I SAB/Wa 456/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. O., Z. W., P. T. i B. W. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania za nieruchomość 1. zobowiązuje Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2010 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] od ul. [...], hip. nr [...] działka nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta W. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta W. na rzecz skarżących A. O., Z. W., P. T. i B. W. solidarnie kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. O., Z. W., P. T. i B. W., pismem z dnia [...] września 2012 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] od ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], hip. nr [...]. Skarżący zarzucili Prezydentowi W. naruszenie art. 36 § 1 kpa w związku z art. 35 § 1 i 3 kpa w związku z art. 12 kpa, polegające na braku podejmowania jakichkolwiek działań bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wniosku o przyznanie odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość oraz brak wskazania konkretnych przyczyn zwłoki w załatwieniu sprawy i wnieśli o wyznaczenie organowi niezwłocznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek, o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili przebieg dotychczasowego postępowania podkreślając, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] uznał wniesione zażalenie za uzasadnione i wyznaczył Prezydentowi W. termin załatwienia sprawy wynoszący [...] miesiące od daty doręczenia przedmiotowego postanowienia. Postanowienie doręczone zostało Prezydentowi w dniu [...] kwietnia 2012 r. i pomimo upływu wyznaczonego w nim terminu organ nie podjął jakichkolwiek czynności bezpośrednio zmierzających do wydania rozstrzygnięcia. Na poparcie stanowiska przytoczono stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne oraz stanowisko doktryny dotyczące bezczynności organu i wniesiono o uwzględnienie złożonej skargi. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie wskazując, że pełnomocnik stron poproszony został o uzupełnienie wniosku o odszkodowanie poprzez przesłanie stosownych dokumentów i informacji niezbędnych do prawidłowego rozpoznania sprawy. Pełnomocnik poinformowany ponadto został, że w związku z koniecznością uzupełnienia dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w terminie określonym przez Wojewodę [...] oraz o przewidywanym terminie zakończenia sprawy do dnia [...] stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność organów. Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 2 powołanej ustawy, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli jedna ze stron zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a pozostałe strony nie zażądają przeprowadzenia rozprawy w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. W ocenie Sądu skarga na bezczynność Prezydenta W. jest uzasadniona. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 12 § 1 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Na organie prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 i art. 77 § 1 kpa). Stosownie do treści art. 35 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy, od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 kpa). W myśl natomiast art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 kpa.). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się z kolei, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żądanych czynności w sprawie lub opieszale prowadził postępowanie, ale - mimo ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (wyrok NSA z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt I SAB 90/98, LEX nr 48016). Dla stwierdzenia stanu bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. W rozpoznawanej sprawie – zdaniem Sądu – Prezydent W. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić należy, że analiza dokumentów znajdujących się aktach administracyjnych sprawy przekazanych do Sądu wraz ze złożona skargą wskazuje, iż wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] od ul. [...] stanowiącej działkę nr [...], hip. nr [...], wpłynął do Urzędu W. w dniu [...] października 2010 r. Po wpłynięciu powyższego wniosku Prezydent W. prowadził postępowanie wyjaśniające i podejmował czynności mające na celu zgromadzenie materiału dowodowego i wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Zwracano się do różnego rodzaju podmiotów i instytucji o przesłanie dokumentów i informacji niezbędnych do ustalenia istnienia przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, umożliwiających przyznanie stosownego odszkodowania (np. pismo z dnia [...] listopada 2010 r. zawierające prośbę o przesłanie akt własnościowych nieruchomości, pismo z dnia [...] stycznia 2011 r. zawierające prośbę o przesłanie odbitki z mapy sytuacyjnej z naniesionymi granicami nieruchomości hipotecznej i granicami działek ewidencyjnych wchodzących w jej skład, pismo z dnia [...] maja 2011 r. zawierające prośbę o przekazanie mapy ewidencyjnej nieruchomości). Jednakże – co wymaga podkreślenia – nie można uznać, że czynności te podejmowane były zgodnie z zasadami określonymi w powołanych wyżej przepisach kpa. Jak wskazuje analiza akt administracyjnych sprawy, pomiędzy kolejnymi działaniami organu zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Po wpłynięciu zaś do Kancelarii Urzędu W. postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] uznającego zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie za uzasadnione i wyznaczającego termin na podjęcie stosownego rozstrzygnięcia wynoszący [...] miesiące od daty doręczenia postanowienia, co miało miejsce w dniu [...] kwietnia 2012 r., Prezydent W. nie dochował wyznaczonego w postanowieniu terminu, kolejne działania w sprawie podjął zaś dopiero po wniesieniu przez skarżących skargi na bezczynność Prezydenta do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jak wynika z akt sprawy skarga wpłynęła do organu w dniu [...] września 2012 r., pismami z dnia [...] października 2012 r. zwrócono się natomiast do Archiwum Państwowego W. o przesłanie stosownych, wymienionych w piśmie dokumentów oraz do pełnomocnika stron o uzupełnienie wniosku o odszkodowanie poprzez nadesłanie określonych informacji i dokumentów, wskazując jednocześnie, że wniosek rozpatrzony zostanie w przewidywanym terminie do dnia [...] stycznia 2013 r. W ocenie Sądu okoliczności powyższe jednoznacznie wskazują, że Prezydent W. – wbrew obowiązkom określonym w powołanych wyżej przepisach kpa - nie działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki. Przeciwnie, czynności mające na celu załatwienie sprawy i wydanie stosownego rozstrzygnięcia podejmowane były przez organ opieszale i nieefektywnie. Jak wyżej wskazano pomiędzy kolejnymi działaniami zachodziły wielomiesięczne, niczym nieuzasadnione przerwy. Nie można zatem uznać, że organ na bieżąco interesował się sprawą. Skarga na bezczynność Prezydenta W. jest więc uzasadniona. Zgodnie zaś z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, Sąd zobowiązuje ten organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. Jednocześnie uwzględniając skargę na bezczynność Sąd stwierdza, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, a w szczególności z uwagi na fakt, że od dnia wystąpienia z wnioskiem o odszkodowanie (tj. [...] października 2010 r.) do dnia rozpoznania skargi na bezczynność upłynęły ponad [...] lata i sprawa nie została rozstrzygnięta oraz ze względu na dość znaczne przerwy pomiędzy kolejnymi podejmowanymi przez organ czynnościami, Sąd uznał, iż w rozpoznawanej sprawie bezczynność Prezydenta W. nosi cechy rażącego naruszenia prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 w związku z art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.