III SA/Kr 110/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie NSA Krystyna Kutzner (spr.) WSA Dorota Dąbek Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie skargę oddala Starosta działając na podstawie: - art. 122 ust. 1 pkt.4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108 poz. 908 t. j.); - art.104 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071) - decyzją z dnia 13 września 2011 r. nr [...] orzekł o skierowaniu skarżącego B. D. na badanie lekarskie do Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii A, B, C oraz T. Na uzasadnienie organ podniósł, że do Starostwa Powiatowego, Referatu Zamiejscowego wpłynął wniosek Prokuratora Rejonowego o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie zweryfikowania wymogów do kierowania pojazdami, tj. stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami przez skarżącego, który posiada prawo jazdy kategorii "A, B, C, T". Na żądanie organu Prokuratura Rejonowa przedłożyła opinię sądowo-psychiatrycznych o stanie zdrowia psychicznego skarżącego, wydaną z wniosku tej Prokuratury dla celów postępowania toczącego się w sprawie skarżącego o sygn. akt Ds. [...]. W przedmiotowej opinii biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili , że skarżący jest uzależniony od alkoholu . Powyższa okoliczność dotycząca stanu zdrowia skarżącego , w ocenie organu , skutkować może ustaleniem, że nie spełnia on wymogów stawianych kierującym pojazdami mechanicznymi w rozumieniu art. 87 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący stwierdził, że jest ona dla niego krzywdząca i bezzasadna i naraża go na wydatek w kwocie 300,00 zł. Skarżący podniósł, że od 40 lat posiada prawo jazdy, które nigdy nie zostało mu zatrzymane w związku z popełnieniem wykroczenia, bądź przestępstwa.; do tej pory nie był sprawcą żadnego wypadku. Skarżący stwierdził , że posiadane przeze niego prawo jazdy jest niezbędne do prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która jest jedynym źródłem utrzymania skarżącego i jego rodziny. Zdaniem skarżącego, nie nadużywa on alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, działając na podstawie: - art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym; - § 2 ust. 5 i 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. 2004 r. Nr 2 poz. 15); - art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – decyzją z dnia 8 listopada 2011 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie . Organ odwoławczy podniósł, że Prokurator Rejonowy - w ramach prowadzonego postępowania przygotowawczego przeciwko skarżącemu o czyn z art. 190 § 1 k.k.- w oparciu o opinię psychiatryczną uzyskaną na poczet ww. postępowania i w której stwierdzono uzależnienie skarżącego od alkoholu, powziął zastrzeżenia co do jego stanu zdrowia , które mogą powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Aby organ mógł skierować konkretną osobę na badanie lekarskie, po pierwsze, musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" tej osoby, a po drugie, zastrzeżenia co do stanu zdrowia muszą być potwierdzone w wyniku przeprowadzonego postępowania na skutek wiarygodnej informacji. W ocenie organu odwoławczego, w sytuacji, jaka zaistniała w niniejszej sprawie, organ administracyjny miał obowiązek wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia badań lekarskich. Wynika to z przepisów dotyczących ruchu drogowego - § 2 ust. 6 ww. rozporządzenia. W rozpatrywanej sprawie zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego , który może (choć nie musi - to ocenią lekarze specjaliści) wpływać na jego zdolność kierowania pojazdami. Opinia biegłych sądowych daje podstawę do stwierdzenia, że zachodzą wątpliwości, czy skarżący z uwagi na czynną chorobę alkoholową posiada pełną sprawność psychofizyczną do prowadzenia pojazdów. Zaistniała zatem potrzeba weryfikacji, czy aktualny stan jego zdrowia pozwala na bezpieczne kierowanie pojazdami w ruchu drogowym. Ujemne oddziaływanie alkoholu na sprawność psychomotoryczną kierowcy należy do okoliczności powszechnie znanych. Kolegium zwróciło uwagę, iż celem powyższej regulacji jest czuwanie nad bezpieczeństwem ruchu drogowego, aby osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o uprawnienia, ale także w okresie późniejszym, kiedy już z tych uprawnień korzystają. Organ podkreślił, iż skierowanie na badania nie jest równoznaczne ze stwierdzeniem, iż nie jest możliwe kierowanie przez skarżącego pojazdami mechanicznymi. Zdolność do kierowania pojazdami mają właśnie wykazać badania przeprowadzone przez lekarzy specjalistów. Odnosząc się natomiast do podniesionego w odwołaniu zarzutu związanego z narażeniem na pokrycie kosztów badania lekarskiego Kolegium stwierdziło, iż nie może on spowodować uznania zaskarżonej decyzji za niezgodną z prawem. Powyższe badanie lekarskie wykonywane jest na koszt osoby badanej o czym stanowi art. 122 ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której skarżący zarzucił naruszenie: - art. 7, 77, 107 K.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienia okoliczności faktycznych stanowiących podstawę orzekania, - art. 10 K.p.a. poprzez uniemożliwienia stronie brania udziału w postępowaniu, w szczególności uniemożliwienie zapoznania się z aktami postępowania przed wydaniem decyzji w sprawie oraz składania wniosków dowodowych. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie: - art. 122 ust. 1 pkt. 4 ww. ustawy - Prawo o ruchu drogowym , w związku z § 2 ust. 5 i 6 ww. rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, poprzez błędną wykładnię wskutek przyjęcia, że w ustalonym stanie faktycznym, należy skierować go na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty i umorzenie postępowania, względnie uchylenie zaskarżonych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Skarżący podniósł, że postępowanie karne w toku którego została wydana opinia zostało umorzone, wobec wycofania wniosku o ściganie przez pokrzywdzoną. W związku z tym wszelkie ustalenia dokonane w trakcie tego postępowania nie powinny być brane pod uwagę w toku niniejszego postępowaniu. Skarżący podkreślił, że na przestrzeni kilku dziesięciu lat , kiedy posiada uprawnienia do kierowani pojazdami, nie był karany a jazdę po użyciu alkoholu lub w stanie nietrzeźwości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r. Nr 270). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem, Sąd badał, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz, czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej ustawą oraz wydane na jej podstawie akty wykonawcze. Zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Z kolei § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15) stanowi, iż niniejsze rozporządzenie określa: 1) szczegółowe warunki i tryb: a) kierowania na badania lekarskie, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, zwane dalej "badaniami lekarskimi", b) przeprowadzania badań lekarskich, c) wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi oraz kierowania tramwajami, a także odwoływania się od orzeczeń lekarskich, d) uzyskiwanie uprawnień przez lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 2) dodatkowe kwalifikacje lekarzy przeprowadzających badania lekarskie; 3) zakres badań lekarskich; 4) sposób postępowania z dokumentacją związaną z badaniami lekarskimi oraz wzory stosowanych dokumentów; 5) maksymalne stawki opłat za badania lekarskie. Zgodnie z § 2 ust. 5 tego rozporządzenia, starosta może również skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Wskazane wyżej przepisy prawa stanowią podstawę prawną dla organów administracji do kierowania kierowców na badania kontrolne w sytuacji zaistnienia wymienionych w nich przesłanek. Przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że skarżący posiada prawo jazdy kategorii A, B, C, T. Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2011 r. Prokurator Rejonowy zażądał wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie w przedmiocie skierowanie na badania lekarskie skarżącego celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. Z dołączonej do akt administracyjnych opinii biegłych sądowych psychiatrów, sporządzonej w związku z prowadzonym postępowaniem karnym wynika, że u skarżącego zostało rozpoznane uzależnienie od alkoholu. Sąd nie stracił z pola widzenia, iż powyższa opinia została sporządzona przez biegłych na okoliczność innego prowadzonego postępowania, jednakże zbieżne, logiczne i przekonywujące wnioski opinii uzasadniają, w ocenie Sądu, sprawdzenie stanu zdrowia skarżącego z punktu widzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ujawnienie takich faktów dotyczących stanu zdrowia skarżącego, jak to miało miejsce w tej sprawie, na gruncie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, uzasadnia skierowanie na badania lekarskie. W oparciu o powołany wyżej przepis art. 122 ust. 1 pkt 4, starosta ma obowiązek kierowania na badanie lekarskie kierowców, których stan zdrowia "nasuwa zastrzeżenia", co oznacza powzięcie wątpliwości co do stanu zdrowia, wynikające z ujawnionych faktów, a każdy fakt, który może wskazywać na istnienie przeciwwskazań natury zdrowotnej do kierowania pojazdem, winien skutkować skierowaniem na badanie lekarskie. Powstałe zastrzeżenia winny być poparte stosownym materiałem dowodowym, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Skoro w opinii wydanej, co prawda dla potrzeb innej sprawy, biegli lekarze psychiatrzy stwierdzili, że skarżący jest uzależniony od alkoholu, trafnie organy administracji publicznej uznały, że w tych okolicznościach sprawy powstaje wątpliwość co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. Należy wskazać, iż opinia biegłych nie przesądza o tym, czy stwierdzone schorzenie nie pozwala na kierowanie przez skarżącego pojazdami mechanicznymi, lecz nasuwa wątpliwości co do tego faktu. Stąd zasadne jest skierowanie na specjalistyczne badanie lekarskie, które bądź to potwierdzi, bądź też wyeliminuje te wątpliwości. Zdaniem Sądu bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt wieloletniego prowadzenia pojazdu bez kolizji z prawem, albowiem niniejsze postępowanie ma na celu kontrolę stanu zdrowia kierowcy i nie przesądza o pozbawieniu prawa jazdy. Skoro zaistniały wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego, to organ w takiej sytuacji może skorzystać ze swego uprawnienia i zobowiązać kierowcę do poddania się badaniu. W ocenie Sąd orzeczenie Sądu Rejonowego z dnia 12 grudnia 2011 r. o oddaleniu wniosku Gminnej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych o zastosowanie obowiązku poddania się leczeniu odwykowemu nie podważyło, wbrew twierdzeniom skarżącego, opinii biegłych w przedmiocie uzależnienia od alkoholu. Zgodnie z tym orzeczeniem Sąd nie znalazł jedynie podstaw do zastosowania obowiązku poddania się leczeniu, jednakże nie przesądził, iż nie istnieją zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego. W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zgodnie z art. 7 i 77 § 1 K.p.a. zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 80 K.p.a. dokonały jego oceny, dochodząc do prawidłowego wniosku, że skarżący spełnia przesłanki koniecznej skierowania go na badania lekarskie. Zdaniem Sądu, wbrew twierdzeniom skargi, organy nie uchybiły przepisom stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy i w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy oraz trafnie oceniły sytuację prawną skarżącego, w wydanych zaś decyzjach wyczerpująco uzasadniły sposób rozstrzygnięcia sprawy. Z prawidłowo ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika zatem, iż zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącego jako kierowcy. W tym stanie rzeczy uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.