VII SA/Wa 2103/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r. ([...]) Główny Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 37 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia [...] marca 1985 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 212, poz. 1263 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania D. S. – utrzymał w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. z dnia [...] kwietnia 2012 r. ([...]) umarzającą postępowanie wszczęte w dniu [...] stycznia 2012 r. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej "obrzękowe zapalenie krtani o podłożu alergicznym" wymienionej w poz. 13 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Organ odwoławczy przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, że w dniu 19 grudnia 2011 r. wpłynęło zgłoszenie podejrzenia u D. S. ww. choroby zawodowej. Organ wojewódzki ustalił, że w sprawie było już prowadzone postępowanie, które zostało zakończone decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010 r. o braku podstaw do stwierdzenia u D. S. opisanej choroby zawodowej, która wobec uchybienia terminu do założenia odwołania stała się ostateczna. Organ I instancji wskazał, że D. S. zatrudniona była w Szpitalu Powiatowym SP ZOZ w K. od 20 września 1978 r. do 24 grudnia 2010 r. Analiza akt wykazała, że od dnia 21 kwietnia 2008 r. do rozwiązania umowy o pracę tj. do 24 grudnia 2010 r., D. S. nie była zawodowo narażona na działanie środków chemicznych stosowanych do dezynfekcji i utrzymania czystości w ww. Szpitalu. Od 21 kwietnia 2008 r. do 24 grudnia 2010 r. przebywała bowiem kolejno na: zasiłku chorobowym, świadczeniu rehabilitacyjnym, urlopie wypoczynkowym, zwolnieniu lekarskim i świadczeniu rehabilitacyjnym, a od 24 grudnia 2010 r. do wydania decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., nadal była na świadczeniu przedemerytalnym (a więc nie świadczyła pracy). Mając na uwadze, że D. S. od 21 kwietnia 2008 r. do chwili obecnej nie świadczyła pracy organ stwierdził, że rozstrzygnięcie w sprawie zgłoszonego w dniu 19 grudnia 2011r. podejrzenia ww. choroby zawodowej zapadłoby na podstawie tego samego stanu faktycznego i prawnego oraz na podstawie tych samych dowodów, co decyzja z dnia [...].02.2010 r. Oznacza to, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, a zatem zgodnie z art. 105 § 1 kpa należało je umorzyć. Organ odwoławczy wskazał, że powyższa okoliczność wskazuje na słuszność postępowania organu I instancji, bowiem w obrocie prawnym znajduje się już prawomocna decyzja wydana w sprawie podejrzenia tej choroby zawodowej. Strona nie zwróciła z wnioskiem o wznowienie. Wydanie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w trybie zwyczajnym stanowiłoby rażące naruszenie art. 16 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożyła D. S. wskazując, że pracę w Samodzielnym Publicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej, jako pielęgniarka rozpoczęła w 1978 r. Przez ostatnie dziesięć lat pracowała na Szpitalnym Oddziale Ratunkowym. W tym okresie narażona była na działanie środków dezynfekujących i odkażających. W 2008 r. pojawiły się problemy zdrowotne. Po wejściu do jakiejkolwiek placówki służby zdrowia występowało zaciskanie krtani, bezgłos, duszności, chrypka. Skarżąca była leczona w Poradni Laryngologicznej, Pulmonologicznej i Klinice Alergologicznej w L. Dodała, że w sprawie ww. choroby toczyło się już postępowanie. Jednak decyzję wydano na podstawie nierzetelnych badań, do których zgłaszała zastrzeżenia. Skarżąca posiada aktualne zaświadczenia lekarskie, które potwierdzają, że jest chora na obrzękowe zapalenie krtani o podłożu alergicznym od co najmniej 4 lat. Reakcje alergiczne wynikają z kontaktu ze środkami dezynfekującymi. Zaświadczenia te podważają prawdziwość orzeczeń lekarskich, na których oparto decyzję z dnia [...].02.2010 r. Testy wykonywano na środki wycofane z użycia ponad 20 lat temu, a pominięto środki i substancje obecnie używane w szpitalach, na których oddziaływanie rzeczywiście była narażona. O nierzetelności badań świadczy również fakt, że przeprowadzono je po kilkudniowym podawaniu leków przeciwalergicznych co zniekształciło wynik badań. Objawy chorobowe nadal występują po kontakcie ze środkami odkażającymi i dezynfekującymi stosowanymi w placówkach służby zdrowia. Oznacza to, że od chwili wydania decyzji z dnia [...].02.2012 r. mój stan zdrowia uległ zmianie i istnieją podstawy do stwierdzenia u mnie choroby zawodowej. Skarżąca podkreśliła, że obecnie nie świadczy pracy, jednak jej stan zdrowia jest konsekwencją narażenia na oddziaływanie środków przez wszystkie lata pracy. Bezgłos i duszności pojawiają się przy każdej wizycie w placówkach służby zdrowia. Pomimo, że obecnie nie świadczy pracy, jednak jako osoba cierpiąca na różne schorzenia musi korzystać ze służby zdrowia. Wizyty u lekarza odbywają się poza kolejnością. Mimo to nawet najkrótsze przebywanie w placówce służby zdrowia wywołuje ww. objawy. Zdaniem skarżącej istnieje zatem związek przyczynowy pomiędzy ekspozycją na alergeny w środowisku pracy a moją chorobą, którą należy uznać za chorobę zawodową. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie niezależnych testów i badań, do których będą użyte środki, na które była narażona w pracy zawodowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż rozpatrując skargę ogranicza się do oceny, czy zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Sąd nie będąc przy ocenie legalności rozstrzygnięcia co do zasady związany granicami skargi, to jest mając uprawnienie wykraczania poza podnoszone w skardze zarzuty i reagowania na niedostrzeżone przez skarżącego wadliwości decyzji, jest jednak związany granicami sprawy. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia, którym jest decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego utrzymująca w mocy decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w L. umarzającą postępowanie wszczęte dnia [...] stycznia 2012 r. w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej "obrzękowe zapalenie krtani o podłożu alergicznym" kontrola sądowa sprowadzała się do oceny legalności zastosowania art. 105 § 1 kpa z uwzględnieniem wskazanej w nim przesłanki umorzenia. Poza oceną sądu pozostawała natomiast sama prawidłowość odmowy stwierdzenia u skarżącej ww. choroby zawodowej. Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 105 § 1 kpa, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania ma miejsce wówczas, gdy brak jest z jakiejkolwiek przyczyny podstaw prawnych do rozpoznawania sprawy w drodze postępowania administracyjnego, to jest gdy zachodzi brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkiem czego nie jest możliwe załatwienie sprawy poprzez rozstrzygnięcie co do istoty - pozytywne czy też negatywne. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Do tych ostatnich należy m.in. sytuacja, w której dana sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Słuszne było zatem stanowisko, że dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja rozstrzygająca sprawę w sposób ostateczny, kolejne postępowanie dotyczące tej samej materii staje się niedopuszczalne i to niezależnie od prawidłowości tejże decyzji. Takie postępowanie podlega umorzeniu, jeśli przeszkód do jego prowadzenia organ nie dostrzegł bezpośrednio po złożeniu wniosku i podjął czynności procesowe. W przeciwnym razie organ winien zastosować art. 61 a kpa, to jest postanowieniem odmówić wszczęcia postępowania. Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że dla stwierdzenia czy konkretna sprawa administracyjna została już wcześniej rozstrzygnięta decyzją ostateczną należy ustalić, czy występuje tożsamość spraw zdeterminowana przez elementy podmiotowe i przedmiotowe oraz podstawę prawną uprzedniego rozstrzygnięcia. Tożsamość sprawy administracyjnej wyznaczają elementy decydujące o tożsamości skonkretyzowanego w decyzji stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów tego stosunku, identyczność przedmiotu stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej (por. T. Woś W: T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz Wyd. Lexis Nexis Warszawa 2009 str. 567 oraz wyroki: NSA z 27 kwietnia 2010 r. sygn. II GSK 1005/08, wyrok NSA z 3 sierpnia 2010 r. sygn. akt I OSK 864/10). W związku z powyższym, przy ocenie tożsamości niniejszej sprawy - wszczętej zgłoszeniem z dnia 19 grudnia 2011r. podejrzenia u skarżącej choroby zawodowej "obrzękowe zapalenie krtani o podłożu alergicznym", ze sprawą rozstrzygniętą już decyzją [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2010r., również co do choroby zawodowej "obrzękowe zapalenie krtani o podłożu alergicznym", należało ocenić wszystkie wymienione wyżej elementy. Zdaniem Sądu, zgłoszenie z dnia 19 grudnia 2011r. dotyczy innego okresu zatrudnienia skarżącej w Szpitalu Powiatowym SP ZOZ w K., skoro jak podał organ I instancji skarżąca była zatrudniona do 24 grudnia 2010 r., a uprzednią decyzję wydano [...] lutego 2010r. W konsekwencji organ mógł umorzyć postępowanie tylko w takim zakresie, w jakim sprawa wszczęta zgłoszeniem z dnia 19 grudnia 2011r. pokrywała się ze sprawą rozpoznaną już decyzją z dnia [...] lutego 2010r. W pozostałym zakresie zobligowany był wydać rozstrzygnięcie merytoryczne o braku podstaw, bądź stwierdzić ww. chorobę zawodową u skarżącej. Niezależnie zauważyć należy, że pomimo umorzenia postępowania z uwagi na przyjęcie tożsamości spraw, w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji przedstawiono ocenę dotyczącą meritum żądania. Rozważaniom poddano bowiem okres zawodowego narażenia skarżącej na działanie środków chemicznych stosowanych do dezynfekcji i utrzymania czystości, którą organy mogły przedstawić jedynie w rozstrzygnięciu co do istoty sprawy. Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem argumentacji Sądu. W zakresie nieobjętym decyzją z dnia [...] lutego 2011r. organy rozstrzygną merytorycznie tj. o stwierdzeniu lub braku postaw do stwierdzenia u skarżącej ww. choroby zawodowej, w pozostałym zakresie umorzą postępowanie. Na koniec jeszcze raz podkreślić trzeba, że ze względu na formalny charakter wydanych decyzji, kontrola sądowa sprowadzała się wyłącznie do badania legalności tego rodzaju rozstrzygnięć, to jest prawidłowości zastosowania art. 105 § 1 kpa. Poza oceną Sądu pozostawały natomiast kwestie dotyczące meritum sprawy, to jest zasadności odmowy stwierdzenia u skarżącej ww. choroby zawodowej. W świetle powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I i II sentencji.