IV SA/Wa 2052/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-30
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organizacja społeczna może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plany urządzenia lasu, jeśli jej statut nie przewiduje wprost możliwości udziału w takich postępowaniach, a interes społeczny nie jest wystarczająco wykazany?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do oceny, czy cele statutowe organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby, a także czy przemawia za tym interes społeczny. W przypadku braku merytorycznego powiązania przedmiotu postępowania z celami statutowymi organizacji lub niewykazania interesu społecznego, odmowa dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony jest uzasadniona.Stan faktyczny
Klub Przyrodników (K.) złożył skargę na postanowienie Ministra Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę dopuszczenia K. do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej plany urządzenia lasu. Minister Środowiska uznał, że choć K. spełnił przesłanki dotyczące celów statutowych i interesu społecznego, to brak jest interesu społecznego przemawiającego za jego udziałem w postępowaniu. Klub Przyrodników argumentował, że kontrola społeczna jest ważna dla ochrony Puszczy [...].Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi Klubu P. z siedzibą w S. na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej - oddala skargę -
IV SA/Wa 2052/12
UZASADNIENIE
Minister Środowiska postanowieniem z dnia [...] czerwca2012r. - zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] czerwca 2012r. odmawiające dopuszczenia K. do udziału na prawach strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2012 zatwierdzającej plany urządzenia lasu dla nadleśnictw B. , B., H. na lata 2012-2021.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego (dalej w skrócie: K.p.a.) przewiduje możliwość uczestnictwa organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym gdy postępowanie administracyjne nie dotyczy praw i obowiązków organizacji społecznej lecz praw i obowiązków innych osób, a ponadto, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. K. - zdaniem organu- spełnił dwie pierwsze przesłanki, lecz nie ma interesu społecznego, który przemawiałby za uczestniczeniem tej organizacji na prawach strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2012. Zdaniem K. społeczna kontrola ma służyć właściwej ochronie Puszczy [...] . Żądanie zapewnienia społecznej kontroli jest bezcelowe, gdyż w sprawie chodzi o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji Ministra Środowiska. Brak jest zatem interesu społecznego, przemawiającego za uczestniczeniem w.w. organizacji w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
Klub Przyrodników-w skardze na postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca2012r - wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca2012r Zarzucił, że postępowanie w sprawie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, mogącej wpływać na istotne dla społeczeństwa dobro, jakim jest ochrona Puszczy [...] , a naruszającej prawo, jest sprawą, w której interes społeczny przemawia za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu.
Minister Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca2012r. - i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] czerwca2012r. nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Stosownie do treści art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Z powyższego przepisu wynika, że żądanie organizacji społecznej musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania (przedmiotem działalności) organizacji społecznej. Z reguły przedmiot i cel działania organizacji społecznej określone są w jej statucie, chyba że przepisy prawa nie wymagają uchwalenia statutu.
Organ administracji publicznej jest zatem zobowiązany ustalić z urzędu, czy cele określone w statucie organizacji społecznej uzasadniają jej udział w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby. W tym celu powinien ocenić czy między celami organizacji społecznej a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 306).
Ponadto uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione interesem społecznym. Organ administracji publicznej winien zatem dokonać oceny, czy interes społeczny, ustalony i skonkretyzowany w świetle przedmiotu danego postępowania, przemawia za przyznaniem organizacji społecznej uprawnień procesowych w sprawie dotyczącej interesu indywidualnego określonego podmiotu.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że -wbrew ustaleniom organu- K. nie wykazał, że jego udział w postępowaniu na prawach strony uzasadniony jest celami statutowymi tej organizacji.
Statut K. nie przewiduje możliwości udziału w postępowaniach administracyjnych ani ich wszczynania. Klub realizuje swoje cele w szczególności przez prowadzenie i popieranie wszelkiej działalności na rzecz ochrony środowiska, szczególnie ochrony przyrody, edukację ekologiczną społeczeństwa itp. Udział w postępowaniach administracyjnych nie został przewidziany jako środek działania Klubu Przyrodników. Skuteczne dokonywanie wystąpień w tym zakresie wymagałoby zawarcia w statucie jednoznacznych wskazówek, iż działania w tym zakresie stanowią cel (ewentualnie środek) działania Klubu. Statut Klubu nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, bowiem udział organizacji społecznej w postępowaniu na prawach strony stanowi wyjątek od zasady, iż mogą w nim uczestniczyć jedynie podmioty mające w tym interes prawny, a przyznanie uprawnień strony dodatkowemu podmiotowi ma istotny wpływ na zakres praw i obowiązków faktycznych stron postępowania.
Klub nie wykazał też żadnego interesu społecznego w udziale w przedmiotowym postępowaniu. Bez znaczenia pozostaje powoływanie się przez Klub na fakt, że zależy mu na dobru Puszczy [...] .
Fakt ten nie stanowi jednak interesu społecznego, albowiem nie ma związku z toczącym się postępowaniem w takim znaczeniu, by z racji jego ochrony niezbędne było dopuszczenie do udziału w tym postępowaniu organizacji społecznej jako rzecznika tego interesu.
W tym stanie faktycznym i prawnym sprawy Sąd uznał, że odmowa dopuszczenia skarżącego Klubu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniona, a wydane postanowienia nie naruszają prawa w stopniu kwalifikującym do ich wyeliminowania z obrotu.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło