II GSK 1393/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-30
Skład orzekający: Zofia Borowicz, Janusz Zajda, Mirosław Trzecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień diagnosty jest uzasadnione w sytuacji, gdy ustalenia dotyczące masy własnej pojazdu dokonane przez diagnostę w zaświadczeniu o badaniu technicznym, a następnie wpisane do dowodu rejestracyjnego, są kwestionowane przez organy administracji w oparciu o inne dane i analizy, a sam diagnosta podważa prawidłowość tych ustaleń?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zebrany materiał dowodowy nie dawał wystarczających podstaw do cofnięcia uprawnień diagnosty, ponieważ nie uwzględniono wszystkich potencjalnych czynników wpływających na masę pojazdu i nie przeprowadzono wystarczająco wnikliwego postępowania wyjaśniającego, w tym nie powołano biegłego. Zaniechanie to stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia uprawnień diagnosty R. S. po tym, jak stwierdzono, że wydał on zaświadczenie o badaniu technicznym pojazdu z nieprawidłowymi danymi dotyczącymi jego masy własnej i liczby miejsc. Diagnosta podważał prawidłowość ustaleń organów, przedstawiając opinie rzeczoznawcy i dowody wskazujące na inną masę pojazdu. Organy administracji, w tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymały w mocy decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając dane wpisane przez diagnostę za niezgodne ze stanem faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Janusz Zajda sędzia del. WSA Mirosław Trzecki (spr.) Protokolant Milena Budna po rozpoznaniu w dniu 30 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 24 stycznia 2013 r.; sygn. akt III SA/Kr 1384/12 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] lipca 2012 r.; nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz R. S. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013r.(sygn. akt III SA/Kr 1384/12) oddalił skargę R.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. nr [...] z dnia [...] lipca 2012r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty.
Stan sprawy przyjęty przez Sąd i instancji przedstawiał się następująco:
Starosta C. przeprowadził kontrolę na Stacji Kontroli Pojazdów [...]przedsiębiorców: Z. B., T. B., wspólnicy spółki cywilnej "A.P.". Kontrola ta była przeprowadzona w związku z wnioskiem [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w K. nr [...] z
dnia [...] kwietnia 2011 r. w sprawie wszczęcia postępowania w trybie art. 83b ust. 1 ustawy
z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (nazwana dalej "u.p.r.d.") w stosunku
do przedsiębiorcy prowadzącego stację kontroli pojazdów i uprawnionego diagnosty
wydającego zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym, w którym błędnie
określono masę własną pojazdu marki Mercedes-Benz 312 2.9D o numerze
rejestracyjnym [...].W uzasadnieniu wniosku [...]Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego podniósł, że podczas kontroli ww. pojazdu w dniu 6 kwietnia 2011r.stwierdzono, że masa własna pojazdu wynosi 2820kg, podczas gdy w badaniu technicznym przeprowadzonym przez skarżącego diagnostę R. S. w dniu 2 czerwca 2008r. (zaświadczenie nr [...]), masa pojazdu została ustalona na 2100 kg, dopuszczalna masa całkowita na 3900kg, a pojazd był wyposażony w 21 miejsc siedzących. W trakcie przeprowadzonej kontroli zebrano dokumenty z kolejnych przeglądów rejestracyjnych przedmiotowego pojazdu, które poddano analizie pod kątem dokonanych zmian konstrukcyjnych i wpływu tych zmian na dane samochodu.
R. S. w złożonych wyjaśnieniach podważył prawidłowość ustalenia masy
własnej przedmiotowego pojazdu w wysokości 2820 kg, dokonanego podczas kontroli
przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Na poparcie swojego
stanowiska skarżący przedłożył opinię rzeczoznawcy samochodowego J.D.z dnia 12 kwietnia 2011 r., w której wskazano dopuszczalną masę całkowitą w wysokości
3500 kg. Rzeczoznawca stwierdził, że w dokumentacji samochodu niewłaściwie została
podana DMC 3900 kg (parametr ten został wprowadzony w dniu 13 kwietnia 2000r. w
okręgowej stacji kontroli pojazdów "A" w K–K na wniosek ówczesnego właściciela pojazdu), jako niezgodna z dopuszczeniem homologacyjnym producenta pojazdu. Powyższa opinia została uzupełniona dodatkową opinią z dnia 30 października 2011 r., w której rzeczoznawca stwierdził ,że przedmiotowy pojazd ma masę własną 2390 kg, dopuszczalną masę całkowitą 3500kg oraz zawiera15miejsc.Ponadto skarżący dołączył do akt sprawy kwit wagowy wystawiony przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "Z. – M." sp. z o.o. w C., zgodnie z którym w dniu 13 kwietnia2011 r. przedmiotowy pojazd ważył 2390 kg.
Odnośnie masy własnej pojazdu skarżący wyjaśnił, że ustalenia w tym zakresie
dokonał w dniu 2 czerwca 2008r. przy pomocy urządzenia FWT I firmy "M.". Masa
własna pojazdu została obliczona poprzez sumowanie mas wynikających z nacisków
poszczególnych osi pojazdów, co w momencie dokonywania tego ustalenia było metodą
dopuszczalną. Skarżący podniósł również, że w stacji kontroli pojazdów "A. P." s.c.
zrezygnowano z dokonywania pomiarów masy przy pomocy tego urządzenia, ponieważ
okazało się, że nie gwarantuje ono powtarzalności wyników.
Ustalenia kontroli zostały przesłane do Starosty O., który stwierdził, że
skarżący wydał zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym niezgodnie ze
stanem faktycznym, stwierdzając w wydanym zaświadczeniu z dnia 2 czerwca 2008r. nr
[...],iż pojazd zawiera 21 miejsc, a jego masa wynosi 2100kg, podczas gdy wcześniejsze dane(sprzed zmiany konstrukcyjnej polegającej na dodaniu 3foteli )nadesłane przez Starostwo w K.-K. wskazywały na 18 miejsc i masę 2520kg.
Zgodnie z opinią rzeczoznawcy z dnia 31 października 2011 r., przy ilości 15 miejsc
masa pojazdu wynosi 2390 kg. Organ I instancji stwierdził, iż nie jest możliwe, aby
samochód zawierający 21 miejsc ważył 420 kg mniej, niż zawierający miejsc 18, a także
mniej o 290 kg od pojazdu zawierającego miejsc 15. Z uwagi na wydanie zaświadczenia
niezgodnie ze stanem faktycznym Starosta O. decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. cofnął R. S. uprawnienie diagnosty.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K utrzymując w mocy ww. decyzję
Starosty O wyjaśniło, że przesłanki, które uzasadniają wydanie decyzji o
cofnięciu uprawnień do wykonywania badań technicznych pojazdów określa art. 84 ust. 3
pkt 1 i 2 u.p.r.d., który stanowi, że starosta cofa diagnoście uprawnienie do wykonywania
badań technicznych, jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 83
ust. 6 u.p.r.d., stwierdzono przeprowadzenie przez diagnostę badania technicznego niezgodnie z określonym zakresem i sposobem wykonania. Starosta cofa również
uprawnienia, jeżeli stwierdzono wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie
wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub
przepisami. W rozpatrywanej sprawie uzyskanie informacji o nieprawidłowo
przeprowadzonych badaniach od [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu
Drogowego obligowało organ administracji do przeprowadzenia stosownego postępowania
i wydania rozstrzygnięcia po wszechstronnym zbadaniu okoliczności sprawy. Organ
odwoławczy podsumowując zebrany materiał dowodowy ustalił kolejne zmiany
parametrów przedmiotowego pojazdu, które zostały przedstawione w uzasadnieniu
zaskarżonej decyzji.
Ponadto organ II instancji wyjaśnił, że w dacie wykonywania badania technicznego
przez skarżącego obowiązywało rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 16 grudnia
2003r. w sprawie zakresu i sposobu przeprowadzania badań technicznych pojazdów oraz
wzorów dokumentów stosowanych przy tych badaniach (Dz.U. 2003.227.2250), na mocy
którego w dacie dokonywania ważenia przedmiotowego pojazdu skarżący mógł posłużyć
się metodą określoną jako sumowanie mas wynikających z nacisków poszczególnych osi
pojazdu. Organ odwoławczy stwierdził, że pomiędzy badaniem technicznym wykonanym w
2000r. w K. – K. oraz wykonanym w 2008r. przez skarżącego masa pojazdu
obniżyła się o blisko 20%, pomimo iż zmiany dokonane w tym pojeździe dotyczyły
zamontowania dodatkowych 3 oryginalnych foteli, co niewątpliwie wpłynęło na wzrost
masy tego pojazdu. Dokonując analizy zmian parametrów dokonanych w ww. pojeździe
organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty O., że pojazd zaopatrzony
w 21 miejsc siedzących nie może ważyć mniej, aniżeli pojazd, w którym zamontowano 15,
czy 18 miejsc siedzących.
Na podstawie danych zawartych w ekspertyzie z dnia 31 października 2011 r.
dotyczących wagi montowanych foteli, organ stwierdził, że różnica w wadze pomiędzy 15,
a 21 miejscami siedzącymi wynosi minimum 135 kg, licząc wyłącznie fotele 2-osobowe.
Tymczasem, jak wynika z przedstawionego zestawienia zmian parametrów, pojazd
przeznaczony dla 15 osób waży 290 kg więcej, niż dla 21 osób .
W toku prowadzonego postępowania wyjaśnienia składał właściciel pojazdu – P.
S., który stwierdził, że masa pojazdu po jego zakupie wzrosła, ponieważ
zainstalował w nim kilka elementów wyposażenia (były to: półka na bagaż podręczny
wewnątrz pojazdu, ścianka oddzielająca kierowcę od pasażerów, dodatkowa nagrzewnica
dla pasażerów, uchwyty dla bezpieczniejszego poruszania się po pojeździe, otwierane okna dachowe, podłoga w części pasażerskiej i tapicerka izotermiczna, dodatkowe
resory). W ocenie organu odwoławczego, mimo iż okoliczność ta nie ma znaczenia dla
rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, bowiem nawet gdyby uznać, iż dodatki te zostały
zamontowane po kontroli to masa pojazdu po dodaniu 3 oryginalnych foteli w dniu 2
czerwca 2008r. była o 410 kg niższa, niż przed dokonanymi zmianami. W związku z
powyższym wniosek skarżącego o uzupełnienie postępowania dowodowego o dodatkowe
wyjaśnienia właściciela pojazdu nie został uwzględniony, gdyż zgromadzony materiał
dowodowy w tym zakresie organ odwoławczy uznał za wystarczający do rozstrzygania w
niniejszej sprawie.
W toku postępowania organ nie uwzględnił również drugiego wniosku dowodowego
skarżącego, który dotyczył sprawdzenia, czy urządzenie diagnostyczne mogło podawać
wadliwy wynik ważenia. W ocenie organu urządzenie FWT I firmy "M.", służące do
kontroli prawidłowości działania amortyzatorów wbudowanych w pojazd o dopuszczalnej
masie własnej do 3,5 ton w dacie dokonania badania funkcjonowało prawidłowo, co
potwierdza znajdujący się w aktach sprawy certyfikat zgodności nr Z/15/152/00. Kolegium
przypomniało, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 10 lutego 2006r.
w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających badania
techniczne pojazdów (Dz.U. Nr 40, poz. 275) dokładność pomiaru mogła zawierać błąd
dopuszczalny do 2%. Zdaniem organu nie można więc przyjąć, by różnica w masie
pojazdu wynosząca blisko 20% mogła być spowodowana działaniem urządzenia, które
zgodnie z przeprowadzoną kontrolą działało prawidłowo.
Z akt sprawy i danych zestawionych w tabeli przedstawionej w uzasadnieniu
zaskarżonej decyzji wynika, że masa własna pojazdu w wysokości 2390 kg została
stwierdzona w wyniku badania technicznego w związku z dokonanymi zmianami w dniu 13
kwietnia 2011r., a więc już po kontroli przeprowadzonej przez [...] Wojewódzkiego
Inspektora Transportu Drogowego. W opisie zmian stwierdzono, że zostały one dokonane
celem właściwego ustalenia masy oraz prawidłowej liczby miejsc pasażerów. W związku z
powyższym zostały wymontowane siedzenia, dokonano zmian konstrukcyjnych i pojazd
został zważony na legalizowanej wadze. Tym samym różnica w masie pojazdu 2820 kg
wedle badania Inspekcji oraz 2390 kg po dokonaniu zmian jest zrozumiała.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze za niewiarygodną uznało okoliczność, by
masa pojazdu zwiększyła się z 2100 kg do 2820 kg, tj. o 720 kg wskutek przeróbek
podanych w oświadczeniu właściciela pojazdu, tj. poprzez montaż półki na bagaż
podręczny wewnątrz pojazdu, ścianki oddzielającej kierowcę od pasażerów, dodatkowej nagrzewnica dla pasażerów, uchwytów dla bezpieczniejszego poruszania się po
pojeździe, otwieranych okien dachowych, podłogi w części pasażerskiej i tapicerki
izotermicznej oraz dodatkowych resorów. W ocenie organu odwoławczego materiał
dowodowy został zebrany przez organ I instancji w zakresie pozwalającym na
wszechstronne wyjaśnienie sprawy i nie naruszył w tym zakresie przepisów art. 7 i art. 77
k.p.a. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżący ustalił dane
dotyczące masy własnej pojazdu i liczby miejsc do siedzenia w sposób nieprawidłowy, a
dane te zostały przekazane organowi rejestrującemu pojazd, który wpisał je do dowodu
rejestracyjnego. Dane te były niezgodne ze stanem faktycznym i przepisami, tym samym
w niniejszej sprawie spełniona została przesłanka z art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. Sankcją za
tego rodzaju uchybienia jest cofnięcie uprawnienia do wykonywania badań technicznych
stosownie do art. 84 ust. 3 u.p.r.d. Sankcja ta jest niezależna od tego, czy sprawcy
poświadczenia nieprawdy można przypisać winę. Wskazany wyżej przepis ma charakter
bezwzględnie obowiązujący, albowiem stwierdzenie uchybień w nim określonych skutkuje
zawsze zastosowaniem określonych w nim sankcji.
Na powyższą decyzję R. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu
Administracyjnego w K., który oddalając skargę wskazał w uzasadnieniu wyroku,
że spór w niniejszej sprawie dotyczy ustaleń organów w zakresie stanu faktycznego
dotyczącego masy własnej przedmiotowego pojazdu w dniu przeprowadzenia przez
skarżącego badania technicznego tj. w dniu 2 czerwca 2008r.
W aktach sprawy znajduje się "Zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu
technicznym pojazdu" z dnia 2 czerwca 2008r. wraz z załączonym do tego zaświadczenia
"Opisem zmian dokonanych w pojeździe", zwanym dalej załącznikiem. Dokumenty te nie
były kwestionowane przez skarżącego. W załączniku skarżący stwierdził: 1. Opis zmian:
Do pojazdu zostały zamontowane oryginalne fotele dla 3 osób. Czynność ta została
wykonana prawidłowo, pozostałe parametry nie uległy zmianie". Z kolei w pkt III.7
załącznika skarżący wpisał masę własną pojazdu "2100 kg".
W ocenie Sądu pierwszej instancji analiza zapisów ww. załącznika uzasadnia
stanowisko organów, że wpisane dane były niezgodne ze stanem faktycznym, bowiem
zamontowanie oryginalnych foteli dla trzech osób musiało spowodować wzrost wagi tego
pojazdu w sytuacji, gdy - jak wynika z treści tego dokumentu - nie były dokonywane inne
zmiany w tym pojeździe. Z całą mocą Sąd podkreślił, że zapis "pozostałe parametry nie
uległy zmianie" jest niezgodny ze stanem faktycznym. Ponadto to na skarżącym ciążył
obowiązek wykazania w załączniku wszystkich dokonanych zmian, które miały wpływ na parametry pojazdu wymienione w tym dokumencie, zaś z treści ww. załącznika powinno
wynikać dlaczego pomimo zamontowania trzech dodatkowych foteli waga pojazdu nie
zwiększyła się.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że dane
wpisane przez skarżącego w "Zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym
pojazdu" z dnia 2 czerwca 2008r. są wzajemnie sprzeczne i niezgodne ze stanem
faktycznym, a zatem już ta okoliczność przesądza o spełnieniu przesłanki określonej w art.
84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d, skutkującej cofnięciem uprawnień diagnosty.
Niezależnie od powyższego przeprowadzone przez organy postępowanie wykazało
w ocenie Sądu, że ustalenia skarżącego co do masy własnej pojazdu pozostają w
sprzeczności z ustaleniami dokonanymi zarówno przed wystawieniem zaświadczenia o
przeprowadzonym badaniu technicznym przez skarżącego w dniu 2 czerwca 2000r., jak i
po tej dacie. Przed badaniem wykonanym przez skarżącego przedmiotowy pojazd
posiadając wcześniej 18 miejsc ważył 2510 kg, co potwierdza zaświadczenie z badania
technicznego wykonanego w dniu 3 marca 2000r. w okręgowej stacji kontroli pojazdów
"A." w K. –K., z kolei podczas kontroli [...] Inspektora Transportu
Drogowego w dniu 6 kwietnia 2011r. przedmiotowy pojazd posiadał 21 foteli, a jego masa
własna wynosiła 2820 kg.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. - w rezultacie oceny zapisów
dokonanych przez skarżącego - uznał, że organ przeprowadził szczegółową analizę zmian
dokonanych w pojeździe, charakteru tych zmian i ich wpływu na parametry pojazdu,
uwzględniając przy tym wyjaśnienia właściciela samochodu P. S., który
przed kontrolą Inspektora dokonał określonych zmian wpływających na zwiększenie masy
własnej pojazdu. Ponadto analizie organów została poddana opinia rzeczoznawcy
przedstawiona przez skarżącego, z której wynikało, że przy ilości 15 miejsc masa pojazdu
wynosiła 2390 kg.
Sąd I instancji w całości podzielił stanowisko organów jako zgodne z prawem i
znajdujące uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie kwestionując
metody obliczenia masy własnej pojazdu, która była zgodna z obowiązującymi przepisami,
Sąd uznał za uzasadnione stanowisko organów, że zmiany dokonane przez właściciela
pojazdu P. S. nie uzasadniają znaczącej różnicy 720 kg w masie własnej
pojazdu. Jak podniósł organ, dokonane przeróbki oznaczałyby wzrost masy pojazdu o
34%, co biorąc pod uwagę ich charakter i rozmiar uzasadniało w ocenie Sądu stanowisko
organu o nieprawidłowym przeprowadzeniu badania przez skarżącego.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji wskazanej różnicy masy pojazdu nie można
również uzasadnić tym, że w czasie badania przeprowadzonego przez skarżącego bak
pojazdu był pusty, natomiast w czasie kontroli bak był pełny. W tym zakresie Sąd podzielił
również stanowisko organu, że gdyby nawet przyjąć takie ustalenia to różnica z tego
tytułu w masie pojazdu mogłaby wynieść 210 kg. Stanowisko organu w tym zakresie nie
było kwestionowane przez skarżącego.
Z uwagi na podniesioną w skardze okoliczność wymiany w pojeździe (pomiędzy datą
badania przeprowadzonego przez R. S., a datą kontroli WITD) foteli na
cięższe Sąd stwierdził, iż zarzut ten - jako niepoparty żadnym dowodem nie ma wpływu na
ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organy.
Odnosząc się do zarzutu wadliwej pracy urządzenia M. WSA uznał, że materiał
dowodowy sprawy potwierdził, że urządzenie to uzyskało pozytywne badanie okresowej
kontroli eksploatacyjnej, metrologicznej i dozoru technicznego. Dopuszczalny błąd w
pomiarze wagi na ww. urządzeniu M. wynosi 2% i pozostaje on stały dla obliczenia
nacisku przedniej i tylnej osi, dlatego nie mogła odnieść zamierzonego skutku
argumentacja skargi dotycząca sumowania tego wskaźnika.
W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie organy w wystarczającym stopniu zebrały
materiał dowodowy i nie zachodziła konieczność przeprowadzenia kolejnych dowodów
wnioskowanych przez skarżącego. Celem prowadzonego w rozpatrywanej sprawie
postępowania - wbrew zarzutom skargi - nie było ustalenie rzeczywistej masy własnej
pojazdu w dniu przeprowadzonego badania technicznego przez skarżącego, ale ustalenie,
czy badanie to zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy.
W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. S.
zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, zarzucając mu:
I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na
wynik sprawy, a to:
1) art 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zawężenie granic rozpoznania sprawy i wydanie
zaskarżonego rozstrzygnięcia jedynie w oparciu o twierdzenia organu, z pominięciem
przy tym innych źródeł dowodowych i istotnych okoliczności sprawy, w szczególności
zaś faktu:
a) iż przed dniem kwestionowanego badania wykonanego przez skarżącego masa
własna pojazdu w ogóle nie była ujęta w dowodzie rejestracyjnym pojazdu (tj. w
rubryce "G"), co powoduje, że została po raz pierwszy zbadana i odnotowana w
dowodzie rejestracyjnym przez skarżącego,
b) iż ustalenie przez organ i Sąd I instancji masy własnej pojazdu (odmiennej od
ustalonej w trakcie badania przez skarżącego) nastąpiło wyłącznie w oparciu o
kserokopie zaświadczenia z badania technicznego wykonanego w dniu 3 marca
2000r. w okręgowej stacji kontroli pojazdów "A." w K.- K., a
nie o dokument urzędowy jakim jest dowód rejestracyjny,
2) art. 134 § 1 w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez obarczenie skarżącego ciężarem
dowodu i wyciągnięcie z faktu braku przeprowadzenia takiego dowodu negatywnych
konsekwencji dla skarżącego w sytuacji, w której skarga opierała się w przeważającej
mierze na zarzutach związanych z nieuwzględnieniem przez organy wniosków
dowodowych skarżącego złożonych w trakcie postępowania, zaś przepisy p.p.s.a.
przewidują jedynie możliwość powołania dowodu z dokumentów, wyrażającego się w
szczególności w stwierdzeniu Sądu I instancji, iż "zarzut ten nie został poparty żadnym
dowodem, a zatem nie ma wpływu na ocenę dokonaną przez organy",
3) art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę dokumentu z dnia 2
czerwca 2008r. - "Opis zmian dokonanych w pojeździe" wyrażającą się pominięciem
przy ocenie treści powyższego dokumentu okoliczności, iż waga własna pojazdu nie
była wcześniej (przed dniem badania przez skarżącego) wpisana w dowodzie
rejestracyjnym, zaś montażu dodatkowych foteli dokonano przed jej ustaleniem i w
konsekwencji błędnym ustaleniu, że oświadczenie zawarte w powyższym dokumencie
0. treści "pozostałe parametry nie uległy zmianie" jest równoznaczne z dokonaniem
wpisu w dowodzie rejestracyjnym niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami,
4) naruszenie art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 1 i 2
ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art 3 §
1. p.p.s.a. poprzez brak stwierdzenia naruszenia prawa i odmowę uchylenia przez Sąd
zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy została ona wydana z mogącym mieć istotny
wypływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów:
a) art 7 k.p.a. - poprzez prowadzenie postępowania z pominięciem zasady prawdy
obiektywnej i nieuwzględnienie słusznego interesu obywatela w sytuacji
prowadzenia postępowania zmierzającego do pozbawienia skarżącego uprawnień
zawodowych - uprawnień diagnosty,
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niepodjęcie
działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i brak wyczerpującej
analizy materiału dowodowego, który został w sprawie zebrany,
c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że dane co do masy
własnej pojazdu wpisane przez skarżącego (w wyniku przeprowadzonego przez
niego badania) do dowodu rejestracyjnego są niezgodne ze stanem faktycznym, w
sytuacji w której organ nie poczynił ustaleń w zakresie masy własnej pojazdu w
chwili badania, a oparł się jedynie o wyniki badań przeprowadzonych nieokreśloną
metodą odpowiednio na 8 lat (lub 5 lat) przed kwestionowanym badaniem i 3 lata po
tym badaniu, przy czym wyniki tych badań nie zostały odzwierciedlone w dowodzie
rejestracyjnym pojazdu, a w trakcie ich przeprowadzania bezzasadnie
zmodyfikowano całkowitą masę dopuszczalną, co Sąd I instancji ustalił w wyroku,
d) art. 75 k.p.a. poprzez odstąpienie od wykonania istotnych czynności dowodowych
związanych z przebiegiem badania masy własnej pojazdu w dniu 2 czerwca 2008r.,
w szczególności od poczynienia ustaleń co do zakresu i czasu dokonania przeróbek
pojazdu oraz poprzez odstąpienie od dokonania ustaleń w zakresie potwierdzenia
lub wykluczenia błędu urządzenia wykorzystywanego do ustalenia masy własnej
pojazdu (dostępnego dla skarżącego) w sytuacji, w której sposób dokonania
pomiaru przez skarżącego był dopuszczalny przez przepisy obowiązujące w trakcie
badania w 2008r.,
e) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego zgromadzonego w
sprawie w sposób wybiórczy, w szczególności pomijając fakt dokonywania
przeróbek w pojeździe przez jego ówczesnego właściciela, po przeprowadzeniu
przez skarżącego zakwestionowanego badania technicznego,
f) art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie przeprowadzenia
dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy okoliczności sprawy wymagały wiadomości
specjalnych, szczególnie zaś w sytuacji, w której będące podstawą zaskarżonych
decyzji oraz wyroku dane dotyczące dopuszczalnej masy całkowitej oraz masy
własnej pojazdu były rozbieżne,
g) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że brak jednoznacznego wskazania w
uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na których dowodach oparł się organ
stwierdzając niezgodność w zakresie masy własnej pojazdu ze stanem faktycznym
w momencie wpisu do dowodu rejestracyjnego, w szczególności czy były to
badania i pomiary z dnia 2 marca 2000r., czy też z dnia 3 marca 2003r. wskazane w tabeli na stronie 4 zaskarżonej decyzji, czy z 13 kwietnia 2000r. wskazane na
stronie 2 decyzji,
5) art. 141 § 4 ppsa poprzez nienależyte uzasadnienie wyroku polegające na
potwierdzeniu prawidłowości postępowania organów, pomimo naruszenia przez te
organy przepisów postępowania wymienionych w ww. pkt 4 lit. a-g (z powołaniem się
na argumentację w nich wskazaną),
II. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. -
poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu przez Sąd I instancji, że
samo powzięcie przez organ wątpliwości co do zgodności wpisu do dowodu
rejestracyjnego ze stanem faktycznym jest równoznaczne ze stwierdzeniem przez
organ w wyniku kontroli, o której mowa w art. 86 ust. 6 powyższej ustawy, dokonania
wpisu niezgodnego ze stanem faktycznym.
Podnosząc te zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, przy czym nie wszystkie zarzuty
kasacyjne są uzasadnione.
Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących
podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub
niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to
mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany
podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a.,
rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie
nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego
artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we
wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego
przez Sąd I instancji.
Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa
materialnego, jak i przepisów postępowania, w orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie
przyjmuje się, że w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ
dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania
procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej
instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t,, FSK 618/04,
ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419). Należy także podkreślić,
iż z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie
przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które
mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.
Przypomnieć należy, że przedmiotem kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny
jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. oddalający skargę na
decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującą w mocy
decyzję Starosty O. orzekającą na podstawie art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. o
cofnięciu skarżącemu uprawnienia diagnosty.
Niewątpliwie wydanie przez diagnostę zaświadczenia albo dokonanie wpisu do
dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami stanowi
w świetle art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. delikt administracyjny, skutkujący z mocy prawa
cofnięcie uprawnień diagnosty. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 stycznia
2013 r. (sygn. akt II GSK 2040/11) wyraził pogląd, że przepis art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d
stanowiący podstawę cofnięcia uprawnień diagnoście ma charakter bezwzględnie
obowiązujący, co oznacza, że stwierdzenie określonych uchybień skutkuje zastosowaniem
przewidzianej w nim sankcji. W przepisie tym nie ma mowy o winie, wystarczy
stwierdzenie obiektywnie dokonanych uchybień. Aby zaistniała odpowiedzialność
administracyjna diagnosty musi on wydać zaświadczenie albo dokonać wpisu do dowodu
rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym lub przepisami. Zatem musi
wykonać czynności mieszczące się w zakresie jego obowiązków wbrew temu, co
dokładnie określono przepisami prawa: u.p.r.d. i rozporządzeniami wykonawczymi.
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela to
stanowisko i uznając, że art. 84 ust. 3 u.p.r.d. jest przepisem o charakterze sankcyjnym,
przyjął, że powinien być on stosowany w sposób ścisły, tj. cofnięcie diagnoście uprawnień
do dokonywania badań technicznych pojazdów powinno mieć miejsce w sytuacji
zaistnienia jednej z ustawowych przesłanek, po rozważeniu całokształtu okoliczności
sprawy, po wyczerpującej i wszechstronnej ocenie zebranego materiału dowodowego, w
stanie faktycznym sprawy nie budzącym jakichkolwiek wątpliwości.
Celem powyższej regulacji jest odsunięcie od czynności diagnostycznych
nierzetelnych diagnostów. Cel ten jest oczywisty i był wielokrotnie przywoływany w
orzecznictwie sądów administracyjnych, a jego ważkość uzasadnia cofnięcie diagnoście
uprawnienia do wykonywania badań technicznych nie tylko wtedy, gdy ten dopuści się
naruszeń w toku kontroli, ale również, gdy w innej sytuacji wyjdzie na jaw jego
nierzetelność (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 12 marca 2012r., w sprawie sygn. akt II
GPS 2/11 http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na potrzeby niniejszej sprawy zwrócić również należy uwagę na podniesione w
uzasadnieniu ww. uchwały uwagi dotyczące użycia w art. 84 ust. 3 u.p.r.d. zwrotu "w
wyniku przeprowadzonej kontroli". Zwrot ten, w ocenie Naczelnego Sądu
Administracyjnego, odnosi się do istnienia podstaw faktycznych do wszczęcia
postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnoście.
Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, a "wynik przeprowadzonej kontroli" jest
informacją o stanie faktycznym, który w świetle prawa materialnego obliguje organ do
uregulowania sytuacji poprzez podjęcie określonej decyzji.
Powyższe wskazuje, że ustalenia poczynione w toku kontroli pojazdów stanowią
jedynie podstawę wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie cofnięcia
diagnoście uprawnień do wykonywania badań technicznych w trybie art. 84 ust. 3 u.p.r.d.
Jakkolwiek cytowany przepis ma charakter wiążący, jednakże nie zwalnia on organów
rozpatrujących sprawę cofnięcia uprawnienia z obowiązku wnikliwego rozważenia
wszelkich aspektów sprawy, zwłaszcza w zakresie podważania wystąpienia wskazanych
nieprawidłowości. W ramach prowadzonego postępowania administracyjnego organy
administracji są zobowiązane do dokonania oceny okoliczności podanych przez podmiot,
który te zastrzeżenia sygnalizuje, w tym oceny czy uzyskana informacja o stwierdzonych
nieprawidłowości jest wystarczająco umotywowana do powzięcia wskazanej decyzji, w
kontekście zgłoszonych zastrzeżeń.
W rozpatrywanej sprawie wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w
przedmiocie cofnięcia uprawnień diagnosty skarżącemu w trybie art. 84 ust. 3 u.p.r.d., w
związku z wynikami kontroli przeprowadzonej w dniu 6 kwietnia 2011 r. na wniosek
Wojewódzkiej Inspekcji Transportu Drogowego w K.
Z dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych wynika, że skarżący
kwestionował wiarygodność poczynionych ustaleń kontrolnych co do wagi pojazdu marki
Mercedes-Benz 312 2.9D. Z uwagi na surowość restrykcji przewidzianej przez
ustawodawcę wobec diagnosty, któremu zostanie wykazane wydanie zaświadczenia albo
dokonanie wpisu do dowodu rejestracyjnego pojazdu niezgodnie ze stanem faktycznym
lub przepisami, tj. pozbawienie uprawnień decydujących o jego statusie zawodowym,
nieodzowne jest każdorazowo niezwykle wnikliwe i staranne wyjaśnienie wszelkich
aspektów sprawy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zebrany w niniejszej sprawie
materiał dowodowy nie dawał pełnych podstaw do poczynienia ustaleń, które stały się
podstawą do wydania decyzji o cofnięciu R. S. uprawnień diagnosty.
Za przedwczesne uznać należy stanowisko orzekających w sprawie organów, a
przyjęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. za uzasadnione, iż zmiany
dokonane przez P. S. nie uzasadniałyby znaczącej różnicy 720 kg w
masie własnej pojazdu pomiędzy przeprowadzonym ważeniem w dniu 2 czerwca 2008r., a
tym przeprowadzonym w dniu 6 kwietnia 2011r. na zlecenie Wojewódzkiej Inspekcji
Transportu Drogowego w K.
Nie zostało uwzględnione, że w niniejszej sprawy występuje kilka czynników
mogących potencjalnie wpływać na masę pojazdu, których łączne rozważenie mogłoby
czynić prawdopodobnym wynik pomiaru uzyskany przez R. S. w dniu 2
czerwca 2008r. Wskazać bowiem należy, iż odjęcie od podanej wartości 720 kg
ewentualnej różnicy powodowanej wagą paliwa zmniejsza ten parametr do ok. 500 kg. Od
tego wyniku odjąć należałoby wagę zamontowanych dodatkowo elementów (półki na
bagaż podręczny, ścianka oddzielająca kierowcę od pasażerów, nagrzewnica, uchwyty dla
bezpieczeństwa, podłoga i tapicerka izotermiczna, resory), co będzie jednakże dopiero
możliwe po uzyskaniu rzetelnych informacji o ich wadze. Z tego też względu rację należy
przyznać skarżącemu kasacyjnie, iż kwestią najistotniejszą dla prawidłowości ustalenia
stanu faktycznego niniejszej sprawy jest konieczność jednoznacznego ustalenia przez
biegłego jak na masę własną spornego pojazdu wpłynęły przeróbki dokonane w pojeździe
przez P. S. po dacie przeprowadzenia przez skarżącego badania
technicznego. Ponadto na różnicę w wynikach pomiarów uzyskanych na przestrzeni 3 lat
wpływ mieć mogą także błędy w pomiarze masy własnej wynikających z zastosowanych
do tego celu metod. Stąd, poza koniecznością uzyskania informacji o metodzie ważenia
zastosowanej w dniu 6 kwietnia 2011 r. przez Międzygminne Przedsiębiorstwo Gospodarki
Odpadami i Energetyki Odnawialnej M. Sp. z o.o., w ocenie Naczelnego Sądu
Administracyjnego, opinii biegłego wymagałoby nadto ustalenie dopuszczalnego błędu w
pomiarze masy pojazdu marki Mercedes-Benz 312 2.9D przy zastosowaniu do tego
pomiaru urządzenia do kontroli skuteczności tłumienia drgań zawieszenia pojazdu,
którego wymagania w zakresie dokładności pomiaru - co do dopuszczalnego błędu
pomiaru nacisku masy badanej osi pojazdu na układ wymuszający drgania oraz błędu
wskazań parametru służącego do określenia stanu zawieszenia pojazdu - określa
załącznik nr 3 do rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 10 lutego
2006r. w sprawie szczegółowych wymagań w stosunku do stacji przeprowadzających
badania techniczne pojazdów (Dz.U. Nr 40, poz. 275).
Przypomnieć w tym miejscu na podstawie przywołanych w skardze kasacyjnej
przepisów art. 75 oraz art. 84 § 1 k.p.a. należy, iż jako dowód należy dopuścić wszystko,
co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, w tym także opinie biegłych, zaś organ
może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości
specjalne. Użyte w art. 84 § 1 k.p.a. słowo "może" oznacza pozostawienie organowi
swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego, jednakże granice korzystania z tej
swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej wypływa obowiązek
organu podjęcia wszelkich czynności mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu
faktycznego sprawy administracyjnej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie
podziela pogląd piśmiennictwa, zgodnie z którym w sprawach o zawiłym stanie
faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi
wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy
(por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz,
Warszawa 2009, s. 339).
Uznając zatem, że rozstrzygnięcie niniejszej sprawy wymagało wiadomości
specjalnych, bowiem przy jej rozpoznaniu wyłoniło się zagadnienie mające znaczenie dla
rozstrzygnięcia, a którego wyjaśnienie nie jest możliwe bez posiadania wiadomości
specjalnych z dziedziny techniki samochodowej, zaniechanie powołania biegłego oraz
nieprzeprowadzenie dowodu z jego opinii sprawia, że zgromadzony w sprawie materiał
dowodowy nie jest wystarczający dla uznania, że skarżący dokonał wpisu niezgodnego ze
stanem faktycznym.
|
Niezależnie od wskazanych powyżej (jako wymagających wyjaśnienia) okoliczności
mogących mieć potencjalnie wpływ na różnicę w masie własnej pojazdu między
pomiarami z dnia 2 czerwca 2008r. oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r., odnieść należy się także
do wykazanej w materiale dowodowym masy własnej pojazdu ustalonej w dalszej
kolejności tj. dnia 13 kwietnia 2011 r. Uwzględnienie, iż masa własna pojazdu wyniosła w
tej dacie 2.390 kg (po zdemontowaniu foteli dla 6 osób, których waga wynieść mogła od
67,5 do 72 kg - a nie 135 kg jak wskazało na str. 5 uzasadnienia decyzji Kolegium, przy
braku w aktach sprawy informacji o innych zmianach konstrukcyjnych dokonanych w
pojeździe w dniach 6-13 kwietnia 2011 r.) czyni prawdopodobnym, iż przedmiotowy pojazd
blisko 3 lata wcześniej tj. w dniu 2 czerwca 2008r. przy pustym baku paliwa oraz przed
modyfikacją polegającą na zamontowaniu dodatkowych elementów mógł posiadać masę
własną wykazaną przez R. S.
Zgodzić zatem należało się z autorem skargi kasacyjnej, iż stwierdzone powyżej
uchybienie organu, niezakwestionowane przez Sąd I instancji, stanowiło nie tylko
naruszenie przepisu art. 75 i art. 84 § 1 k.p.a., ale także odnoszącego się do zasady
swobodnej oceny dowodów art. 80 k.p.a. (pkt 4 lit. e oraz pkt 5 lit. e skargi kasacyjnej)
oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego wymienionych w art. 7 i art. 77 §
1 k.p.a., co słusznie - jako naruszenie przepisów postępowania - zarzucono w pkt 4 lit. a-c
oraz w pkt 5 lit. a-c skargi kasacyjnej.
Podkreślić przy tym należy, że w postępowaniu o nałożenie na określony podmiot
kary administracyjnej, szczególnego znaczenia nabiera respektowanie podstawowej
zasady procesu administracyjnego jaką jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy
obiektywnej. Przeprowadzone zatem przez właściwy organ postępowanie administracyjne,
aby mogło zakończyć się wydaniem decyzji o nałożeniu kary, musi dowieść w sposób
niewątpliwy naruszenia zasad i rygorów określonych ustawą o transporcie drogowym lub
innymi obowiązującymi przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że podjęcie
powyższych ustaleń musi być przy tym poprzedzone przeprowadzeniem postępowania
wyjaśniającego, w którym organ zgromadzi wyczerpujący materiał dowodowy,
pozwalający przyjąć, że istotnie doszło do naruszenia przez diagnostę prawidłowego
badania technicznego pojazdu, przy równoczesnym poszanowaniu gwarancji
procesowych stron postępowania, określonych w przepisach k.p.a.
Słuszny okazał się też pierwszy z przedstawionych w skardze kasacyjnej zarzutów
(pkt 1 lit. a), bowiem nie została rozważona okoliczność, że ustalona w załączniku do
zaświadczenia o przeprowadzonym w dniu 3 marca 2000r. badaniu technicznym (opisie
zmian dokonanych w pojeździe) masa własna pojazdu w wysokości 2510 kg nie znalazła
swego urzędowego stwierdzenia w zapisach dowodu rejestracyjnego, którym dysponował
R. S. podczas badania w dniu 2 czerwca 2008r. Stąd też przyznać należy
rację skarżącemu kasacyjnie, iż nieuprawnione było twierdzenie Sądu I instancji, iż z
uwagi na zamontowanie foteli dla trzech osób, przy braku informacji o dokonaniu w
pojeździe innych zmian, niezgodny ze stanem faktycznym jest sformułowany przez
R. S. zapis w załączniku do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu
technicznym z dnia 2 czerwca 2008r., iż "pozostałe parametry nie uległy zmianie". R.
S. na podstawie posiadanych w dniu badania danych nie posiadał wiedzy o
ustalonym uprzednio (w roku 2000, przed rejestracją pojazdu) parametrze jego masy
własnej, stąd nie miał podstaw do formułowania w opisie zmian wyjaśnień "dlaczego
pomimo zamontowania trzech dodatkowych foteli waga pojazdu nie zwiększyła się".
Powyższe zaś nie mogło przesądzić o spełnieniu już tylko na podstawie tej okoliczności,
jak uznał Sąd I instancji, przesłanki z art. 84 ust. 3 pkt 2 u.p.r.d. skutkującej cofnięciem
R. S. uprawnień diagnosty.
Nie można też odmówić słuszności zarzutom skargi kasacyjnej odnoszącym się do
naruszeń przepisów postępowania sformułowanych w pkt 4 lit. d-f oraz pkt 5 lit. d-f tejże
skargi, dotyczących odmowy uchylenia przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji oraz
potwierdzenia przez Sąd w uzasadnieniu prawidłowości postępowania orzekających w
sprawie organów, mimo mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy nieprawidłowości
w zakresie przeprowadzonego przez te organy postępowania dowodowego.
Naczelny Sąd Administracyjny podzielił zarzuty skargi kasacyjnej, że organ nie podjął
wszelkich niezbędnych kroków do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego i
wyjaśnienia okoliczności mające wpływ na wynik sprawy. Poza wskazaniem protokołu
kontroli i przyjęciem jego ustaleń, w zasadzie organ nie odniósł się do okoliczności
wskazanych przez skarżącego. Bezzasadnie pominął wnioskowane przez skarżącego
kasacyjnie dowody w postaci uzupełniającego przesłuchania w charakterze świadka
właściciela pojazdu P. S. na okoliczność dokonywanych pomiędzy
poszczególnymi ważeniami pojazdu przeróbek. Przesłuchanie tej osoby w charakterze
świadka pozwoliłoby na wyjaśnienie wątpliwości co do wagi zamontowanych w pojeździe
foteli, czy dodaniu 3 foteli towarzyszyła wymiana wszystkich foteli na nowe lżejsze, czy
mogło to być związane z ograniczoną w pojeździe przestrzenią. Szczegółowe ustalenie
rodzaju przeróbek w pojeździe marki Mercedes-Benz - z uwagi na podniesione zarzuty -
ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Niewątpliwie protokół
kontroli jest istotnym dowodem w niniejszym postępowaniu, ale w sytuacji, gdy w jego toku
skarżący zgłaszał zastrzeżenia dotyczące sposobu ważenia pojazdu, to obowiązkiem
organu było ustalenie jaką metodą ważono pojazd, czy urządzenie którym ważono pojazd
posiadało certyfikat. Ustalenie to było wprost niezbędne dla wyjaśnienia sprawy,
Postępowanie organu administracji w sprawie dotknięte jest więc - wskazanymi w
uzasadnieniu - wadami naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu
mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem uznać, jak niesłusznie
uczynił to Sąd pierwszej instancji, że w ramach rozpatrzenia przedmiotowej sprawy
dokonano wyczerpującej i wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego oraz
rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, w tym kontekście okoliczności i zastrzeżenia
podniesione przez skarżącego. Tym samym uznać należy za przedwczesne stanowisko
zawarte w zaskarżonym wyroku uznające prawidłowość analizy w tym zakresie
przeprowadzonej przez organy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieuzasadniony zarzut skargi kasacyjnej
dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 106 § 3 w zw. z art. 106 § 5 p.p.s.a.
Powołane przepisy odnoszą się do dopuszczenia przez sąd dowodu uzupełniającego z
dokumentów, z którego to uprawnienia w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd
Administracyjny w K. w ogóle nie skorzystał, orzekając na podstawie akt sprawy
administracyjnej, w tym materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania
toczącego się przed organami. Przypomnieć należy, iż w przepisie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie
chodzi o sytuację, gdy sąd dokonuje oceny zgodności z prawem orzeczenia
administracyjnego wydanego na podstawie już zgromadzonych w sprawie dokumentów w
postępowaniu administracyjnym, lecz o możliwość dopuszczenia przez sąd nowych
dowodów jako uzupełniających (por. B.Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi - komentarz, Warszawa 2009, s. 305). Omawiany zarzut mógłby być
skutecznie podniesiony jedynie w przypadku, gdyby np. sąd nie przeprowadził
uzupełniającego dowodu z dokumentu lub przeprowadził inny dowód, niż dowód z
dokumentów i to przy uwzględnieniu, iż dowód z dokumentu byłby niezbędny dla
wyjaśnienia istotnych wątpliwości (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2005 r., I FSK 310/
05, Lex nr 187771).
Ponadto podkreślić należy, że kasator nie wskazał dowodu, jaki miałby zostać przez
Sąd przeprowadzony oraz jego znaczenia dla samego rozstrzygnięcia. Stwierdzić w
związku z powyższym należało, iż sformułowany w pkt 2 zarzut co do uchybień WSA nie
mógł być na gruncie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. uwzględniony. Przypomnieć za orzecznictwem
trzeba, że wykazanie trafności zarzutu jest istotne zwłaszcza wówczas, gdy strona
powołuje się na naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., który wskazuje na możliwość
przeprowadzenia przez sąd dowodu uzupełniającego z dokumentu po nabraniu przez ten
sąd przekonania, iż jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a nie
spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania. Sąd uzyskuje zatem
upoważnienie do uzależnienia przeprowadzenia tej czynności od dokonania trzech
oszacowań - niezbędności, istotnego charakteru wątpliwości, jakie mają być w ten sposób
wyjaśnione oraz braku nadmiernego przedłużenia postępowania. Stanowi to podstawę
swoistego uznania sądowego, które podlega kontroli kasacyjnej, ale które winno być w tym
celu, co do uchybień Sądu, należycie, trafnie i wystarczająco uzasadnione w kontekście
tak przyczyny przeprowadzenia dowodu, jak i wspominanego wykazania możliwego
istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011r., sygn. akt I OSK 1794/10).
Nie można również podzielić sformułowanego jako naruszenie przepisów
postępowania zarzutu ujętego w pkt 1 lit. b skargi kasacyjnej, w którym kasator
kwestionuje moc- dowodową "kserokopii zaświadczenia z badania technicznego"
wykonanego w dniu 3 marca 2000r. Wskazać w pierwszej kolejności należy, że w aktach
administracyjnych sprawy (k. 46-49) znajdują się urzędowo poświadczone odpisy
dokumentów przekazane Staroście O. przez Kierownika Wydziału
Komunikacji i Transportu w Starostwie Powiatowym w K.-K., wśród których
na rewersie karty nr 48 znajduje się odpis dokumentu jakim jest "Załącznik do
zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr 000621/00 z dnia
03.03.2000", co czyni chybionym zarzut przyjęcia jako dowodu niepoświadczonej
urzędowo kserokopii ww. zaświadczenia. Przypomnieć w dalszej kolejności należy, iż
stosownie do dyspozycji art. 75 k.p.a. jako dowód może posłużyć wszystko co jest zgodne
z prawem i może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Podkreślić także trzeba, że
Kodeks postępowania administracyjnego nie wskazuje dowodów "mocniejszych" oraz
"słabszych", przyjmując zasadę równej mocy środków dowodowych (Kodeks
postępowania administracyjnego - komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa
2014, s.316) i nie wprowadzając ograniczeń co do rodzaju dowodów, którym należy
przyznać pierwszeństwo w ustaleniu istnienia danego faktu (B. Adamiak, J. Borkowski,
Kodeks postępowania administracyjnego - komentarz, Warszawa 2009, s. 317). Zgodne z
prawem było zatem ustalenie ówczesnej masy własnej pojazdu na podstawie danych z
dokumentu wystawionego przez diagnostę w dniu 3 marca 2000r.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego należy
stwierdzić, iż z uwagi na okoliczność, że większość zarzutów naruszenia przepisów
postępowania okazała się skuteczna, zarzut ten należy uznać za przedwczesny.
Merytoryczne rozpoznanie zarzutu naruszenia prawa materialnego jest możliwe jedynie na
podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego.
Uznanie, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.
jest wyrazem nieprawidłowo przeprowadzonej kontroli działalności administracji publicznej
w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości, skutkować musiało jego uchyleniem, o
czym orzeczono na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I
instancji zobowiązany będzie wyeliminować wskazane w uzasadnieniu niniejszego wyroku
uchybienia mające wpływ na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w treści art.
203 pkt 1 p.p.s.a.
-----------------------
18
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło