II SA/Wa 2138/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Adam Lipiński Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i kategorii "N" 1. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, 2. zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu w całości. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w E. orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. nr 90, poz. 593 ze zm. oraz § 4, 16, 21 ust. 1 i 2 oraz § 24 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80) oraz § 3, § 4, § 5, § 7 i § 11 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 23 grudnia 2010 r. w sprawie niektórych świadczeń zdrowotnych przysługujących żołnierzom zawodowym (Dz. U. z 2011 r. nr 8, poz. 36), uznała P. B. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej z kategorią "N". W odwołaniu z dnia [...] września 2012 r. do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., skarżący P. B. nie zgodził się z zaskarżoną decyzją i podał, że aktualnie jest w trakcie leczenia oraz diagnostyki [...], jak również trwa nadal proces leczenia [...]. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska orzeczeniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 4 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. nr 151, poz. 1594 z późn. zm.) oraz § 5 w zw. z § 29 i 30 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podano, że skarżący nie zgadza się z zaskarżonym orzeczeniem, na mocy którego rozpoznano u niego [...] i uznano go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej, kategoria "N". Do odwołania jednak nie dołączył żadnej dokumentacji medycznej potwierdzającej słuszność swojego stanowiska. Tymczasem – jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie – skarżący na wniosek Wojskowego Komendanta Uzupełnień w B. został skierowany do TWKL w E. w celu określenia zdolności do zawodowej służby wojskowej. Po odbyciu stosownych badań i konsultacji specjalistycznych, w tym konsultacji stomatologicznej, wykazano [...]. Natomiast Komisja, podejmując zaskarżone orzeczenie, uczyniła to zgodnie z przepisami [...], dotyczącymi tego schorzenia, zawartymi w cytowanym już rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Ponadto podnoszony przez skarżącego fakt podjęcia leczenia [....] nie może być uwzględniony, ponieważ nie jest to jednoznaczne z zakończeniem leczenia, a wojskowe komisje lekarskie określają stan zdrowia każdego orzekanego w oparciu o aktualny stan zdrowia, a nie w oparciu o przypuszczenia i o prognozy. [...]. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący P. B. nie zgodził się z zaskarżonym orzeczeniem, bowiem zostało ono wydane bez przebadania go, zaś w pozostałej części powołał się na argumenty zawarte już w odwołaniu dodając, że leczenie zostało już zakończone. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2012 r. podtrzymał zarzuty zawarte w skardze. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej odrzucenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne skonkludowała, że wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów, aniżeli podniesione przez skarżącego. Zezwala na to treść art. 134 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U. nr 90, poz. 593 z późn. zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie. Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją, zaś do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się z urzędu m. in. inną osobę, aniżeli żołnierza, która zgłosiła chęć pełnienia zawodowej służby wojskowej (ust. 2 pkt 2) i według ust. 6 pkt 2) tegoż artykułu, ustala się kategorię "N" – trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego. Natomiast w myśl ust. 5, wojskowy komendant uzupełnień kieruje do wojskowej komisji lekarskiej inne osoby ubiegające się o powołanie do zawodowej służby wojskowej. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący P. B., jako kandydat do zawodowej służby wojskowej, został skierowany do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w E., na podstawie zarządzenia Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień w B. i która orzekła wobec niego orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], niezdolność do zawodowej służby wojskowej (kategoria "N"). Z kolei według brzmienia art. 5 ust. 7 ustawy, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z kategorii, o których mowa w ust. 6, właściwe wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych, z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej. Natomiast na podstawie § 25 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. nr 15, poz. 80), wojskowa komisja lekarska orzeka w składzie trzech lekarzy. Wniosek z tego zatem, że – jeśli się ponadto uwzględni konieczność stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – badania specjalistyczne dla potrzeb orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej, mają charakter opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Stosownie zaś do treści tego przepisu, gdy w sprawie są wymagane wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Użyte zaś w tym przepisie słowo "może" oznacza pozostawienie organowi swobody w korzystaniu z tego środka dowodowego i granice korzystania z tej swobody są wyznaczone przez zasadę prawdy obiektywnej, bo z niej to wypływa obowiązek podjęcia przez organ wszelkich czynności, mających na celu ustalenie rzeczywistego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W sprawach zatem o zawiłym stanie faktycznym, który można wyjaśnić dopiero wtedy, gdy dysponuje się specjalnymi wiadomościami, organ orzekający jest obowiązany wykorzystać ten środek dowodowy. Ponadto w przypadku potrzeby przeprowadzania badania specjalistycznego, nie może być ono dokonane przez członka wojskowej komisji lekarskiej, który jako biegły podlegałby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 4 k.p.a. (art. 84 § 2), lecz przez innego lekarza specjalistę. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, na podstawie zlecenia wykonania badań lekarsko specjalistycznych do skierowania z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], badania specjalistyczne przeprowadzili m. in. lekarze D. M. i K. F., zaś ten ostatni rozpoznał u skarżącego blizny pooparzeniowe ramienia prawego i przedramienia lewego, które to rozpoznanie stwierdzono również we wskazanym już wyżej orzeczeniu Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w E. z dnia [...] sierpnia 2012 r. Jednakże – co najistotniejsze – w składzie tej komisji orzekali właśnie wskazani wyżej lekarze, tj. D. M. i K. F. Zatem były to te osoby, które na mocy powołanych już wcześniej przepisów, podlegają wyłączeniu z orzekania. Stąd też w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia – w ocenie Sądu – przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś organ drugiej instancji takie wadliwe orzeczenie utrzymał w mocy. Rozpoznając zatem ponownie sprawę, organ pierwszej instancji winien orzekać we właściwym składzie, stosownie do omówionych już wyżej uchybień, zaś powyższe ustalenia czynią przedwczesnym odnoszenie się do zarzutów skarżącego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 152 i art. 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.