C-424/22

POSTANOWIENIE TRYBUNAŁU (dziewiąta izba) z dnia 8 maja 2024 r.(*) Odesłanie prejudycjalne – Artykuł 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem – Odpowiedź, która może zostać w sposób jednoznaczny wyprowadzona z orzecznictwa – Ochrona konsumentów – Dyrektywa 93/13/EWG – Nieuczciwe warunki w umowach konsumenckich – Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 – Skutki stwierdzenia nieuczciwego charakteru warunku – Umowa kredytu hipotecznego indeksowanego do waluty obcej zawierająca nieuczciwe warunki dotyczące waloryzacji i kursu wymiany – Nieważność tej umowy – Skutki restytucyjne – Prawo zatrzymania W sprawie C‑424/22 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Sąd Okręgowy w Krakowie (Polska) postanowieniem z dnia 31 stycznia 2022 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 27 czerwca 2022 r., w postępowaniu: WN przeciwko Santander Bankowi Polska S.A., TRYBUNAŁ (dziewiąta izba), w składzie: O. Spineanu-Matei, prezes izby, S. Rodin (sprawozdawca) i L.S. Rossi, sędziowie, rzecznik generalny: A.M. Collins, sekretarz: A. Calot Escobar, podjąwszy, po wysłuchaniu rzecznika generalnego, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy w drodze postanowienia z uzasadnieniem zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania przed Trybunałem, wydaje następujące Postanowienie 1        Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz.U. 1993, L 95, s. 29). 2        Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy WN a Santander Bankiem Polska S.A., instytucją bankową, w przedmiocie zwrotu kwot uiszczonych na rzecz banku na podstawie umowy kredytu hipotecznego, która powinna zostać uznana za nieważną ze względu na to, że zawiera nieuczciwe warunki.  Ramy prawne  Prawo Unii 3        Artykuł 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 ma następujące brzmienie: „Państwa członkowskie stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców] z konsumentami nie będą wiążące dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony, jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków”. 4        Artykuł 7 ust. 1 rzeczonej dyrektywy stanowi: „Zarówno w interesie konsumentów, jak i konkurentów państwa członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców [przedsiębiorców] z konsumentami”.  Prawo polskie 5        Artykuł 496 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93) w brzmieniu mającym zastosowanie do sporu w postępowaniu głównym stanowi: „Jeżeli wskutek odstąpienia od umowy strony mają dokonać zwrotu świadczeń wzajemnych, każdej z nich przysługuje prawo zatrzymania, dopóki druga strona nie zaofiaruje zwrotu otrzymanego świadczenia albo nie zabezpieczy roszczenia o zwrot”. 6        Artykuł 497 tego kodeksu jest sformułowany następująco: „Przepis artykułu poprzedzającego stosuje się odpowiednio w razie rozwiązania lub nieważności umowy wzajemnej”.  Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne 7        W dniu 17 października 2008 r. WN i jego rodzice zawarli z Santander Bankiem Polska umowę kredytu hipotecznego na okres 360 miesięcy, indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF) i opiewającego na kwotę 230 000 PLN (złotych) (około 52 404 EUR), wraz z odsetkami według zmiennej stopy procentowej (zwaną dalej „umową kredytu hipotecznego”). Warunki tej umowy przewidywały, że raty tego kredytu płatne miały być w złotych po uprzednim przeliczeniu ich według kursu sprzedaży dewiz dla franka szwajcarskiego obowiązującego zgodnie z tabelą kursów w Santander Banku Polska w dniu spłaty danej raty. W następstwie zawarcia aneksu do tej umowy w dniu 25 czerwca 2012 r. WN i jego rodzice uzyskali możliwość zapłaty owych miesięcznych rat kredytu bezpośrednio we frankach szwajcarskich. 8        W okresie od dnia 17 października 2008 r. do dnia 20 marca 2018 r. WN uiścił tytułem spłaty tego kredytu kwotę 59 219,30 PLN (około 13 532 EUR) i kwotę 20 514,68 CHF (około 21 832 EUR). 9        Pismem z dnia 17 października 2018 r. WN poinformował Santander Bank Polska, że jego zdaniem pewne warunki umowne umowy kredytu hipotecznego mają nieuczciwy charakter, i zwrócił się w konsekwencji do tego banku o przeliczenie salda kredytu oraz jednocześnie uznał, że Santander Bank Polska jest mu dłużny, po pierwsze, kwotę 19 194,25 PLN (około 4412 EUR), stanowiącą sumę nadpłat w spłacie rat kredytowych uiszczanych w okresie od dnia 17 października 2008 r. do dnia 22 października 2012 r., po drugie, kwotę 20 514,68 CHF (około 21 832 EUR) jako świadczenie nienależne, a pobrane tytułem rat kredytowych w okresie od dnia 20 listopada 2012 r. do dnia 20 marca 2018 r. i, po trzecie, kwotę 1900,50 PLN (około 437 EUR) jako świadczenie nienależne, a uiszczone tytułem prowizji z tytułu ryzyka udzielenia kredytu z brakującą wartością zabezpieczenia. 10      Santander Bank Polska oddalił wniosek WN. 11      WN wniósł powództwo do Sądu Okręgowego w Krakowie (Polska), który jest sądem odsyłającym, żądając zasądzenia od Santander Banku Polska na jego rzecz, tytułem żądania głównego, kwot 13 085,31 PLN (około 2989 EUR) i 20 514,68 CHF (około 21 832 EUR), powiększonych o ustawowe odsetki za zwłokę, oraz, tytułem żądania ewentualnego, kwoty 24 586,19 PLN (około 5617 EUR), powiększonej o ustawowe odsetki za zwłokę. 12      Santander Bank Polska wniósł o oddalenie powództwa WN i tytułem żądania ewentualnego podniósł, na wypadek gdyby umowa kredytu hipotecznego została unieważniona, zarzut potrącenia wierzytelności, których zapłaty domaga się WN, z jednej strony z jego własną wierzytelnością o zwrot pożyczonego kapitału, a mianowicie kwoty 230 000 PLN, a z drugiej strony z kwotą, która – jak twierdzi – jest mu należna od WN tytułem wynagrodzenia za korzystanie z tego kapitału, czyli 86 251,40 PLN (około 19 823 EUR). Tytułem dalszego żądania ewentualnego, na wypadek oddalenia jego żądania potrącenia, ów bank podniósł zarzut zatrzymania do wysokości tych dwóch kwot. 13      Sąd Okręgowy w Krakowie wyjaśnia, że prawo zatrzymania wymaga złożenia jednostronnego oświadczenia woli, którego skutkiem jest zawieszenie skuteczności roszczenia drugiej strony, w związku z czym wierzytelność tej drugiej strony nie staje się wymagalna, a jej żądanie realizacji tej wierzytelności pozostaje bezskuteczne. W sytuacji gdy taki zarzut zostaje uwzględniony w ramach powództwa o zwrot wniesionego przez konsumenta przeciwko instytucji bankowej, orzeczenie zobowiązujące instytucję bankową do dokonania płatności na rzecz tego konsumenta nie może zostać wykonane, dopóki konsument nie zaofiaruje zwrotu świadczenia otrzymanego od tego przedsiębiorstwa lub nie zagwarantuje jego zwrotu. 14      Sąd ten wskazuje, że Sąd Najwyższy (Polska) w uchwałach z dnia 16 lutego 2021 r. i 7 maja 2021 r. przyznał, że można powoływać się na prawo zatrzymania w kontekście nieważności w całości umowy kredytu hipotecznego ze względu na fakt, że zawiera ona nieuczciwe warunki umowy, aby umożliwić danej instytucji bankowej uniknięcie ryzyka niewypłacalności konsumenta. 15      Sąd odsyłający wyjaśnia, że w związku z wykonaniem tego prawa zatrzymania dany konsument nie otrzyma zwrotu świadczeń, które uiścił tej instytucji bankowej na podstawie nieuczciwego warunku umownego, dopóki nie zaofiaruje zwrotu całości świadczenia wzajemnego, które zostało mu przez bank wypłacone, i że nie ma znaczenia w tym względzie, czy i w jakim zakresie dany kredyt został już spłacony przez tego konsumenta. Sąd ten uważa, że konsument może mieć trudności ze zgromadzeniem kwot niezbędnych do zwrotu lub zabezpieczenia zwrotu świadczenia należnego tej instytucji, ponieważ umowy kredytu hipotecznego dotyczą wysokich kwot i są zawierane w perspektywie średnio- lub długoterminowej. 16      Z tego względu Sąd Okręgowy w Krakowie uważa, że uwzględnienie zarzutu zatrzymania w sprawach dotyczących wierzytelności wynikających z umów kredytu powoduje nadmierne obciążenie dla zainteresowanych konsumentów i budzi poważne wątpliwości zarówno w świetle zasady, zgodnie z którą nieuczciwe warunki umowne nie wiążą konsumenta, jak i zasady skutecznej ochrony konsumenta. 17      W zakresie, w jakim w przypadku stosowania takich warunków umownych podstawową sankcją jest spoczywający na danym przedsiębiorcy obowiązek zwrotu świadczenia i korzyści, które uzyskał ze szkodą dla konsumenta na podstawie tych warunków, sąd ten uważa, że skuteczność tej sankcji byłaby zagrożona, gdyby przyjąć, iż zarzut zatrzymania pozwoliłby na odroczenie realizacji skutku restytucyjnego związanego ze stwierdzeniem nieuczciwego charakteru wspomnianych warunków. 18      Sąd Okręgowy w Krakowie zauważa, że z uwagi na fakt, iż prawo zatrzymania dotyczy całości świadczenia, którego zwrotu żąda instytucja bankowa, bez uwzględnienia kwot zwróconych przez konsumenta z tytułu danej umowy, konsument nie może liczyć na szybkie wykonanie zapadłego wyroku na jego korzyść, a ponadto powinien zgromadzić znaczną kwotę odpowiadającą pożyczonemu kapitałowi lub przynajmniej zagwarantować jej zwrot, przy czym w niektórych przypadkach kwota ta może być wyższa od kwoty pozostałej do zapłaty z tytułu danej pożyczki. Tymczasem zdaniem tego sądu takie skutki wykonania prawa zatrzymania są niezgodne z celem ochrony konsumentów realizowanym przez dyrektywę 93/13. 19      Ponadto sąd ten zauważa, że instytucje bankowe dysponują innymi środkami w celu zagwarantowania spłaty kwot, które uważają za należne od konsumentów, takimi jak zarzut potrącenia lub zabezpieczenie wierzytelności przez ustanowienie nowej hipoteki na nieruchomości, na której wcześniej już ustanowiono hipotekę zabezpieczającą nieważną umowę kredytu. 20      Sąd odsyłający podkreśla, że powołanie się przez instytucję bankową na prawo zatrzymania skutkuje również ustaniem stanu opóźnienia tej instytucji, wobec czego zainteresowany konsument traci prawo do odsetek za opóźnienie. Sąd ten wyjaśnia, że w zależności od stanowiska przyjętego przez sąd krajowy rozpoznający sprawę ów stan opóźnienia ustaje albo całkowicie (w przypadku gdy zarzut zatrzymania miałby skutek wsteczny), albo w chwili, gdy wspomniana instytucja powołuje się na prawo zatrzymania. 21      W tych okolicznościach Sąd Okręgowy w Krakowie postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13] należy interpretować w ten sposób, że przywołane przepisy ze względu na zasadę braku związania konsumenta nieuczciwymi warunkami umownymi (art. 6 ust. 1 dyrektywy [93/13]) oraz zasadę skutecznej ochrony konsumenta (art. 7 ust. 1 dyrektywy [93/13]) sprzeciwiają się orzecznictwu krajowemu zezwalającemu na odsunięcie w czasie możliwości realizacji przez konsumenta skutków restytucyjnych związanych ze stwierdzeniem nieuczciwego charakteru warunku znajdującego się w umowie zawartej z konsumentem przez przedsiębiorcę przez zastrzeżenie, że spełnienie świadczenia zasądzonego od przedsiębiorcy na rzecz konsumenta powinno nastąpić za jednoczesnym zaofiarowaniem przez konsumenta zwrotu świadczenia otrzymanego od przedsiębiorcy przez konsumenta albo zabezpieczeniem roszczenia przedsiębiorcy o zwrot tego świadczenia?”.  Postępowanie przed Trybunałem 22      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 26 lipca 2022 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone do czasu wydania wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., Bank M. (Skutki uznania umowy za nieważną) (C‑520/21, EU:C:2023:478). 23      Pismem z dnia 19 czerwca 2023 r. sekretariat Trybunału poinformował sąd odsyłający o tym wyroku i wezwał go do wskazania, czy w świetle tego wyroku zamierza on podtrzymać swój wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. 24      Pismem z dnia 28 czerwca 2023 r. sąd ten poinformował Trybunał, że zamierza podtrzymać swój wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. 25      Postanowieniem prezesa Trybunału z dnia 30 czerwca 2023 r. postępowanie w niniejszej sprawie zostało ponownie zawieszone do czasu ogłoszenia wyroku z dnia 14 grudnia 2023 r., Getin Noble Bank (Termin przedawnienia roszczeń restytucyjnych) (C‑28/22, EU:C:2023:992). 26      Pismem z dnia 14 grudnia 2023 r. sekretariat Trybunału poinformował sąd odsyłający o tym wyroku i wezwał go do wskazania, czy w świetle tego wyroku zamierza on podtrzymać swój wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym. 27      Pismem z dnia 2 stycznia 2024 r. sąd ten poinformował Trybunał, że zamierza podtrzymać swój wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym.  W przedmiocie pytania prejudycjalnego 28      Zgodnie z art. 99 regulaminu postępowania Trybunał może w każdej chwili, na wniosek sędziego sprawozdawcy i po zapoznaniu się ze stanowiskiem rzecznika generalnego, orzec w formie postanowienia z uzasadnieniem, jeżeli odpowiedź na pytanie prejudycjalne można wywieść w sposób jednoznaczny z orzecznictwa. 29      Należy również przypomnieć, że współpraca sądowa ustanowiona w art. 267 TFUE opiera się na wyraźnym rozdziale kompetencji pomiędzy sądami krajowymi a Trybunałem. Z jednej strony Trybunał nie jest upoważniony do stosowania przepisów prawa Unii w określonej sprawie, lecz wyłącznie do orzekania w kwestii wykładni traktatów oraz aktów przyjętych przez instytucje Unii Europejskiej (zob. podobnie wyrok z dnia 18 maja 2021 r., Asociaţia „Forumul Judecătorilor din România” i in., C‑83/19, C‑127/19, C‑195/19, C‑291/19, C‑355/19 i C‑397/19, EU:C:2021:393, pkt 201 i przytoczone tam orzecznictwo). Z drugiej strony zgodnie z pkt 11 zaleceń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej dla sądów krajowych dotyczących składania wniosków o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym (Dz.U. 2019, C 380, s. 1), do sądów krajowych należy wyciągnięcie z wykładni dostarczonej przez Trybunał konkretnych wniosków w postępowaniu zawisłym przez tymi sądami. 30      W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku wyrażonemu przez sąd odsyłający, Trybunał uważa, że wykładnię prawa Unii, o którą zwrócił się sąd odsyłający, można wywieść w sposób jednoznaczny z wyroków: z dnia 15 czerwca 2023 r., Bank M. (Skutki uznania umowy za nieważną) (C‑520/21, EU:C:2023:478), a także z dnia 14 grudnia 2023 r., Getin Noble Bank (Termin przedawnienia roszczeń restytucyjnych) (C‑28/22, EU:C:2023:992). 31      Jak wynika z pkt 29 niniejszego postanowienia, do sądu odsyłającego należy wyciągnięcie konkretnych wniosków w sporze w postępowaniu głównym z elementów wykładni wynikających z tego orzecznictwa Trybunału. 32      Poprzez swoje pytanie sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy. 33      W tym względzie w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., Bank M. (Skutki uznania umowy za nieważną) (C‑520/21, EU:C:2023:478), Trybunał orzekł w szczególności, że: „58      […] spoczywający na sądzie krajowym obowiązek odstąpienia od stosowania nieuczciwego warunku umownego nakazującego zapłatę kwot, które okazują się nienależne, pociąga za sobą co do zasady odpowiedni skutek restytucyjny w odniesieniu do tych kwot, ponieważ brak takiego skutku mógłby naruszać skutek odstraszający, jaki art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z art. 7 ust. 1 tej dyrektywy zamierza przypisać stwierdzeniu nieuczciwego charakteru warunków zawartych w umowach zawieranych przez przedsiębiorcę z konsumentami (zob. podobnie wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo i in., C‑154/15, C‑307/15 i C‑308/15, EU:C:2016:980, pkt 62, 63). 59      Należy również przypomnieć, że art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 wymaga, aby państwa członkowskie przewidziały, że nieuczciwe warunki nie wiążą konsumentów »na mocy prawa krajowego« (wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo i in., C‑154/15, C‑307/15 i C‑308/15, EU:C:2016:980, pkt 64 i przytoczone tam orzecznictwo). 60      Niemniej jednak ustalenie przez prawo krajowe ram prawnych ochrony zagwarantowanej konsumentom przez dyrektywę 93/13 nie może zmienić zakresu i – w związku z tym – istoty tej ochrony, podważając tym samym wzmocnienie skuteczności wspomnianej ochrony poprzez przyjęcie jednolitych zasad dotyczących nieuczciwych warunków, które to wzmocnienie było zamiarem prawodawcy Unii, co zostało wskazane w motywie dziesiątym dyrektywy 93/13 (wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo i in., C‑154/15, C‑307/15 i C‑308/15, EU:C:2016:980, pkt 65). 61      W konsekwencji, o ile do państw członkowskich należy określenie za pomocą prawa krajowego warunków, w ramach których następuje stwierdzenie nieuczciwego charakteru warunku zawartego w umowie i w ramach których następują konkretne skutki tego stwierdzenia, o tyle jednak takie stwierdzenie powinno umożliwić przywrócenie sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument znajdowałby się w braku takiego nieuczciwego warunku, uzasadniając w szczególności prawo do zwrotu korzyści nienależnie nabytych przez przedsiębiorcę, ze szkodą dla konsumenta, w oparciu o wspomniany nieuczciwy warunek (wyrok z dnia 21 grudnia 2016 r., Gutiérrez Naranjo i in., C‑154/15, C‑307/15 i C‑308/15, EU:C:2016:980, pkt 66)”. 34      W niniejszej sprawie z postanowienia odsyłającego wynika, że zgodnie ze wskazaną przez sąd odsyłający sądową wykładnią prawa polskiego miesięczne raty spłaty kredytu uiszczone już przez WN na podstawie umowy kredytu hipotecznego nie są brane pod uwagę przy obliczaniu kwoty, która miałaby zostać zapłacona lub zabezpieczona przez WN na rzecz Santander Banku Polska w następstwie powołania się przez ten bank na prawo zatrzymania. W związku z tym konsument ten byłaby zobowiązany do zapłaty znacznej kwoty, która mogłaby przekraczać jego możliwości finansowe, wobec czego kontynuowanie wykonywania tej umowy mogłaby być dla niego bardziej korzystne niż skorzystanie z praw, które wywodzi on z dyrektywy 93/13, z naruszeniem przepisów tej dyrektywy, zgodnie z ich wykładnią dokonaną w orzecznictwie przypomnianym w poprzednim punkcie. 35      Ponadto w zakresie, w jakim z postanowienia odsyłającego i z akt sprawy, którymi dysponuje Trybunał, wynika, że prawo zatrzymania, na które powołuje się Santander Bank Polska, dotyczy również wierzytelności podnoszonej przez bank w odniesieniu do wynagrodzenia, którego dochodzi on z tytułu korzystania z kapitału przez WN, należy przypomnieć, iż w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., Bank M. (Skutki uznania umowy za nieważną) (C‑520/21, EU:C:2023:478), Trybunał orzekł również, co następuje: „78      […] wykładnia prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy, a tym samym otrzymania wynagrodzenia za korzystanie tego kapitału przez konsumenta, przyczyniłaby się do wyeliminowania odstraszającego skutku wywieranego na przedsiębiorców poprzez uznanie tej umowy za nieważną. 79      Ponadto skuteczność ochrony przyznanej konsumentom przez dyrektywę 93/13 byłaby zagrożona, gdyby byli oni narażeni, w ramach powoływania się na swoje prawa wynikające z tej dyrektywy, na ryzyko konieczności zapłaty takiej rekompensaty. […] [T]aka wykładnia groziłaby stworzeniem sytuacji, w których bardziej korzystne dla konsumenta byłoby raczej kontynuowanie wykonania umowy zawierającej nieuczciwy warunek niż skorzystanie z praw, które wywodzi on ze wspomnianej dyrektywy. […] 81      W tym względzie, po pierwsze, zgodnie z zasadą nemo auditur propriam turpitudinem allegans (powołujący się na własny występek nie będzie wysłuchany) nie można dopuścić ani do tego, by strona czerpała korzyści gospodarcze ze swojego niezgodnego z prawem zachowania, ani do tego, by otrzymała odszkodowanie za niedogodności nim wywołane. […] 85      [W konsekwencji] w kontekście uznania umowy kredytu hipotecznego za nieważną w całości ze względu na to, że nie może ona dalej obowiązywać po usunięciu z niej nieuczciwych warunków, art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że: –        […] –        stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą instytucja kredytowa ma prawo żądać od konsumenta rekompensaty wykraczającej poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz poza zapłatę ustawowych odsetek za zwłokę od dnia wezwania do zapłaty”. 36      Wreszcie, w zakresie, w jakim z postanowienia odsyłającego wynika również, że uwzględnienie zarzutu zatrzymania, na który powołuje się Santander Bank Polska, naruszyłoby prawo WN do otrzymania odsetek za opóźnienie, należy przypomnieć, że w wyroku z dnia 14 grudnia 2023 r., Getin Noble Bank (Termin przedawnienia roszczeń restytucyjnych) (C‑28/22, EU:C:2023:992), Trybunał orzekł w szczególności, że: „86      Skuteczność ochrony przyznanej konsumentom przez dyrektywę 93/13 byłaby zagrożona, gdyby konsumenci ci, powołując się na prawa, które wywodzą z tej dyrektywy, byli narażeni na ryzyko nieotrzymania odsetek za opóźnienie od kwot, które powinny im zostać zwrócone ze względu na nieważność takiej umowy od momentu upływu terminu nałożonego na przedsiębiorcę do wykonania świadczenia, po tym jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu tych kwot. 87      [Zatem] art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy interpretować w ten sposób, iż stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego przedsiębiorcę do wykonania świadczenia po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych mu w wykonaniu tej umowy”. 37      W konsekwencji, skoro w przypadku skutecznego powołania się na prawo zatrzymania Santander Banku Polska stan opóźnienia tej instytucji bankowej ustałby, w związku z czym WN utraciłby w całości albo w części prawo do otrzymania odsetek za zwłokę od momentu wezwania do usunięcia uchybienia skierowanego do tej instytucji, należy stwierdzić, że dopuszczenie takiej możliwości zagrażałoby zarówno skuteczności ochrony przyznanej konsumentom przez dyrektywę 93/13, jak i osiągnięciu zamierzonego przez nią skutku odstraszającego. 38      W tych okolicznościach na zadane pytanie należy odpowiedzieć w ten sposób, iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy.  W przedmiocie kosztów 39      Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi. Z powyższych względów Trybunał (dziewiąta izba) postanawia, co następuje: Artykuł 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich należy interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego zaofiarowania przez rzeczonego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy. Podpisy *      Język postępowania: polski.