C-177/09
PostanowienieTSUE2011-11-17CELEX: 62009CO0177ECLI:EU:C:2011:738
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 1 ust. 5 dyrektywy 85/337/EWG należy interpretować w ten sposób, że przedsięwzięcia przyjęte przez krajowy akt ustawodawczy są wyłączone z zakresu jej stosowania, i jakie są warunki takiego wyłączenia? Czy art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus i art. 10a dyrektywy 85/337/EWG wymagają zapewnienia dostępu do wymiaru sprawiedliwości w celu kwestionowania aktów ustawodawczych zatwierdzających przedsięwzięcia objęte tymi przepisami?Ratio decidendi
Trybunał orzekł, że wyłączenie przedsięwzięć z zakresu dyrektywy 85/337/EWG na podstawie art. 1 ust. 5 jest możliwe tylko wtedy, gdy przedsięwzięcia te są szczegółowo przyjęte przez szczególny akt ustawodawczy, a cele dyrektywy (ocena skutków na środowisko) zostały osiągnięte w ramach samego procesu ustawodawczego. Sąd krajowy musi zbadać, czy te warunki zostały spełnione, analizując zarówno treść aktu, jak i cały proces legislacyjny. Ponadto, Trybunał stwierdził, że Konwencja z Aarhus i dyrektywa 85/337/EWG wymagają, aby istniała możliwość sądowej kontroli takich aktów ustawodawczych pod kątem spełnienia wymogów art. 1 ust. 5 dyrektywy. W przypadku braku takiej możliwości, każdy sąd krajowy musi przeprowadzić tę kontrolę i ewentualnie odstąpić od stosowania danego aktu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożonych przez Conseil d’État w Belgii. Pytania dotyczyły wykładni dyrektywy 85/337/EWG (w sprawie oceny skutków na środowisko) oraz Konwencji z Aarhus w kontekście uznawania niektórych pozwoleń, zatwierdzonych dekretem z uwagi na nadrzędne względy interesu ogólnego, za „szczególne akty ustawodawstwa krajowego”. Chodziło o pozwolenie środowiskowe na eksploatację centrum administracyjno-szkoleniowego w La Hulpe i brak prawa do pełnej kontroli decyzji zatwierdzających przedsięwzięcia mogące wywoływać znaczny wpływ na środowisko.Rozstrzygnięcie
1) Artykuł 1 ust. 5 dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r., należy interpretować w ten sposób, że z zakresu zastosowania tej dyrektywy są wyłączone jedynie przedsięwzięcia szczegółowo przyjęte przez szczególny akt ustawodawczy, w taki sposób, aby cele tej dyrektywy były osiągnięte w procesie ustawodawczym. Sąd krajowy powinien zbadać, czy te dwa warunki zostały spełnione, uwzględniając zarówno treść przyjętego aktu ustawodawczego, jak i cały proces ustawodawczy, który doprowadził do jego wydania, a w szczególności akty przygotowawcze i debaty parlamentarne. W tym względzie aktu ustawodawczego, który tylko po prostu „zatwierdzałby” istniejący akt administracyjny, ograniczając się do powołania się na nadrzędne względy interesu ogólnego, bez uprzedniego rozpoczęcia procesu ustawodawczego co do istoty, który umożliwiałby spełnienie tych warunków, nie można uznać za szczególny akt ustawodawczy w rozumieniu tego przepisu i nie jest więc wystarczający, aby wykluczyć przedsięwzięcie z zakresu dyrektywy 85/337, zmienionej dyrektywą 2003/35.
2) Artykuł 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska zawartej w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r. i art. 10a dyrektywy 85/337, zmienionej dyrektywą 2003/35, należy interpretować w ten sposób, że: – gdy przedsięwzięcie, które objęte jest zakresem zastosowania tych przepisów, zatwierdzono w drodze aktu ustawodawczego, powinna istnieć możliwość skierowania zgodnie z krajowymi zasadami proceduralnymi do sądu lub niezależnego i bezstronnego organu powołanego z mocy ustawy kwestii, czy ten akt ustawodawczy spełnia wymogi określone w art. 1 ust. 5 tej dyrektywy; – w przypadku gdy nie istnieje możliwość wniesienia skargi na ten akt o charakterze i zakresie, jakie wskazano powyżej, każdy sąd krajowy orzekający w ramach swej właściwości winien przeprowadzić kontrolę opisaną w powyższym punkcie i ewentualnie wyciągnąć z niej konsekwencje, odstępując od stosowania tego aktu ustawodawczego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie Trybunału (czwarta izba) z dnia 17 listopada 2011 r. – Le Poumon vert de la Hulpe i in. przeciwko Région wallonne
(sprawy połączone C‑177/09 do C‑179/09)
Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337/EWG – Zakres stosowania – Pojęcie szczególnego aktu ustawodawstwa krajowego – Konwencja z Aarhus – Dostęp do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska – Zakres prawa do wniesienia skargi na akt ustawodawczy
1. Środowisko naturalne – Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337
– Zakres stosowania – Przedsięwzięcie przyjęte przez krajowy akt ustawodawczy – Wyłączenie – Przesłanki – Ocena przez sąd
krajowy (dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 2003/35, art. 1 ust. 5) (por. pkt 37; pkt 1 sentencji)
2. Środowisko naturalne – Ocena skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia na środowisko naturalne – Dyrektywa 85/337
– Przedsięwzięcie przyjęte przez krajowy akt ustawodawczy wchodzący w zakres stosowania dyrektywy – Prawo do wniesienia skargi
na ten akt – Zakres (dyrektywa Rady 85/337, zmieniona dyrektywą 2003/35, art. 10 a; decyzja Rady 2005/370) (por. pkt 46; pkt 2
sentencji)
Przedmiot
Wnioski o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym – Conseil d’État – Wykładnia art. 1, 5–8 i 10a dyrektywy Rady 85/337/EWG
z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko
naturalne (Dz.U. L 175, s. 40), zmienionej dyrektywą Rady 97/11/WE z dnia 3 marca 1997 r. (Dz.U. L 73, s. 5) i dyrektywą 2003/35/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych
planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości
dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz.U. L 156, s. 17) – Wykładnia art. 6 i 9 konwencji z Aarhus o dostępie do informacji,
udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska, podpisanej
w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005
r (Dz.U. L 124, s. 1) – Uznanie niektórych pozwoleń, dla których występują nadrzędne względy interesu ogólnego, „zatwierdzonych”
w drodze dekretu, za szczególne akty ustawodawstwa krajowego – Brak prawa do pełnej kontroli decyzji w sprawie zatwierdzenia
przedsięwzięć, które mogą wywoływać znaczny wpływ na środowisko – Fakultatywny lub obligatoryjny charakter przyznania takiego
prawa – Pozwolenie środowiskowe na eksploatację centrum administracyjno-szkoleniowego w La Hulpe
Sentencja
1)
Artykuł 1 ust. 5 dyrektywy Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia
publiczne i prywatne na środowisko naturalne, zmienionej dyrektywą 2003/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 26 maja
2003 r., należy interpretować w ten sposób, że z zakresu zastosowania tej dyrektywy są wyłączone jedynie przedsięwzięcia szczegółowo
przyjęte przez szczególny akt ustawodawczy, w taki sposób, aby cele tej dyrektywy były osiągnięte w procesie ustawodawczym.
Sąd krajowy powinien zbadać, czy te dwa warunki zostały spełnione, uwzględniając zarówno treść przyjętego aktu ustawodawczego,
jak i cały proces ustawodawczy, który doprowadził do jego wydania, a w szczególności akty przygotowawcze i debaty parlamentarne.
W tym względzie aktu ustawodawczego, który tylko po prostu „zatwierdzałby” istniejący akt administracyjny, ograniczając się
do powołania się na nadrzędne względy interesu ogólnego, bez uprzedniego rozpoczęcia procesu ustawodawczego co do istoty,
który umożliwiałby spełnienie tych warunków, nie można uznać za szczególny akt ustawodawczy w rozumieniu tego przepisu i nie
jest więc wystarczający, aby wykluczyć przedsięwzięcie z zakresu dyrektywy 85/337, zmienionej dyrektywą 2003/35.
2)
Artykuł 9 ust. 2 Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do wymiaru
sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska zawartej w dniu 25 czerwca 1998 r. i zatwierdzonej w imieniu Wspólnoty Europejskiej
decyzją Rady 2005/370/WE z dnia 17 lutego 2005 r. i art. 10a dyrektywy 85/337, zmienionej dyrektywą 2003/35, należy interpretować
w ten sposób, że:
– gdy przedsięwzięcie, które objęte jest zakresem zastosowania tych przepisów, zatwierdzono w drodze aktu ustawodawczego, powinna
istnieć możliwość skierowania zgodnie z krajowymi zasadami proceduralnymi do sądu lub niezależnego i bezstronnego organu powołanego
z mocy ustawy kwestii, czy ten akt ustawodawczy spełnia wymogi określone w art. 1 ust. 5 tej dyrektywy;
– w przypadku gdy nie istnieje możliwość wniesienia skargi na ten akt o charakterze i zakresie, jakie wskazano powyżej, każdy
sąd krajowy orzekający w ramach swej właściwości winien przeprowadzić kontrolę opisaną w powyższym punkcie i ewentualnie wyciągnąć
z niej konsekwencje, odstępując od stosowania tego aktu ustawodawczego.
–
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 13.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło