III SA/Łd 961/12

Dnia 13 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , Protokolant ref. staż. Przemysław Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi J.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy zarejestrowania samochodu oddala skargę. III SA/Łd 961/12 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] [...] w sprawie odmowy zarejestrowania sprowadzonego z zagranicy samochodu marki AUDI-A3 o nr identyfikacyjnym [...] W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( j.t. Dz.U. z 2007 r. nr 186, poz. 1322) oraz art. 1 ust.1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych ( j.t. Dz. U. z 2001 r nr 79, poz. 856 ze zm.). Jak ustalił organ odwoławczy, w dniu 9 maja 2012 r. do [...] wpłynął wniosek J. M. o rejestrację samochodu osobowego marki AUDI-A3 sprowadzonego z terytorium Belgii. Do wniosku strona dołączyła belgijski dowód rejestracyjny wraz z tłumaczeniem na język polski przez tłumacza przysięgłego wystawiony na nazwisko E. M., umowę kupna sprzedaży zawartą w dniu 24 kwietnia 2012 r. w Belgii w miejscowości G. między E. M. a J. M., dokument [...] potwierdzający zapłatę akcyzy na terytorium kraju od nabytego wewnątrzwspólnotowo w/w samochodu niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju, zaświadczenie o przeprowadzonym okresowym badaniu technicznym pojazdu dla pojazdu rejestrowanego po raz pierwszy na terytorium kraju, wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu, zaświadczenie VAT-25 potwierdzające brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług, dowód wpłaty, potwierdzający uiszczenie opłaty recyklingowej na rzecz NFOŚiGW, upoważnienie do składania i odbioru dokumentów w celu rejestracji pojazdu w imieniu wnioskodawcy. Prezydent Miasta [...] pismem z 17 maja 2012 r. zwrócił się do belgijskiego urzędu rejestracji pojazdów z prośbą o potwierdzenie autentyczności przedłożonego belgijskiego dowodu rejestracyjnego pojazdu. Pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. organ I instancji został poinformowany, że belgijski dowód rejestracyjny przedstawiony do rejestracji jest dokumentem sfałszowanym, a ponadto pojazd o nr identyfikacyjnym VIN [...] nigdy nie był zarejestrowany na terytorium Belgii. W tej sytuacji Prezydent Miasta [...] w dniu 19 czerwca 2012 r. powiadomił organy ścigania o uzasadnionym podejrzeniu popełnienia przestępstwa oraz wydał decyzję o odmowie zarejestrowania samochodu powołując się na art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów. Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył J. M. zarzucając błędne ustalenie, że pojazd co do którego wniosek o zarejestrowanie został złożony, był wcześniej zarejestrowany oraz naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 5 przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w stosunku do pojazdu, który nie był wcześniej zarejestrowany istnieje obowiązek przedstawienia dowodu rejestracyjnego. Wnosił o zmianę decyzji i zarejestrowanie samochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze przed rozpoznaniem odwołania pismem z dnia 8 sierpnia 2012 r. wezwało skarżącego do przedstawienia w terminie 7 dni wymaganych art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów dokumentów dotyczących rejestracji przedmiotowego pojazdu, pod rygorem rozpatrzenia sprawy w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy. W piśmie przytoczono wymogi wynikające ze wskazanych przepisów . Jednocześnie, stosownie do treści art. 9 k.p.a. poinformowano o prawie przeglądania akt i obowiązku zawiadamiania o każdej zmianie adresu i skutkach zaniedbania tego ostatniego obowiązku. W odpowiedzi strona przedłożyła kserokopie dokumentów przedłożonych wcześniej. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. i stwierdziło, że J. M. nie przedłożył dokumentów wymaganych art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, z czym normy te wiążą konsekwencje w postaci odmowy zarejestrowania przedmiotowego pojazdu. Kolegium podkreśliło, że przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel jest obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów musiały być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Tymczasem przedstawiony dowód rejestracyjny jest dokumentem sfałszowanym, a ponadto przedmiotowy pojazd nigdy nie był rejestrowany w Belgii. SKO wskazało też na wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2011 r., który stwierdził, że dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu nie mogą stanowić podstawy jego zarejestrowania wobec niespełnienia warunków prawnych ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 ustawy. . W związku z tym Kolegium uznało, że zarzuty strony podniesione w odwołaniu są chybione i pozostają bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez przyjęcie, że w stosunku do pojazdu, który wcześniej nie był zarejestrowany istnieje obowiązek przedstawienia dowodu rejestracyjnego. Wnosił o uchylenie skarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wskazywał, że skarżący przedstawił oryginał dowodu własności – umowę kupna –sprzedaży, który nie został zakwestionowany. Ponieważ SKO ustaliło, że pojazd nigdy nie był zarejestrowany należy uznać, iż skarżący nie ma obowiązku przedstawiać dowodu rejestracyjnego. Zatem przedłożył on wszystkie wymagane do rejestracji samochodu dokumenty. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wnosiło o oddalenie skargi, podkreślając, że ustaliło, że pojazd nigdy nie był zarejestrowany w Belgii, a nie, że nigdy nie był zarejestrowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem , jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 wskazanej wyżej ustawy). Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd administracyjny ocenia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie : 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego , c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.. 156 k.p.a. lub innych przepisach ; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie Sąd dokonując oceny zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Przede wszystkim wskazać należy, że nie budzą wątpliwości ustalenia poczynione przez organy administracji w przedmiotowej sprawie. Odpowiedź udzielona przez belgijski urząd rejestracji pojazdów jest jednoznaczna i wynika z niej, że belgijski dowód rejestracyjny przedstawiony przez skarżącego jest falsyfikatem, gdyż ani krój pism a układ strony nie zgadza się z oryginalnymi dowodami rejestracyjnymi. Ponadto podany nr VIN nie występuje w belgijskich bazach danych, tak więc samochód nie był nigdy rejestrowany w Belgii, a podany nr rejestracyjny [...] nigdy nie był rejestrowany dla samochodu Audi A3. Na literę W lub M zaczynają się tablice rejestracyjne dla motocykli. Zauważyć przy tym należy, że w sfałszowanym belgijskim dowodzie rejestracyjnym jak właściciel pojazdu wpisana jest E. M. W., [...] G. Ta sama osoba wpisana jako właściciel sprzedający samochód, co oznacza, że również przedłożona przez skarżącego umowa kupna –sprzedaży samochodu może budzić uzasadnione wątpliwości co do swojej prawdziwości, a także co do tego czy została zawarta z właścicielem samochodu. Umowa podaje rok produkcji samochodu – 2005 . Zgodnie z art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.), rejestracji dokonuje się m.in. na podstawie: 1/ dowodu własności pojazdu lub dokumentu potwierdzającego powierzenie pojazdu, o którym mowa w art.73 ust. 5; 2/ karty pojazdu, jeżeli była wydana; 3/ wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji, jeżeli są wymagane; 4/ zaświadczenia o pozytywnym wyniku badania technicznego pojazdu, jeżeli jest wymagane albo dowodu rejestracyjnego pojazdu lub innego dokumentu wydanego przez właściwy organ państwa członkowskiego UE /.../., potwierdzającego wykonanie oraz termin ważności badania technicznego 5/ dowodu rejestracyjnego, jeżeli pojazd był zarejestrowany; 6/ dowodu odprawy celnej przywozowej, jeżeli pojazd został sprowadzony z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim UE i jest rejestrowany po raz pierwszy; 6a/ dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy na terytorium kraju albo dokumentu potwierdzającego brak obowiązku zapłaty akcyzy /.../; 8/ zaświadczenia wydanego przez właściwy organ potwierdzający: a/ uiszczenie podatku od towarów i usług od pojazdów sprowadzanych z państw członkowskich UE lub b/ brak obowiązku, o którym mowa w lit. a jeżeli sprowadzany pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy, z zastrzeżeniem ust. 1a; 9/ dowodu wpłaty, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych /.../. Jak stanowi art. 73 ust. 1 ustawy, rejestracji pojazdu dokonuje na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania ( siedzibę), wydając dowód rejestracyjny i zalegalizowane tablice rejestracyjne oraz nalepkę kontrolną , jeżeli jest wymagana. Szczegółowe warunki i tryb rejestracji pojazdów określiło rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów ( Dz. U. Nr 186, poz. 1322 z 2007 r. ), które w § 2 ust. 1 stanowi, że w celu rejestracji pojazdu właściciel pojazdu, /.../ składa w organie rejestrującym wniosek o rejestrację pojazdu, do którego dołącza: dowód własności pojazdu, kartę pojazdu, jeżeli była wydana, dowód rejestracyjny, jeżeli pojazd był zarejestrowany oraz tablice rejestracyjne, jeżeli pojazd był zarejestrowany; w przypadku pojazdu sprowadzonego z zagranicy bez tablic rejestracyjnych lub konieczności zwrotu tych tablic do organu rejestrującego państwa, z którego pojazd został sprowadzony, właściciel pojazdu zamiast tablic rejestracyjnych dołącza stosowne oświadczenie. Niespełnienie któregoś z powyższych wymogów skutkuje odmową rejestracji pojazdu. Przepis art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym formułuje wymagania formalne rejestracji i musi być rozumiany restrykcyjne, co oznacza, że niespełnienie wymogu wskazanego pkt 5 tego przepisu tj. złożenia prawdziwego pod względem formalnym i materialnym dokumentu jakim jest dowód rejestracyjny pojazdu, który wcześniej był już rejestrowany stanowi bezwzględną przeszkodę do zarejestrowania samochodu. W tym miejscu podkreślić należy, że skarżący nie zgłaszał wniosku o rejestrację samochodu nowego. Wnioskował o rejestrację samochodu rok produkcji 2005, który był już wcześniej zarejestrowany w innym państwie UE i złożył dokumenty wymagane do rejestracji takiego samochodu w tym m.in. belgijski dowód rejestracyjny, w którym jako właściciel figurowała E. M. i umowę kupna sprzedaży, w której jako sprzedawca figurowała ta sama osoba. W takich granicach, jakie zostały zakreślone we wniosku, organ rozpoznawał sprawę o rejestrację przedmiotowego samochodu. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ wykazało jednak w sposób nie budzący wątpliwości, że przynajmniej jeden z dokumentów warunkujących rejestrację – belgijski dowód rejestracyjny - jest dowodem fałszywym zarówno pod względem formalnym jak i materialnym. Oznacza to, że skarżący nie przedstawił autentycznego dowodu rejestracyjnego pojazdu, a zatem nie spełnił wymogu zawartego w art. 72 ust. 1 pkt 5 ustawy. Ustalenia te znajdują pełne oparcie w zgromadzonych przez organ dowodach, przede wszystkim w piśmie nadesłanym przez belgijski urząd rejestracji pojazdów, którego treść jednoznaczna. Jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w swoich wyrokach (np. wyrok z dnia 25 stycznia 2000 r. II SA 2506/99 (Lex nr 55319), wyrok z dnia 2 sierpnia 2011 r. I OSK 1415/10), przy wniosku o zarejestrowanie pojazdu właściciel obowiązany jest przedstawić oryginał dowodu własności pojazdu, a jeżeli pojazd był zarejestrowany także ostatni dowód rejestracyjny. Oba rodzaje dokumentów muszą być prawdziwe nie tylko w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu, lecz także zgodne ze stanem faktycznym. Dokumentem własności musi być więc dokument przenoszący w konkretnej sytuacji prawo własności, zaś dowodem rejestracyjnym – dokument sporządzony przez właściwy organ na podstawie dowodu własności w powyższym znaczeniu. Osoba nie będąca właścicielem pojazdu nie może przenieść jego własności na inną osobę. Ostatni dowód rejestracyjny musi ponadto zawierać zgodne z rzeczywistym stanem rzeczy numery identyfikacyjne. Dokumenty, które nie odzwierciedlają stanu prawnego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do jego zarejestrowania, wobec niespełnienia warunków prawnych, ujętych w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 5 . Oznacza to, że organy właściwe w sprawie rejestracji samochodu nie mogą wydać pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji, kiedy przedstawione przez niego dokumenty nie spełniają warunków wymaganych przy złożeniu wniosku o rejestrację Wszystkie bowiem przesłanki z art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, warunkujące rejestrację pojazdu muszą być spełnione łącznie. Brak oryginału dowodu rejestracyjnego pojazdu, a taka sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie, skoro przedłożony dowód rejestracyjny jest dokumentem sfałszowanym, stanowi podstawę do odmowy zarejestrowania samochodu. Na to, że samochód był wcześniej użytkowany, a więc musiał być zarejestrowany wskazuje chociażby jego przebieg (170 000 km) i rok produkcji (2005). Oczywiście należy też w pełni podzielić stanowisko organu, że ustalenie, iż przedmiotowy samochód ( o podanym nr nadwozia ) nigdy nie był zarejestrowany na terytorium Belgii, nie jest absolutnie jednoznaczne z tym, że samochód nie był w ogóle wcześniej rejestrowany. Nie łączy się też z obowiązkiem poszukiwania przez organ, na kogo, gdzie i czy rzeczywiście pojazd był wcześniej rejestrowany. To właściciel samochodu występujący o jego rejestrację na terytorium kraju, musi przedstawić dokumenty wykazujące jego prawo własności i dokumenty potwierdzające spełnienie wymogów technicznych i formalnych niezbędnych do rejestracji. Ustalenie, że załączony do wniosku o rejestrację samochodu dowód rejestracyjny wystawiony na nazwisko zbywcy pojazdu jest dokumentem sfałszowanym stanowi wystarczającą podstawę do wydania decyzji o odmowie rejestracji pojazdu. Organ nie ma w takiej sytuacji potrzeby wyjaśniania, czy podmiot występujący z wnioskiem o rejestrację samochodu nabył go od właściciela, a więc, czy w wyniku zawarcia załączonej do wniosku umowy doszło do przeniesienia własności pojazdu. Jak bowiem wskazano już wyżej, oba dokumenty załączane do wniosku muszą być prawdziwe zarówno w znaczeniu formalnej autentyczności dokumentu jak i zgodności ze stanem faktycznym. Jeżeli którykolwiek z dokumentów nie spełnia tych wymogów, zarejestrowanie pojazdu nie jest dopuszczalne. Odstępstwa od obowiązku złożenia przy wniosku o rejestrację ostatniego dowodu rejestracyjnego wymienia art. 72 ust. 2 ustawy jednak żadna z wymienionych tam sytuacji, jak wynika z akt sprawy, w tym wypadku nie zachodzi. Równocześnie trzeba podkreślić, że wbrew stwierdzeniom zawartym w skardze okoliczność, że fałszywy dowód rejestracyjny wystawiony jest na E. M. i ta sama osoba figuruje jako sprzedawca w przedłożonej umowie kupna – sprzedaży samochodu, powoduje, że tytuł własności skarżącego do przedmiotowego samochodu nie jest niewątpliwy. Ta okoliczność nie była jednak przedmiotem ustaleń i rozważań organów. Gdy chodzi o zarzut, że skarżący spełnił też przesłanki do rejestracji samochodu, który nie był wcześniej nigdzie zarejestrowany zauważyć należy, że w § 2 ust. 6 rozporządzenia w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów wskazane zostały dokumenty jakie dołącza właściciel pojazdu do wniosku o rejestrację w przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nowego pojazdu. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący tych wymogów także nie spełnił, tj. nie złożył wyciągu ze świadectwa homologacji albo odpisu decyzji zwalniającej pojazd z homologacji ani wyciągu ze świadectwa homologacji albo świadectwa zgodności WE. Z powyższych względów Sąd uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w skardze jest niezasadny. Nie doszło też do naruszenia przez organ przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. AK