III SA/Lu 289/12

WyrokWSA w Lublinie2012-09-20

Skład orzekający: Jadwiga Pastusiak, Jerzy Drwal, Ewa Ibrom

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarządca infrastruktury kolejowej (spółka P. P. L. K. S.A.) jest zobowiązany do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej, mimo braku jednoznacznego wskazania tego obowiązku w aktualnie obowiązującym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządca infrastruktury kolejowej jest zobowiązany do urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej. Obowiązek ten wynika z przepisów ustawy o transporcie kolejowym, w szczególności z art. 17 ust. 1 i art. 55, które nakładają na zarządcę obowiązek zapewnienia ochrony przeciwpożarowej i przyznają mu uprawnienia do korzystania z sąsiednich gruntów w celu realizacji tego obowiązku. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie w sprawie ochrony przeciwpożarowej odsyła w tej kwestii do przepisów ustawowych, które jednoznacznie wskazują na odpowiedzialność zarządcy.
Stan faktyczny
Spółka P. P. L. K. S.A. została decyzją Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej zobowiązana do utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i uznanie jej za zobowiązaną do mineralizacji pasów przeciwpożarowych. Spółka argumentowała, że nie jest właścicielem gruntów i nie przejęła obowiązku ich oczyszczania umową cywilnoprawną, a przepisy ustawy o transporcie kolejowym określają jedynie uprawnienia, a nie obowiązki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Specjalista Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowego Straży Pożarnej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie realizacji obowiązku wynikającego z przepisów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej oddala skargę. Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w L. nakazał spółce P. P. L. K. S.A. w W. utrzymywać pasy przeciwpożarowe w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok wzdłuż linii kolejowej nr [...] Ł. – L. przechodzącej przez powiat l. przy lasach Nadleśnictwa L. na wysokości oddziałów leśnych [...] i [...] leśnictwa J. Jako termin wykonania nałożonego obowiązku wskazano [...] czerwca 2012 r. Podstawą prawną nałożonego obowiązku stanowił art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 oraz art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie kolejowym, oraz § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719), dalej: rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Organ pierwszej instancji powołał się na ustalenia wynikające z protokołu czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia [...] lipca 2011 r. W trakcie tych czynności stwierdzono brak odnowienia pasów przeciwpożarowych na wskazanym wyżej fragmencie linii. W odwołaniu od decyzji spółka P. P. L. K. podniosła, że w świetle obowiązujących przepisów nie ma podstaw, aby nakładać na zarządcę linii kolejowej, jakim jest strona odwołująca się, obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., znak: [...], L. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w L. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał na wydane w oparciu o upoważnienie zawarte w ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz., 1380, z późn. zm.), dalej: ustawa o ochronie przeciwpożarowej, wspomniane wyżej rozporządzenie z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej. Zgodnie z § 38 ust. 1 rozporządzenia obiekty mogące stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu, oddziela się poprzez wykonanie pasów przeciwpożarowych, utrzymywanych w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. Organ wskazał, że rozporządzenie nie określa w sposób jednoznaczny sposobu wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych i zobowiązanych do ich urządzania i utrzymywania. W odróżnieniu od niego poprzednio obowiązujące rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowanych i terenów (Dz. U. 2006 r. Nr 80, poz. 563) w § 34 ust. 3 pkt 2 nakładało jednoznacznie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych na właścicieli linii kolejowych. Aktualnie obowiązujące rozporządzenie w kwestii rodzajów i sposobów wykonywania pasów przeciwpożarowych oraz podmiotów właściwych do ich wykonania i utrzymywania odsyła do ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawy o transporcie kolejowym oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej, a także do wydanych na podstawie tych ustaw aktów wykonawczych. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955) reguluje jedynie techniczne kwestie prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych. Kwestii podmiotowych dotyczą przepisy ustawy o transporcie kolejowym. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Z kolei art. 55 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o transporcie kolejowym określa sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1, stanowiąc, że zarządca infrastruktury kolejowej ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem: ustawiać zasłony odśnieżne, zakładać żywopłoty, urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe. Z art. 55 ust. 2 omawianej ustawy wynika, że ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron. Odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych należne są właścicielom gruntów, w drodze umowy stron. W ocenie organu odwoławczego, wyjątek od powyższej zasady, ustalony w art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym, zgodnie z którym kosztami urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych obciążeni zostali właściciele gruntów, jeżeli obowiązek pasów przeciwpożarowych powstał po wybudowaniu linii kolejowej, potwierdza tezę, że w pozostałych przypadkach podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów jest zarządca linii kolejowej. Zatem prawo zarządcy, o którym mowa w art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, dotyczy możliwości korzystania z tych gruntów, celem prowadzenia niezbędnych dla ruchu pociągów prac, przy czym urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych jest obowiązkiem zarządcy infrastruktury kolejowej. Zarządcą infrastruktury kolejowej jest natomiast podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią zaś linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art. 4 pkt. 7 i 1 ustawy o transporcie kolejowym). Organ odwoławczy wskazał, iż głównym zagrożeniem, ze strony składu pociągu dla położonych w bezpośrednim sąsiedztwie torowisk obszarów leśnych jest proces hamowania, w trakcie którego może dojść do wytwarzania snopów iskier stanowiących rozżarzone cząstki metali. Ponadto może dochodzić do zablokowania systemu jezdnego na skutek awarii hamulców. Elementy rozgrzane odrywając się ze składu pociągu odlatują na znaczne odległości, co w sprzyjających warunkach niewątpliwie może zainicjować pożar na terenie leśnym. W ocenie organu odwoławczego potwierdza to słuszność twierdzeń, iż to właśnie na P. P. L. K. S.A., jako zarządcy linii kolejowej ciąży obowiązek dokonania czynności wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka P. P. L. K. wniosła o uchylenie decyzji organu drugiej instancji w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 17 ust. 3 pkt 1 i 3, art. 55 ustawy o transporcie kolejowym oraz § 38 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej, poprzez błędną wykładnię i uznanie skarżącej za zobowiązaną do mineralizacji pasów przeciwpożarowych. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w świetle przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej, obowiązki w tym zakresie spoczywają na właścicielu terenu, a odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej zarządca lub użytkownik przejmuje na podstawie umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy taka umowa nie została zawarta, wskazane obowiązki spoczywają na podmiocie faktycznie władającym terenem. W związku z tym skarżąca podkreśliła, że nie jest właścicielem ani wieczystym użytkownikiem gruntów, na których zlokalizowane są pasy przeciwpożarowe, jak również nie przejęła obowiązku ich oczyszczania w drodze umowy cywilnoprawnej. Jednocześnie, zdaniem skarżącej, normy art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym wyrażają jedynie generalną zasadę, której adresatami są podmioty korzystające z infrastruktury kolejowej: przewoźnicy, zarządcy infrastruktury i użytkownicy bocznic. Nie można przy tym przyjąć, że ogólny przepis art. 17 ust. 1 ustawy stanowi samoistną podstawę nałożenia jakichkolwiek obowiązków na zarządcę infrastruktury. Obowiązku urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych nie nakłada też przepis art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, którego ust. 1 określa wyłącznie uprawnienie, skoro ustawodawca posłużył się w tym przepisie sformułowaniem "ma prawo", a nie "ma obowiązek". Organ odwoławczy dokonał też błędnej wykładni art. 55 ust. 3 ustawy wywodząc z jego treści, iż podmiotem zobowiązanym do wykonania pasów przeciwpożarowych jest zarządca linii kolejowej. W ocenie skarżącej art. 55 ust. 3 nakłada na właścicieli gruntów obowiązek urządzenia i utrzymania pasów przeciwpożarowych w przypadku posadowienia drzew lub krzewów po wybudowaniu linii kolejowej, na co wskazuje zawarte w tym przepisie sformułowanie: "koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają właścicieli". Zarządca linii ponosiłby te koszty w przypadku wybudowania linii kolejowej przy istniejącym drzewostanie. W odpowiedzi na skargę L. Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy § 38 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109, poz. 719) oraz art. 17 ust. 1 pkt 1 i 3 i art. 55 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16., poz. 94 z późn. zm.). Przepis § 38 przywołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w ust. 1 stanowi, że lasy położone przy obiektach mogących stanowić zagrożenie pożarowe dla lasu oddziela się od tych obiektów pasami przeciwpożarowymi, utrzymywanymi w stanie zapewniającym ich użyteczność przez cały rok. W ust. 2 § 38 rozporządzenia przewidziano, że rodzaje oraz sposoby wykonywania pasów przeciwpożarowych przez podmioty określone jako właściwe do ich wykonania i utrzymywania w: ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2005 r. Nr 45, poz. 435, z późn. zm.), ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z późn. zm.) oraz ustawie z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej określają rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. Nr 58, poz. 405 i Nr 82, poz. 573) i rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. Nr 153, poz. 955). Zatem w rozrządzeniu z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej, w przeciwieństwie do poprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 80, poz. 563) (§ 34 ust. 3 pkt 2 tego rozporządzenia) oraz wcześniejszego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów ( Dz. U. Nr 121, poz. 1138) (§ 34 ust. 3 pkt 2 tego rozporządzenia), nie określono podmiotów zobowiązanych do wykonania pasów przeciwpożarowych. W tej materii obecnie obowiązujące rozporządzenie odsyła do przepisów właściwych ustaw. Trzeba przy tym podkreślić, że fakt, iż stosowne przepisy ustawy o transporcie kolejowym pozostają w tym samym brzmieniu, które obowiązywało przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, wbrew stanowisku skarżącej nie oznacza, że regulacja ustawowa nie określa podmiotów zobowiązanych do wykonania i utrzymania pasów przeciwpożarowych. Zwrócić natomiast należy uwagę, że unormowania w tym przedmiocie zawarte w uprzednio obowiązujących rozporządzeniach w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów wykraczały poza zakres delegacji ustawowej przewidzianej w art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 z późn. zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zarządcy i przewoźnicy kolejowi oraz użytkownicy bocznic kolejowych są zobowiązani spełniać warunki techniczne i organizacyjne zapewniające: 1) bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego; 2) bezpieczną eksploatację pojazdów kolejowych; 3) ochronę przeciwpożarową i ochronę środowiska. Powyższy przepis nakłada na zarządców i przewoźników kolejowych obowiązek bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego oraz spełnienia warunków technicznych i organizacyjnych na szlakach kolejowych i bocznicach w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Przepis ten ma wprawdzie charakter ogólny, jeśli chodzi o sposoby realizowania ochrony przeciwpożarowej, a także bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego, ale określa podmioty oraz zakres ich odpowiedzialności za zapewnienie bezpieczeństwa, w tym także pożarowego terenu, w obrębie którego usytuowana jest infrastruktura kolejowa. Z kolei przepis art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym konkretyzuje sposoby realizacji obowiązków, o których mowa w art. 17 ust. 1 ustawy, stanowiąc między innymi, że zarządca ma prawo na sąsiadujących z linią kolejową gruntach, za odszkodowaniem urządzać i utrzymywać pasy przeciwpożarowe (pkt 3 ust. 1 art. 55 ustawy o transporcie kolejowym). Ustalenie odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie pasów przeciwpożarowych następuje w drodze umowy stron (ust. 2). Zestawienie przepisów art. 55 ust. 1 i art. 17 ust. 1 ustawy wskazuje jednoznacznie, że obowiązek urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych spoczywa na zarządcy infrastruktury kolejowej, który dla realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym korzysta z uprawnień opisanych w ust. 1 art. 55, to jest ma możliwość korzystania z gruntów sąsiadujących z linią kolejową w celu urządzenia i utrzymywania na nich pasów przeciwpożarowych, a odszkodowania za urządzanie i utrzymywanie tych pasów przez zarządcę należne są właścicielom gruntów. Również dokonując wykładni art. 51 ustawy o transporcie kolejowym należy mieć na względzie umiejscowienie tego przepisu w systemie prawa a więc, nie można pominąć treści art. 140 kodeksu cywilnego. Przepis ten, opisujący istotę prawa własności i wymieniający atrybuty właścicielskie, wskazuje, że wykonywanie tychże uprawnień następuje "w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego". Właśnie ustawa o transporcie kolejowym jest jedną z ustaw szczególnych, wyznaczających granice władania rzeczą przez właściciela. Z mocy tej ustawy regulującej między innymi problematykę ochrony przeciwpożarowej, zarządca infrastruktury kolejowej upoważniony został do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu wykonania i utrzymania w należytym stanie pasów przeciwpożarowych. Realizując powyższe uprawnienie, działa w granicach określonych przez ustawy: z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej i akty wykonawcze wydane na ich podstawie t.j. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych. Nadto w art. 55 ust. 3 ustawy o transporcie kolejowym określono, że jeżeli posadzenie drzew lub krzewów, powodujące potrzebę urządzenia pasów przeciwpożarowych, nastąpiło po wybudowaniu linii kolejowej, koszty związane z urządzeniem i utrzymaniem tych pasów obciążają już właścicieli gruntów (ust. 3). Bez wątpienia słusznie wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przewidziany w art. 55 ust. 3 ustawy wyjątek w zakresie wyłącznie kwestii ponoszenia kosztów wykonania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych potwierdza regułę, iż podmiotem zobowiązanym do wykonania i utrzymywania pasów jest zarządca linii kolejowej, który w szczególnej sytuacji przewidzianej w ust. 3 art. 55 ustawy może jedynie domagać się poniesienia przez właścicieli gruntów kosztów związanych z ich urządzeniem. Należy bowiem dodatkowo zauważyć, że zarządcą infrastruktury kolejowej, o którym mowa w art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, jest podmiot wykonujący działalność polegającą na zarządzaniu infrastrukturą kolejową, na zasadach określonych w ustawie. Infrastrukturę kolejową stanowią zaś linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz z zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym (art. 4 pkt 7 i 1 ustawy o transporcie kolejowym). Pod pojęciem linii kolejowej należy rozumieć drogę kolejową mającą początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na którą składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami, a przyległy pas gruntu to grunt wzdłuż linii kolejowych, usytuowany po obu ich stronach, przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia ruchu kolejowego (art. 4 pkt 2 i 3 ustawy o transporcie kolejowym). Nieuprawnione jest natomiast w świetle powyższych rozważań, zaprezentowane w skardze twierdzenie, że to na lasach państwowych miałby spoczywać obowiązek wykonania pasów przeciwpożarowych. Świadczyć ma o tym treść art. 13 ust 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach państwowych, zgodnie z którym właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do (pkt 3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej. Zdaniem Sądu treść tego przepisu należy odczytywać łącznie z art. 9 ustawy o lasach państwowych gdzie w ust. 1 pkt 1 wskazano, iż w celu zapewnienia powszechnej ochrony lasów właściciele lasów są obowiązani do kształtowania równowagi w ekosystemach leśnych, podnoszenia naturalnej odporności drzewostanów, a w szczególności do wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy o lasach Minister Środowiska wydał rozporządzenie z dnia 22 marca 2006 r. w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów (Dz. U. z 2006 r., Nr 58, poz. 405 z późn. zm.) W § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych zasad zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów wyróżniono cztery podstawowe rodzaje pasów przeciwpożarowych - typu A, B, C i D, a także określono sposób ich wykonania. Pasami tymi oddziela się lasy od dróg, zakładów przemysłowych, parkingów, od obiektów na terenach poligonów wojskowych oraz rozdziela się duże zwarte obszary leśne. Przepis ten pomija pasy przeciwpożarowe oddzielające linie kolejowe gdyż kwestią tego rodzaju pasów zajmuje się ustawa z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 153, poz. 955). W akcie tym, wydanym na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 54 ustawie o transporcie kolejowym, ustalono wymagania w zakresie urządzania i utrzymania pasów przeciwpożarowych właśnie w sąsiedztwie linii kolejowej. Rozporządzenie to reguluje jedynie techniczną kwestię prowadzenia robót i odległości dotyczących pasów przeciwpożarowych w sąsiedztwie linii kolejowych. Przywołany w skardze przepis art. 13 ustawy o lasach w ocenie sądu odnosi się jedynie w ogólności do obowiązku właścicieli lasów wykonywania zabiegów profilaktycznych i ochronnych zapobiegających powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów. Przepisem szczególnym dotyczącym realizacji pasów przeciwpożarowych jest art. 17 ust.1 w związku z art. 55 ustawy o transporcie kolejowym. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym oraz art. 55 tej ustawy są ze sobą powiązane normując – odpowiednio – obowiązki i odpowiadające im uprawnienia zarządcy infrastruktury kolejowej w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Stąd niezasadny jest zarzut dokonania przez organ błędnej wykładni art. 55 ustawy o transporcie kolejowym wobec tego, że w wymienionym przepisie mowa jest o uprawnieniach, a nie posługuje się on pojęciem obowiązku. Przeciwnie, właściwe ustalenie w zaskarżonej decyzji podmiotu odpowiedzialnego za wykonanie pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowej znajduje swoje potwierdzenie w art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, gdyż użyty w tym przepisie zwrot "ma prawo" dotyczy możliwości korzystania z cudzych gruntów sąsiadujących z linią kolejową w celu realizacji obowiązku wynikającego z art. 17 ustawy o transporcie kolejowym, tj. zapewnienia właściwej ochrony przeciwpożarowej. Tym samym nie można z treści przepisu art. 55 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym wywodzić, że zarządca ma jedynie prawo, a nie obowiązek urządzania i utrzymywania pasów przeciwpożarowych. Wskazać również należy, że oparte na przepisach art. 17 ust. 1 i art. 55 ustawy o transporcie kolejowym stanowisko o spoczywaniu na zarządcy obowiązku urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych dodatkowo wzmacnia norma art. 56 tej ustawy, gdyż wskazuje na właściwość zarządcy infrastruktury kolejowej także do wycinania drzew lub krzewów zagrażających bezpieczeństwu ruchu pociągów, a rosnących na gruncie, który nie należy do zarządcy infrastruktury. Z omówionych wcześniej względów, zdaniem Sądu przywołane wyżej obowiązujące obecnie normy prawne konkretyzują podmiot zobowiązany do urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. Dlatego w ocenie Sądu kwestionowana decyzja w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za utrzymanie pasów przeciwpożarowych została podjęta na podstawie i w granicach prawa, jak wymaga tego art. 7 Konstytucji RP, bowiem treść art. 17 ust. 1 oraz art. 55 ustawy o transporcie kolejowym, do której przepisów odsyła § 38 ust. 2 rozporządzenia z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, bezsprzecznie prowadzi do wniosku, że podmiotem zobowiązanym do urządzenia i utrzymywania pasów przeciwpożarowych jest zarządca infrastruktury kolejowej. W niniejszej sprawie jest nim P. P. L. K. S.A. Z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, że w zaskarżonej decyzji organ dokonał prawidłowej wykładni prawa materialnego w zakresie ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za realizację obowiązku wynikającego z przepisów przeciwpożarowych, a zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie. Wskazać również należy, że wydając decyzję z dnia [...] lutego 2012 r. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w L. był na mocy art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) upoważniony do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień przepisom przeciwpożarowym w ustalonym terminie. Zatem elementy decyzji w postaci wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonania mineralizacji pasów przeciwpożarowych, jak i określenia terminu wykonania tych prac w celu usunięcia stwierdzonych uchybień, pozostają w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło