III SA/Wr 580/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska-Grakowicz (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędzia WSA Marcin Miemiec Protokolant Ewa Pąsiek po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia w punkcie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem– po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A sp. z o. o. w K. (dalej jako "strona skarżąca") – Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia w punkcie gier. W uzasadnieniu powyższego postanowienia wskazano, że Dyrektor Izby Skarbowej we W. decyzją z dnia [...] r. udzielił stronie skarżącej zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa dolnośląskiego. W pozycji nr 1 zestawu punktów gier, stanowiącego załącznik do zezwolenia, wpisane zostało miejsce działalności w zakresie urządzenia gier na automatach o niskich wygranych: B – J. W., ul. P. [...] w B. Zgłoszeniem z dnia [...]r. strona skarżąca poinformowała organ celny pierwszej instancji o zamiarze rozpoczęcia działalności w określonym punkcie, wnosząc jednocześnie o dokonanie urzędowego sprawdzenia w opisanym punkcie gier. Jak wskazał dalej Dyrektor Izby Celnej we W., w punkcie VI udzielonego w 2009 r. zezwolenia, zastrzeżono, że rozpoczęcia działalności musi nastąpić w nieprzekraczalnym terminie dwunastu miesięcy od dnia udzielenia zezwolenia. Jednocześnie organ wskazał, że stosownie do treści art. 36 ust. 5 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych, której przepisy znajdują zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, zezwolenie wygasa, jeżeli w terminie jednego roku od jego udzielenia nie podjęto działalności objętej zgłoszeniem. Dlatego strona skarżąca zobowiązana była do rozpoczęcia działalności objętej zezwoleniem, we wszystkich punktach wymienionych w zezwoleniu, w nieprzekraczalnym terminie do [...] r. Wobec bezskutecznego upływu tego terminu, zezwolenie z mocy prawa wygasało i organ celny pierwszej instancji nie miał możliwości przeprowadzenia urzędowego sprawdzenia. Organ odwoławczy powołał się przy tym na regulacje zawarte w art. 64 ustawy u Służbie Celnej, zgodnie z którymi, urzędowe sprawdzenie przeprowadza się przed rozpoczęciem działalności oraz po przerwie w jej prowadzeniu, trwającej co najmniej trzy miesiące. Tymczasem – jak podkreślono w uzasadnieniu postanowienia – do rozpoczęcia działalności w rozpoznawanej sprawie nie mogło dojść, bowiem zezwolenie w całości z mocy prawa wygasło. Dyrektor Izby Celnej zaznaczył, że od [...] r. obowiązuje nowa ustawa – o grach hazardowych, jednakże w art. 129 ust. 1 aktu przesądzono, że działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed datą wejścia w życie ustawy, jest prowadzona do czasu wygaśnięcia zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. W konkluzji rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść 165a § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z którym, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości, zarzuciła, że wydano je z naruszeniem przepisów postępowania oraz prawa materialnego, tj. naruszenie: art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej w zw. z § 20 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 listopada 2009 r. w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier i zakładów wzajemnych, w zw. z § 23 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2009 r. w sprawie kontroli wykonywanych przez Służbę Celną w zakresie urządzania i prowadzenia gier hazardowych, poprzez przekroczenie prawnie określonego przedmiotu i zakresu kontroli przeprowadzanej w trybie urzędowego sprawdzenia punktów gier i bezprawne wchodzenie w kompetencje Dyrektora Izby Celnej; art. 165a § 1 w związku z § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia, polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że upływa określonego w zezwoleniu terminu czyni niemożliwym merytoryczne rozpoznaniu wniosku; art. 48 ust. 2 ustawy o grach hazardowych, w zw. z art. 64 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego niedopuszczalne połączenie dwóch postępowań i rozstrzygnięcie w jednym orzeczeniu nie tylko o odmowie wszczęcia postępowania, ale również o wygaśnięciu zezwolenia; art. 64 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego nieprawidłową wykładnię i w konsekwencji nieprzeprowadzenie postepowania w sprawie urzędowego sprawdzenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż jest bezzasadna. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części (art. 145 § 2 cyt. wyżej ustawy). Z treści przytoczonych wyżej unormowań wynika wniosek, że nie każde naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania przez organ prowadzący postępowanie rodzi skutek w postaci uchylenia zaskarżonego aktu, lecz tylko takie, które, w przypadku zarzutu naruszenia prawa materialnego, "miało wpływ na wynik sprawy" lub w przypadku naruszenia przepisów postępowania "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Przystępując w podanych wyżej granicach do oceny podniesionych w skardze zarzutów należało mieć na uwadze, co następuje. Przede wszystkim niezasadny jest zarzut strony o bezprawnym przesądzeniu przez organy celne o wygaśnięciu zezwolenia strony skarżącej na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. W punkcie VI zezwolenia ustalono bowiem, że "nieprzekraczalnym terminem rozpoczęcia działalności we wszystkich objętych zezwoleniem punktach gier jest termin 12 miesięcy od dnia udzielenia zezwolenia". Zgodnie ze zdaniem drugim przytoczonego punktu VI, "zezwolenie wygasa, jeżeli w terminie jednego roku od dnia jego udzielenia nie podjęto działalności objętej zezwoleniem". Zapis ten jest przeniesieniem zapisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, czyli aktu, który znajduje zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Stosownie bowiem do art. 129 ust. 1 obowiązującej obecnie ustawy o grach hazardowych, działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych prowadzona na podstawie zezwoleń udzielonych przed datą wejścia w życie ustawy, jest prowadzona do czasu wygaśnięcia zezwoleń przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych. Tymczasem, stosownie do treści art. 36 ust. 5 tej ustawy, zezwolenie wygasa, jeżeli działalność objętą zezwoleniem nie zostanie podjęta. Wbrew stanowisko wyrażonemu w skardze, nie oznacza to, że dla stwierdzenia nieobowiązywania aktu niezbędne jest wydanie w tym przedmiocie odrębnego rozstrzygnięcia. Skutek następuje bowiem z mocy prawa i nawet w przypadku wydania jakiegokolwiek aktu administracyjnego o wygaśnięciu zezwolenia, miałby on charakter jedynie deklaratoryjny, wywołujący skutki prawne od chwili zaistnienia zdarzenia, tj. w omawianym przypadku od dnia [...] r. Przepisy przytoczone przez autora skargi pochodzą bowiem po pierwsze z aktu nie znajdującego zastosowania w sprawie (ustawa o grach hazardowych), po drugie zaś dotyczą instytucji "cofnięcia zezwolenia" czyli aktu konstytutywnego, a nie wygaśnięcia z mocy prawa. Wobec okoliczności wygaśnięcia zezwolenia, które jest bezsporne w omawianym przypadku, skoro strona skarżąca miała obowiązek podjęcia działalności do dnia [...] r., a dopiero w roku 2012 r. wystąpiła z informacją o zamiarze jej podjęcia, prawidłowo organy uznały, że nie może zostać wszczęte postępowanie regulujące rozpoczęcie wykonywania działalności. Brak ważnego zezwolenia stanowił tu okoliczność decydującą, dlatego Sąd uznał zaskarżone postanowienia za prawidłowe. Wobec przedstawionych wywodów dotyczących zasadności odmowy wszczęcia postępowania z powodu wygaśnięcia zezwolenia, bezprzedmiotowe jest odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi, skoro opierają się one na przekonaniu skarżącej spółki o braku podstaw do ustalenia nieobowiązywania zezwolenia. Organy prowadzące postępowanie dokonały prawidłowej wykładni art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej i prawidłowo przyjęły, że przepis ten ma zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Użyte w art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej wyrażenie "z jakichkolwiek innych przyczyn nie może być wszczęte" należy wiązać z przypadkami, gdy wszczęciu postępowania a w konsekwencji merytorycznemu rozpoznaniu sprawy, sprzeciwiają się przepisy postępowania i przeszkody te istnieją już w dacie złożenia wniosku przez zainteresowaną stronę. Z tych powodów trzeba zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wystąpiła formalna przeszkoda do wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie urzędowego sprawdzenia, skoro – jak już powiedziano – zezwolenie stanowiące podstawę do prowadzenia działalności wygasło z mocy prawa, wobec niepodjęcia tej działalności w terminie. Reasumując, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, odmawiając wszczęcia postępowania, organy prowadzące postępowanie nie naruszyły art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej. Orzekanie merytoryczne w przedmiocie zezwolenia, musi zostać uznane za niedopuszczalne. Z podanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga jest bezzasadne i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.