I SAB/Wa 197/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska po rozpoznaniu w dniu 26 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. S., E. P. i S. A. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do wydania rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku Z. S., E. P. i S. A. z dnia [...] lutego 2010 r. o odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ul [...] z "Tabeli likwidacyjnej wsi C. nr [...]" zapisanej w hip. "Nieruchomość C. hip. nr [...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. w prowadzeniu postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących Z. S., E. P. i S. A. solidarnie kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. (sprostowanym pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r.) Z. S., E. P. i S. A. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w postępowaniu toczącym się w wniosku skarżących o przyznanie i wypłacenie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] uregulowanej w "[...]" (hip. [...][...] hip. nr [...]) na podstawie art. 215 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegającą na przekroczeniu terminów zakreślonych w kpa do załatwienia sprawy, i na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, domagając się: 1. zobowiązania organu pierwszej instancji do wydania decyzji administracyjnej w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu przez Sąd organowi akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu skargi skarżący opisali przebieg dotychczasowego postępowania wskazując, że w dniu [...] lutego 2010 r. zwrócili się do Prezydenta W. o przyznanie i wypłatę odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości położonej w W., przy ul. [...]; pismem z dnia [...] maja 2010 r. wnieśli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] zażalenie na nie załatwienie przez Prezydenta W. sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. zażalenie skarżących zostało przekazane do Wojewody [...], który postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. uznał zażalenie za uzasadnione i wyznaczył organowi dodatkowy termin załatwienia sprawy do dnia [...] stycznia 2011 r. Jednakże Prezydent W. nie tylko nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ale także podejmował kroki zmierzające do odwleczenia wydania decyzji, bowiem dwukrotnie – postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. i [...] września 2011 r. zawiesił postępowanie w sprawie, które to postanowienia zostały uchylone przez Wojewodę [...] postanowieniami z dnia [...] marca 2011 r. i [...] grudnia 2011 r. – z uwagi na brak podstaw do zawieszenia postępowania. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że w toku prowadzonego postępowania podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej; w dniu [...] listopada 2011 r. została wykonana przez geodetę uprawnionego mapa sytuacyjna, a w chwili obecnej trwa kompletowanie dokumentacji dotyczącej daty wejścia inwestora na teren objęty roszczeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 i 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron złoży taki wniosek, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od dnia zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy – taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Instytucja skargi na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, a sąd oceniając czy organ pozostaje w bezczynności bierze zaś pod uwagę sytuację istniejącą w dacie orzekania. Analiza zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi. Realizacja zasady ogólnej szybkości i racjonalnego postępowania jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy. Z ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynika, że organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, zgodnie z art. 12 § 1 kpa, a także zobowiązane są podejmować wszelkie kroki niezbędne do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W rozpoznawanej sprawie oznacza to obowiązek podjęcia nie jakichkolwiek działań, lecz działań celowych, zmierzających do rozpatrzenia wniosku z dnia [...] grudnia 2002 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość. Przy czym z art. 35 § 1 i 2 kpa wynika obowiązek załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Ponadto art. 36 § 1 i 2 kpa wymagają, aby o każdym przypadku nie załatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Zdaniem Sądu, organ pozostaje w bezczynności nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył postępowania wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego; organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie zgodnie z obowiązkami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. Jeżeli tak nie jest, to oznacza, że organ jest bezczynny lub postępowanie administracyjne prowadzone jest przewlekle. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Po wpłynięciu do organu w dniu [...] lutego 2010 r. wniosku E. P., Z. S. i S. A. z dnia [...] lutego 2010 r., po stronie organu powstał wynikający z art. 104 § 1 kpa, obowiązek załatwienia w drodze decyzji, bez zbędnej zwłoki, sprawy administracyjnej, w terminie określonym w art. 35 § 1 i 3 kpa. Jednakże Prezydent W. do dnia wyrokowania przez Sąd, pomimo wyznaczenia przez Wojewodę [...] dodatkowego terminu załatwienia sprawy, wniosku z dnia [...] lutego 2010 r. nie rozpoznał, przekraczając w ten sposób wszystkie terminy zakreślone w wyżej wskazanych przepisach kpa. Prezydent W. nie tylko nie rozpoznał sprawy merytorycznie, ale, jak słusznie zauważyli skarżący, podejmował kroki zmierzające do odwleczenia wydania decyzji, bowiem dwukrotnie – postanowieniami z dnia [...] stycznia 2011 r. i [...] września 2011 r. zawieszał postępowanie w sprawie, które to postanowienia zostały następnie uchylone przez Wojewodę [...] z uwagi na brak podstaw do zawieszenia postępowania, a postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] równocześnie nakazał organowi pierwszej instancji podjęcie czynności zmierzających do załatwienia sprawy. W ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu bezczynność Prezydenta W. jest oczywista. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że organ I instancji przez okres ponad 2 lat podejmował niezwykle opieszale czynności, które w zasadzie tylko pozorowały pracę organu. Dwukrotne bezzasadne zawieszenia postępowania świadczą wyraźnie o opieszałości organu w załatwieniu sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że Prezydent W. naruszył w szczególności podstawowe zasady postępowania administracyjnego określone w art. 7, 8, 9, 12 kpa, jak również terminy załatwiania spraw administracyjnych określone w art. 35 oraz 36 kpa, a bezczynność organu nosi cechy rażącego naruszenia prawa, bowiem organ nie tylko sprawy nie załatwił w żadnym ze wskazanych ustawą terminów, czy w dodatkowym terminie zakreślonym przez Wojewodę [...], ale również nie podejmował stosownych czynności umożliwiających załatwienie sprawy i wręcz postępowanie przedłużał, zawieszając je niezasadnie. Oznacza to, że Prezydent W. pozostawał w bezczynności, a bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem organ nie podjął żadnych konkretnych, realnych i skutecznych prób zakończenia postępowania w sprawie w ustawowym terminie, i zignorował wszelkie dodatkowe terminy załatwienia sprawy. Zdaniem Sądu, stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę iż podjęto szereg czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego niezbędnego do wydania prawidłowej decyzji merytorycznej; w dniu [...] listopada 2011 r. została wykonana przez geodetę uprawnionego mapa sytuacyjna, a w chwili obecnej trwa kompletowanie dokumentacji dotyczącej daty wejścia inwestora na teren objęty roszczeniem - nie usprawiedliwia bezczynności organu, bowiem art. 35 § 3 kpa stanowi jednoznacznie, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego (niniejsza sprawa tego bez wątpienia wymaga) powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Żaden ze wskazanych wyżej przepisów kpa nie zezwala organowi administracji publicznej na nie załatwienie sprawy w terminie ze względu na podejmowanie czynności zmierzających do zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 149 § 1 w zw. z art. 119 pkt 2 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji.