jak też o ustosunkowanie się do podniesionych w ww. zażaleniu zarzutów. W dniu [...] grudnia 2011 r. organ prowadzący postępowanie udzielił odpowiedzi Wojewodzie [...] na powyższe wezwanie. Zwrócił się również do Wydziału Spraw Dekretowych i Związków Wyznaniowych Biura Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta W. o przesłanie informacji z ewidencji gruntów do celów służbowych oraz mapy z granicami aktualnych działek ewidencyjnych i granicami nieruchomości hipotecznej, dotyczących terenu objętego wnioskiem o odszkodowanie. Ponadto wystąpił do Archiwum Państwowego Miasta W. o przesłanie kopii fragmentu Ogólnego planu zabudowania Miasta W., zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r., sygn. [...] wraz z odpowiednim opisem, dotyczącym objętej postępowaniem nieruchomości oraz kopii dokumentów Biura Odbudowy [...], związanych z przedmiotowym gruntem. W tym samym dniu Prezydent Miasta W. udzielił stronom informacji, że decyzja w sprawie zostanie wydana do dnia [...] marca 2012 r. Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] uznał zażalenie złożone przez M. S. za uzasadnione i wyznaczył dodatkowy, trzymiesięczny termin od daty doręczenia niniejszego postanowienia, na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia oraz stwierdził, że niezałatwienie niniejszej sprawy w terminie nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu [...] stycznia 2012 r. organowi prowadzącemu postępowanie została przekazana część żądanych informacji. Natomiast pismem z dnia [...] marca 2012 r. Archiwum Państwowe Miasta W. wystąpiło, m.in. o sprecyzowanie pisma Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2012 r., co ten ostatni organ uczynił w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r. Pismem z tej daty organ administracji poinformował M. S., że decyzja zostanie wydana do dnia [...] września 2012 r. oraz wskazał przyczyny nierozpoznania wniosku o odszkodowanie. W skardze na bezczynność Prezydenta Miasta W., złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M. S. podniósł, że termin wyznaczony przez Wojewodę [...] nie został dotrzymany. Wystąpił ponadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta W. wniósł o oddalenie skargi stwierdzając, że poinformował stronę, iż z uwagi na bardzo dużą ilość spraw z zakresu odszkodowań nie było możliwe rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje wydaniem rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Na wstępie należy wskazać, że skarga w rozpoznawanej sprawie została wniesiona po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Skarżący bowiem, przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta Miasta W., złożył zażalenie w trybie art. 37 § 1 kpa do Wojewody [...]. Ponadto stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie. W niniejszej sprawie wniosek taki złożył skarżący, a organ administracji nie zażądał przeprowadzenia rozprawy - w związku z czym skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 35 § 1 i 3 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Podnieść również należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia - stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Bezczynność organu administracji publicznej ma zatem miejsce nie tylko wówczas, gdy w ustawowym ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd uznał, że sytuacja taka miała miejsce właśnie w przedmiotowej sprawie, bowiem jak wynika z akt administracyjnych, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy W. – [...] z dnia [...] września 1974 r. odmawiającej przyznania odszkodowania za teren o powierzchni [...] m2 stanowiący część nieruchomości hip. [...], a m.in. skarżący ponowił swój wniosek o odszkodowanie w dniu [...] września 2010 r.(data prezentaty urzędu) - to jednak do dnia wydania rozstrzygnięcia przez Sąd w niniejszej sprawie, tj. dnia [...] lipca 2012 r. Prezydent nie rozpoznał sprawy z wniosku o wypłatę odszkodowania. Podkreślić należy, że skarżący skierował pierwszy wniosek o odszkodowanie za nieruchomość jeszcze w listopadzie 2009 r. Po otrzymaniu powyższego wniosku o odszkodowanie od września 2010 r. aż do dnia 30 grudnia 2011 r. organ nie podejmował żadnych działań w sprawie, kiedy to zwrócił się o przesłanie informacji niezbędnych do jej rozpoznania oraz udzielił stronom informacji, że postępowanie zostanie zakończone do dnia 31 marca 2011 r. Wyznaczonego terminu także jednak nie dotrzymał i pismem z dnia [...] lipca 2012 r. przedłużył postępowanie do dnia 30 września 2012 r. Zauważyć należy, że na wystąpienie Archiwum Państwowego Miasta W. z marca 2012 r., wzywającego m. in. do sprecyzowania żądania nadesłania dokumentów, udzielił informacji dopiero po blisko trzech miesiącach. W tym stanie rzeczy zarzut bezczynności przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. O., hip. Nr [...] Sąd uznał za całkowicie uzasadniony. Organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie uchybił bowiem wskazanym wyżej przepisom procesowym określającym terminy załatwiania spraw administracyjnych, a także naruszył wynikającą z art. 12 kpa zasadę szybkości postępowania. Takie postępowanie podważa wyrażoną w art. 8 kpa zasadę prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa. Nawet, jeśli postępowanie administracyjne jest szczególnie skomplikowane, to zwłoka organu w załatwieniu sprawy, w terminie określonym w art. 35 kpa - nie jest usprawiedliwiona. Stanowisko takie wynika z utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W sprawie sygn. akt. IV SA 105/00 (LEX 53462) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że : "Zasada sformułowana w art. 6 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, odnosi się również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw określonych w art. 35 i 36 kpa. Obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 35 § 1 kpa) pozostaje także w bezpośrednim związku z dyrektywami zawartymi w art. 7 i 8 kpa, zobowiązującymi organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i uwzględniania słusznego interesu obywateli a także pogłębiania prowadzonym postępowaniem zaufania obywateli do organów państwa." Sąd uznał jednocześnie, że zaistniała w sprawie bezczynność - mimo, iż wniosek wszczynający postępowanie wpłynął do organu w 2009 r. - nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ administracji, podejmował jednak rozciągnięte w czasie czynności w sprawie, a także udzielał stronom informacji o stanie sprawy i przyczynach zwłoki w prowadzonym postępowaniu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r. poz. 270), w związku z art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy, orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie 200 tej ustawy.