C-372/10
WyrokTSUE2012-02-16CELEX: 62010CJ0372ECLI:EU:C:2012:86
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
1. Czy przy wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających (73/79 i 73/80), które nie obowiązywały już w momencie akcesji Polski do UE? 2. Czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335, dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu, czy także tych aktywów, które pochodzą od innej spółki i podwyższyły ten kapitał?Ratio decidendi
W odniesieniu do pytania pierwszego, Trybunał uznał, że dla państw przystępujących do UE, takich jak Polska, art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335 (zmienionej dyrektywą 85/303) należy interpretować w ten sposób, że obowiązkowe zwolnienie dotyczy czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w tym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub opodatkowane stawką 0,50% lub niższą, a data 1 lipca 1984 r. jest wiążąca, chyba że akt przystąpienia stanowi inaczej. Wykładnia historyczna dyrektyw, które nie obowiązywały w dniu przystąpienia, nie ma wpływu na interpretację dyrektywy w brzmieniu obowiązującym po przystąpieniu. Co do pytania drugiego, Trybunał stwierdził, że art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335, wyłączający z podstawy opodatkowania aktywa już objęte podatkiem kapitałowym, ma zastosowanie niezależnie od pochodzenia aktywów (czy należą do spółki, której kapitał jest podwyższany, czy pochodzą od innej spółki), ponieważ celem tego przepisu jest uniknięcie podwójnego opodatkowania i wspieranie swobodnego przepływu kapitału.Stan faktyczny
Spór dotyczy Pak-Holdco sp. z o.o. i Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie opodatkowania czynności cywilnoprawnych. W 2005 r. Zespół Elektrowni Pątnów Adamów Konin S.A. (ZEPAK) zbył wszystkie swoje udziały w Elektrowni Pątnów II sp. z o.o. (EP II) na rzecz Pak-Holdco w drodze aportu. Następnego dnia Pak-Holdco dokonała podwyższenia kapitału równego wartości aportu, co zostało opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych (PCC) stawką 0,5%. Pak-Holdco złożyła wniosek o stwierdzenie nadpłaty, argumentując, że polska ustawa o PCC jest sprzeczna z dyrektywą 69/335, która zakazywała opodatkowania tej czynności lub wyłączała aktywa z podstawy opodatkowania.Rozstrzygnięcie
1) W wypadku państwa takiego jak Rzeczpospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej lub w innym akcie prawa Unii Europejskiej, art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r., powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami, które to czynności w dniu 1 lipca 1984 r. były w owym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej.
2) Artykuł 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335, który wyłącza z podstawy opodatkowania „sumę aktywów należących do spółki kapitałowej, które są przeznaczone na podwyższenie kapitału i które już zostały objęte podatkiem kapitałowym”, należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie niezależnie od tego, czy chodzi o aktywa spółki, której kapitał ulega podwyższeniu, czy o te aktywa, które pochodzą od innej spółki i podwyższyły ten kapitał.Pełny tekst orzeczenia
WYROK TRYBUNAŁU (czwarta izba)
z dnia 16 lutego 2012 r. (
*1
)
„Podatki — Podatki pośrednie od gromadzenia kapitału — Podatek kapitałowy pobierany od spółek kapitałowych — Obowiązek uwzględniania przez państwo członkowskie dyrektyw, które nie obowiązywały już w dniu przystąpienia tego państwa — Wyłączenie z podstawy opodatkowania sumy aktywów należących do spółki kapitałowej, które są przeznaczone na podwyższenie kapitału i które już zostały objęte podatkiem kapitałowym”
W sprawie C-372/10
mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Naczelny Sąd Administracyjny (Polska) postanowieniem z dnia 26 maja 2010 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 26 lipca 2010 r., w postępowaniu:
Pak-Holdco sp. z o.o.
przeciwko
Dyrektorowi Izby Skarbowej w Poznaniu,
TRYBUNAŁ (czwarta izba),
w składzie: J.C. Bonichot (sprawozdawca), prezes izby, A. Prechal, K. Schiemann, C. Toader i E. Jarašiūnas, sędziowie,
rzecznik generalny: J. Kokott,
sekretarz: K. Sztranc-Sławiczek, administrator,
uwzględniając procedurę pisemną i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 października 2011 r.,
rozważywszy uwagi przedstawione:
—
w imieniu Pak-Holdco sp. z o.o. przez N. Półtorak, radcę prawnego, oraz L. Mazura, doradcę podatkowego,
—
w imieniu rządu polskiego przez M. Szpunara, A. Kraińską oraz A. Kramarczyk, działających w charakterze pełnomocników,
—
w imieniu Komisji Europejskiej przez L. Lozano Palacios oraz K. Herrmann, działające w charakterze pełnomocników,
podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii,
wydaje następujący
Wyrok
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. L 249, s. 25) oraz art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r. (Dz.U. L 156, s. 23).
Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy Pak-Holdco sp. z o.o. (zwaną dalej „Pak-Holdco”) a Dyrektorem Izby Skarbowej w Poznaniu w przedmiocie opodatkowania czynności cywilnoprawnych.
Ramy prawne
Uregulowania Unii
Na podstawie art. 5 ust. 3 dyrektywy 69/335:
„Suma, od której naliczany jest podatek w przypadku podwyższenia kapitału, nie obejmuje:
—
sumy aktywów należących do spółki kapitałowej, które są przeznaczone na podwyższenie kapitału i które już zostały objęte podatkiem kapitałowym;
[...]”.
Artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 69/335 był wielokrotnie zmieniany. W pierwotnym brzmieniu stanowił:
„Do czasu wejścia w życie przepisów, które mają być przyjęte przez Radę zgodnie z ust. 2:
a)
stawka podatku kapitałowego nie może być wyższa niż 2% i niższa niż 1%;
b)
ta stawka zostanie zmniejszona o 50% lub więcej, jeżeli jedna lub kilka spółek kapitałowych przeniesie wszystkie swoje aktywa i pasywa lub jedną bądź więcej gałęzi swojej działalności do jednej lub więcej spółek kapitałowych, które są w trakcie tworzenia lub już istnieją.
Zmniejszenie zależy od następujących warunków:
—
rekompensatą za wkłady będzie wyłącznie przyznanie udziałów w spółce lub spółkach, chociaż państwa członkowskie mają prawo to zmniejszenie rozszerzyć na przypadki, w których rekompensatą za wkłady jest przyznanie udziałów w spółce lub spółkach oraz płatność gotówkowa nieprzekraczająca 10% nominalnej wartości udziałów,
—
spółki biorące udział w operacji mają swoje rzeczywiste centrum zarządzania lub statutową siedzibę na terytorium państwa członkowskiego;
[…]”.
Dyrektywa Rady 73/79/EWG z dnia 9 kwietnia 1973 r. zmieniająca zakres stosowania obniżonych stawek podatku kapitałowego przewidzianych dla niektórych czynności restrukturyzacyjnych spółek przez art. 7 ust. 1 lit. b) dyrektywy dotyczącej podatków pośrednich obejmujących podwyższenie kapitału (Dz.U. L 103, s. 13) zmieniła art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335 poprzez wprowadzenie lit. bb) o następującym brzmieniu:
„bb)
stawka podatku kapitałowego może zostać zmniejszona o 50% lub więcej, jeżeli spółka kapitałowa, w trakcie tworzenia lub już istniejąca, otrzyma udziały stanowiące przynajmniej 75% wcześniej wyemitowanego kapitału innej spółki kapitałowej. W wypadku gdy ta wartość procentowa została osiągnięta w wyniku kilku czynności, obniżoną stawkę stosuje się wyłącznie do czynności, dzięki której wartość ta została osiągnięta, jak również do kolejnych czynności zwiększających tę wartość.
[...]”.
Dyrektywa Rady 73/80/EWG z dnia 9 kwietnia 1973 r. dotycząca ustalenia wspólnych stawek podatku kapitałowego (Dz.U. L 103, s. 15) stanowiła:
„Artykuł 1
Stawka podatku kapitałowego określona w art. 7 dyrektywy [69/335, zmienionej dyrektywą 73/79,] od dnia 1 stycznia 1976 r. zostaje ustalona na 1%.
Artykuł 2
Obniżone stawki przewidziane w art. 7 ust. 1 lit. b) i bb) tej dyrektywy [, ze zmianami,] od dnia 1 stycznia 1976 r. zostają ustalone na poziomie od 0% do 0,50%.
[…]”.
Wreszcie art. 1 pkt 2 dyrektywy 85/303 zmienił art. 7 dyrektywy 69/335, stanowiąc:
„Artykuł 7 [dyrektywy 69/335] otrzymuje brzmienie:
»Artykuł 7
1. Państwa członkowskie zwolnią z podatku kapitałowego operacje inne niż operacje określone w art. 9, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione z podatku lub opodatkowane stawką 0,50% lub niższą.
Zwolnienie zależy od warunków, które w tamtym dniu były stosowane do przyznania zwolnienia lub, zależnie od okoliczności, nałożenia podatku według stawki 0,50% lub niższej.
Republika Grecka określi, które operacje zostaną zwolnione z podatku kapitałowego.
[...]«”.
Ponadto dyrektywa 85/303 uchyliła dyrektywę 73/80.
Dyrektywa 69/335 została uchylona dyrektywą Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz.U. L 46, s. 11). Jednakże uchylenie to miało miejsce później niż okoliczności faktyczne w sprawie przed sądem krajowym.
Uregulowania krajowe
Artykuł 1 ust. 1 pkt 3 lit. d) ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. nr 45, poz. 226), w wersji mającej zastosowanie do sporu przed sądem krajowym, stanowi:
„Opłatę skarbową pobiera się:
[...]
3)
od następujących dokumentów stwierdzających czynności cywilnoprawne:
[...]
d)
pism stwierdzających zawiązanie spółki przez osoby fizyczne i osoby prawne niebędące jednostkami gospodarki uspołecznionej”.
Paragraf 54 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 maja 1983 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz.U. nr 34, poz.161), w wersji mającej zastosowanie do sporu przed sądem krajowym (zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie opłaty skarbowej”), stanowi:
„Opłata skarbowa od umowy spółki wynosi – od podstawy obliczenia opłaty:
1)
od wkładów, których przedmiotem jest nieruchomość lub prawo wieczystego użytkowania10%,
2)
od innych wkładów5%”.
Paragraf 54 ust. 3 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej przewiduje:
„Podstawę obliczenia opłaty skarbowej stanowi:
[...]
2)
przy powiększeniu kapitału zakładowego spółki – kwota, o którą powiększono kapitał zakładowy”.
Na podstawie § 54 ust. 4 rozporządzenia w sprawie opłaty skarbowej:
„Za kapitał zakładowy uważa się wszelkie wkłady wspólników, z wyjątkiem wkładów polegających na wykonywaniu pracy, a w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością również dopłaty”.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, ze zmianami (Dz.U. z 2005 r., nr 41, poz. 399, zwanej dalej „ustawą o PCC”):
„1. Podatkowi podlegają:
1)
następujące czynności cywilnoprawne:
[...]
k)
umowy spółki (akty założycielskie),
2)
zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych [...]”.
Artykuł 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o PCC stanowi:
„W przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:
[...]
2)
przy spółce kapitałowej – wniesienie lub podwyższenie wniesionego do spółki wkładu, którego wartość powoduje podwyższenie kapitału zakładowego, oraz dopłaty”.
Artykuł 6 ust. 1 pkt 8 ustawy o PCC stanowi:
„Podstawę opodatkowania stanowi:
[...]
8)
przy umowie spółki:
[...]
b)
przy zmianie umowy – wartość wkładów powiększających majątek spółki albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy”.
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o PCC:
„Stawki podatku wynoszą:
[...]
9)
od umowy spółki 0,5%”.
Postępowanie przed sądem krajowym i pytania prejudycjalne
Elektrownia Pątnów II sp. z o.o. (zwana dalej „EP II”) i Pak-Holdco są dwiema spółkami zależnymi Zespołu Elektrowni Pątnów Adamów Konin S.A. (zwanego dalej „ZEPAK”).
W dniu 17 sierpnia 2005 r. ZEPAK zbył wszystkie swoje udziały w EP II na rzecz Pak-Holdco w drodze wniesienia tych udziałów aportem do ostatnio wymienionej spółki. Następnego dnia Pak-Holdco dokonała podwyższenia kapitału, które było równe wartości owego aportu, zwiększając wartość udziałów ZEPAK w Pak-Holdco o kwotę udziałów posiadanych poprzednio przez ZEPAK w EP II. Powyższa czynność stanowiąca zmianę umowy spółki Pak-Holdco w rozumieniu ustawy o PCC została opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych o stawce 0,5%.
W dniu 31 sierpnia 2006 r. Pak-Holdco złożyła wniosek do organów podatkowych o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości równej kwocie podatku zapłaconego zgodnie z przepisami ustawy o PCC. We wniosku podniosła ona, że wspomniana ustawa jest sprzeczna z dyrektywą 69/335, której art. 7 ust. 1, interpretowany w związku z dyrektywami 73/79, 73/80 i 85/303, zakazywał nakładania podatku kapitałowego na omawianą czynność, a zatem w pierwszej kolejności należało zastosować dyrektywę 69/335. Ponadto Pak-Holdco uznała, że art. 5 ust. 3 tiret pierwsze owej dyrektywy wyłącza z podstawy opodatkowania wniesienie przez inną spółkę aktywów, które były wcześniej opodatkowane podatkiem kapitałowym.
W następstwie odmowy wydanej przez administrację podatkową Pak-Holdco wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, który potwierdził powyższą decyzję odmowną. Rzeczony sąd uzasadnił swoje orzeczenie w szczególności okolicznością, że dyrektywy 73/79 i 73/80 zostały uchylone przed przystąpieniem Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej, a zatem nie mogą wywierać skutków prawnych wobec skarżącej. Ponadto stwierdził on, że art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335 nie miał zastosowania do okoliczności sprawy przed sądem krajowym.
Rozpatrując kasację, Naczelny Sąd Administracyjny rozważa, czy art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, należy nadać wykładnię gramatyczną czy historyczną. Według sądu krajowego orzecznictwo Trybunału nie jest jednoznaczne. Wprawdzie bowiem w wyroku z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-366/05 Optimus-Telecomunicações, Zb. Orz. s. I-4985, pkt 27, Trybunał sprzeciwił się wykładni historycznej wskazanego przepisu, jednakże opowiedział się za taką wykładnią w wyroku z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie C-397/07 Komisja przeciwko Hiszpanii, Zb. Orz. s. I-6029, pkt 21.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującymi pytaniami prejudycjalnymi:
„1)
Czy przy wykładni art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335 [, zmienionej dyrektywą 85/303, ] sąd krajowy zobowiązany jest uwzględnić postanowienia dyrektyw zmieniających, w szczególności dyrektyw 73/79 […] i 73/80 […], w sytuacji, gdy dyrektywy te nie obowiązywały już w momencie akcesji Rzeczypospolitej Polskiej do Unii […]?
2)
W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie pierwsze, czy wyłączenie aktywów spółki kapitałowej z podstawy opodatkowania podatkiem kapitałowym, określone w art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335 […] dotyczy wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu?”.
W przedmiocie pytań prejudycjalnych
W przedmiocie pytania pierwszego
Poprzez pytanie pierwsze sąd krajowy zasadniczo dąży do ustalenia, czy w wypadku państwa takiego jak Rzeczpospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami, które to czynności w dniu 1 lipca 1984 r. były w tym państwie członkowskim zwolnione od podatku kapitałowego lub były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej.
W celu udzielenia odpowiedzi na to pytanie, przy interpretacji i stosowaniu dyrektywy 69/335, należy wziąć pod uwagę szczególną sytuację państwa, takiego jak Rzeczpospolita Polska, które stało się członkiem Unii w dniu 1 maja 2004 r.
Z powyższego stwierdzenia wynika po pierwsze, że przed owym dniem dyrektywa 69/335 nie znajdowała w tym państwie zastosowania. Wszelkie zasady dotyczące opodatkowania lub zwolnienia czynności należących do zakresu pojęcia gromadzenia kapitału były do tego dnia przyjmowane w polskim porządku prawnym wyłącznie na podstawie prawa krajowego (zob. ww. wyrok w sprawie Optimus-Telecomunicações, pkt 26).
Po drugie, wynika z tego, że dla potrzeb wykładni i stosowania dyrektywy 69/335 w odniesieniu do Rzeczypospolitej Polskiej interpretacja „historyczna” celów omawianej dyrektywy nie może wpłynąć na interpretację dyrektywy w brzmieniu obowiązującym po przystąpieniu owego państwa (zob. ww. wyrok w sprawie Optimus-Telecomunicações, pkt 27).
Artykuł 7 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, nakłada na państwa członkowskie wyraźny i bezwarunkowy obowiązek zwolnienia od podatku kapitałowego czynności, które w dniu 1 lipca 1984 r. były zwolnione lub opodatkowane według stawki 0,50% lub niższej. Obowiązek ten, którego treść jest jednoznaczna, dotyczy również Rzeczypospolitej Polskiej, począwszy od dnia 1 maja 2004 r. (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Optimus-Telecomunicações, pkt 30).
Interpretacja taka jest zgodna nie tylko z niebudzącym wątpliwości brzmieniem art. 7 ust. 1, lecz również z kontekstem i naczelnym celem dyrektywy 69/335, którym jest ograniczenie w jak największym stopniu skutków podatku kapitałowego dla swobody przepływu kapitału (zob. ww. wyrok w sprawie Optimus-Telecomunicações, pkt 31).
Należy wreszcie podnieść, że data 1 lipca 1984 r., która na mocy art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, traktowana jest jako data odniesienia, wiąże również Rzeczpospolitą Polską. W wypadku bowiem przystąpienia do Unii zawarte w prawie Unii odniesienie do określonej daty, w razie braku odmiennego postanowienia w akcie przystąpienia do Unii lub w innym akcie prawa Unii, dotyczy również państwa przystępującego, nawet jeśli data ta jest wcześniejsza od daty przystąpienia. Co się zaś tyczy Rzeczypospolitej Polskiej, nie ma w tym zakresie żadnego innego postanowienia ani w akcie przystąpienia tego państwa do Unii, ani w jakimkolwiek innym akcie prawa Unii (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Optimus-Telecomunicações, pkt 32; wyrok z dnia 16 czerwca 2011 r. w sprawie C-212/10 Logstor ROR Polska, Zb. Orz. s. I-5453, pkt 33).
Z powyższego wynika, że w wypadku państwa takiego jak Rzeczpospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii lub w innym akcie prawa Unii, art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami, które to czynności w dniu 1 lipca 1984 r. były w tym państwie członkowskim zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane tym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej (zob. podobnie ww. wyrok w sprawie Optimus-Telecomunicações, pkt 33).
Interpretacji tej nie podważa pkt 21 ww. wyroku w sprawie Komisja przeciwko Hiszpanii, w którym Trybunał ograniczył się do sprecyzowania zakresu zarzutów podniesionych przez Komisję Europejską w sprawie, która doprowadziła do wydania owego wyroku, w ten sposób, że określił czynności, które od dnia 1 stycznia 1986 r., daty przystąpienia Królestwa Hiszpanii do Wspólnot Europejskich, były obowiązkowo zwolnione z podatku kapitałowego.
W konsekwencji na pytanie pierwsze należy odpowiedzieć, że w wypadku państwa takiego jak Rzeczpospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii lub w innym akcie prawa Unii, art. 7 ust. 1 dyrektywy 69/335, zmienionej dyrektywą 85/303, powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, które w dniu 1 lipca 1984 r. były w owym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub które były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej.
W przedmiocie pytania drugiego
Poprzez pytanie drugie sąd krajowy w istocie dąży do ustalenia, czy art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335, który wyłącza z podstawy opodatkowania „sumę aktywów należących do spółki kapitałowej, które są przeznaczone na podwyższenie kapitału i które już zostały objęte podatkiem kapitałowym”, należy interpretować w ten sposób, że z podstawy opodatkowania wyłączone są tylko aktywa spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu, czy także te aktywa, które pochodzą od innej spółki i podwyższyły ten kapitał.
Artykuł 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335 uzależnia przewidziane przezeń wyłączenie z podstawy opodatkowania od dwóch warunków, tj. po pierwsze, aby dane aktywa były przeznaczone na podwyższenie kapitału spółki kapitałowej, a po drugie, aby zostały już objęte podatkiem kapitałowym.
Z treści powyższego przepisu wynika zatem, że nie dotyczy on wyłącznie aktywów spółki kapitałowej, której kapitał ulega podwyższeniu. Dodanie innego warunku, zgodnie z którym aktywa te powinny ponadto należeć do spółki, której kapitał jest podwyższany, byłoby sprzeczne z wykładnią gramatyczną treści rzeczonego przepisu.
Taki dodatkowy warunek byłby również sprzeczny z celem, jakiemu służy wskazany przepis, który wyłącza z podstawy opodatkowania kwoty, jakie zostały już objęte podatkiem kapitałowym, aby uniknąć ich podwójnego opodatkowania, co ma wspierać swobodny przepływ kapitału (zob. analogicznie wyroki: z dnia 18 marca 1993 r. w sprawie C-280/91 Viessmann, Rec. s. I-971, pkt 21; z dnia 12 listopada 2009 r. w sprawie C-441/08 Elektrownia Pątnów II, Zb. Orz. s. I-10799, pkt 40). Dodanie do warunków ustanowionych w treści art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335 dodatkowego warunku, według którego dane aktywa powinny ponadto należeć do spółki, której kapitał ulega podwyższeniu, umożliwiłoby bowiem podwójne opodatkowanie tej samej kwoty, gdyby dana czynność dotyczyła odrębnych spółek.
W konsekwencji na pytanie drugie należy odpowiedzieć, że art. 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335, który wyłącza z podstawy opodatkowania „sumę aktywów należących do spółki kapitałowej, które są przeznaczone na podwyższenie kapitału i które już zostały objęte podatkiem kapitałowym”, należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie niezależnie od tego, czy chodzi o aktywa spółki, której kapitał ulega podwyższeniu, czy o te aktywa, które pochodzą od innej spółki i podwyższyły ten kapitał.
W przedmiocie kosztów
Dla stron postępowania przed sądem krajowym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed tym sądem, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż poniesione przez strony postępowania przed sądem krajowym, nie podlegają zwrotowi.
Z powyższych względów Trybunał (czwarta izba) orzeka, co następuje:
1)
W wypadku państwa takiego jak Rzeczpospolita Polska, które przystąpiło do Unii ze skutkiem od dnia 1 maja 2004 r., wobec braku postanowień wprowadzających odstępstwa w akcie przystąpienia tego państwa do Unii Europejskiej lub w innym akcie prawa Unii Europejskiej, art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 69/335/EWG z dnia 17 lipca 1969 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, zmienionej dyrektywą Rady 85/303/EWG z dnia 10 czerwca 1985 r., powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidziane w nim obowiązkowe zwolnienie dotyczy wyłącznie czynności objętych zakresem zastosowania tej dyrektywy, ze zmianami, które to czynności w dniu 1 lipca 1984 r. były w owym państwie zwolnione od podatku kapitałowego lub były opodatkowane owym podatkiem według stawki obniżonej wynoszącej 0,50% lub niższej.
2)
Artykuł 5 ust. 3 tiret pierwsze dyrektywy 69/335, który wyłącza z podstawy opodatkowania„sumę aktywów należących do spółki kapitałowej, które są przeznaczone na podwyższenie kapitału i które już zostały objęte podatkiem kapitałowym”, należy interpretować w ten sposób, że ma on zastosowanie niezależnie od tego, czy chodzi o aktywa spółki, której kapitał ulega podwyższeniu, czy o te aktywa, które pochodzą od innej spółki i podwyższyły ten kapitał.
Bonichot
Prechal
Schiemann
Toader
Jarašiūnas
Wyrok ogłoszono na posiedzeniu jawnym w Luksemburgu w dniu 16 lutego 2012 r.
Sekretarz
A. Calot Escobar
Prezes czwartej izby
J.C. Bonichot
(
*1
) Język postępowania: polski.
© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 12.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło