C-639/24

WyrokTSUE2025-11-13CELEX: 62024CJ0639ECLI:EU:C:2025:888

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT i art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 należy interpretować w ten sposób, że pozwalają na odmowę zwolnienia z VAT wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wyłącznie z powodu niespełnienia wymogów dowodowych przewidzianych w art. 45a, czy też organy podatkowe mają obowiązek ocenić wszystkie przedstawione dowody na faktyczne przemieszczenie towarów?
Ratio decidendi
Trybunał stwierdził, że art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 ustanawia domniemanie transportu towarów, ale nie zawiera wyczerpującego katalogu dowodów. Jego celem jest ułatwienie dowodzenia, a nie wykluczenie innych środków dowodowych. Odmowa zwolnienia z VAT wyłącznie z powodu niespełnienia wymogów formalnych art. 45a, w sytuacji gdy materialne przesłanki dostawy wewnątrzwspólnotowej są spełnione, naruszałaby zasadę neutralności podatkowej i cel wspierania handlu wewnątrzwspólnotowego. Organy podatkowe są zobowiązane do oceny wszystkich dowodów przedstawionych przez podatnika w celu ustalenia, czy faktycznie doszło do wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, chyba że podatnik uczestniczył w oszustwie podatkowym lub naruszenie wymogów formalnych uniemożliwia przedstawienie przekonującego dowodu.
Stan faktyczny
Chorwacka spółka FLO VENEER d.o.o., zajmująca się sprzedażą kłód dębowych, dokonywała dostaw na rzecz nabywcy w Słowenii. Podczas kontroli podatkowej, chorwackie ministerstwo finansów odmówiło spółce zwolnienia z VAT z tytułu tych wewnątrzwspólnotowych dostaw. Ministerstwo uznało, że dowody przedstawione przez FLO VENEER, w tym pisemne oświadczenia nabywcy, faktury, zaświadczenia o wysyłce i listy przewozowe (CMR), nie spełniają wymogów art. 45a ust. 1 lit. b) rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, mimo że nie zakwestionowano faktycznego transportu towarów z Chorwacji do Słowenii.
Rozstrzygnięcie
Artykuł 138 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r., oraz art. 45a rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r., należy interpretować w ten sposób, że: po pierwsze, stoją one na przeszkodzie temu, by odmówić zwolnienia z podatku od wartości dodanej na podstawie art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2018/1910, z tego tylko powodu, że nie przedstawiono dowodów na istnienie dostawy wewnątrzwspólnotowej, takich jak przewidziane w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, zmienionego rozporządzeniem wykonawczym 2018/1912, oraz po drugie, nakładają one na krajowe organy podatkowe obowiązek dokonania oceny wszystkich przedstawionych dowodów w celu ustalenia, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, lecz na terytorium Unii, poza zakresem stosowania domniemania przewidzianego w art. 45a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, zmienionego rozporządzeniem wykonawczym 2018/1912.

Pełny tekst orzeczenia

WYROK TRYBUNAŁU (siódma izba) z dnia 13 listopada 2025 r. ( *1 ) Odesłanie prejudycjalne – Podatki – Wspólny system podatku od wartości dodanej (VAT) – Dyrektywa 2006/112/WE – Artykuł 138 ust. 1 – Rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 – Artykuł 45a – Przesłanki zwolnienia wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów – Domniemanie – Wymagane dowody W sprawie C‑639/24 mającej za przedmiot wniosek o wydanie, na podstawie art. 267 TFUE, orzeczenia w trybie prejudycjalnym, złożony przez Upravni sud u Zagrebu (sąd administracyjny w Zagrzebiu, Chorwacja) postanowieniem z dnia 18 września 2024 r., które wpłynęło do Trybunału w dniu 30 września 2024 r., w postępowaniu: FLO VENEER d.o.o. przeciwko Ministarstvo financija Republike Hrvatske, Samostalni sektor za drugostupanjski upravni postupak, TRYBUNAŁ (siódma izba), w składzie: F. Schalin (sprawozdawca), prezes izby, M. Gavalec i Z. Csehi, sędziowie, rzecznik generalny: J. Kokott, sekretarz: A. Calot Escobar, uwzględniając pisemny etap postępowania, rozważywszy uwagi, które przedstawili: – w imieniu rządu chorwackiego – G. Vidović Mesarek, w charakterze pełnomocnika, – w imieniu Komisji Europejskiej – M. Herold oraz A. Koričić, w charakterze pełnomocników, podjąwszy, po wysłuchaniu rzeczniczki generalnej, decyzję o rozstrzygnięciu sprawy bez opinii, wydaje następujący Wyrok Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczy wykładni art. 138 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 2006, L 347, s. 1), zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r. (Dz.U. 2018, L 311, s. 3) (zwanej dalej „dyrektywą VAT”) oraz art. 45a rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. 2011, L 77, s. 1), zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. (Dz.U. 2018, L 311, s. 10) (zwanego dalej „rozporządzeniem wykonawczym nr 282/2011”). Wniosek ten został złożony w ramach sporu pomiędzy FLO VENEER d.o.o. a Ministarstvo financija Republike Hrvatske, Samostalni sektor za drugostupanjski upravni postupak (ministerstwem finansów Republiki Chorwacji, wydziałem odpowiedzialnym za postępowanie administracyjne drugiego stopnia, zwanym dalej „ministerstwem finansów”) w przedmiocie zwolnienia wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów z podatku od wartości dodanej (VAT). Ramy prawne Dyrektywa VAT Zgodnie z brzmieniem art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT: „Państwa członkowskie zwalniają dostawę towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Wspólnoty [Europejskiej], przez sprzedawcę lub przez nabywcę towarów lub na ich rzecz, jeżeli spełnione są następujące warunki: a) towary są dostarczane innemu podatnikowi lub osobie prawnej niebędącej podatnikiem, działających w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów; b) podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, na rzecz których dokonywana jest dostawa, są zidentyfikowani do celów VAT w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu towarów oraz podali dostawcy ten numer identyfikacyjny VAT”. Rozporządzenie wykonawcze nr 282/2011 Artykuł 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 przewiduje: „1.   Do celów stosowania zwolnień ustanowionych w art. 138 dyrektywy 2006/112/WE domniemywa się, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, ale na terytorium Wspólnoty [Europejskiej], w którymkolwiek z następujących przypadków: a) sprzedawca wskazuje, że towary zostały wysłane lub przetransportowane przez niego lub przez osobę trzecią działającą na jego rzecz, oraz sprzedawca jest w posiadaniu co najmniej dwóch niebędących ze sobą w sprzeczności dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy, albo sprzedawca jest w posiadaniu jakichkolwiek pojedynczych dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), wraz z jakimikolwiek pojedynczymi niebędącymi ze sobą w sprzeczności dowodami, o których mowa w ust. 3 lit. b), potwierdzających wysyłkę lub transport, które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy; b) sprzedawca jest w posiadaniu następujących dokumentów: (i) pisemnego oświadczenia nabywcy potwierdzającego, że towary zostały wysłane lub przetransportowane przez nabywcę lub przez osobę trzecią działającą na rzecz nabywcy, oraz wskazującego państwo członkowskie przeznaczenia towarów; takie pisemne oświadczenie określa: datę wystawienia; nazwę lub imię i nazwisko oraz adres nabywcy; ilość i rodzaj towarów; datę i miejsce przybycia towarów; w przypadku dostawy środków transportu, numer identyfikacyjny środków transportu; oraz identyfikację osoby przyjmującej towary na rzecz nabywcy; oraz (ii) co najmniej dwóch niebędących ze sobą w sprzeczności dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i nabywcy, lub jakichkolwiek pojedynczych dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), wraz z jakimikolwiek pojedynczymi niebędącymi ze sobą w sprzeczności dowodami, o których mowa w ust. 3 lit. b), potwierdzających transport lub wysyłkę, które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy. Nabywca dostarcza sprzedawcy pisemne oświadczenie, o którym mowa w lit. b) ppkt (i), do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła dostawa. 2.   Organ podatkowy może obalić domniemanie przyjęte na podstawie ust. 1. 3.   Do celów ust. 1 następujące dokumenty są akceptowane jako dowód wysyłki lub transportu: a) dokumenty odnoszące się do wysyłki lub transportu towarów, takie jak podpisany list przewozowy CMR, konosament, faktura za towarowy przewóz lotniczy lub faktura od przewoźnika towarów; b) następujące dokumenty: (i) polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do wysyłki lub transportu towarów lub dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za wysyłkę lub transport towarów; (ii) dokumenty urzędowe wydane przez organ władzy publicznej, na przykład notariusza, potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia; (iii) poświadczenie odbioru wystawione przez prowadzącego magazyn w państwie członkowskim przeznaczenia, potwierdzające składowanie towarów w tym państwie członkowskim”. Rozporządzenie wykonawcze 2018/1912 Motywy 2–5 rozporządzenia wykonawczego 2018/1912 mają następujące brzmienie: „(2) Dyrektywa 2006/112/WE ustanawia szereg warunków zwolnienia dostaw towarów z VAT w ramach niektórych transakcji wewnątrzwspólnotowych. Jednym z tych warunków jest zapewnienie, aby towary zostały wysłane lub przetransportowane z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego. (3) Zróżnicowane podejście państw członkowskich do stosowania tych zwolnień w odniesieniu do transakcji transgranicznych doprowadziło jednak do pojawienia się trudności oraz braku pewności prawa dla przedsiębiorstw. Jest to sprzeczne z celem wzmocnienia handlu wewnątrzwspólnotowego oraz zniesieniem granic fiskalnych. Dlatego też ważne jest sprecyzowanie i zharmonizowanie warunków, na jakich można stosować zwolnienia. (4) Z uwagi na to, że transgraniczne oszustwa związane z VAT wynikają przede wszystkim ze zwolnienia z tytułu dostaw wewnątrzwspólnotowych, niezbędne jest określenie pewnych okoliczności, w których uznaje się, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z terytorium państwa członkowskiego dostawy. (5) Aby zaoferować przedsiębiorstwom praktyczne rozwiązanie, a zarazem dać pewność administracjom podatkowym, w rozporządzeniu wykonawczym [nr 282/2011] należy wprowadzić dwa domniemania wzruszalne”. Postępowanie główne i pytanie prejudycjalne FLO VENEER jest spółką handlową z siedzibą w Chorwacji, która sprzedaje kłody dębowe. Spółka ta została poddana kontroli podatkowej, w trakcie której stwierdzono, że wystawiła ona faktury dotyczące dostawy kłód dębowych na rzecz nabywcy w Słowenii za okres od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. W ramach tej kontroli podatkowej FLO VENEER przedstawiła pisemne oświadczenia nabywcy przewidziane w art. 45a ust. 1 lit. b) ppkt (i) rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, a także faktury, zaświadczenia o wysyłce towarów i listy przewozowe (CMR). Te ostatnie ze wskazanych dokumentów są przewidziane w Konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów, podpisanej w Genewie w dniu 19 maja 1956 r., zmienionej protokołem podpisanym w Genewie w dniu 5 lipca 1978 r. W dniu 8 października 2020 r. Ministarstvo financija, Porezna uprava, Područni ured Sisak (ministerstwo finansów, administracja podatkowa, lokalne biuro w Sisaku, Chorwacja) wydało decyzję podatkową dotyczącą VAT, uznawszy, że FLO VENEER skorzystała, z naruszeniem prawa, ze zwolnienia z VAT z tytułu rozpatrywanych dostaw towarów. Z uzasadnienia tej decyzji podatkowej wynika, że ministerstwo to nie zakwestionowało, że towary te zostały rzeczywiście przetransportowane z Chorwacji do Słowenii. Uznało ono jednak, że dowody przedstawione przez FLO VENEER nie wykazują, iż przesłanki zwolnienia z VAT przewidziane w art. 45a ust. 1 lit. b) rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 zostały spełnione. Decyzją ministerstwa finansów z dnia 4 maja 2021 r. odwołanie FLO VENEER od wspomnianej decyzji podatkowej zostało oddalone. FLO VENEER wniosła skargę do Upravni sud u Zagrebu (sądu administracyjnego w Zagrzebiu, Chorwacja), który jest sądem odsyłającym. Spółka ta twierdzi, że wskazując w szczegółowy sposób dokumentację dotyczącą dostaw zwolnionych jako dostawy wewnątrzwspólnotowe, art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 pozwala podatnikom łatwiej wykazać, że przesłanki zwolnienia dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych poza państwo członkowskie, lecz w obrębie Unii są spełnione. Na podstawie tego przepisu domniemywa się, że przesłanki zwolnienia zostały spełnione, jeśli organy podatkowe nie są w stanie skutecznie zakwestionować tego domniemania. Jeżeli jednak podatnik nie posiada dokumentacji, o której mowa w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, powinien on wykazać w każdym konkretnym przypadku, że są spełnione wszystkie przesłanki wymagane do skorzystania ze zwolnienia. Sąd odsyłający zauważa, że Trybunał orzekł w wyroku z dnia 9 lutego 2017 r., Euro Tyre (C‑21/16, EU:C:2017:106, pkt 36, 38, 39, 42), że zasada neutralności podatkowej wymaga, aby zwolnienie z VAT zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek materialnych, nawet jeśli niektóre wymogi formalne zostały przez podatników pominięte. W tym kontekście sąd ten ma wątpliwości co do tego, czy zwolnienie przewidziane w art. 138 dyrektywy VAT może mieć zastosowanie, nawet jeśli nie są spełnione przesłanki powstania domniemania przewidzianego w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011. Ponadto zastanawia się on, czy w takim przypadku do organu podatkowego należy zbadanie wszystkich dowodów w celu ustalenia, czy pozwalają one na ustalenie istnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej. W tych okolicznościach Upravni sud u Zagrebu (sąd administracyjny w Zagrzebiu) postanowił zawiesić postępowanie i zwrócić się do Trybunału z następującym pytaniem prejudycjalnym: „Czy art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT, który dotyczy zwolnienia z VAT wewnątrzwspólnotowych dostaw, oraz art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, który dotyczy udowadniania wysyłki lub transportu towarów z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, ale na terytorium Unii, należy interpretować w ten sposób, że dostawcy należy odmówić zwolnienia z VAT, jeśli nie udowodnił, że zostały spełnione przesłanki określone w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, czy też organ podatkowy – choć dostawca nie dysponuje wystarczającymi dowodami, aby powstało domniemanie, o którym mowa w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, ale jednak dysponuje dowodami na fizyczne przemieszczenie towarów z jednego państwa członkowskiego do drugiego – ma obowiązek ocenić przedłożone dowody i ustalić okoliczność faktyczną istotną dla zwolnienia przewidzianego w art. 138 dyrektywy VAT, a mianowicie to, czy towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, ale na terytorium Unii?”. W przedmiocie pytania prejudycjalnego Poprzez pytanie prejudycjalne sąd odsyłający dąży w istocie do ustalenia, czy art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT i art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 należy interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie temu, by, po pierwsze, odmówić zwolnienia z VAT na podstawie art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT z tego tylko powodu, że nie przedstawiono dowodów na istnienie dostawy wewnątrzwspólnotowej, takich jak przewidziane w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, oraz po drugie, by krajowe organy podatkowe odmówiły dokonania oceny wszystkich przedstawionych dowodów w celu ustalenia, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, lecz na terytorium Unii, poza zakresem stosowania domniemania przewidzianego w art. 45a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011. Artykuł 138 ust. 1 dyrektywy VAT stanowi, że państwa członkowskie zwalniają dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium danego państwa, ale na terytorium Unii, przez sprzedawcę, przez nabywcę lub na ich rzecz, jeżeli są spełnione określone przesłanki. Po pierwsze, towary te muszą być dostarczone innemu podatnikowi lub osobie prawnej niebędącej podatnikiem, działającej w takim charakterze w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu tych towarów. Po drugie, podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, na rzecz której jest dokonywana dostawa towarów, musi być zidentyfikowana do celów VAT w państwie członkowskim innym niż państwo rozpoczęcia wysyłki lub transportu tych towarów i musi podać dostawcy swój numer identyfikacyjny VAT. Artykuł 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 przewiduje, do celów stosowania zwolnień przewidzianych w art. 138 dyrektywy VAT, przepisy dotyczące wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. W szczególności art. 45a tego rozporządzenia wykonawczego stanowi zasadniczo, że domniemywa się, iż towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, ale na terytorium Unii, w przypadkach przewidzianych w jego ust. 1 lit. a) lub b). W związku z tym konieczne jest w istocie, aby sprzedawca tych towarów był w posiadaniu dokumentów spełniających szczególne wymogi wskazane w tych przepisach. Jednakże zgodnie z art. 45a ust. 2 tego rozporządzenia wykonawczego organ podatkowy może obalić to domniemanie. Co się tyczy wykładni literalnej art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, należy stwierdzić, że wymienia on przypadki, w których istnieje domniemanie, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, lecz na terytorium Unii, do celów zwolnienia z VAT przewidzianego w art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT. Z brzmienia art. 45a wspomnianego rozporządzenia wykonawczego wynika, że artykuł ten przewiduje przypadki, w których stosuje się domniemanie, lecz nie wymienia w sposób wyczerpujący dowodów niezbędnych do ustalenia istnienia dostawy wewnątrzwspólnotowej. W konsekwencji, jeżeli przesłanki zastosowania domniemania nie są spełnione, organy podatkowe są zobowiązane do dokonania oceny każdego dowodu przedstawionego przez sprzedawcę towarów w celu ustalenia, czy udało mu się wykazać, że towary te były przedmiotem dostawy wewnątrzwspólnotowej. Podobnie art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT nie uzależnia przyznania przewidzianych w nim zwolnień od posiadania przez sprzedawcę konkretnych dowodów. Wykładnię tę potwierdzają cele realizowane przez art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 i dyrektywę VAT. Co się tyczy motywów 3–5 rozporządzenia wykonawczego 2018/1912, które wprowadziło art. 45a do rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, potwierdzają one, że rozpatrywane domniemanie zostało wprowadzone w istocie w celu ułatwienia przeprowadzania dowodów w kontekście zastosowania zwolnienia dotyczącego dostaw wewnątrzwspólnotowych, i to w interesie przedsiębiorstw i organów podatkowych, nie wykluczając jednak możliwości przedstawienia dowodów innych niż te, których dotyczy to domniemanie. Należy zauważyć, że uwzględnienie przez organy podatkowe dowodów innych niż przewidziane w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 nie stoi na przeszkodzie celom rozporządzenia wykonawczego 2018/1912 polegającym na promowaniu wewnątrzwspólnotowej wymiany handlowej i zapobieganiu oszustwom. Natomiast gdyby sprzedawcy towarów nie mogli oprzeć się na wszelkich rodzajach dowodów, wówczas sprzedawcy nieposiadający dowodów, o których mowa w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, zostaliby pozbawieni rozpatrywanego zwolnienia ze względu na niespełnienie wymogu formalnego, mimo że wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów rzeczywiście miała miejsce. W ten sposób zostałby podważony cel polegający na wspieraniu wewnątrzwspólnotowej wymiany handlowej. Należy również zauważyć, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT przewiduje obowiązek zwolnienia przez państwa członkowskie dostaw towarów spełniających wymienione w nim warunki. Ponadto zgodnie z tym samym orzecznictwem wymogi formalne nie mogą podważać prawa sprzedawcy do zwolnienia z VAT w zakresie, w jakim są spełnione materialne przesłanki dostawy wewnątrzwspólnotowej. Podobnie zasada neutralności podatkowej wymaga, aby zwolnienie z VAT zostało przyznane w razie spełnienia przesłanek materialnych, nawet jeśli podatnicy nie spełnili niektórych wymogów formalnych (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2017 r., Euro Tyre, C‑21/16, EU:C:2017:106, pkt 23, 32, 35, 36). W tym kontekście należy przypomnieć, że istnieją tylko dwie sytuacje, w których nieprzestrzeganie wymogu formalnego może prowadzić do utraty prawa do zwolnienia z VAT. Po pierwsze, na zasadę neutralności podatkowej do celów zwolnienia z VAT nie może powoływać się podatnik, który umyślnie uczestniczył w oszustwie podatkowym i naraził na niebezpieczeństwo funkcjonowanie wspólnego systemu VAT. Po drugie, naruszenie wymogu formalnego może prowadzić do odmowy zwolnienia z VAT, jeżeli naruszenie to skutkuje uniemożliwieniem przedstawienia przekonywającego dowodu spełnienia wymogów materialnych (zob. podobnie wyrok z dnia 9 lutego 2017 r., Euro Tyre, C‑21/16, EU:C:2017:106, pkt 38, 39, 42). Z orzecznictwa wynika również, że w celu zwolnienia z VAT organy podatkowe powinny należycie uwzględnić wszystkie posiadane przez nie dowody w celu zbadania, czy dokumenty te mogą w razie potrzeby wykazać prawdopodobieństwo istnienia faktycznej dostawy wewnątrzwspólnotowej (wyrok z dnia 29 lutego 2024 r., B2 Energy, C‑676/22, EU:C:2024:186, pkt 36). W świetle całości powyższych rozważań odpowiedź na zadane pytanie powinna brzmieć następująco: art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT i art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011 należy interpretować w ten sposób, że, po pierwsze, stoją one na przeszkodzie temu, by odmówić zwolnienia z VAT na podstawie art. 138 ust. 1 dyrektywy VAT z tego tylko powodu, że nie przedstawiono dowodów na istnienie dostawy wewnątrzwspólnotowej, takich jak przewidziane w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, oraz, po drugie, nakładają one na krajowe organy podatkowe obowiązek dokonania oceny wszystkich przedstawionych dowodów w celu ustalenia, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, lecz na terytorium Unii, poza zakresem stosowania domniemania przewidzianego w art. 45a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011. W przedmiocie kosztów Dla stron w postępowaniu głównym niniejsze postępowanie ma charakter incydentalny, dotyczy bowiem kwestii podniesionej przed sądem odsyłającym, do niego zatem należy rozstrzygnięcie o kosztach. Koszty poniesione w związku z przedstawieniem uwag Trybunałowi, inne niż koszty stron w postępowaniu głównym, nie podlegają zwrotowi.   Z powyższych względów Trybunał (siódma izba) orzeka, co następuje:   Artykuł 138 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionej dyrektywą Rady (UE) 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r., oraz art. 45a rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zmienionego rozporządzeniem wykonawczym Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r.,   należy interpretować w ten sposób, że:   po pierwsze, stoją one na przeszkodzie temu, by odmówić zwolnienia z podatku od wartości dodanej na podstawie art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2018/1910, z tego tylko powodu, że nie przedstawiono dowodów na istnienie dostawy wewnątrzwspólnotowej, takich jak przewidziane w art. 45a rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, zmienionego rozporządzeniem wykonawczym 2018/1912, oraz po drugie, nakładają one na krajowe organy podatkowe obowiązek dokonania oceny wszystkich przedstawionych dowodów w celu ustalenia, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, lecz na terytorium Unii, poza zakresem stosowania domniemania przewidzianego w art. 45a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 282/2011, zmienionego rozporządzeniem wykonawczym 2018/1912.   Podpisy ( *1 ) Język postępowania: chorwacki.

© Unia Europejska, źródło: EUR-Lex (eur-lex.europa.eu), pozyskano 14.07.2026. Autentyczne są wyłącznie wersje opublikowane w Dz. Urz. UE. · Źródło