II SA/Sz 984/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Grzegorz Jankowski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi redakcji dziennika [...] na czynność Polskiego Związku Łowieckiego w przedmiocie udzielenia informacji prasowej p o s t a n a w i a: 1/ odrzucić skargę, 2/ zwrócić stronie skarżącej kwotę [...] zł ([...]) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. R.A. będący dziennikarzem dziennika pismem z dnia [...] zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego z wnioskiem o udzielenie w trybie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe informacji na temat szkolenia na uprawnienia podstawowe do wykonywania polowania organizowanego przez ZO PZŁ i zakończonego egzaminami w roku [...] r. poprzez udzielenie odpowiedzi na wyszczególnione pytania. Wobec braku odpowiedzi redaktor naczelny dziennika P.G. pismem z dnia [...] na podstawie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wystąpił do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podpisanej przez redaktora naczelnego P.G., strona skarżąca powołując się na art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe zaskarżyła odmowę udzielenia przez Zarząd Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego informacji prasowej na podstawie wniosku z dnia [...] i na podst. art. 146 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o nakazanie ZO PZŁ udzielenia żądanych informacji. Dalej w uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie udzielenie odpowiedzi przez organ zobowiązany do jej udzielenia uznaje się za bezczynność, która w tym przypadku jest równoważna odmowie udzielania informacji prasowej, a przez to jest niezgodna z art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe, w świetle którego Polski Związek Łowiecki jest obowiązany do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów informacja taka nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W odpowiedzi na skargę Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego wniósł o nieuwzględnienie skargi jako oczywiście bezzasadnej. Zarząd podniósł, iż pismem z dnia [...] udzielił stronie odpowiedzi na żądania zawarte w kierowanych pismach, natomiast nigdy nie kierował do strony pisma stanowiącego odmowę udzielenia informacji w sprawie, której żądanie dotyczyło. Zatem nie powstała okoliczność uzasadniająca zastosowanie trybu przywołanego skargą. Ponadto strona otrzymała odpowiedź w terminie krótszym niż 30 dni, a czas trwania jej udzielania spowodowany był koniecznością dokonania niezbędnych przeliczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie do treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) przedsiębiorcy i podmioty niezaliczone do sektora finansów publicznych oraz niedziałające w celu osiągnięcia zysku są obowiązane do udzielenia prasie informacji o swojej działalności, o ile na podstawie odrębnych przepisów informacja nie jest objęta tajemnicą lub nie narusza prawa do prywatności. W świetle powyższego przepisu bezspornym jest, że żądane we wniosku dziennikarza z dziennika informacje dotyczące kosztów przyjętych do kalkulacji ceny szkolenia na uprawnienia podstawowe do wykonywania polowania organizowanego przez Zarząd Okręgowy PZŁ i zakończonego egzaminami w roku [...] w podanych we wniosku pozycjach są informacją prasową, a Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia tej informacji, o ile – oczywiście – znajduje się w jej posiadaniu. Postępowanie w sprawie uzyskania informacji prasowej ma szczególny charakter odnośnie terminów jej udzielenia, stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe, o ile podmiot zobowiązany do udzielenia informacji prasowej odmówi jej udzielenia, to na żądanie redaktora naczelnego ma obowiązek doręczenia odmowy, zgodnie z wymogami określonymi w tym przepisie, zainteresowanej redakcji w formie pisemnej w terminie trzech dni. Natomiast lektura przepisów ustawy Prawo prasowe jednoznacznie wskazuje, że ustawodawca nie określił terminu udzielenia informacji prasowej przez podmioty obowiązane do jej udzielenia. Zdaniem Sądu należy przyjąć, że informacja ta powinna zostać udzielona w rozsądnym terminie, umożliwiającym prasie możliwie szybkie działanie, zgodnie z przepisami Konstytucji RP oraz ustawy Prawo prasowe (art. 1 ustawy). Również taki termin należy przyjąć dla poinformowania prasy o odmowie udzielenia informacji, o ile odmowa nie nastąpiła równocześnie z chwilą wystąpienia przez prasę z żądaniem. Na tle powyższych rozważań powstaje problem wyjaśnienia ewentualnej bezczynności podmiotu obowiązanego do udzielenia informacji prasie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 grudnia 2001 r., sygn. akt II SAB/254/01 stwierdził, że zważywszy na istotę bezczynności organu, polegającą na braku reakcji procesowej na żądanie strony postępowania oraz cel skargi na bezczynność polegający na uzyskaniu wyroku sądu administracyjnego zobowiązującego organ do wydania stosownego aktu należy przyjąć, że w sprawach prasowych taka bezczynność nie istnieje lecz oznacza odmowę udzielenia informacji w rozumieniu art. 4 ustawy Prawo prasowe. Odnosząc się do żądania skargi dot. stwierdzenia bezczynności Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego stwierdzić należy, że brak reakcji tego podmiotu na pismo dziennika z dnia [...] skarżący winien był ocenić nie w kategorii bezczynności, lecz odmowy udzielenia informacji prasowej w rozsądnym terminie, a co za tym idzie miał prawo wdrożyć postępowanie określone w art. 4 ust. 3 i 4 Prawa prasowego. Tymczasem skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie ze skargą do sądu administracyjnego, mimo, że ustawodawca na gruncie przepisów ustawy Prawo prasowe takiego trybu postępowania nie przewidział. Skoro w sprawach prasowych bezczynność nie istnieje, a jedynie odmowa udzielenia informacji prasowej, to oczywiste jest, że odmowa ta nie ma charakteru decyzji administracyjnej. Tym samym wniesienie skargi na odmowę udzielenia informacji prasowej nie jest obwarowane uprzednim wniesieniem środka zaskarżenia, czy też wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Należy mieć na uwadze, że jeżeli ustawodawca uzależnia zaskarżenie bezczynności od wniesienia powyższych środków, to czyni to w sposób wyraźny. Analiza przepisów ustawy Prawo prasowe oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazuje, że zarówno w odniesieniu do bezczynności dotyczącej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, jak i w przypadku odmowy udzielenia informacji prasowej, brak jest regulacji w tym zakresie ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05). Jak już wskazano postępowanie w sprawie uzyskania informacji prasowej ma szczególny charakter, a w przypadku terminów jej udzielenia jest bardziej rygorystyczne, aniżeli w przedmiocie udostępniania informacji publicznej. I tak według art. 4 ust. 3 ustawy Prawo prasowe, odmowę doręcza się zainteresowanej redakcji w formie pisemnej w terminie trzech dni. Zatem hipotetyczna autorewizja organu po ewentualnym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, kłóciłaby się z wykładnią celowościową ustawy i intencją ustawodawcy co do powinności stosunkowo szybkiego udzielenia informacji prasowej. Stwierdzić zatem należy, że w odniesieniu do postępowania w sprawie udzielenia informacji prasowej, przepis art. 53 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma zastosowania. Dodać również należy, że do postępowania w sprawie udzielania informacji prasowej przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie znajdują zastosowania, albowiem żaden z przepisów ustawy Prawo prasowe nie odsyła do stosowania K.p.a. Nie może być również zatem mowy o stosowaniu miesięcznego terminu do załatwienia sprawy, tj. udzielenia informacji prasowej w zakresie żądanym przez stronę skarżącą. Oceniając czynności podejmowane przez redakcję dziennika Sąd uznał, że skarżąca domagając się udzielenia informacji prasowej całkowicie pominęła tryb umożliwiający skuteczne wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W sytuacji braku reakcji Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego na pismo z dnia [...] nie zażądała pisemnej odmowy udzielenia informacji, która otwierała możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 4 ustawy Prawo prasowe odmowę udzielenia informacji można zaskarżyć do sądu administracyjnego w terminie 30 dni. Skoro redakcja dziennika nie wyczerpała trybu poprzedzającego wniesienie skargi, to na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 4 ustawy Prawo prasowe, skargę należało odrzucić. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.